Interpelacja w sprawie powołania oraz funkcjonowania wojewódzkich koordynatorów kół gospodyń wiejskich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14788
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie powołania oraz funkcjonowania wojewódzkich koordynatorów kół gospodyń wiejskich
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 21-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą realizacji przepisów ustawy z dnia 11 października 2024 r. o zmianie ustawy o kołach gospodyń wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników.
Zgodnie z nowelizacją ustawy nadzór nad kołami gospodyń wiejskich został przeniesiony z pełnomocnika rządu do spraw lokalnych inicjatyw społecznych na ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, a jednym z kluczowych elementów zmian legislacyjnych było wprowadzenie instytucji wojewódzkich koordynatorów kół gospodyń wiejskich, działających przy wojewódzkich ośrodkach doradztwa rolniczego.
Z przekazów medialnych oraz informacji środowisk KGW wynika, że w maju 2025 r., decyzją ministra rolnictwa i rozwoju wsi Pana Czesława Siekierskiego, powołano pierwszych wojewódzkich koordynatorów KGW, których zadaniem jest m.in. wsparcie merytoryczne i organizacyjne kół, aktywizacja lokalnych społeczności wiejskich oraz koordynacja współpracy z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Ilu wojewódzkich koordynatorów kół gospodyń wiejskich zostało dotychczas powołanych na terenie kraju oraz w jakich województwach pełnią oni swoje funkcje?
2. Czy prawdziwe są informacje, że docelowo planowane jest zwiększenie liczby koordynatorów do 49? Jeśli tak, to w jakim przedziale czasu oraz według jakich kryteriów będą oni powoływani?
3. Jakie działania szkoleniowe, informacyjne lub doradcze zostały przeprowadzone przez koordynatorów KGW od momentu ich powołania, z podziałem na województwa?
4. Gdzie urzęduje wojewódzki koordynator kół gospodyń wiejskich w województwie lubelskim, przy jakiej jednostce organizacyjnej oraz w jakiej formie realizowany jest kontakt z kołami gospodyń wiejskich?
5. Jaki jest szczegółowy zakres obowiązków i czynności wykonywanych przez wojewódzkiego koordynatora KGW w województwie lubelskim, w tym w zakresie współpracy z ARiMR oraz wojewódzkim ośrodkiem doradztwa rolniczego?
6. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi ocenę efektywności pracy koordynatorów KGW oraz w jaki sposób mierzone są rezultaty ich działań?
7. Jakie trudności lub wyzwania napotkali wojewódzcy koordynatorzy KGW w realizacji swoich zadań i jakie działania podejmuje ministerstwo, aby je rozwiązać?
Utworzenie instytucji wojewódzkich koordynatorów KGW stanowi istotny element wsparcia oddolnej aktywności społecznej na obszarach wiejskich, dlatego też zasadne jest uzyskanie szczegółowych informacji na temat funkcjonowania tego rozwiązania w praktyce.
Z poważaniem
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
35296 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 09 lutego 2026 r.
znak sprawy: DTS.zis.058.1.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 14788, Pani Poseł Bożeny Lisowskiej, w sprawie powołania
oraz funkcjonowania wojewódzkich koordynatorów kół gospodyń wiejskich
Szanowny Panie Marszałku,
odnosząc się do interpelacji Pani Poseł Bożeny Lisowskiej uprzejmie informuję,
że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wypełniając dyspozycję przepisu ust. 3 art. 25
Ustawy z dnia 11 października 2024 roku o zmianie ustawy o kołach gospodyń
wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz.U. 2024
poz. 1560), w dniu 28 maja 2025 r. powołał 22 Wojewódzkich Koordynatorów Kół
Gospodyń Wiejskich. W Krajowym Rejestrze KGW prowadzonym przez Agencję
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), wg danych na 31 grudnia 2025 r.,
jest zarejestrowanych blisko 19 tysięcy Kół Gospodyń Wiejskich, zrzeszających
ponad 527 tysięcy osób. MRiRW przeznaczyło na wsparcie ich działania w ubiegłym
roku 153,5 mln złotych. Szczegółową statystykę prowadzoną przez ARiMR na temat
KGW, z podziałem na województwa, prezentujemy w Załączniku nr 1 – Dane
statystyczne.
Jednocześnie poniżej przekazuję odpowiedzi na poszczególne pytania zawarte
w interpelacji Pani Poseł Bożeny Lisowskiej:
-- 1 of 14 --
2
1. Pytanie: Ilu wojewódzkich koordynatorów Kół Gospodyń Wiejskich zostało
dotychczas powołanych na terenie kraju oraz w jakich województwach pełnią
oni swoje funkcje?
Odpowiedź: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w 2025 roku powołał 24
Wojewódzkich Koordynatorów KGW, którzy wypełniają swoje zadania we
wszystkich województwach. Lista osób pełniących tę funkcję wraz z miejscem
zatrudnienia oraz adresami e-mailowymi znajduje się na stronie internetowej
MRiRW w zakładce „Co robimy/ Doradztwo rolnicze”:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/doradztwo-rolnicze2.
2. Pytanie: Czy prawdziwe są informacje, że docelowo planowane jest zwiększenie
liczby koordynatorów do 49? Jeśli tak, to w jakim przedziale czasu oraz według
jakich kryteriów będą oni powoływani?
Odpowiedź: Nie ma jednoznacznie określonej liczby osób, które będą pełnić
funkcje koordynatora. Obecnie w kilku województwach działa więcej niż jeden
koordynator, gdyż liczba działających obecnie kół w poszczególnych
województwach jest bardzo zróżnicowana (i stale się zwiększa). Dla przykładu:
w województwie mazowieckim działa 2579 kół, natomiast w województwie
opolskim – 360 kół gospodyń wiejskich. Intencją Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi jest powołanie adekwatnej do potrzeb tych stowarzyszeń liczby osób
w poszczególnych województwach, które będą wspierać je w codziennej,
niezwykle pożytecznej dla lokalnego środowiska wiejskiego działalności.
3. Pytanie: Jakie działania szkoleniowe, informacyjne lub doradcze zostały
przeprowadzone przez koordynatorów KGW od momentu ich powołania,
z podziałem na województwa?
Odpowiedź: Szkolenia dla KGW oraz koordynatorów stara się organizować
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, gdyż dysponuje na ten cel określonym
budżetem. Profesjonalna organizacja szkolenia w gronie kilkudziesięciu lub
kilkuset osób, wymaga wypełnienia trwających długo procedur ustawy o
zamówieniach publicznych. Na koszty składają się: konieczność opłacenia
ekspertów z różnych dziedzin, wynajmu sali, przygotowania/zamówienia
-- 2 of 14 --
3
poczęstunku (szkolenia trwają wiele godzin), zakupu materiałów szkoleniowych.
Osoby pełniące funkcje Wojewódzkiego koordynatora są na co dzień
pracownikami Ośrodków Doradztwa Rolniczego, wypełniającymi oprócz
powierzonych obowiązków koordynatora także zakres działań związanych z
dotychczasowym zatrudnieniem. Bardzo szeroki zakres zadań wymaga
poszerzenia wiedzy zawodowej, dlatego w roku 2025 zainicjowaliśmy cykl 18
specjalnych szkoleń: dla koordynatorów (2 szkolenia) i członków KGW (16
szkoleń) we wszystkich województwach (stacjonarnie i online) zatytułowanych
„Sprawozdawczość oraz prawne aspekty działalności KGW”, podczas których
specjaliści wyjaśniali zawiłości związane z rozliczeniami, sprawozdawczością i
przepisami ustaw regulujących działalność stowarzyszeń.
W grudniu 2025 roku dodatkowo zorganizowano dla koordynatorów i członków
KGW 3 pilotażowe spotkania edukacyjno-szkoleniowe (w Białymstoku, Łodzi i
Opolu) poświęcone profilaktyce zdrowia oraz innym obszarom działalności kół
gospodyń wiejskich (dobrostanowi psychicznemu, chorobie cywilizacyjnej
otyłości, złego żywienia) a także obronie cywilnej.
We wspomnianych przypadkach koordynatorzy wojewódzcy dokonywali
rekrutacji na szkolenia i współorganizowali je na miejscu. Inne najważniejsze
aktywności, w skrócie (całość sprawozdań zajmuje kilkadziesiąt stron), obrazuje
poniżej tabela.
WOJEWÓDZTWO NAJWAŻNIEJSZE DZIAŁANIA KOORDYNATORÓW
podlaskie stworzenie bazy aktywnych KGW w województwie; Wiosenne Targi
Ogrodnicze (WTO) – konkurs dla KGW na najlepszą potrawę wielkanocną,
prezentacja dorobku KGW, organizacja warsztatów rękodzielniczych dla KGW i
mieszkańców obszarów wiejskich: „Palma wielkanocna” oraz „stroik
wielkanocny”; ankieta dla KGW nt. obszarów tematycznych, w których KGW
chciałyby współpracować z PODR; organizacja i prowadzenie pokazów, szkoleń
i wyjazdów szkoleniowych dla KGW na ich zapotrzebowanie (zdrowy styl życia,
rękodzieło, przetwory – kiszonki, itp.); organizacja i nadzór nad realizacją cyklu
8 warsztatów rękodzieła ludowego; szkolenie wyjazdowe do Poznania dla
zdobywców „Pereł 2025”; konkursy dla KGW podczas Targów Jesiennych na
prezentację rękodzieła oraz potrawę pod hasłem „Las karmi nas”; organizacja
warsztatów komponowania mieszanek ziołowych skierowanych dla KGW;
konkurs promujący wiedzę o ziołach „Co to za ziółko” skierowany do KGW
podczas targów w Szepietowie; bieżące doradztwo na zapotrzebowanie
poszczególnych KGW; organizacja szkolenia wyjazdowego dla KGW z
zakładania i prowadzenia winnicy, jako dobrego przykładu na dodatkowe źródło
dochodu z gospodarstwa; konferencja „Budowanie współpracy i rozwój
umiejętności interpersonalnych, pod kątem oferowania usług, w zakresie
-- 3 of 14 --
4
gospodarstw agroturystycznych, opiekuńczych, zagród edukacyjnych oraz
organizacji pozarządowych, w tym KGW”; opracowanie broszury „Zioła w
kuchni i apteczce” do wykorzystania w działaniach KGW; 10 szkoleń pt.
Aspekty prawne i dobre praktyki w funkcjonowaniu Kół Gospodyń Wiejskich;
wykłady podczas konferencji wojewódzkiej dla KGW pt. Aktywne Kobietki”;
przygotowanie treści broszury pt. Podlaskie Koła Gospodyń Wiejskich;
wsparcie organizacyjne szkolenia online dla KGW z woj. podlaskiego pt. „KSeF
w praktyce”.
śląskie przygotowanie i aktualizacja bazy kontaktowej Kół w województwie; wysyłka
materiałów szkoleniowych, konsultacje telefoniczne, przekazanie oferty
bezpłatnych szkoleń i warsztatów dla KGW organizowanych przez Śląski
Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Częstochowie; przygotowanie artykułu na
temat szkoleń dla KGW w miesięczniku Śląskie Aktualności Rolnicze;
przygotowanie 4 szkoleń i 3 warsztatów w ramach Sieci KSOW+ w 2026 roku
dla KGW; uczestnictwo w szkoleniu organizowanym przez BP ARiMR w
Myszkowie dla KGW pn. „Jak prowadzić finanse Koła Gospodyń Wiejskich”;
rozpoczęcie konsultacji utworzenia we współpracy z KGW Szlaku Kulinarnego
Smaki Ziemi Częstochowskiej; współorganizacja wojewódzkiego konkursu
kulinarnego Nasze Kulinarne Dziedzictwo; zaproszenie KGW na warsztaty
chlebowe organizowane przez Śląski Odr w Częstochowie; przeprowadzenie
szkolenia dla KGW z Cegielni „Zioła na wyciągnięcie ręki” i warsztatów z
przyrządzania naparów z ziół; przeprowadzenie szkolenia dla KGW z Kokawy z
tematu „Profilaktyka prozdrowotna i racjonalne żywienie oraz żywienie osób
starszych”; przeprowadzenie warsztatów z przygotowania ozdób
bożonarodzeniowych; szkolenie dla KGW z Woszczyc z tematu
„Antybiotykoodporność, a naturalne antybiotyki” oraz warsztatów z
przyrządzania ziołowych naparów; szkolenie na zaproszenie doradcy z PZDR w
Kamieńcu dla KGW Gromada na temat "Główne zasady niemarnowania
żywności", a także poprowadzenie warsztatów z przygotowania kiszonek i
octów; szkolenie dla KGW Ochojec „Ogrodowe inspiracje” i warsztatów z
przygotowania ozdób bożonarodzeniowych; współorganizacja powiatowego
konkursu kulinarnego w Tąpkowicach dla KGW nt. „Geburstagu” (udział wzięło
14 KGW); konsultacje telefoniczne, wyjazd studyjny dla KGW z powiatu
częstochowskiego do Cieszyna i Goczałkowic pn.: „Dziedzictwo kultury
materialnej i zachowanie tradycyjnego krajobrazu polskiej wsi”; trzy szkolenia i
konkursy dla KGW pn.: „Bezpieczeństwo i Higiena Pracy w Rolnictwie” (KGW z
powiatu częstochowskiego); organizacja szkolenia „Estetyczne i funkcjonalne
zagospodarowanie ogrodów, nowe trendy” dla KGW z gminy Mstów;
seminarium wyjazdowe dla KGW z gmin Janów i Olsztyn nt. twórczości ludowej
i rękodzieła
wielkopolskie stworzenie pełnej, aktualnej i ogólnodostępnej bazy KGW obejmującej zarówno
koła zarejestrowane w ARiMR i Krajowym Rejestrze KGW, jak i działające na
innych zasadach; szkolenia, doradztwo, działalność informacyjna oraz promocja
lokalnych tradycji; wykorzystanie Ogródka Edukacyjnego w Sielinku do
prezentacji dydaktycznych, prezentacji kolekcji roślin ziołowych i kwiatowych
oraz rozwiązań stosowanych w tradycyjnych wiejskich ogrodach; warsztaty i
zajęcia edukacyjne popularyzujące tradycje ogrodnicze i kulinarne; organizacja
szkoleń i konferencji pn. „Koła Gospodyń Wiejskich – lider swojej
społeczności”; publikacje artykułów w prasie oraz współpraca z Radiem Poznań
-- 4 of 14 --
5
w prezentowaniu działalności KGW; prezentacja KGW podczas Targów w
Marszewie; organizacja konkursu kulinarnego dla KGW z motywem dyni;
szkolenia gminne dotyczące wsparcia działalności kół oraz przegląd aktualnych
programów wsparcia wraz z prezentacją wybranych przykładów inicjatyw
zrealizowanych przez KGW; doradztwo grupowe w zakresie podstaw prawnych
funkcjonowania KGW oraz szkolenie powiatowe poświęcone pozyskiwaniu
funduszy zewnętrznych przez Koła Gospodyń Wiejskich, którego celem było
wzmocnienie kompetencji kół w obszarze planowania i realizacji projektów;
działania informacyjne, obejmujące wysyłkę wiadomości w systemie EPSU do
klientów znajdujących się w bazie WODR oraz doradztwo telefoniczne dot.
trwających naborów i dostępnych form wsparcia dla KGW;
kujawsko-pomorskie stworzenie i aktualizacja bazy KGW; współpraca w doskonaleniu kompetencji
KGW w zakresie dziedzictwa kulturowego i zdrowego stylu życia - prowadzenie
szkoleń „Domowa pielęgnacja – kosmetyki z naturalnych składników”, „O
ziołach, drzewach i krzewach obecnych w kulturze ludowej”, szkolenia
połączone z warsztatami wyrobu kosmetyków domowych, kompozycji ziół,
herbat ziołowych; artykuł nt. dawnej kujawskiej tradycji sypania wzorów
piaskiem – „Sand-art po kujawsku”; organizacja wspólnie z Urzędem
Skarbowym w Świeciu szkolenia „Obowiązek KSeF dla KGW”; podczas targów
Kujawsko-Pomorskie Miodowe Lato konkurs kulinarny dla KGW „Kujawy
mlekiem i miodem płynące”; współorganizacja Bitwy Regionów; szkolenie i
Warsztaty Kulinarne Kuchni Kociewskiej; nawiązanie współpracy merytorycznej
z Muzeum Etnograficznym we Włocławku i w Toruniu - udział KGW w
wydarzeniach, spotkaniach, szkoleniach dotyczących dziedzictwa; informowanie
lokalnych KGW o roli koordynatora ds. KGW oraz inicjatywach ODR
dedykowanych dla KGW; udział w organizacji Kongresu KGW – nowej
inicjatywy KPODR promującej i wspierającej działalność KGW; autorstwo 2
rozdziałów broszury dla KGW (Wsparcie finansowe na działalność KGW oraz
Podłoże geograficzne, historyczne i kulturowe kształtowania się odrębności
regionalnej); opracowanie projektu operacji KSOW+ na 2026 rok – Kongres
KGW; przygotowanie wespół ze Strażą Pożarną w Świeciu szkoleń z udzielania
pierwszej pomocy i sytuacji kryzysowych
pomorskie PODR w Lubaniu - konferencja pt. „Działalność KGW w praktyce – wymogi
formalno-prawne i bezpieczeństwo żywności”, PODR Oddział w Starym Polu
Konferencja pt. „Działalność KGW w praktyce – wymogi formalno-prawne i
bezpieczeństwo żywności”, Pomorski Stół Wielkanocny, Konkurs na Palmę
Wielkanocną; PODR w Lubaniu - przegląd piosenki biesiadnej skierowany dla
KGW; spotkanie konsultacyjne z przedstawicielami KGW, organizacja dwóch
doradztw grupowych dotyczących funkcjonowania KGW jako Gminnego
Związku KGW oraz omówienie podstawowych zasad jego działalności;
spotkanie dla KGW pt. „Czy KGW mogą robić biznes?”, wykład pt. „Działalność
KGW a aktywizacja mieszkańców” w ramach szkolenia dla KGW; organizacja i
współorganizacja szkoleń dla KGW pn. „Gotowe do działania – jak Koła
Gospodyń Wiejskich Województwa Pomorskiego mogą wspierać budowę
odporności lokalnej” - w Lubaniu, Starym Polu, Słupsku; wykład podczas
szkolenia gminnego pt. „Zasady tworzenia i funkcjonowania organizacji
pozarządowych, w tym KGW”; promowanie dziedzictwa kulinarnego regionu
pomorskiego „Stół Bożonarodzeniowy” w ODR w Lubaniu; konsultacje nt.
potrzeb organizacji szkoleń dla KGW w I kwartale tego roku
-- 5 of 14 --
6
opolskie 3 szkolenia dotyczące funkcjonowania i sprawozdawczości KGW; szkolenie
„Lasoterapia"; szkolenie z wyplatania koron dożynkowych; 6 pokazów
tematycznych z udziałem KGW (np. naturalna pielęgnacja z lokalnych zasobów,
uprawa winorośli, dekoracje wielkanocne, „Dzika Apteka"); 3 konkursy
kulinarne: „Przysmak PRL", „Nasze Smaki, Nasza Duma" oraz „Kulinarne
Dziedzictwo - Smaki Regionów"; udział w 6 spotkaniach informacyjnych dla
KGW organizowanych przez ARiMR; działania informacyjne i promocyjne -
wywiad radiowy dotyczący roli KGW; rekrutacja członków KGW na Dożynki
Prezydenckie w Spale; wsparcie KGW „Ziołowe Babki" z Popielowskiej Kolonii,
które zajęło I miejsce w krajowym konkursie „Zioła dla zdrowia"; warsztaty
florystyczne dla KGW pn.: „Wykonanie wianka świątecznego na drzwi";
szkolenie i warsztaty florystyczne „Tradycje bożonarodzeniowe na wsi
województwa opolskiego"; warsztaty tworzenia stroików bożonarodzeniowych;
na bieżąco udzielane są porady i informacje przedstawicielom KGW w formie
kontaktów telefonicznych i bezpośrednich.
dolnośląskie doradztwo indywidualne dla KGW - 300 porad; szkolenia stacjonarne i on-line
na poziomie wojewódzkim i powiatowym - 15 szkoleń dla około 700
uczestników; spotkania z ARiMR i innymi partnerami - 26 (w każdym powiecie);
warsztaty tematyczne, konkursy i programy kulinarne, wyjazdy studyjne
krajowe i zagraniczne; intensywne działania promocyjne i integracyjne,
obejmujące: artykuły w wydawnictwie Ośrodka - miesięcznik Twój Doradca
Rolniczy Rynek, materiały w mediach społecznościowych - profil na platformie
Facebook DODR i 26 PZDR-ów, informacje na wojewódzkiej grupie
informacyjnej dla KGW, cykl filmów kulinarnych promujących dorobek kół pt.
Wiejskie Smaki z DODRem; udział stoisk KGW w wydarzeniach plenerowych
organizowanych przez DODR, takich jak Dolnośląska wieś zaprasza, Dolnośląski
Dzień Pszczelarza czy Jarmark Bożonarodzeniowy.
lubuskie aktualizacja i rozbudowa bazy danych KGW województwa lubuskiego; cykl
szkoleń i warsztatów związanych z tradycją dożynkową, w szczególności: 6
szkoleń z zakresu suszenia zbóż oraz tworzenia wieńców dożynkowych,
warsztaty z tworzenia tradycyjnych dekoracji ze słomy; szkolenie „Chwasty na
talerzu’' w Kalsku; konsultacje podczas imprez plenerowych w dożynkach
gminnych i wydarzeniach promocyjnych na terenie województwa; organizacja i
współorganizacja szkoleń tematycznych (profilaktyka prozdrowotna, kuchnia
regionalna, funkcjonowanie KGW); organizacja konkursów kulinarnych dla
KGW promujących lokalne produkty i tradycje; stoisko informacyjno-doradcze
LODR podczas Winobrania w Zielonej Górze; organizacja szkoleń kulinarnych
promujących regionalne produkty (m.in. „Lubuska gęsina”); organizacja szkoleń
tematycznych (m.in. fotografia produktowa, wyroby tradycyjne, rękodzieło);
przygotowanie materiałów promocyjnych do „Lubuskich Aktualności
Rolniczych”; organizacja konferencji „Podaruj sobie czas”; warsztaty kulinarne i
florystyczne o tematyce świątecznej,
świętokrzyskie doradztwo technologiczne, marketingowe, ekologiczne, ekonomiczne,
specjalistyczne szkolenia i kursy; popularyzacja wśród KGW licznych wydarzeń
na terenie województwa - konkursy kulinarne, dożynki, lokalne święta, jarmarki,
-- 6 of 14 --
7
wystawy, targi (na Targach Kielce); bliski kontakt skutkuje podjęciem trudnych
tematów podczas spotkań: wykluczenie na wsi spowodowane chorobami,
wiekiem, samotnością, starzeniem się, czy brakiem poczucia bezpieczeństwa;
konkurs dla KGW „Nasze Kulinarne Dziedzictwo – Smaki Regionów” w Tokarni;
konsultacje informacyjne nt. składania wniosków na pokrycie strat w uprawach;
pokaz dla KGW Pękosław i KGW Brzeście „Produkty sezonowe jako naturalna
forma żywienia” - o walorach smakowych i wartościach pokarmowych dyni i
dyniowatych pochodzących z własnej uprawy; szkolenie „Dywersyfikacja źródeł
dochodu w gospodarstwie sadowniczym – przetwórstwo, marketing i sprzedaż
bezpośrednia w praktyce” w Gospodarstwie Sadowniczym Anety i Krzysztofa
Grochowskich w Woli Żyznej "Manufaktura Anety"; szkolenie
„Sprawozdawczość oraz prawne aspekty działalności kół gospodyń wiejskich”
dla KGW z gminy Opatowiec z udziałem przedstawicieli Urzędu Skarbowego i
Inspekcji Sanitarnej; kolejne takie szkolenie w Skalbmierzu dla KGW z gminy
Skalbmierz; spotkanie informacyjne nt. KGW w Zagrodzie Edukacyjnej w
Zagajach Stradowskich w gminie Czarnocin; kongres KGW w starostwie
powiatowym w Starachowicach „Razem możemy więcej” – propozycje
konkursów i szkoleń, ankieta potrzeb; współorganizacja konferencji pn.
„Działalność KGW w praktyce — wymogi formalno-prawne i bezpieczeństwo
żywności” z udziałem KGW z powiatu staszowskiego; wsparcie kół w realizacji
ich statutowych zadań oraz wzmocnienie współpracy pomiędzy instytucjami;
prace nad organizacją szkoleń we współpracy z Narodowym Instytutem Kultury
i Dziedzictwa Wsi nt. ochrony i promocji dziedzictwa kulturowego wsi,
kultywowania tradycji lokalnych oraz wykorzystania dziedzictwa
niematerialnego w działalności KGW; publikacja w „Aktualnościach rolniczych
artykułu poświęconego działalności kół gospodyń wiejskich „Czym tak
naprawdę zajmują się KGW?”
podkarpackie szkolenia z zakresu zdrowego odżywiania i dietetyki; pokazy żywieniowe oraz
pokaz pt.: ,,Tradycyjne ozdoby bożonarodzeniowe"; konkursy kulinarne
promujące dziedzictwo kulturowe; szkolenie-konferencja pt. "Pozyskiwanie i
rozliczanie pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przez
Koła Gospodyń Wiejskich"; imprezy plenerowe organizowane przez
Podkarpacki Ośrodek Doradztwa Rolniczego z możliwością bezpłatnego udziału
KGW; regularna promocja działalności KGW z terenu województwa
podkarpackiego w artykułach w Wiadomościach Podkarpackich oraz w social
mediach;
zachodniopomorskie organizacja szkolenia dla KGW w zakresie rejestracji produktu na Listę
Produktów Tradycyjnych; wyjazd studyjny KGW do województwa pomorskiego
„Uprawa i przetwórstwo lawendy”; koordynacja stoisk wystawienniczych -
prezentacja KGW pn. Barzkowicki Przystanek Kół Gospodyń Wiejskich podczas
XXXVII Barzkowickich Targów Rolnych Agro Pomerania; warsztaty florystyczne
dla KGW - powiat stargardzki; spotkania z pełnomocnikami ARiMR ds. KGW -
powiat stargardzki, powiat białogardzki, powiat kołobrzeski oraz spotkanie w
siedzibie OR ARiMR w Szczecinie z pracownikami wyznaczonymi za współpracę
z KGW; współorganizacja warsztatów kulinarnych dla KGW - powiat kamieński
oraz powiat kołobrzeski; informacje dla KGW na stronie internetowej oraz
facebook-u ZODR, także w Zachodniopomorskim Magazynie Rolniczym;
szkolenie pn. „Twórczość ludowa, tradycje, zawody rękodzieło”; warsztaty
rękodzielnicze pn. Tradycyjne rękodzieło w jesiennych dekoracjach; szkolenie
-- 7 of 14 --
8
oraz pokaz pn. Od maluszka do staruszka z tradycją za pan brat; szkolenie pn.
Rozwój rolnictwa społecznego – gospodarstwa opiekuńcze; warsztaty
rękodzielnicze dla KGW pn. Tradycje Świąteczne – ozdoby i stroiki; szkolenie
pn. Rozwój rolnictwa społecznego – gospodarstwa opiekuńcze - powiat
choszczeński; szkolenie pn. Dziedzictwo kultury materialnej wsi - Stroiki
bożonarodzeniowe - powiat koszaliński; warsztaty rękodzielnicze - powiat
policki.
warmińsko-mazurskie dwa szkolenia online pt. „Sprawozdawczość oraz prawne aspekty działalności
Kół Gospodyń Wiejskich”; Zlot Kół Gospodyń Wiejskich „Co w Izbie Piszczy”
organizowany przez Koła Gospodyń Wiejskich z terenu województwa
warmińską mazurskiego; Festiwal talentów muzycznych „Muzyczna Iskra
Cierzpięty”, organizowany przez Koło Gospodyń Wiejskich „Jarzębina” w
Cierzpiętach; uczestnictwo w 40 uroczystościach dożynkowych; promocja
działań KGW w Stawigudzie „Stawigudzianki”, które reprezentowało
województwo w finale ogólnopolskiego konkursu „Z mięsem wieprzowym przez
pokolenia”, organizowanego przez Stowarzyszenie Innowatorów Wsi;
promowanie konkursu dla KGW w Stawigudzie poprzez instytucje rolnicze; w
trakcie organizacji 3 szkolenia regionalne po 100 osób (Olsztyn, Ełk, Elbląg),
„Wzmacnianie kapitału społecznego na obszarach wiejskich poprzez działalność
KGW” w ramach programu KSOW+; seminarium w ramach Warmińsko-
Mazurskiego Kongresu Kół Gospodyń Wiejskich; 19 szkoleń o zasięgu
powiatowym „Koła Gospodyń Wiejskich i ich rola we wspieraniu rozwoju
obszarów wiejskich”
małopolskie konkurs powiatowy „ Dziedzictwo wsi oczami kobiet”; Festiwal Sera Miodu i
śliwki w Laskowej – współorganizator Konkursu Kulinarnego dla KGW -
promowanie stoisk KGW; reportaż pn. Dziedzictwo kulinarne i kulturowe w
TVP3 Kraków – na przykładzie KGW; Agropromocja z udziałem KGW w trakcie
największej wystawy rolniczej w Małopolsce - wejścia na żywo na antenie TVP3
Kraków; reportaż w TVP Potyczki Kulinarne Kół Gospodyń Wiejskich; Konkurs
Nasze Kulinarne Dziedzictwo; XI Małopolskie Targi Żywności „Zasmakuj z URK”
oraz XXVII Małopolska Giełda Agroturystyczna – promocja zdrowej polskiej
żywności przez koła gospodyń wiejskich; Dożynki w Spale - stoiska
przygotowane przez przedstawicielki małopolskich kół gospodyń wiejskich; XV
Małopolski Przegląd Dorobku Artystycznego i Kulinarnego KGW w Jabłonce -
popularyzacja i promocja dorobku Kół Gospodyń Wiejskich; Seminarium
wojewódzkie pn. „Dziedzictwo wsi oczami kobiet” - stoiska KGW informacyjno-
degustacyjne; wywiad w TVP3 Kraków nt. przedsiębiorczości kobiet na
obszarach wiejskich; Konferencja pn. „Budowanie lokalnej marki w ramach
krótkich łańcuchów dostaw” - tworzenie przestrzeni współpracy dla kół
gospodyń wiejskich i lokalnych producentów; reportaż w TVP3 - Kronika nt.
przygotowań potraw przedświątecznych z udziałem KGW Ojcowianie
lubelskie inwentaryzacja wszystkich, działających w województwie lubelskim KGW;
udział w dożynkach, zarówno powiatowych jak i gminnych woj. lubelskiego
połączony z prezentacją działalności KGW oraz omówieniem zasad ich
funkcjonowania i finansowania zgodnie z ustawą o KGW; udział w
wydarzeniach okolicznościowych (m.in. „Święto Pieczonego Ziemniaka”)
wspierających integrację i promocję tradycji lokalnych KGW; współpraca z
-- 8 of 14 --
9
jednostkami samorządowymi, instytucjami i organizacjami w celu promocji
działań KGW oraz wspierania ich rozwoju; udział w Forum KGW Powiatu
Parczewskiego i prowadzenie debaty wraz z przedstawicielami ARMIR -
możliwości pozyskiwania finansowania na działalność KGW; współorganizacja
szkolenia online dla KGW z woj. lubelskiego z Andrzejem Rybusem-Tołłoczko –
nt. rozwoju lokalnych inicjatyw KGW; uczestnictwo w ogólnopolskim konkursie
„Aktywna Wieś” organizowanym przez LZS we Władysławowie; organizacja
spotkania z KGW ze wszystkich powiatów województwa lubelskiego;
współpraca z Pełnomocnikiem Wojewody ds. NGO oraz instytucjami
pozarządowymi w zakresie projektów skierowanych do kobiet z obszarów
wiejskich; koordynacja spotkań KGW w powiatach z przedstawicielami urzędów
skarbowych i inspekcji sanitarnej
mazowieckie szkolenia „Rozwój przedsiębiorczości na terenach wiejskich - przetwórstwa”;
szkolenie stacjonarne pt.: „Aspekty prawne w KGW” dedykowane dla członków
kół; konferencja „Gospodarstwa agroturystyczne – ich wpływ na
funkcjonowanie obszarów wiejskich”; konkursy: „Potrawy Mojej Mamy” dla 17
KGW w Łącku; ‘Pieczywo – Kromka” „Nasze kulinarne dziedzictwo – Smaki
Regionów„; stoiska wystawiennicze dla KGW podczas imprez plenerowych
organizowanych przez MODR; szkolenia wyjazdowe pn. Agroturystyka
dodatkowym źródłem dochodu dla gospodarstw rolnych; podczas
Skierniewickiego Święta Kwiatów Owoców i Warzyw pokazy „Projektowanie i
wiosenna pielęgnacja ogrodu, urządzanie rabat kwiatowych”, „dekoracja i
nakrycie stołu na różne okazje” czy „wykorzystanie warzyw i owoców do
dekoracji potraw.”; warsztaty pn. Innowacyjne przetwórstwo dyni na poziomie
gospodarstwa – od pola do stołu; warsztaty serowarskie „Przetwórstwo mleka
w gospodarstwach rolnych szansą na wejście na rynek w ramach krótkich
łańcuchów dostaw” realizowanego w ramach KSOW+ organizowanego na
terenie całego województwa; doradztwo grupowe przeprowadzono dla 3 KGW,
programy doradcze – przeprowadzono dla 4 KGW; webinaria, warsztaty pn.
„Dobre maniery przy stole”; pokazy - sporządzanie stroików okolicznościowych,
tradycje kulinarne "Sałatki i wykorzystaniem warzyw i owoców" tradycje
kulinarne - wykorzystanie w żywieniu kapusty kiszonej; program doradczy
Estetyzacja wiejskiej zagrody, wykorzystanie produktów i potraw tradycyjnych i
regionalnych w zdrowym żywieniu; szkolenia – „Zasady prowadzenia
gospodarstw w systemie rolnictwa ekologicznego”, możliwości dofinansowania
w ramach WPR 2023-2027; System bezpieczeństwa żywności, dobre praktyki
higieniczne, produkcyjne przy produkcji żywności w warunkach domowych,
HACCP; szkolenie "Prowadzenie i wykorzystanie ewidencji przychodów i
rozchodów w gospodarstwie rolnym" - przekazanie wiedzy z zakresu
rachunkowości; szkolenie "Zasady ochrony wód przed zanieczyszczeniami ze
źródeł rolniczych"; szkolenie dla KGW „Podniesienie wiedzy z zakresu BHP w
gospodarstwie wiejskim”; pokaz technologii piekarniczej w warunkach
domowych; doradztwo grupowe dla Koła Gospodyń Wiejskich "Urzeczanki" w
Coniewie - możliwości pozyskania dodatkowych funduszy na działalność koła
oraz sposoby ich wykorzystania; Publikacje do miesięcznika "Wieś
mazowiecka".
łódzkie
działania koordynatora obejmowały wsparcie kół gospodyń wiejskich w
zakresie wsparcia przez ARiMR, doradztwie na temat zmian statutu KGW,
prowadzenia uproszczonej księgowości; informacja nt. pozyskiwania środków
-- 9 of 14 --
10
dostępnych poprzez Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego, w staraniu
się o granty i dofinansowania dostępne poprzez grantodawców wśród NGO;
organizacja szkoleń, warsztatów i konkursów dla KGW; organizacja lektoratu
dla KGW podczas konferencji pt.: "Koła Gospodyń Wiejskich - wczoraj, dziś i
jutro"; udział w walnych zgromadzeniach KGW w terenie oraz podczas
warsztatów organizowanych w terenie; działalność popularyzatorska - artykuły
do czasopisma RADA, redagowanie tekstu do broszury ŁODR pt.: „Łódzkie –
odkryj smak regionu. Rolnictwo, kultura, tradycja”; umieszczanie informacji dot.
KGW na stronie internetowej i funpage ŁODR; organizacja ze Stowarzyszeniem
Wsparcie Społeczne „JA-TY-MY” szkoleń z rozliczeń i statutu KGW, promocji,
w tym czatu GPT i programu Canva; działania dla KGW w zakresie tematyki:
Rozwój przedsiębiorczości na obszarach wiejskich, w tym: Aktywizacja
mieszkańców obszarów wiejskich - współpraca z lokalnymi organizacjami
społecznymi w województwie łódzkim: 2 szkolenia oddziałowe; przekazanie
130 informacji, 80 porad; współpraca z prasą - 2 audycje radiowe, 8 artykułów
w miesięczniku ODR RADA, 5 informacji na www ODR, przygotowanie i
aktualizacja informacji na stronę www nt. KGW; konsultacje telefoniczne dla
KGW - udzielanie informacji na temat rozliczania dotacji z ARIMR - form
rozliczania oraz informowanie o bieżących działaniach dla KGW; organizacja
konferencji dla właścicieli zagród edukacyjnych i KGW pn. „Rolnictwo
społeczne - ścieżki edukacyjne inspirowane gospodarstwem rolnym"; projektu
dla KGW pn. „Wielkanoc z KGW" – konferencja, wykłady etnograficzne,
warsztaty z tworzenia dawnych ozdób wielkanocnych; organizacja i
przeprowadzenie konkursu kulinarnego „Tradycyjna potrawa inspirowana
lokalnymi produktami" dla KGW; szkolenia i konkursy kulinarne podczas VI KDP
w Bratoszewicach; organizacja konkursów kulinarnych dla KGW: „Najlepsze
danie spod strzechy" oraz „Najlepsze danie krajów UE"; udział w posiedzeniu
Gminnej Rady Kół Gospodyń Wiejskich z terenu Gminy Głowno; rekrutacja
członków KGW na wyjazd studyjne sfinansowane z Planu Operacyjnego KSOW
+; wsparcie udziału KGW w Jarmarkach Bożonarodzeniowych; organizacja
szkolenia z zakresu budowania zdrowych relacji oraz zwyczajów
bożonarodzeniowych, połączonego z warsztatami z Twórcą Ludowym dla
członków KGW pn.: Boże Narodzenie z KGW”; powołanie oddziałowych
koordynatorów wspierania KGW
4. Pytanie: Gdzie urzęduje wojewódzki koordynator Kół Gospodyń Wiejskich
w województwie lubelskim, przy jakiej jednostce organizacyjnej oraz w jakiej
formie realizowany jest kontakt z Kołami Gospodyń Wiejskich?
Odpowiedź: Dla pragmatyki, wszyscy koordynatorzy są na co dzień pracownikami
regionalnych Ośrodków Doradztwa Rolniczego, gdyż są to osoby znające
środowisko wiejskie i tematykę, potrafiące wchodzić w interakcje międzyludzkie,
prowadzić szkolenia i objaśniać ustawowe przepisy, a poprzez zależności
służbowe MRiRW ma z nimi ułatwiony kontakt. Podobnie w Lublinie –
koordynatorem jest osoba pracująca w Lubelskim ODR. Kontakt odbywa się
-- 10 of 14 --
11
bezpośrednio, poprzez uczestnictwo w zebraniach, konferencjach, szkoleniach
i podczas uroczystości gminnych i regionalnych, a także w formie telefonicznych
porad i konsultacji. Dużo pracy poświęca się zachęcaniu do promowania kół
podczas imprez i wydarzeń organizatorów, obecności stoisk i rekrutacji do
udziału w nich KGW.
5. Pytanie: Jaki jest szczegółowy zakres obowiązków i czynności wykonywanych
przez wojewódzkiego koordynatora KGW w województwie lubelskim, w tym
w zakresie współpracy z ARiMR oraz Wojewódzkim Ośrodkiem Doradztwa
Rolniczego?
Odpowiedź: Wszyscy koordynatorzy przy powołaniu otrzymują taki sam zakres
zadań. Zadaniem Wojewódzkiego koordynatora wspierania kół gospodyń
wiejskich jest aktywizacja wspólnoty i społeczności lokalnej na obszarach
wiejskich przez:
- koordynowanie działalności kół gospodyń wiejskich (KGW) na obszarze danego
województwa;
- inicjowanie kontaktów i przekazywanie informacji między KGW, Ministrem
Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
(ARiMR) i innymi instytucjami wspierającymi KGW;
- prowadzenie i aktualizowanie bazy KGW z podziałem na formę działalności, na
obszarze powiatu i województwa;
- organizowanie spotkań z przewodniczącymi kół na obszarze powiatu;
- współpracę z koordynatorami wspierania KGW z innych województw;
- współpracę w zakresie doradztwa rolniczego z ARiMR, w szczególności
z pełnomocnikami KGW przy powiatowych biurach ARiMR;
- współpracę z jednostkami i organami administracji publicznej, samorządowej
oraz innymi instytucjami działającymi w obszarach będących przedmiotem
zainteresowania KGW (instytuty, fundacje, itp.);
- inicjowanie i współpracę w doskonaleniu kompetencji KGW w zakresie
dziedzictwa kulturowego, ochrony produktów regionalnych, racjonalnego
żywienia rodziny, zdrowego stylu życia oraz innych zgodnie ze zidentyfikowanymi
potrzebami;
- prowadzenie działań promujących działalność KGW i zachęcających do
-- 11 of 14 --
12
tworzenia KGW, w szczególności na terenach gdzie takie koła nie zostały
utworzone;
- inicjowanie lub współpracę przy organizacji lokalnych wydarzeń wspierających
rozwój i działalności KGW;
- przygotowywanie materiałów informacyjnych i szkoleniowych w zakresie
bezpieczeństwa rodzin wiejskich, racjonalnego żywienia rodziny, zdrowego stylu
życia, estetyzacji wsi, ekonomiki gospodarstwa domowego oraz innych zgodnie
ze zidentyfikowanymi potrzebami;
- bieżące przekazywanie informacji o dostępnych konkursach, źródłach dotacji
oraz zmianach w przepisach prawnych dotyczących działalności KGW.
6. Pytanie: Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi ocenę
efektywności pracy koordynatorów KGW oraz w jaki sposób mierzone są
rezultaty ich działań?
Odpowiedź: Dotychczasowy okres funkcjonowania zespołu osób o nowej
funkcjonalności zadaniowej wydaje się być zbyt krótkim do oceny, zwłaszcza,
że powołania wciąż trwają. Będziemy analizować pracę koordynatorów po
upływie roku od ich powołania, a najbardziej wiarygodnym miernikiem będą
opinie członków KGW na temat współpracy z tymi osobami. Do tej pory nie
odnotowaliśmy negatywnych sygnałów na temat ich funkcjonowania.
7. Pytanie: Jakie trudności lub wyzwania napotkali wojewódzcy koordynatorzy
KGW w realizacji swoich zadań i jakie działania podejmuje Ministerstwo, aby je
rozwiązać?
Odpowiedź: Największym wyzwaniem dla koordynatorów jest stale zmieniające
się prawo, wielość interpretacji tego prawa, zwłaszcza w instytucjach mających
wpływ na działalność KGW, ich sprawozdawczość oraz finansowanie, a także
wątpliwości samych zarządów kół wynikające z praktyki. Dlatego jednym z
głównych zadań MRiRW obecnie i w przyszłości będzie prowadzenie szkoleń dla
członków KGW oraz koordynatorów, działalność informacyjna poprzez
wydawnictwa i w internecie, a także tworzenie katalogu przepisów, które
wymagają w przyszłości zmiany w ramach nowelizacji ustaw, a które są domeną
-- 12 of 14 --
13
kilku resortów: MRiRW, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz
Ministerstwa Finansów.
Wyzwanie stanowi duża różnorodność potrzeb szkoleniowych i doradczych
poszczególnych kół. Część KGW wymaga wsparcia formalno-prawnego, inne
koncentrują się na rozwoju działalności kulturalnej, rękodzielniczej lub kulinarnej.
Dodatkowe trudności wynikają z ograniczeń czasowych. Wielu członków KGW
jest aktywnych zawodowo, co ogranicza ich dostępność w godzinach pracy.
Przedstawiciele KGW podkreślają chęć organizacji spotkań, szkoleń i wydarzeń
w godzinach popołudniowych (od godz. 17.00) lub w weekendy, co wiąże się z
koniecznością realizacji zadań poza standardowymi godzinami pracy. Występują
również wyzwania technologiczne – ograniczona znajomość narzędzi cyfrowych
oraz utrudniony dostęp do internetu w niektórych miejscowościach wpływają na
możliwość udziału w szkoleniach online oraz korzystania z materiałów
informacyjnych. Nie wszystkie koła mają swój e-mail oraz stronę w internecie i
często korzystają ze swoich prywatnych lub osób trzecich skrzynek pocztowych,
mając do nich sporadyczny dostęp.
Reasumując, zgadzamy się z Panią Poseł Bożeną Lisowską, że utworzenie instytucji
wojewódzkich koordynatorów KGW stanowi istotny element wsparcia oddolnej
aktywności społecznej na obszarach wiejskich. Taka przyświecała nam idea
powołując koordynatorów po nowelizacji wspomnianych ustaw w 2024 roku.
Staramy się tę ideę codziennie wcielać w życie.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 11 października 2024 roku o zmianie ustawy o kołach gospodyń
wiejskich oraz ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz.U.
2024 poz. 1560)
-- 13 of 14 --
14
Załączniki:
1. Załącznik nr 1 - Dane statystyczne
2. Załącznik nr 2 - Spis Koordynatorów
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 14 of 14 --