Interpelacja nr 14782
Interpelacja w sprawie ograniczeń, limitów oraz kosztów korzystania z wody z własnych ujęć w gospodarstwach rolnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ograniczeń, limitów oraz kosztów korzystania z wody z własnych ujęć w gospodarstwach rolnych
Interpelacja nr 14782
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie ograniczeń, limitów oraz kosztów korzystania z wody z własnych ujęć w gospodarstwach rolnych
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 21-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 15 stycznia 2026 r. w Sępólnie Krajeńskim odbyło się spotkanie Pana Ministra z rolnikami oraz przedstawicielami środowisk rolniczych, podczas którego poruszono również kwestie związane z korzystaniem z wody w gospodarstwach rolnych, w szczególności z wody pochodzącej z własnych ujęć, w tym studni.
Rolnicy zwracali uwagę na narastające wątpliwości oraz obawy związane z obowiązującymi i planowanymi limitami poboru wody, a także z kosztami administracyjnymi i finansowymi, które wiążą się z legalnym korzystaniem z własnych zasobów wodnych w procesie produkcji rolnej.
W toku spotkania podnoszono, że woda stanowi niezbędny element produkcji żywności, zarówno w produkcji roślinnej (nawadnianie), jak i zwierzęcej (pojenie zwierząt, utrzymanie dobrostanu, mycie i dezynfekcja obiektów). Wskazywano jednocześnie, że wprowadzane regulacje, wynikające m.in. z przepisów prawa wodnego oraz polityki środowiskowej Unii Europejskiej, generują dla rolników dodatkowe obowiązki formalne i koszty, które w praktyce obciążają rentowność gospodarstw.
Szczególne zaniepokojenie budziły kwestie związane z:
limitami poboru wody z własnych studni,
koniecznością uzyskiwania pozwoleń wodnoprawnych lub zgłoszeń,
opłatami za pobór wody, nawet w przypadku wykorzystywania jej wyłącznie na potrzeby własnego gospodarstwa,
kosztami pomiarów, ewidencji oraz sprawozdawczości,
niejednoznacznością przepisów i ryzykiem sankcji administracyjnych w przypadku ich nieprawidłowej interpretacji.
Rolnicy podkreślali, że obowiązki te są często nieproporcjonalne do skali prowadzonej produkcji, zwłaszcza w gospodarstwach rodzinnych, i nie zawsze uwzględniają specyfikę rolnictwa jako sektora bezpośrednio związanego z zapewnieniem bezpieczeństwa żywnościowego państwa.
Zdaniem rolników uczestniczących w spotkaniu w Sępólnie Krajeńskim dostęp do wody na racjonalnych i przewidywalnych zasadach stanowi warunek konieczny utrzymania produkcji rolnej, a wszelkie regulacje w tym zakresie powinny uwzględniać zarówno cele środowiskowe, jak i realne możliwości ekonomiczne rolników.
W związku z powyższym, nawiązując do problemów zgłaszanych podczas spotkania w Sępólnie Krajeńskim, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Jakie obecnie obowiązują limity poboru wody z własnych ujęć w gospodarstwach rolnych i na jakich zasadach są one ustalane?
Jakie opłaty i koszty administracyjne ponoszą rolnicy korzystający z wody z własnych studni na potrzeby produkcji rolnej?
Czy ministerstwo planuje zmiany przepisów zmierzające do uproszczenia procedur oraz ograniczenia kosztów związanych z korzystaniem z własnych zasobów wodnych przez rolników?
W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić, aby regulacje dotyczące gospodarowania wodą nie prowadziły do nadmiernego obciążenia ekonomicznego gospodarstw rolnych?
Czy planowane są konsultacje ze środowiskami rolniczymi w celu wypracowania rozwiązań uwzględniających specyfikę produkcji rolnej oraz realne potrzeby gospodarstw?
Z wyrazami szacunku
Posłanka na Sejm RP
Iwona Maria Kozłowska
Interpelacja nr 14782
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie ograniczeń, limitów oraz kosztów korzystania z wody z własnych ujęć w gospodarstwach rolnych
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 21-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 15 stycznia 2026 r. w Sępólnie Krajeńskim odbyło się spotkanie Pana Ministra z rolnikami oraz przedstawicielami środowisk rolniczych, podczas którego poruszono również kwestie związane z korzystaniem z wody w gospodarstwach rolnych, w szczególności z wody pochodzącej z własnych ujęć, w tym studni.
Rolnicy zwracali uwagę na narastające wątpliwości oraz obawy związane z obowiązującymi i planowanymi limitami poboru wody, a także z kosztami administracyjnymi i finansowymi, które wiążą się z legalnym korzystaniem z własnych zasobów wodnych w procesie produkcji rolnej.
W toku spotkania podnoszono, że woda stanowi niezbędny element produkcji żywności, zarówno w produkcji roślinnej (nawadnianie), jak i zwierzęcej (pojenie zwierząt, utrzymanie dobrostanu, mycie i dezynfekcja obiektów). Wskazywano jednocześnie, że wprowadzane regulacje, wynikające m.in. z przepisów prawa wodnego oraz polityki środowiskowej Unii Europejskiej, generują dla rolników dodatkowe obowiązki formalne i koszty, które w praktyce obciążają rentowność gospodarstw.
Szczególne zaniepokojenie budziły kwestie związane z:
limitami poboru wody z własnych studni,
koniecznością uzyskiwania pozwoleń wodnoprawnych lub zgłoszeń,
opłatami za pobór wody, nawet w przypadku wykorzystywania jej wyłącznie na potrzeby własnego gospodarstwa,
kosztami pomiarów, ewidencji oraz sprawozdawczości,
niejednoznacznością przepisów i ryzykiem sankcji administracyjnych w przypadku ich nieprawidłowej interpretacji.
Rolnicy podkreślali, że obowiązki te są często nieproporcjonalne do skali prowadzonej produkcji, zwłaszcza w gospodarstwach rodzinnych, i nie zawsze uwzględniają specyfikę rolnictwa jako sektora bezpośrednio związanego z zapewnieniem bezpieczeństwa żywnościowego państwa.
Zdaniem rolników uczestniczących w spotkaniu w Sępólnie Krajeńskim dostęp do wody na racjonalnych i przewidywalnych zasadach stanowi warunek konieczny utrzymania produkcji rolnej, a wszelkie regulacje w tym zakresie powinny uwzględniać zarówno cele środowiskowe, jak i realne możliwości ekonomiczne rolników.
W związku z powyższym, nawiązując do problemów zgłaszanych podczas spotkania w Sępólnie Krajeńskim, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Jakie obecnie obowiązują limity poboru wody z własnych ujęć w gospodarstwach rolnych i na jakich zasadach są one ustalane?
Jakie opłaty i koszty administracyjne ponoszą rolnicy korzystający z wody z własnych studni na potrzeby produkcji rolnej?
Czy ministerstwo planuje zmiany przepisów zmierzające do uproszczenia procedur oraz ograniczenia kosztów związanych z korzystaniem z własnych zasobów wodnych przez rolników?
W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić, aby regulacje dotyczące gospodarowania wodą nie prowadziły do nadmiernego obciążenia ekonomicznego gospodarstw rolnych?
Czy planowane są konsultacje ze środowiskami rolniczymi w celu wypracowania rozwiązań uwzględniających specyfikę produkcji rolnej oraz realne potrzeby gospodarstw?
Z wyrazami szacunku
Posłanka na Sejm RP
Iwona Maria Kozłowska
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9358 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 20 lutego 2026 r.
Znak sprawy: DNI.gw.058.1.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 14782
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pań Posłanek Iwony Marii Kozłowskiej oraz Anny
Wojciechowskiej w sprawie ograniczeń, limitów oraz kosztów korzystania z wody z
własnych ujęć w gospodarstwach rolnych, przedstawiam następujące informacje na
zadane pytania.
1. Jakie obecnie obowiązują limity poboru wody z własnych ujęć w gospodarstwach
rolnych i na jakich zasadach są one ustalane?
Zgodnie z art. 33 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z
2025 r. poz. 960, z późn. zm.), zwanej dalej „Prawem wodnym”, właścicielowi gruntu
przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z
wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie w celu zaspokojenia potrzeb
własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego. W ramach
tego prawa właściciel może pobierać wody podziemne lub wody powierzchniowe w
ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę. Tym samym właściciel
gospodarstwa rolnego może bez uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, w ramach
zwykłego korzystania z wód, pobierać z własnego gruntu nieodpłatnie wody podziemne
lub powierzchniowe w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę.
Przedmiotowe rozwiązanie stanowi wyjątek od zasady „zwrotu kosztów usług
wodnych” ustanowionej w celu implementacji przepisów tzw. Ramowej Dyrektywy
Wodnej. Przedmiotowa zasada wymaga, aby podmioty korzystające z wód (np. w
-- 1 of 5 --
postaci ich poboru) ponosiły koszty środowiskowe, zasobowe oraz ekonomiczne
związane z tym korzystaniem z wód, co odbywa się w postaci uiszczanych opłat za
usługi wodne. Z uwagi na wyjątkowy charakter tego rozwiązania, co do zasady, nie
może ono być rozszerzane, gdyż mogłoby doprowadzić do naruszenia przepisów
unijnych przez brak realizacji ww. zasady.
Natomiast pobór wód wykraczający poza ramy zwykłego korzystania z wód (nie
realizowany na własnym gruncie lub przekraczający średniorocznie 5 m3 na dobę), na
mocy art. 35 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 389 pkt 1 Prawa wodnego, stanowi usługę wodną i
wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego i w konsekwencji ponoszenia opłat za
usługi wodne. Należy podkreślić, że przepisy Prawa wodnego nie przewidują stałych
wysokości limitów poboru wód z własnego ujęcia w ramach usługi wodnej. Co do
zasady, to wnioskodawca określa we wniosku wielkość poboru, na który zamierza
uzyskać pozwolenia wodnoprawne. Ograniczenia w tym zakresie wynikają natomiast z
zasobów ujęcia ustalonych w dokumentacji hydrogeologicznej oraz uprawnień
przyznanych innym zakładom w ramach pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód z
tego samego zasobu.
2. Jakie opłaty i koszty administracyjne ponoszą rolnicy korzystający z wody z
własnych studni na potrzeby produkcji rolnej?
Rolnicy są obowiązani do ponoszenia wyłącznie opłat za usługi wodne (gdy pobór wód
wykracza poza zakres zwykłego korzystania) i jest prowadzony legalnie.
Opłaty te obejmują opłatę stałą (zgodnie z art. 270 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego rolnicy
są zwolnieni z jej ponoszenia jeżeli pobór wód jest realizowany do celów rolniczych na
potrzeby nawadniania gruntów i upraw) oraz opłatę zmienną, ustalaną kwartalnie i
zależną od ilości faktycznie pobranych wód, wykazanych w złożonym oświadczeniu.
Wysokość opłaty zmiennej ustala się jako iloczyn ilości pobranych wód (podziemnych
lub powierzchniowych) oraz jednostkowej stawki opłaty zmiennej, z uwzględnieniem
współczynników różnicujących, uzależnionych od sposobu uzdatniania tych wód.
Przedmiotowe jednostkowe stawki opłaty zmiennej zostały określone w rozporządzeniu
Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat
za usługi wodne (Dz. U. poz. 2471) i wynoszą:
0,068 zł za 1 m3 pobranych wód podziemnych,
-- 2 of 5 --
0,040 zł za 1 m3 pobranych wód powierzchniowych w przypadku poboru do
celów rolniczych na potrzeby zaopatrzenia w wodę ludzi i zwierząt
gospodarskich, w zakresie niebędącym zwykłym korzystaniem z wód,
0,05 zł za 1 m3 pobranych wód podziemnych do celów rolniczych lub leśnych za
pobór wód podziemnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, pobranych
za pomocą urządzeń pompowych.
Stawki przewidziane dla rolnictwa zostały ustalone na niższym poziomie niż dla innych
branż, w których stawki w części przypadków są nawet 2 razy większe za pobór tej
samej ilości wody. Ponadto przedmiotowe stawki opłat faktycznie od 8 lat uległy
obniżeniu z uwagi na brak ich waloryzacji przy wysokiej inflacji. W związku z powyższym
obecnie obowiązujące stawki opłat zapewniają ograniczenie do minimum kosztów
związanych z korzystaniem z zasobów wodnych przez rolników przy uwzględnieniu
poszanowania przepisów Unii Europejskiej, a także mając na uwadze pogłębiające się
zjawisko suszy, które wymaga podejmowania działań w celu racjonalizacji poboru wód.
Warto dodać, że jeżeli dokonywany jest nielegalny pobór wód (bez wymaganych zgód
wodnoprawnych lub z naruszeniem warunków ustalonych w tych zgodach) podmiot
dokonujący przedmiotowego poboru ponosi sankcje administracyjne w postaci
administracyjnych kar pieniężnych.
W sytuacji korzystania z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego,
rolnicy korzystający z wód podziemnych (z własnych studni) na potrzeby produkcji
rolnej muszą liczyć się z sankcjami administracyjnymi w formie administracyjnej kary
pieniężnej. Jednocześnie należy zaznaczyć, że od 1 stycznia 2024 r. w Prawie wodnym
obowiązuje system administracyjnych kar pieniężnych. Zgodnie z art. 472aa ust. 1
Prawa wodnego, administracyjnej karze podlega, ten kto m.in. korzysta z wód bez
odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego, natomiast w art. 472aa ust. 3
ustawodawca określił wysokość kary pieniężnej, która wynosi od 5000,00 zł do
1 000 000,00 zł. Oznacza to, że w przypadku poboru wód (podziemnych lub
powierzchniowych) z naruszeniem przepisów Prawa wodnego, polegającym na
korzystaniu z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, rolnik zostanie
obciążony nie tylko obowiązkiem uiszczenia należnej opłaty zmiennej za korzystanie z
ww. usługi wodnej, ale również sankcją w formie administracyjnej kary pieniężnej,
podlegając takim samym przepisom prawa, jak każdy inny podmiot korzystający z wód.
-- 3 of 5 --
3. Czy Ministerstwo planuje zmiany przepisów zmierzające do uproszczenia procedur
oraz ograniczenia kosztów związanych z korzystaniem z własnych zasobów
wodnych przez rolników?
Za dział administracji rządowej – gospodarka wodna odpowiada Minister Infrastruktury,
zatem to do jego kompetencji należy wprowadzanie ewentualnych zmian w zakresie
procedur i kosztów dotyczących korzystania z zasobów wodnych przez wszystkie
podmioty, w tym rolników. Odnosząc się do kwestii zmian przepisów dotyczących
uproszczenia procedur administracyjnych związanych z poborem wody należy
podkreślić, że na podstawie obecnie już obowiązujących regulacji w przypadku poboru
wód w granicach zwykłego korzystania z wód – nie jest wymagane uzyskanie ani
pozwolenia wodnoprawnego, ani też zgłoszenia wodnoprawnego, co stanowi bardzo
duże uproszenie administracyjne w zakresie dokonywanego poboru wód. W pozostałym
zakresie (zgodnie z informacjami uzyskanymi od Ministra Infrastruktury) Ministerstwo
Infrastruktury na bieżąco analizuje sygnały obywatelskie i z poszanowaniem przepisów
Unii Europejskiej (które nakazują, co do zasady, uzyskiwać zgodę właściwej władzy na
korzystanie z wód – w tym jej pobór) podejmuje działania w celu wprowadzania
uproszczeń administracyjnych dla podmiotów korzystających z wód, w szczególności
rolników.
4. W jaki sposób Ministerstwo zamierza zapewnić, aby regulacje dotyczące
gospodarowania wodą nie prowadziły do nadmiernego obciążenia ekonomicznego
gospodarstw rolnych?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w ramach współpracy z właściwym w tym
zakresie Ministerstwem Infrastruktury, dąży do tego, aby obowiązujące przepisy były
proporcjonalne i nie obciążały nadmiernie gospodarstw rolnych. Już obecnie regulacje
przewidują m.in. możliwość bezpłatnego poboru wody w ramach zwykłego korzystania
z wód oraz zwolnienie rolników z opłaty stałej przy nawadnianiu gruntów i upraw.
Resort monitoruje funkcjonowanie przepisów oraz zgłaszane postulaty, aby ewentualne
dalsze działania uwzględniały zarówno potrzeby rolników, jak i konieczność ochrony
zasobów wodnych zgodnie z prawem unijnym.
5. Czy planowane są konsultacje ze środowiskami rolniczymi w celu wypracowania
rozwiązań uwzględniających specyfikę produkcji rolnej oraz realne potrzeby
gospodarstw?
-- 4 of 5 --
Ministerstwo na bieżąco wsłuchuje się w sygnały i postulaty zgłaszane przez środowiska
rolnicze, które stanowią ważne źródło informacji o potrzebach praktyki. Obecnie nie są
prowadzone prace legislacyjne w zakresie przepisów dotyczących korzystania z wód
przez rolników. Jeżeli jednak w przyszłości pojawi się potrzeba podjęcia takich działań,
Ministerstwo zapewni możliwość udziału organizacji rolniczych w procesie konsultacji
publicznych, zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 20 lutego 2026 r.
Znak sprawy: DNI.gw.058.1.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 14782
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pań Posłanek Iwony Marii Kozłowskiej oraz Anny
Wojciechowskiej w sprawie ograniczeń, limitów oraz kosztów korzystania z wody z
własnych ujęć w gospodarstwach rolnych, przedstawiam następujące informacje na
zadane pytania.
1. Jakie obecnie obowiązują limity poboru wody z własnych ujęć w gospodarstwach
rolnych i na jakich zasadach są one ustalane?
Zgodnie z art. 33 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z
2025 r. poz. 960, z późn. zm.), zwanej dalej „Prawem wodnym”, właścicielowi gruntu
przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z
wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie w celu zaspokojenia potrzeb
własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego. W ramach
tego prawa właściciel może pobierać wody podziemne lub wody powierzchniowe w
ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę. Tym samym właściciel
gospodarstwa rolnego może bez uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, w ramach
zwykłego korzystania z wód, pobierać z własnego gruntu nieodpłatnie wody podziemne
lub powierzchniowe w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę.
Przedmiotowe rozwiązanie stanowi wyjątek od zasady „zwrotu kosztów usług
wodnych” ustanowionej w celu implementacji przepisów tzw. Ramowej Dyrektywy
Wodnej. Przedmiotowa zasada wymaga, aby podmioty korzystające z wód (np. w
-- 1 of 5 --
postaci ich poboru) ponosiły koszty środowiskowe, zasobowe oraz ekonomiczne
związane z tym korzystaniem z wód, co odbywa się w postaci uiszczanych opłat za
usługi wodne. Z uwagi na wyjątkowy charakter tego rozwiązania, co do zasady, nie
może ono być rozszerzane, gdyż mogłoby doprowadzić do naruszenia przepisów
unijnych przez brak realizacji ww. zasady.
Natomiast pobór wód wykraczający poza ramy zwykłego korzystania z wód (nie
realizowany na własnym gruncie lub przekraczający średniorocznie 5 m3 na dobę), na
mocy art. 35 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 389 pkt 1 Prawa wodnego, stanowi usługę wodną i
wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego i w konsekwencji ponoszenia opłat za
usługi wodne. Należy podkreślić, że przepisy Prawa wodnego nie przewidują stałych
wysokości limitów poboru wód z własnego ujęcia w ramach usługi wodnej. Co do
zasady, to wnioskodawca określa we wniosku wielkość poboru, na który zamierza
uzyskać pozwolenia wodnoprawne. Ograniczenia w tym zakresie wynikają natomiast z
zasobów ujęcia ustalonych w dokumentacji hydrogeologicznej oraz uprawnień
przyznanych innym zakładom w ramach pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód z
tego samego zasobu.
2. Jakie opłaty i koszty administracyjne ponoszą rolnicy korzystający z wody z
własnych studni na potrzeby produkcji rolnej?
Rolnicy są obowiązani do ponoszenia wyłącznie opłat za usługi wodne (gdy pobór wód
wykracza poza zakres zwykłego korzystania) i jest prowadzony legalnie.
Opłaty te obejmują opłatę stałą (zgodnie z art. 270 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego rolnicy
są zwolnieni z jej ponoszenia jeżeli pobór wód jest realizowany do celów rolniczych na
potrzeby nawadniania gruntów i upraw) oraz opłatę zmienną, ustalaną kwartalnie i
zależną od ilości faktycznie pobranych wód, wykazanych w złożonym oświadczeniu.
Wysokość opłaty zmiennej ustala się jako iloczyn ilości pobranych wód (podziemnych
lub powierzchniowych) oraz jednostkowej stawki opłaty zmiennej, z uwzględnieniem
współczynników różnicujących, uzależnionych od sposobu uzdatniania tych wód.
Przedmiotowe jednostkowe stawki opłaty zmiennej zostały określone w rozporządzeniu
Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat
za usługi wodne (Dz. U. poz. 2471) i wynoszą:
0,068 zł za 1 m3 pobranych wód podziemnych,
-- 2 of 5 --
0,040 zł za 1 m3 pobranych wód powierzchniowych w przypadku poboru do
celów rolniczych na potrzeby zaopatrzenia w wodę ludzi i zwierząt
gospodarskich, w zakresie niebędącym zwykłym korzystaniem z wód,
0,05 zł za 1 m3 pobranych wód podziemnych do celów rolniczych lub leśnych za
pobór wód podziemnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, pobranych
za pomocą urządzeń pompowych.
Stawki przewidziane dla rolnictwa zostały ustalone na niższym poziomie niż dla innych
branż, w których stawki w części przypadków są nawet 2 razy większe za pobór tej
samej ilości wody. Ponadto przedmiotowe stawki opłat faktycznie od 8 lat uległy
obniżeniu z uwagi na brak ich waloryzacji przy wysokiej inflacji. W związku z powyższym
obecnie obowiązujące stawki opłat zapewniają ograniczenie do minimum kosztów
związanych z korzystaniem z zasobów wodnych przez rolników przy uwzględnieniu
poszanowania przepisów Unii Europejskiej, a także mając na uwadze pogłębiające się
zjawisko suszy, które wymaga podejmowania działań w celu racjonalizacji poboru wód.
Warto dodać, że jeżeli dokonywany jest nielegalny pobór wód (bez wymaganych zgód
wodnoprawnych lub z naruszeniem warunków ustalonych w tych zgodach) podmiot
dokonujący przedmiotowego poboru ponosi sankcje administracyjne w postaci
administracyjnych kar pieniężnych.
W sytuacji korzystania z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego,
rolnicy korzystający z wód podziemnych (z własnych studni) na potrzeby produkcji
rolnej muszą liczyć się z sankcjami administracyjnymi w formie administracyjnej kary
pieniężnej. Jednocześnie należy zaznaczyć, że od 1 stycznia 2024 r. w Prawie wodnym
obowiązuje system administracyjnych kar pieniężnych. Zgodnie z art. 472aa ust. 1
Prawa wodnego, administracyjnej karze podlega, ten kto m.in. korzysta z wód bez
odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego, natomiast w art. 472aa ust. 3
ustawodawca określił wysokość kary pieniężnej, która wynosi od 5000,00 zł do
1 000 000,00 zł. Oznacza to, że w przypadku poboru wód (podziemnych lub
powierzchniowych) z naruszeniem przepisów Prawa wodnego, polegającym na
korzystaniu z wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, rolnik zostanie
obciążony nie tylko obowiązkiem uiszczenia należnej opłaty zmiennej za korzystanie z
ww. usługi wodnej, ale również sankcją w formie administracyjnej kary pieniężnej,
podlegając takim samym przepisom prawa, jak każdy inny podmiot korzystający z wód.
-- 3 of 5 --
3. Czy Ministerstwo planuje zmiany przepisów zmierzające do uproszczenia procedur
oraz ograniczenia kosztów związanych z korzystaniem z własnych zasobów
wodnych przez rolników?
Za dział administracji rządowej – gospodarka wodna odpowiada Minister Infrastruktury,
zatem to do jego kompetencji należy wprowadzanie ewentualnych zmian w zakresie
procedur i kosztów dotyczących korzystania z zasobów wodnych przez wszystkie
podmioty, w tym rolników. Odnosząc się do kwestii zmian przepisów dotyczących
uproszczenia procedur administracyjnych związanych z poborem wody należy
podkreślić, że na podstawie obecnie już obowiązujących regulacji w przypadku poboru
wód w granicach zwykłego korzystania z wód – nie jest wymagane uzyskanie ani
pozwolenia wodnoprawnego, ani też zgłoszenia wodnoprawnego, co stanowi bardzo
duże uproszenie administracyjne w zakresie dokonywanego poboru wód. W pozostałym
zakresie (zgodnie z informacjami uzyskanymi od Ministra Infrastruktury) Ministerstwo
Infrastruktury na bieżąco analizuje sygnały obywatelskie i z poszanowaniem przepisów
Unii Europejskiej (które nakazują, co do zasady, uzyskiwać zgodę właściwej władzy na
korzystanie z wód – w tym jej pobór) podejmuje działania w celu wprowadzania
uproszczeń administracyjnych dla podmiotów korzystających z wód, w szczególności
rolników.
4. W jaki sposób Ministerstwo zamierza zapewnić, aby regulacje dotyczące
gospodarowania wodą nie prowadziły do nadmiernego obciążenia ekonomicznego
gospodarstw rolnych?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w ramach współpracy z właściwym w tym
zakresie Ministerstwem Infrastruktury, dąży do tego, aby obowiązujące przepisy były
proporcjonalne i nie obciążały nadmiernie gospodarstw rolnych. Już obecnie regulacje
przewidują m.in. możliwość bezpłatnego poboru wody w ramach zwykłego korzystania
z wód oraz zwolnienie rolników z opłaty stałej przy nawadnianiu gruntów i upraw.
Resort monitoruje funkcjonowanie przepisów oraz zgłaszane postulaty, aby ewentualne
dalsze działania uwzględniały zarówno potrzeby rolników, jak i konieczność ochrony
zasobów wodnych zgodnie z prawem unijnym.
5. Czy planowane są konsultacje ze środowiskami rolniczymi w celu wypracowania
rozwiązań uwzględniających specyfikę produkcji rolnej oraz realne potrzeby
gospodarstw?
-- 4 of 5 --
Ministerstwo na bieżąco wsłuchuje się w sygnały i postulaty zgłaszane przez środowiska
rolnicze, które stanowią ważne źródło informacji o potrzebach praktyki. Obecnie nie są
prowadzone prace legislacyjne w zakresie przepisów dotyczących korzystania z wód
przez rolników. Jeżeli jednak w przyszłości pojawi się potrzeba podjęcia takich działań,
Ministerstwo zapewni możliwość udziału organizacji rolniczych w procesie konsultacji
publicznych, zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --