Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa ruchu kolejowego oraz warunków pracy dyżurnych ruchu w PKP PLK
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14833
do ministra infrastruktury
w sprawie bezpieczeństwa ruchu kolejowego oraz warunków pracy dyżurnych ruchu w PKP PLK
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 23-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego od dłuższego czasu docierają liczne sygnały od pracowników PKP PLK, zwłaszcza dyżurnych ruchu, dotyczące pogarszających się warunków pracy oraz rosnących zagrożeń dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Sprawa ta ma charakter systemowy i nie dotyczy wyłącznie jednej lokalizacji, choć szczególnie jaskrawe przykłady pochodzą z lokalnego centrum sterowania w Kutnie.
Z przekazywanych informacji wynika, że przyjęty przez spółkę model organizacji pracy opiera się na maksymalnej redukcji obsady stanowisk dyżurnych ruchu, przy jednoczesnym znacznym rozszerzeniu zakresu odpowiedzialności jednego pracownika. Dyżurni ruchu odpowiadają równocześnie za prowadzenie ruchu na kilku liniach kolejowych, obsługę rozbudowanych systemów sterowania, nadzór nad przejazdami kolejowo-drogowymi, komunikację z maszynistami oraz reagowanie na sytuacje awaryjne. Taki model pracy, w ocenie samych pracowników, nie zapewnia wystarczających marginesów bezpieczeństwa.
Jednocześnie odpowiedzi udzielane przez Zarząd PKP PLK w ramach moich interwencji poselskich opierają się głównie na wewnętrznych przelicznikach i normach, które - według relacji praktyków - nie odzwierciedlają rzeczywistego obciążenia pracą. Powstaje w ten sposób poważna rozbieżność pomiędzy formalnymi deklaracjami spółki a faktycznymi warunkami wykonywania pracy na stanowiskach kluczowych dla bezpieczeństwa transportu kolejowego.
Szczególnie niepokojące są sygnały dotyczące obaw pracowników przed zgłaszaniem nieprawidłowości. Pomimo wejścia w życie przepisów o ochronie sygnalistów, wielu dyżurnych ruchu wskazuje na ryzyko działań odwetowych, takich jak przeniesienia, presja organizacyjna czy podważanie zdolności do pracy. Taka atmosfera zniechęca do otwartego informowania o zagrożeniach, co w sektorze infrastruktury krytycznej państwa powinno być traktowane jako poważny problem nadzorczy.
Należy podkreślić, że bezpieczeństwo ruchu kolejowego jest zadaniem publicznym o szczególnym znaczeniu, a państwo - jako właściciel infrastruktury kolejowej - ponosi bezpośrednią odpowiedzialność za zapewnienie takich warunków organizacyjnych, które minimalizują ryzyko błędu ludzkiego wynikającego z przeciążenia pracą i presji systemowej.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury posiada wiedzę na temat modelu organizacji pracy dyżurnych ruchu w PKP PLK oraz jego wpływu na bezpieczeństwo ruchu kolejowego?
Czy planowane są kontrole lub audyty dotyczące obsady stanowisk dyżurnych ruchu w lokalnych centrach sterowania, zwłaszcza w kontekście jednoosobowej obsady?
Czy zdaniem Pana Ministra obecny sposób ustalania obsady etatowej dyżurnych ruchu zapewnia właściwy poziom bezpieczeństwa transportu kolejowego?
Jakie działania nadzorcze zostaną podjęte w celu zapewnienia pełnoprawnej ochrony sygnalistów w PKP PLK?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5137 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-4.054.3.2026
Warszawa, 25 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14833 Poseł na Sejm RP pani Pauliny Matysiak,
przedstawiam stosowne informacje.
Z informacji przekazanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (dalej PKP PLK S.A. lub
„Spółka”), wynika, że dane dotyczące obciążenia posterunków przygotowują Zakłady Linii
Kolejowych, będące jednostkami organizacyjnymi Spółki, następnie dane te są
weryfikowane, a w przypadku wątpliwości co do właściwego wyliczenia obsady
posterunków prowadzone są chronometraże obciążenia stanowiska pracy. Spółka
obecnie nie rozważa zmian metod obsady posterunków ruchu. Aktualny model ustalania
obsady etatowej dyżurnych ruchu zapewnia właściwy poziom bezpieczeństwa.
Jednocześnie należy podkreślić, że PKP PLK S.A. obecnie jest na etapie wdrażania nowych
rozwiązań technologicznych, których celem jest zmniejszenie liczby czynności
wykonywanych przez dyżurnych ruchu oraz zwiększenia automatyzacji procesów
związanych z prowadzeniem ruchu pociągów. Jednym z kluczowych elementów tego
procesu jest cyfrowe przekazywanie rozkazów pisemnych bezpośrednio do maszynisty.
Rozwiązanie to eliminuje konieczność fizycznego doręczania rozkazów pisemnych przez
dyżurnego ruchu, skraca czas obsługi i przyspiesza obieg informacji, zmniejsza ryzyko
błędów wynikających z czynnika ludzkiego, zwiększa bezpieczeństwo i standardy procesu
operacyjnego, pozwala dyżurnym ruchu skupić się na czynnościach kluczowych dla
bezpieczeństwa prowadzenia ruchu pociągów.
Warto również wskazać, że prowadzone są prace w zakresie systemu automatycznego
przekazywania informacji o pociągu „PIP”, który znacznie ograniczy obowiązki
wykonywane przez dyżurnych ruchu. Dodatkowo w niektórych lokalizacjach w Spółce
prowadzone są poligony wdrożeniowe z wykorzystaniem funkcjonalności
automatycznego nastawiania przebiegów pociągów na podstawie rozkładu jazdy, która
ma na celu ograniczenie obowiązków dyżurnego ruchu tylko do nadzoru nad
prawidłowością ruchu pociągów. Wszystkie czynności związane z przygotowaniem drogi
przebiegu odbywałyby się wówczas w sposób automatyczny.
Ponadto w Spółce wdrożone zostały nowe rozwiązania teleinformatyczne w zakresie
realizacji obowiązków uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, które
bezpośrednio wpływają na ograniczenie obowiązków dyżurnych ruchu w zakresie
-- 1 of 2 --
2
weryfikacji załączonego przez przewoźnika kolejowego wykazu pojazdów kolejowych
w składzie pociągu.
W tegorocznym planie kontrolnym PKP PLK S.A. znajdują się zagadnienia kontrolne, które
pośrednio obejmują kwestie związane z organizacją pracy stanowisk dyżurnych ruchu,
m.in. w obszarze: zapewnienia właściwego poziomu bezpieczeństwa ruchu kolejowego;
prawidłowości stosowanych procedur organizacyjnych; funkcjonowania systemów
wsparcia i nadzoru nad pracą personelu związanego bezpośrednio z prowadzeniem ruchu
pociągów. W przypadku pojawienia się nowych okoliczności, istotnych z punktu widzenia
bezpieczeństwa, możliwe jest również rozszerzenie zakresu bieżących działań kontrolnych
lub uwzględnienie przedmiotowego zagadnienia w planach kontroli w kolejnych okresach.
W celu zapewnienia pełnoprawnej ochrony sygnalistów w PKP PLK S.A. stosownie do
implementowanej ustawą z dnia 14 czerwca 2024 r., dyrektywy Unii Europejskiej nr
2019/1937 o ochronie sygnalistów, Spółka wdrożyła i przestrzega wszystkich wymaganych
prawem zasad związanych zarówno z rzetelnym przyjmowaniem zgłoszeń, jak
i zapewnieniem anonimowości i ochrony sygnalistów.
Spółka posiada usystematyzowane i ustandaryzowane zgodnie z obowiązującym prawem
procedury zawarte w wewnętrznej „Instrukcji dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa
i podejmowania działań następczych w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w zakresie,
o którym mowa w ustawie z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów Ia-18”,
w oparciu o które przyjmowane i rozpatrywane są wzmiankowane zgłoszenia.
Wypełniając postanowienia przytoczonych regulacji prawnych Spółka utworzyła dwa
kanały zgłoszeń, które zapewniają anonimowość. Przesłane ww. kanałami zgłoszenia
naruszeń prawa w PKP PLK S.A. obsługiwane i weryfikowane są przez niezależnego
pracownika. Powyższy obszar funkcjonowania Spółki w uwzględnieniu postanowień ww.
instrukcji podlega nadzorowi, systematycznemu raportowaniu i kontroli przez
upoważnione osoby.
W oparciu o powyższe oraz dotychczasową praktykę, należy wskazać, że w Spółce nie
zaistniał przypadek, w którym doszło do ujawnienia danych osób, które zgłaszały
nieprawidłowości w oparciu o kanał zgłoszeń oraz procedury dedykowane sygnalistom.
W tym zakresie należy również zauważyć, że w oparciu o procedury i przepisy
dedykowane sygnalistom dotychczas nie otrzymano informacji dotyczących naruszeń
prawa w poruszanym przez Panią Poseł obszarze.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --