Interpelacja nr 14787
Interpelacja w sprawie konieczności dostosowania przepisów prawa do zmieniającej się sytuacji w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (63%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie konieczności dostosowania przepisów prawa do zmieniającej się sytuacji w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych
Interpelacja nr 14787
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie konieczności dostosowania przepisów prawa do zmieniającej się sytuacji w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 21-01-2026
Gniezno, 20 stycznia 2026 r.
Szanowna Pani Minister,
stanowisko Zarządu Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski, które otrzymałem w sprawie konieczności dostosowania przepisów prawa do zmieniającej się sytuacji w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych, podjęte w dniu 9 stycznia 2026 r. pokazuje jak ważny i narastający jest to problem.
Zmiany klimatyczne, coraz częstsze i dłuższe okresy suszy, nierównomierny rozkład opadów oraz wieloletnie zaniedbania w gospodarowaniu wodą powodują systematyczne pogarszanie się dostępności zasobów wód podziemnych. Zjawisko to w sposób szczególny dotyka gmin wiejskich i miejsko-wiejskich Wielkopolski, gdzie wody podziemne stanowią podstawowe źródło zaopatrzenia ludności w wodę pitną, a jednocześnie są intensywnie wykorzystywane na potrzeby rolnictwa i działalności gospodarczej.
Obowiązujące regulacje prawne, tworzone w odmiennych realiach klimatycznych i społeczno-gospodarczych, nie nadążają za skalą i dynamiką tych zmian, co prowadzi do narastania konfliktów wodnych, osłabienia bezpieczeństwa wodnego mieszkańców oraz bezradności organów administracji publicznej odpowiedzialnych za ochronę zasobów.
Jednym z kluczowych problemów systemowych jest brak rzeczywistej, kompletnej ewidencji poboru wód podziemnych w Polsce. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy – Prawo wodne, dopuszczalne jest tzw. zwykłe korzystanie z wód, obejmujące m.in. pobór wód podziemnych w ilości do 5 m3 na dobę na potrzeby gospodarstwa domowego. Ujęcia te nie wymagają pozwolenia wodnoprawnego, nie podlegają obowiązkowi rejestracji ani opomiarowania.
Przepis ten jest powszechnie nadużywany – studnie wykonywane formalnie na potrzeby „gospodarstw domowych” w rzeczywistości służą do intensywnego, sezonowego nawadniania upraw rolnych, często w skali powodującej lokalne deficyty wody. Brak wiedzy o liczbie, lokalizacji i rzeczywistym poborze z takich ujęć uniemożliwia rzetelne bilansowanie zasobów oraz skuteczną ochronę wód podziemnych.
SGiPW postuluje o wprowadzenie obowiązku ewidencjonowania wszystkich ujęć wód podziemnych, w tym ujęć realizowanych w ramach zwykłego korzystania z wód oraz stopniowe objęcie ich obowiązkiem opomiarowania poboru.
Kolejnym problemem jest funkcjonowanie samorządów gminnych jako organów właściwych do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w realiach istotnie ograniczonej decyzyjności.
Zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, decyzje te wydawane są dla przedsięwzięć planowanych, a nie już zrealizowanych.
W praktyce organy gmin często odmawiają wydania decyzji środowiskowej ze względu na lokalne deficyty wód, jednak decyzje te są uchylane przez organy odwoławcze, ponieważ regionalne dokumentacje hydrogeologiczne wykazują istnienie zasobów dyspozycyjnych w szerszej skali przestrzennej. Organy samorządowe pozbawione są realnych narzędzi do uwzględniania lokalnych bilansów wodnych i kumulacji sezonowych oddziaływań wielu ujęć.
Postulat SGiPW: Doprecyzowanie przepisów tak, aby organy wydające decyzje środowiskowe mogły skutecznie odmówić realizacji przedsięwzięcia w przypadku zagrożenia lokalnych zasobów wód podziemnych oraz aby bilanse wodne w skali powiatowej miały umocowanie prawne.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jako organ odpowiedzialny m.in. za kontrolę poboru wód i naliczanie opłat, działa w warunkach znacznego niedoboru kadrowego i organizacyjnego – to kolejny problem podniesiony przez Zarząd Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski. Kontrole nielegalnych poborów wód są sporadyczne, a ich skuteczność opiera się głównie na oświadczeniach właścicieli ujęć. Obowiązujące przepisy Prawa wodnego umożliwiają w praktyce jedynie naliczanie opłat podwyższonych, bez realnych narzędzi do systemowego eliminowania nielegalnych poborów.
SGiPW postuluje o wzmocnienie kadrowe i finansowe PGW Wody Polskie oraz wyposażenie tej instytucji w skuteczniejsze instrumenty kontrolne i sankcyjne, umożliwiające realną ochronę zasobów wód podziemnych.
Ostatnią kwestią podniesioną przez SGiPW w stanowisku jest konieczność edukacji społeczeństwa w zakresie gospodarowania wodą.
Eksperci i samorządowcy zgodnie podkreślają, że bez podniesienia świadomości społecznej nawet najlepsze regulacje prawne pozostaną nieskuteczne. Nadal powszechne jest przekonanie, że indywidualne podlewanie upraw czy ogrodów nie ma wpływu na dostępność wody pitnej, co jest niezgodne z rzeczywistością hydrologiczną.
Postulat SGiPW: Wprowadzenie systemowych programów edukacyjnych w zakresie oszczędnego gospodarowania wodą, rozpoczynających się już na etapie edukacji szkolnej oraz powiązanie instrumentów wsparcia finansowego z rzeczywistym stosowaniem dobrych praktyk wodnych.
Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski stoi na stanowisku, że zapewnienie bezpieczeństwa wodnego mieszkańców wymaga pilnej nowelizacji przepisów Prawa wodnego oraz Prawa geologicznego i górniczego, dostosowanej do realiów zmian klimatycznych i faktycznych sposobów korzystania z wód podziemnych. Bez pełnej ewidencji poboru, wzmocnienia kompetencji organów samorządowych i PGW Wody Polskie oraz szerokiej edukacji społecznej, deficyt wód podziemnych będzie się pogłębiał, zagrażając podstawowym funkcjom gmin i powiatów.
Mając na uwadze powyższą treść interpelacji, uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pani Minister odniesie się do spraw przedstawionych przez Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski w sprawie konieczności dostosowania przepisów prawa do zmieniającej się sytuacji w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych?
Czy postulaty przedstawione w stanowisku – mogące skutecznie pomóc w ochronie wód podziemnych, będą rozpatrywane przez resort?
Jakie rozwiązania wprowadzono dotychczas, a jakie są planowane w kwestii zmieniającej się sytuacji w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych?
Z wyrazami szacunku
Poseł Tadeusz Tomaszewski
Interpelacja nr 14787
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie konieczności dostosowania przepisów prawa do zmieniającej się sytuacji w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 21-01-2026
Gniezno, 20 stycznia 2026 r.
Szanowna Pani Minister,
stanowisko Zarządu Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski, które otrzymałem w sprawie konieczności dostosowania przepisów prawa do zmieniającej się sytuacji w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych, podjęte w dniu 9 stycznia 2026 r. pokazuje jak ważny i narastający jest to problem.
Zmiany klimatyczne, coraz częstsze i dłuższe okresy suszy, nierównomierny rozkład opadów oraz wieloletnie zaniedbania w gospodarowaniu wodą powodują systematyczne pogarszanie się dostępności zasobów wód podziemnych. Zjawisko to w sposób szczególny dotyka gmin wiejskich i miejsko-wiejskich Wielkopolski, gdzie wody podziemne stanowią podstawowe źródło zaopatrzenia ludności w wodę pitną, a jednocześnie są intensywnie wykorzystywane na potrzeby rolnictwa i działalności gospodarczej.
Obowiązujące regulacje prawne, tworzone w odmiennych realiach klimatycznych i społeczno-gospodarczych, nie nadążają za skalą i dynamiką tych zmian, co prowadzi do narastania konfliktów wodnych, osłabienia bezpieczeństwa wodnego mieszkańców oraz bezradności organów administracji publicznej odpowiedzialnych za ochronę zasobów.
Jednym z kluczowych problemów systemowych jest brak rzeczywistej, kompletnej ewidencji poboru wód podziemnych w Polsce. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy – Prawo wodne, dopuszczalne jest tzw. zwykłe korzystanie z wód, obejmujące m.in. pobór wód podziemnych w ilości do 5 m3 na dobę na potrzeby gospodarstwa domowego. Ujęcia te nie wymagają pozwolenia wodnoprawnego, nie podlegają obowiązkowi rejestracji ani opomiarowania.
Przepis ten jest powszechnie nadużywany – studnie wykonywane formalnie na potrzeby „gospodarstw domowych” w rzeczywistości służą do intensywnego, sezonowego nawadniania upraw rolnych, często w skali powodującej lokalne deficyty wody. Brak wiedzy o liczbie, lokalizacji i rzeczywistym poborze z takich ujęć uniemożliwia rzetelne bilansowanie zasobów oraz skuteczną ochronę wód podziemnych.
SGiPW postuluje o wprowadzenie obowiązku ewidencjonowania wszystkich ujęć wód podziemnych, w tym ujęć realizowanych w ramach zwykłego korzystania z wód oraz stopniowe objęcie ich obowiązkiem opomiarowania poboru.
Kolejnym problemem jest funkcjonowanie samorządów gminnych jako organów właściwych do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w realiach istotnie ograniczonej decyzyjności.
Zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, decyzje te wydawane są dla przedsięwzięć planowanych, a nie już zrealizowanych.
W praktyce organy gmin często odmawiają wydania decyzji środowiskowej ze względu na lokalne deficyty wód, jednak decyzje te są uchylane przez organy odwoławcze, ponieważ regionalne dokumentacje hydrogeologiczne wykazują istnienie zasobów dyspozycyjnych w szerszej skali przestrzennej. Organy samorządowe pozbawione są realnych narzędzi do uwzględniania lokalnych bilansów wodnych i kumulacji sezonowych oddziaływań wielu ujęć.
Postulat SGiPW: Doprecyzowanie przepisów tak, aby organy wydające decyzje środowiskowe mogły skutecznie odmówić realizacji przedsięwzięcia w przypadku zagrożenia lokalnych zasobów wód podziemnych oraz aby bilanse wodne w skali powiatowej miały umocowanie prawne.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jako organ odpowiedzialny m.in. za kontrolę poboru wód i naliczanie opłat, działa w warunkach znacznego niedoboru kadrowego i organizacyjnego – to kolejny problem podniesiony przez Zarząd Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski. Kontrole nielegalnych poborów wód są sporadyczne, a ich skuteczność opiera się głównie na oświadczeniach właścicieli ujęć. Obowiązujące przepisy Prawa wodnego umożliwiają w praktyce jedynie naliczanie opłat podwyższonych, bez realnych narzędzi do systemowego eliminowania nielegalnych poborów.
SGiPW postuluje o wzmocnienie kadrowe i finansowe PGW Wody Polskie oraz wyposażenie tej instytucji w skuteczniejsze instrumenty kontrolne i sankcyjne, umożliwiające realną ochronę zasobów wód podziemnych.
Ostatnią kwestią podniesioną przez SGiPW w stanowisku jest konieczność edukacji społeczeństwa w zakresie gospodarowania wodą.
Eksperci i samorządowcy zgodnie podkreślają, że bez podniesienia świadomości społecznej nawet najlepsze regulacje prawne pozostaną nieskuteczne. Nadal powszechne jest przekonanie, że indywidualne podlewanie upraw czy ogrodów nie ma wpływu na dostępność wody pitnej, co jest niezgodne z rzeczywistością hydrologiczną.
Postulat SGiPW: Wprowadzenie systemowych programów edukacyjnych w zakresie oszczędnego gospodarowania wodą, rozpoczynających się już na etapie edukacji szkolnej oraz powiązanie instrumentów wsparcia finansowego z rzeczywistym stosowaniem dobrych praktyk wodnych.
Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski stoi na stanowisku, że zapewnienie bezpieczeństwa wodnego mieszkańców wymaga pilnej nowelizacji przepisów Prawa wodnego oraz Prawa geologicznego i górniczego, dostosowanej do realiów zmian klimatycznych i faktycznych sposobów korzystania z wód podziemnych. Bez pełnej ewidencji poboru, wzmocnienia kompetencji organów samorządowych i PGW Wody Polskie oraz szerokiej edukacji społecznej, deficyt wód podziemnych będzie się pogłębiał, zagrażając podstawowym funkcjom gmin i powiatów.
Mając na uwadze powyższą treść interpelacji, uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pani Minister odniesie się do spraw przedstawionych przez Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski w sprawie konieczności dostosowania przepisów prawa do zmieniającej się sytuacji w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych?
Czy postulaty przedstawione w stanowisku – mogące skutecznie pomóc w ochronie wód podziemnych, będą rozpatrywane przez resort?
Jakie rozwiązania wprowadzono dotychczas, a jakie są planowane w kwestii zmieniającej się sytuacji w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych?
Z wyrazami szacunku
Poseł Tadeusz Tomaszewski
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Lanie wody / Uniki
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
85%
Konkretność
15%
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
12
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwy” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie jest właściwy”
(2x)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11373 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-6.054.4.2026
Warszawa, 16 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14787 z dnia 23 stycznia 2026 r. Posła na Sejm RP
Pana Tadeusza Tomaszewskiego, przekazuję stosowne informacje w zakresie właściwości
Ministerstwa Infrastruktury.
Pragnę zapewnić, że Ministerstwo Infrastruktury odniesie się do spraw podniesionych
przez Zarząd Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolskich, dalej jako: ,,SGiPW’’,
w trybie przewidzianym obowiązującymi przepisami prawa. Przekazane stanowisko
SGiPW zostało zakwalifikowane jako petycja w rozumieniu ustawy z dnia 11 lipca 2014 r.
o petycjach1, w związku z czym zostanie rozpatrzone zgodnie z zasadami oraz w terminach
określonych w tej ustawie.
W tym kontekście należy wskazać, że zagadnienia przedstawione w przedmiotowej
petycji, dotyczące konieczności dostosowania przepisów prawa do zmieniających się
sytuacji w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych stanowią obecnie
przedmiot analiz prowadzonych w tutejszym Ministerstwie. W ramach prowadzonych
prac Ministerstwo Infrastruktury zwróciło się również o przedstawienie stanowiska
do jednostki podległej, tj. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, dalej
jako: ,,PGW WP’’ .
Odnosząc się do postulatów zawartych w stanowisku SGiPW, należy podkreślić,
że są one aktualnie poddawane analizie pod kątem ich zasadności, zakresu
oraz możliwości ich realizacji, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa
krajowego, a także uwarunkowań organizacyjnych i finansowych.
Jednocześnie informuję, że w związku ze zmieniającą się sytuacją w zakresie
gospodarowania zasobami wodnymi, w tym potrzebą wzmocnienia instrumentów
nadzoru i egzekwowania przepisów dotyczących korzystania z wód, z dniem 1 stycznia
2024 r. weszły w życie zmiany do ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, polegające
na wprowadzeniu systemu administracyjnych kar pieniężnych, uregulowanych
w art. 472aa. Nowy instrument sankcyjny zastąpił dotychczasową opłatę podwyższoną
stosowaną w przypadku korzystania z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia
wodnoprawnego, w szczególności w zakresie poboru wód podziemnych
lub powierzchniowych oraz wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganej
decyzji. Jednocześnie zakres sankcji został rozszerzony na wykonywanie działań
bez wymaganej zgody wodnoprawnej, w tym bez przeprowadzenia oceny wodnoprawnej.
1 Dz.U. z 2014 r. poz. 1195, t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 870.
-- 1 of 2 --
2
Wdrożenie ww. systemu administracyjnych kar pieniężnych spowodowało
w szczególności konieczność:
opracowania instrukcji postępowania w przedmiocie ich wymierzania wraz z
taryfikatorem wysokości kar;
zwiększenia zasobu kadrowego we wszystkich Zarządach Zlewni PGW WP
o 2 etaty;
przeprowadzenia w PGW WP szkoleń obejmujących problematykę wymierzania
administracyjnych kar pieniężnych.
W ocenie Departamentu Gospodarki Wodnej wprowadzenie z dniem 1 stycznia 2024 r.
administracyjnych kar pieniężnych stanowi istotne wzmocnienie systemu
instytucjonalnego w zakresie gospodarowania zasobami wodnymi. Nowe rozwiązania
wyposaża PGW WP w skuteczniejszy instrument kontroli i egzekwowania przepisów
prawa wodnego. Jednocześnie wdrożenie nowych regulacji wymagało dostosowania
organizacyjnego oraz zapewnienia odpowiednich zasobów kadrowych w sprawie
wymierzania administracyjnych kar pieniężnych.
Niezależnie od powyższego prowadzone są analizy mające na celu ocenę zasadności
oraz możliwości podjęcia dalszych ewentualnych działań, adekwatnych do zmieniających
się uwarunkowań hydrologicznych i wyzwań związanych z ochroną zasobów wód
podziemnych. Kwestia ta pozostaje przedmiotem bieżących konsultacji z PGW WP.
Szczegółowe stanowisko w zakresie postulatów objętych przedmiotową petycją zostanie
przedstawione w odpowiedzi na petycję, po zakończeniu prowadzonych analiz.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Główny Geolog Kraju
Krzysztof Galos
DGL-WHI.0500.1.2026.AH
4200484.16986550.14099915
Warszawa, 23-03-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego
(K10INT14787)
Temat: konieczność dostosowania przepisów prawa do zmieniającej się sytuacji
w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT14787 Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Odpowiedź na pyt. 1 dotyczące odniesienia się do spraw przedstawionych przez
Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski w sprawie konieczności dostosowania
przepisów prawa do zmieniającej się sytuacji w zakresie gospodarowania zasobami wód
podziemnych
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) odniesie się do spraw podniesionych przez
Zarząd Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolskich (SGiPW) w trybie przewidzianym
obowiązującymi przepisami prawa. Przekazane stanowisko SGiPW zostało zakwalifikowane
jako petycja w rozumieniu ustawy o petycjach [1], w związku z czym zostanie rozpatrzone
zgodnie z zasadami oraz w terminach określonych w tej ustawie.
MKiŚ przygotowało propozycję zmiany przepisów p.g.g. [2] dotyczącą objęcia ustawą
wszystkich otworów geologicznych, także tych poniżej 30 m poza obszarami górniczymi.
Aktualnie w MKiŚ prowadzone są prace nad projektem nowelizacji p.g.g. Propozycja
stanowi próbę kompromisowego wyważenia interesów organów oraz podmiotów
wykonujących ujęcia wód podziemnych. Jest ona zbieżna z potrzebami wyrażonymi
w petycji Zarządu Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski i zmierza do rejestrowania
wszelkich ujęć wód podziemnych.
Potrzeba wprowadzenia tych regulacji wynika z sygnałów zgłaszanych przez organy
administracji geologicznej, w szczególności szczebla powiatowego oraz państwową służbę
geologiczną. Uwagi takie były zgłaszane także podczas prekonsultacji prowadzonych przez
Departament Geologii MKiŚ na potrzeby aktualnej nowelizacji p.g.g., w tym przez Radę
Gospodarowania Zasobami Ziemi, organu doradczego MKiŚ.
-- 1 of 3 --
Wstępna propozycja przewiduje maksymalnie proste rozwiązania:
1) zgłoszenie zamiaru wykonania otworu (tylko zgłoszenie zamiaru wykonania
otworu, bez konieczności opracowania i zatwierdzenia projektu robót
geologicznych);
2) karta rejestracyjna ujęcia składana po wykonaniu prac.
Objęcie wszystkich ww. otworów ustawą p.g.g. da m.in. możliwość dokładniejszego
szacowania poboru i stopnia wykorzystania zasobów dyspozycyjnych.
Jeśli chodzi o zawarty w petycji SGiPW postulat zmiany przepisów u.o.o.ś. [3], aby organy
wydające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach mogły skutecznie odmawiać
realizacji przedsięwzięcia w przypadku zagrożenia lokalnych zasobów wód podziemnych
oraz aby bilanse wodne w skali powiatowej miały umocowanie prawne, przedstawiamy
stanowisko Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) w tej kwestii.
Organ drugiej instancji wydaje decyzje na podstawie akt sprawy zebranych przez organ
wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach oraz analizy decyzji organu
pierwszej instancji i jej zgodności z prawem powszechnie obowiązującym. Jeżeli nie uzyskał
dostatecznego wyjaśnienia podjętego rozstrzygnięcia, jest zobowiązany je uchylić.
Niekompletnie zebrana dokumentacja, w tym dokumentacja uwarunkowań wodnych oraz
niedostateczne uzasadnienie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzji
o odmowie jej wydania, będą prowadzić do uchylania rozstrzygnięć pierwszej instancji, na
co nie wpływa rzekomo nieprawidłowo skonstruowany system ocen oddziaływania na
środowisko tylko indywidualny sposób rozstrzygania danej sprawy.
Co do „umocowania bilansów wodnych w skali powiatowej”, GDOŚ nie jest właściwy do
oceny tego postulatu. U.o.o.ś. nie zawiera tego typu przepisów merytorycznych. Jednakże
w niniejszym kontekście GDOŚ wskazuje, iż zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej
wynikającą z k.p.a. [4], organ podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego
wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ wydający decyzję
o środowiskowych uwarunkowaniach może zatem wziąć pod uwagę szeroko rozumiane
dokumenty dotyczące uwarunkowań środowiskowych i na podstawie zawartych w nich
informacji konstruować swoje wnioski. Co więcej, postępowanie jest prowadzone
z udziałem organu właściwego do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, który jako organ
uzgadniający lub opiniujący, wyspecjalizowany w omawianym zakresie może oprzeć swoje
stanowiska o szeroki zakres dokumentów i wiedzy fachowej w sprawie określenia wpływu
przedsięwzięcia na środowisko, w tym stan wód.
W zakresie postulatu „doprecyzowania przepisów tak, aby organy wydające decyzje
środowiskowe mogły skutecznie odmówić realizacji przedsięwzięcia w przypadku
zagrożenia lokalnych zasobów wód podziemnych”, GDOŚ wskazuje na art. 59a ust. 3, art. 77
ust. 5a oraz art. 81 u.o.o.ś., jako podstawy odmowy udzielenia zgody na realizację
przedsięwzięcia lub określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
W opinii GDOŚ, właściwe ograny środowiskowe zgodnie z przedstawionymi przepisami,
mają możliwość skutecznego odmówienia realizacji przedsięwzięcia w przypadku
zagrożenia lokalnych zasobów wód podziemnych. Problem wskazany przez autora
postulatów nie jest spowodowany nieszczelnym lub niewystarczająco uregulowanym
systemem ocen oddziaływania na środowisko, lecz być może nieodpowiednim stosowaniem
prawa i błędnie przyjętą praktyką orzeczniczą. Alternatywnie należałoby rozważyć
modyfikację przepisów ustawy Prawo wodne [5], do której odwołują się ww. przepisy
u.o.o.ś. zawierające formalną podstawę odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia, ale
leży to we właściwości Ministra Infrastruktury.
-- 2 of 3 --
Ponadto MKiŚ planuje spotkania z Ministerstwem Infrastruktury w celu omówienia
problemów związanych przepisami dotyczącymi zasobów wód podziemnych na styku p.g.g.
i p.w.[5], które pozostaje poza kompetencjami MKiŚ.
Zagadnienia poruszone w interpelacji, dotyczące kwestii problemów organizacyjnych
Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, pozostają poza właściwością MKiŚ.
Podstawy prawne
[1] ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. z 2018 r. poz. 870)
[2] ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2026 r.
poz. 69), zwana dalej: „p.g.g.”
[3] ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, z późn. zm.) dalej: u.o.o.ś.,
[4] ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2025 r. poz. 1691)
[5] ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960 ze zm.),
zwana dalej: „p.w.”
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-6.054.4.2026
Warszawa, 16 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14787 z dnia 23 stycznia 2026 r. Posła na Sejm RP
Pana Tadeusza Tomaszewskiego, przekazuję stosowne informacje w zakresie właściwości
Ministerstwa Infrastruktury.
Pragnę zapewnić, że Ministerstwo Infrastruktury odniesie się do spraw podniesionych
przez Zarząd Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolskich, dalej jako: ,,SGiPW’’,
w trybie przewidzianym obowiązującymi przepisami prawa. Przekazane stanowisko
SGiPW zostało zakwalifikowane jako petycja w rozumieniu ustawy z dnia 11 lipca 2014 r.
o petycjach1, w związku z czym zostanie rozpatrzone zgodnie z zasadami oraz w terminach
określonych w tej ustawie.
W tym kontekście należy wskazać, że zagadnienia przedstawione w przedmiotowej
petycji, dotyczące konieczności dostosowania przepisów prawa do zmieniających się
sytuacji w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych stanowią obecnie
przedmiot analiz prowadzonych w tutejszym Ministerstwie. W ramach prowadzonych
prac Ministerstwo Infrastruktury zwróciło się również o przedstawienie stanowiska
do jednostki podległej, tj. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, dalej
jako: ,,PGW WP’’ .
Odnosząc się do postulatów zawartych w stanowisku SGiPW, należy podkreślić,
że są one aktualnie poddawane analizie pod kątem ich zasadności, zakresu
oraz możliwości ich realizacji, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa
krajowego, a także uwarunkowań organizacyjnych i finansowych.
Jednocześnie informuję, że w związku ze zmieniającą się sytuacją w zakresie
gospodarowania zasobami wodnymi, w tym potrzebą wzmocnienia instrumentów
nadzoru i egzekwowania przepisów dotyczących korzystania z wód, z dniem 1 stycznia
2024 r. weszły w życie zmiany do ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, polegające
na wprowadzeniu systemu administracyjnych kar pieniężnych, uregulowanych
w art. 472aa. Nowy instrument sankcyjny zastąpił dotychczasową opłatę podwyższoną
stosowaną w przypadku korzystania z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia
wodnoprawnego, w szczególności w zakresie poboru wód podziemnych
lub powierzchniowych oraz wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganej
decyzji. Jednocześnie zakres sankcji został rozszerzony na wykonywanie działań
bez wymaganej zgody wodnoprawnej, w tym bez przeprowadzenia oceny wodnoprawnej.
1 Dz.U. z 2014 r. poz. 1195, t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 870.
-- 1 of 2 --
2
Wdrożenie ww. systemu administracyjnych kar pieniężnych spowodowało
w szczególności konieczność:
opracowania instrukcji postępowania w przedmiocie ich wymierzania wraz z
taryfikatorem wysokości kar;
zwiększenia zasobu kadrowego we wszystkich Zarządach Zlewni PGW WP
o 2 etaty;
przeprowadzenia w PGW WP szkoleń obejmujących problematykę wymierzania
administracyjnych kar pieniężnych.
W ocenie Departamentu Gospodarki Wodnej wprowadzenie z dniem 1 stycznia 2024 r.
administracyjnych kar pieniężnych stanowi istotne wzmocnienie systemu
instytucjonalnego w zakresie gospodarowania zasobami wodnymi. Nowe rozwiązania
wyposaża PGW WP w skuteczniejszy instrument kontroli i egzekwowania przepisów
prawa wodnego. Jednocześnie wdrożenie nowych regulacji wymagało dostosowania
organizacyjnego oraz zapewnienia odpowiednich zasobów kadrowych w sprawie
wymierzania administracyjnych kar pieniężnych.
Niezależnie od powyższego prowadzone są analizy mające na celu ocenę zasadności
oraz możliwości podjęcia dalszych ewentualnych działań, adekwatnych do zmieniających
się uwarunkowań hydrologicznych i wyzwań związanych z ochroną zasobów wód
podziemnych. Kwestia ta pozostaje przedmiotem bieżących konsultacji z PGW WP.
Szczegółowe stanowisko w zakresie postulatów objętych przedmiotową petycją zostanie
przedstawione w odpowiedzi na petycję, po zakończeniu prowadzonych analiz.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Główny Geolog Kraju
Krzysztof Galos
DGL-WHI.0500.1.2026.AH
4200484.16986550.14099915
Warszawa, 23-03-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego
(K10INT14787)
Temat: konieczność dostosowania przepisów prawa do zmieniającej się sytuacji
w zakresie gospodarowania zasobami wód podziemnych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT14787 Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Odpowiedź na pyt. 1 dotyczące odniesienia się do spraw przedstawionych przez
Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski w sprawie konieczności dostosowania
przepisów prawa do zmieniającej się sytuacji w zakresie gospodarowania zasobami wód
podziemnych
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) odniesie się do spraw podniesionych przez
Zarząd Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolskich (SGiPW) w trybie przewidzianym
obowiązującymi przepisami prawa. Przekazane stanowisko SGiPW zostało zakwalifikowane
jako petycja w rozumieniu ustawy o petycjach [1], w związku z czym zostanie rozpatrzone
zgodnie z zasadami oraz w terminach określonych w tej ustawie.
MKiŚ przygotowało propozycję zmiany przepisów p.g.g. [2] dotyczącą objęcia ustawą
wszystkich otworów geologicznych, także tych poniżej 30 m poza obszarami górniczymi.
Aktualnie w MKiŚ prowadzone są prace nad projektem nowelizacji p.g.g. Propozycja
stanowi próbę kompromisowego wyważenia interesów organów oraz podmiotów
wykonujących ujęcia wód podziemnych. Jest ona zbieżna z potrzebami wyrażonymi
w petycji Zarządu Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski i zmierza do rejestrowania
wszelkich ujęć wód podziemnych.
Potrzeba wprowadzenia tych regulacji wynika z sygnałów zgłaszanych przez organy
administracji geologicznej, w szczególności szczebla powiatowego oraz państwową służbę
geologiczną. Uwagi takie były zgłaszane także podczas prekonsultacji prowadzonych przez
Departament Geologii MKiŚ na potrzeby aktualnej nowelizacji p.g.g., w tym przez Radę
Gospodarowania Zasobami Ziemi, organu doradczego MKiŚ.
-- 1 of 3 --
Wstępna propozycja przewiduje maksymalnie proste rozwiązania:
1) zgłoszenie zamiaru wykonania otworu (tylko zgłoszenie zamiaru wykonania
otworu, bez konieczności opracowania i zatwierdzenia projektu robót
geologicznych);
2) karta rejestracyjna ujęcia składana po wykonaniu prac.
Objęcie wszystkich ww. otworów ustawą p.g.g. da m.in. możliwość dokładniejszego
szacowania poboru i stopnia wykorzystania zasobów dyspozycyjnych.
Jeśli chodzi o zawarty w petycji SGiPW postulat zmiany przepisów u.o.o.ś. [3], aby organy
wydające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach mogły skutecznie odmawiać
realizacji przedsięwzięcia w przypadku zagrożenia lokalnych zasobów wód podziemnych
oraz aby bilanse wodne w skali powiatowej miały umocowanie prawne, przedstawiamy
stanowisko Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) w tej kwestii.
Organ drugiej instancji wydaje decyzje na podstawie akt sprawy zebranych przez organ
wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach oraz analizy decyzji organu
pierwszej instancji i jej zgodności z prawem powszechnie obowiązującym. Jeżeli nie uzyskał
dostatecznego wyjaśnienia podjętego rozstrzygnięcia, jest zobowiązany je uchylić.
Niekompletnie zebrana dokumentacja, w tym dokumentacja uwarunkowań wodnych oraz
niedostateczne uzasadnienie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzji
o odmowie jej wydania, będą prowadzić do uchylania rozstrzygnięć pierwszej instancji, na
co nie wpływa rzekomo nieprawidłowo skonstruowany system ocen oddziaływania na
środowisko tylko indywidualny sposób rozstrzygania danej sprawy.
Co do „umocowania bilansów wodnych w skali powiatowej”, GDOŚ nie jest właściwy do
oceny tego postulatu. U.o.o.ś. nie zawiera tego typu przepisów merytorycznych. Jednakże
w niniejszym kontekście GDOŚ wskazuje, iż zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej
wynikającą z k.p.a. [4], organ podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego
wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ wydający decyzję
o środowiskowych uwarunkowaniach może zatem wziąć pod uwagę szeroko rozumiane
dokumenty dotyczące uwarunkowań środowiskowych i na podstawie zawartych w nich
informacji konstruować swoje wnioski. Co więcej, postępowanie jest prowadzone
z udziałem organu właściwego do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, który jako organ
uzgadniający lub opiniujący, wyspecjalizowany w omawianym zakresie może oprzeć swoje
stanowiska o szeroki zakres dokumentów i wiedzy fachowej w sprawie określenia wpływu
przedsięwzięcia na środowisko, w tym stan wód.
W zakresie postulatu „doprecyzowania przepisów tak, aby organy wydające decyzje
środowiskowe mogły skutecznie odmówić realizacji przedsięwzięcia w przypadku
zagrożenia lokalnych zasobów wód podziemnych”, GDOŚ wskazuje na art. 59a ust. 3, art. 77
ust. 5a oraz art. 81 u.o.o.ś., jako podstawy odmowy udzielenia zgody na realizację
przedsięwzięcia lub określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
W opinii GDOŚ, właściwe ograny środowiskowe zgodnie z przedstawionymi przepisami,
mają możliwość skutecznego odmówienia realizacji przedsięwzięcia w przypadku
zagrożenia lokalnych zasobów wód podziemnych. Problem wskazany przez autora
postulatów nie jest spowodowany nieszczelnym lub niewystarczająco uregulowanym
systemem ocen oddziaływania na środowisko, lecz być może nieodpowiednim stosowaniem
prawa i błędnie przyjętą praktyką orzeczniczą. Alternatywnie należałoby rozważyć
modyfikację przepisów ustawy Prawo wodne [5], do której odwołują się ww. przepisy
u.o.o.ś. zawierające formalną podstawę odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia, ale
leży to we właściwości Ministra Infrastruktury.
-- 2 of 3 --
Ponadto MKiŚ planuje spotkania z Ministerstwem Infrastruktury w celu omówienia
problemów związanych przepisami dotyczącymi zasobów wód podziemnych na styku p.g.g.
i p.w.[5], które pozostaje poza kompetencjami MKiŚ.
Zagadnienia poruszone w interpelacji, dotyczące kwestii problemów organizacyjnych
Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, pozostają poza właściwością MKiŚ.
Podstawy prawne
[1] ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz.U. z 2018 r. poz. 870)
[2] ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2026 r.
poz. 69), zwana dalej: „p.g.g.”
[3] ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, z późn. zm.) dalej: u.o.o.ś.,
[4] ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2025 r. poz. 1691)
[5] ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960 ze zm.),
zwana dalej: „p.w.”
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Galos
Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --