Interpelacja w sprawie wprowadzenia jednoznacznego i czytelnego oznaczenia kraju pochodzenia produktów rolno-spożywczych w miejscu ich sprzedaży
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14779
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wprowadzenia jednoznacznego i czytelnego oznaczenia kraju pochodzenia produktów rolno-spożywczych w miejscu ich sprzedaży
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 21-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 15 stycznia 2026 r. w Sępólnie Krajeńskim odbyło się spotkanie Pana Ministra z rolnikami oraz przedstawicielami środowisk rolniczych, podczas którego szeroko omawiano zagadnienia związane z ochroną krajowej produkcji rolno-spożywczej oraz zapewnieniem uczciwych warunków konkurencji na rynku wewnętrznym.
Problem ten nabiera szczególnego znaczenia w kontekście planowanego wdrożenia umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a państwami Mercosur, która może skutkować zwiększonym napływem na rynek unijny, w tym polski, produktów rolno-spożywczych pochodzących z krajów trzecich. Produkty te często wytwarzane są przy zastosowaniu standardów produkcji odmiennych od tych, którym podlegają polscy rolnicy, co rodzi uzasadnione obawy o zachwianie zasad uczciwej konkurencji.
Brak wyraźnego, jednoznacznego i łatwo dostrzegalnego oznaczenia kraju pochodzenia produktu w miejscu jego zakupu ogranicza realne prawo konsumenta do świadomego wyboru, a jednocześnie osłabia pozycję polskich producentów, którzy ponoszą wyższe koszty wynikające z rygorystycznych norm jakościowych, środowiskowych i sanitarnych.
Zdaniem wielu uczestników spotkania w Sępólnie Krajeńskim wprowadzenie czytelnego oznaczenia kraju pochodzenia produktów stanowiłoby realne wsparcie dla polskiego rolnictwa, wzmocniłoby pozycję krajowych producentów oraz umożliwiłoby konsumentom dokonywanie świadomych i odpowiedzialnych wyborów zakupowych.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje podjęcie działań legislacyjnych lub organizacyjnych zmierzających do wprowadzenia obowiązku wyraźnego i jednoznacznego oznaczania kraju pochodzenia produktów rolno-spożywczych bezpośrednio w miejscu ich sprzedaży w sposób czytelny dla konsumenta?
Czy rozważane jest wprowadzenie jednolitego, graficznie wyróżnionego systemu oznaczeń umożliwiającego natychmiastowe rozróżnienie produktów polskich od importowanych?
W jaki sposób ministerstwo zamierza chronić interesy polskich rolników i producentów żywności w kontekście wejścia w życie umowy UE–Mercosur, w szczególności w zakresie transparentności informacji o pochodzeniu produktów?
Czy prowadzone są lub planowane są konsultacje z organizacjami rolniczymi oraz konsumenckimi w celu wypracowania skutecznych rozwiązań w tym zakresie?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Iwona Maria Kozłowska
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (34)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „tajemnice prawnie chronione” (ograniczenia formalne / odmowa odpowiedzi)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
26123 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 13 lutego 2026 r.
Znak sprawy: DEJ.jn.058.1.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na Interpelację poselską nr 14779
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Pań Posłanek Iwony Marii Kozłowskiej i Anny
Wojciechowskiej nr 14779 ws. wprowadzenia jednoznacznego i czytelnego
oznaczenia kraju pochodzenia produktów rolno-spożywczych w miejscu ich
sprzedaży, przekazuję poniższą odpowiedź na podniesione przez Panie Posłanki
kwestie, przedłożone w postawionych w interpelacji następujących pytaniach:
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje podjęcie działań
legislacyjnych lub organizacyjnych zmierzających do wprowadzenia obowiązku
wyraźnego i jednoznacznego oznaczania kraju pochodzenia produktów rolno-
spożywczych bezpośrednio w miejscu ich sprzedaży, w sposób czytelny dla
konsumenta?
2. Czy rozważane jest wprowadzenie jednolitego, graficznie wyróżnionego systemu
oznaczeń, umożliwiającego natychmiastowe rozróżnienie produktów polskich od
importowanych?
3. W jaki sposób Ministerstwo zamierza chronić interesy polskich rolników i
producentów żywności w kontekście wejścia w życie umowy UE–Mercosur, w
szczególności w zakresie transparentności informacji o pochodzeniu produktów?
4. Czy prowadzone są lub planowane są konsultacje z organizacjami rolniczymi oraz
konsumenckimi w celu wypracowania skutecznych rozwiązań w tym zakresie?
-- 1 of 12 --
2
1. Wymagania w zakresie wyraźnego, czytelnego i jednoznacznego oznaczania
kraju pochodzenia artykułów rolno-spożywczych w miejscu ich sprzedaży
Dla większości nieprzetworzonych produktów spożywczych prawo unijne
wprowadziło wymóg podawania kraju pochodzenia obowiązujący jednakowo we
wszystkich państwach UE. Obowiązkowe podawanie kraju pochodzenia wymagane
jest na podstawie szczegółowych przepisów unijnych dla:
świeżych owoców i warzyw;
wołowiny i cielęciny (konieczność podawania kraju: urodzenia, chowu, uboju i
rozbioru);
surowego, opakowanego mięsa ze świń, kóz, owiec i drobiu (kaczki, gęsi, kury,
indyki)
ryb i owoców morza;
miodu;
wina (kraj, w którym wyprodukowane są winogrona);
oliwy z oliwek;
jaj (nadruk symbolu literowego kraju pochodzenia).
W przypadku świeżych owoców i warzyw ich jakość handlowa i znakowanie
są uregulowane przepisami UE. Zgodnie z art. 76 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 (1) produkty sektora owoców i warzyw,
które mają zostać sprzedane konsumentowi jako produkty świeże, mogą być
wprowadzane do obrotu tylko, jeżeli mają solidną i właściwą jakość handlową oraz
jeżeli wskazano państwo pochodzenia.
Normy jakości handlowej dla świeżych owoców i warzyw są określone w załączniku
I rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2023/2429 (2). Elementem norm
handlowych jest znakowanie, w tym państwem pochodzenia. Zgodnie z art. 7 ust. 1
tego rozporządzenia na etapie sprzedaży detalicznej szczegółowe informacje
wymagane w tych przepisach, są czytelne i dobrze widoczne. Produkty mogą być
wystawione na sprzedaż pod warunkiem, że detalista umieści w widocznym miejscu
w pobliżu produktu czytelne, szczegółowe informacje dotyczące państwa
pochodzenia oraz, w stosownych przypadkach, klasy produktu, jego wielkości,
odmiany lub typu handlowego, w sposób pozwalający uniknąć wprowadzenia
konsumenta w błąd.(…) W przypadku wskazania państwa, w którym znajduje się
-- 2 of 12 --
3
pakujący lub wysyłający, lub gdy wskazana odmiana przywołuje miejsce, litery,
którymi zapisuje się państwo pochodzenia, są większe i bardziej widoczne niż litery,
którymi zapisuje się państwo, w którym znajduje się pakujący i/lub wysyłający oraz
odmianę, jeżeli są różne.
Od dnia 1 stycznia 2025 r. obowiązek podawania państwa pochodzenia rozszerzono
na dojrzewające banany, suszone owoce, w tym suszone figi, suszone winogrona,
suszone cytrusy, a także migdały, łuskane orzechy, grzyby nieuprawne, kapary i
szafran.
Jednocześnie należy wskazać, że w przypadku owoców i warzyw importowanych
z krajów Mercosur, Polska sprowadza z tego kierunku przede wszystkim owoce
tropikalne (np. daktyle, ananasy, mango, awokado), cytrusy i melony (w 2024 r.
import tych trzech kategorii produktów stanowił 94% całego importu owoców
z krajów Mercosur). Jeśli chodzi o warzywa w 2024 r. importowano do Polski
z krajów Mercosur przede wszystkim suszone warzywa strączkowe (83% udziału
w ogólnym imporcie warzyw z tego kierunku). Są to produkty niewrażliwe z punktu
widzenia znaczenia dla produkcji krajowej.
Obowiązek znakowania krajem pochodzenia mięsa, jaj i miodu został uregulowany
przepisami unijnymi, jak i przepisami krajowymi. Przepisy unijne regulują tę kwestię
dla mięsa wieprzowego, koziego, owczego i drobiowego schłodzonego i
zamrożonego, sprzedawanego w opakowaniach (rozporządzenie wykonawcze
Komisji (UE) 1337/2013 (3)). Przepisy krajowe co do podawania kraju pochodzenia
dla tej samej grupy mięsa, lecz sprzedawanego bez opakowań, zostały wprowadzone
rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2017r. (4).
Znakowanie miodu i jaj krajem pochodzenia wynika z przepisów unijnych, które
zostały implementowane do prawa polskiego w przepisach rozporządzenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. (5).
W przypadku mięsa wołowego kwestie znakowania krajem pochodzenia, są
uregulowane w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1760/2000
(6) oraz w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1825/2000 z dnia 25 sierpnia 2000 r.
określającym szczegółowe przepisy stosowania rozporządzenia (WE) nr 1760/2000
Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do etykietowania wołowiny i
produktów z wołowiny (7).
-- 3 of 12 --
4
Dla pozostałych środków spożywczych stosuje się ogólne przepisy dotyczące
wskazywania kraju pochodzenia zawarte w rozporządzeniu Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom
informacji na temat żywności (8).
Jak wynika z art. 26 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (8), wskazanie kraju lub
miejsca pochodzenia jest obowiązkowe w przypadku, gdy zaniechanie ich wskazania
mogłoby wprowadzać w błąd konsumenta co do rzeczywistego kraju lub miejsca
pochodzenia środka spożywczego, w szczególności gdyby informacje towarzyszące
środkowi spożywczemu lub etykieta jako całość mogły sugerować, że dany środek
spożywczy pochodzi z innego kraju lub miejsca. Zatem w każdym przypadku, gdy w
oznakowaniu produktu znajdują się jakiekolwiek elementy słowne lub graficzne
sugerujące, że produkt pochodzi z określonego kraju lub miejsca, a faktycznie tak nie
jest, na etykiecie obowiązkowo musi być podane rzeczywiste pochodzenie produktu.
Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 (8) przewiduje jeszcze jeden obowiązek, według
którego, jeżeli jest podany kraj lub miejsce pochodzenia danego środka spożywczego
i gdy nie jest on taki sam jak kraj lub miejsce pochodzenia jego podstawowego
składnika, to należy podać również kraj lub miejsce pochodzenia tego podstawowego
składnika, bądź też powinno się wskazać, że kraj lub miejsce pochodzenia tego
podstawowego składnika jest inne niż kraj lub miejsce pochodzenia środka
spożywczego. Co istotne, stosowanie tego obowiązku uzależnione zostało od
przyjęcia aktu wykonawczego przez Komisję. Został on wydany w formie
rozporządzenia (UE) nr 2018/775 (9), które obowiązuje od 1 kwietnia 2020 r.
Rozporządzenie to określa zasady podawania w oznakowaniu informacji o
pochodzeniu „składnika podstawowego” (zdefiniowanego w przepisie art. 2 pkt 2 lit q
rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 tj. najważniejszego ilościowo lub jakościowo), w
przypadku, gdy podmiot odpowiadający za oznakowanie produktu umieści na
opakowaniu w jakiejkolwiek formie – w postaci oświadczeń, ilustracji, symboli lub
wyrażeń, odnoszących się do miejsc lub obszarów geograficznych – informacje
odnoszące się lub sugerujące kraj lub miejsce pochodzenia środka spożywczego, a
pochodzenie „składnika podstawowego” jest inne niż kraj lub miejsce pochodzenia
tego środka spożywczego.
-- 4 of 12 --
5
Niezależnie od przepisów unijnych Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi celem
zapewnienia konsumentom widocznego rozróżnienia pochodzenia produktów
nieprzetworzonych, wprowadziło przepisami krajowymi obowiązek znakowania:
ziemniaków, mięsa ze świń, owiec, kóz i drobiu, owoców i warzyw sprzedawanych
bez opakowań (luzem) - grafiką przedstawiającą flagę państwa pochodzenia.
Obowiązek prezentacji grafiki przedstawiającej flagę państwa pochodzenia w
oznakowaniu środków spożywczych, został wprowadzony przepisami rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów
środków spożywczych dla:
ziemniaków sprzedawanych luzem (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi z dnia 17 kwietnia 2019r. zmieniające rozporządzenie w sprawie znakowania
poszczególnych rodzajów środków spożywczych) (10),
mięsa świeżego, schłodzonego i zamrożonego ze świń, owiec, kóz i drobiu
sprzedawanego luzem (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia
22 czerwca 2020r. zmieniające rozporządzenie w sprawie znakowania
poszczególnych rodzajów środków spożywczych (11)). Flaga państwa
pochodzenia ma odnosić się zarówno do kraju chowu, jak i kraju uboju. Tylko
mięso ze zwierząt urodzonych w Polsce, chowanych i ubitych w Polsce może
mieć znak PRODUKT POLSKI lub identyfikację „Pochodzenie: Polska”.
świeżych owoców i warzyw oraz bananów sprzedawanych bez opakowań, dla
których prawodawstwo unijne nakłada obowiązek podawania kraju pochodzenia
(rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2025 r.
zmieniającym rozporządzenie w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów
środków spożywczych) - zacznie obowiązywać od 17 lutego 2026 r. (12).
W związku z powyższym konsumenci w Polsce, mają zapewnioną prawnie,
regulacjami unijnymi i krajowymi, możliwość identyfikacji kraju pochodzenia
wymienionych powyżej środków spożywczych na etapie sprzedaży detalicznej.
2. Jednolity, graficznie wyróżniony system oznaczeń dla rozróżniania żywności
wytworzonej z polskich surowców
W celu łatwego identyfikowania artykułów rolno-spożywczych pochodzących z
Polski i wyprodukowanych z polskich surowców, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju
Wsi opracowało zasady ich oznakowania dobrowolną informacją PRODUKT POLSKI,
-- 5 of 12 --
6
które zostały określone w art. 7b ustawy o jakości handlowej artykułów rolno -
spożywczych (13) i obowiązują od 2017 r.
Produkty nieprzetworzone mogą zostać oznakowane informacją PRODUKT POLSKI
jeżeli produkcja, uprawa lub hodowla, w tym zbiory, dojenie w przypadku krów,
owiec i kóz odbyła się w Polsce.
W przypadku mięsa wymaga się, aby zostało ono pozyskane ze zwierząt urodzonych,
chowanych i ubitych w Polsce.
Produkty przetworzone, co do zasady znakuje się informacją PRODUKT POLSKI, gdy
zostały wyprodukowane w Polsce w 100% z polskich surowców. W drodze wyjątku
od tej zasady, dopuszcza się użycie importowanych składników (np. przypraw, bakalii)
w ilości do max. 25% masy tych produktów, jednakże pod warunkiem, że składniki
takie nie są wytwarzane w kraju.
Dnia 15 listopada 2025 r. rozpoczęła się ogólnopolska kampania „Kupuj Świadomie
PRODUKT POLSKI”, która zachęca producentów, rolników do stosowania znaku
PRODUKT POLSKI oraz konsumentów do wybierania rodzimych produktów.
Działania podejmowane w tym zakresie przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
realizowane są od 2019 r. i odpowiadają na rosnące zainteresowanie konsumentów
ułatwieniami w rozpoznawaniu produktów wytwarzanych w Polsce – z krajowych
surowców. Polacy coraz częściej podczas zakupów decydują się na wybór polskich
produktów. Dostrzegają, że świadome decyzje konsumenckie wspierają nie tylko ich
samych, lecz także mają ogromne znaczenie dla rozwoju krajowej gospodarki i
rolnictwa.
O tym, że dany środek spożywczy został wyprodukowany z polskich surowców
informuje znak PRODUKT POLSKI. Stąd też, zachęca się producentów do jego
stosowania – użycie znaku jest dobrowolne i nie wymaga rejestracji. Dla
konsumentów to czytelna wskazówka, że wybierają żywność pochodzącą z Polski.
Dodatkowe informacje są dostępne pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/rolnictwo/produkt-polski .
-- 6 of 12 --
7
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi konsumentów, którzy poszukują polskich
produktów zachęca do odwiedzenia strony internetowej „Polski e-bazarek”. To
internetowa platforma sprzedaży bezpośredniej płodów rolnych, żywności,
produktów i usług oferowanych przez rolników i producentów rolnych. Strona
znajduje się pod linkiem: https://www.polskiebazarek.pl/
Ponadto warto wskazać, że np. dla żywności ekologicznej, istnieje system
obowiązkowego oznaczenia graficznego ustalony na poziomie unijnym. Bardzo
ważnym i istotnym elementem systemu produkcji ekologicznej jest zagwarantowanie,
że produkty oznakowane jako ekologiczne zostały wytworzone zgodnie z
obowiązującymi przepisami (14,15). Konsument kupujący produkt ekologiczny
otrzymuje gwarancję, że produkt ten spełnia określone wymagania.
Na opakowaniu produktu ekologicznego obowiązkowo zamieszcza się logo produkcji
ekologicznej. Jest ono chronione prawem we wszystkich państwach Unii, a jego
nieuprawnione stosowanie jest karane.
Obecność logo produkcji ekologicznej na produkcie świadczy, że jest on wytworzony
z poszanowaniem środowiska, dobrostanu zwierząt, bez GMO. A nad spełnieniem
tych warunków w procesie produkcji od pola do stołu czuwa specjalny, dedykowany
system kontroli UE. Stąd żaden produkt ekologiczny na półce nie jest anonimowy –
każdy krok w produkcji ekologicznej jest ściśle kontrolowany i wiadomo konkretnie
jaki podmiot i za który etap produkcji odpowiada.
Poza logo produkcji ekologicznej na etykiecie produktu znaleźć można też numer
jednostki certyfikującej. Jeżeli jej numer zaczyna się od akronimu „PL-EKO” świadczy
to, że ostatni etap produkcji miał miejsce w Polsce.
3. Transparentność informacji o pochodzeniu żywności oraz ochrona interesów
polskich rolników i producentów żywności
Podstawową zasadą dotyczącą znakowania wszystkich środków spożywczych jest to,
że informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, co obejmuje również
zakaz wprowadzania w błąd w zakresie dotyczącym oznaczenia krajem lub miejscem
pochodzenia.
Zgodnie z ogólnymi zasadami obowiązującymi w handlu żywnością, określonymi
w art. 11 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 (16), żywność i pasze przywożone do UE
-- 7 of 12 --
8
w celu wprowadzenia na rynek UE (import) powinny być zgodne z wymogami prawa
żywnościowego lub warunkami uznanymi przez UE za przynajmniej im
odpowiadające, bądź w przypadku gdy istnieją konkretne umowy między UE i krajem
wywozu (eksport), być zgodne z wymogami zawartymi w tych umowach.
Produkty importowane (spoza UE) muszą zatem spełniać unijne wymogi
bezpieczeństwa żywności (lub równoważne). W tym zakresie funkcjonuje system
kontroli urzędowych, pozwalające na weryfikację spełnienia tych wymagań.
W Polsce system urzędowej kontroli żywności tworzą cztery inspekcje, podległe
dwóm naczelnym organom administracji publicznej, tj. podległe Ministrowi Rolnictwa
i Rozwoju Wsi – Inspekcja Weterynaryjna, Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin
i Nasiennictwa oraz Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
(dalej: IJHARS), a także podległa Ministrowi Zdrowia – Państwowa Inspekcja
Sanitarna. Każda z ww. służb ma określony zakres kompetencji i sposób
funkcjonowania, wynikający z obowiązujących regulacji prawnych.
IJHARS, stosownie do treści art. 16 ust. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów
rolno-spożywczych (13), jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów o
jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w tym w zakresie ochrony
interesów i praw konsumentów finalnych. Na podstawie art. 17 ust. 1 tej ustawy,
IJHARS sprawuje nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych, w
tym znakowania. Do jej zadań, w ramach sprawowanego nadzoru, należy w
szczególności kontrola jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w produkcji i
obrocie, w tym wywożonych za granicę, a także kontrola jakości handlowej
artykułów rolno-spożywczych przywożonych spoza państw członkowskich UE oraz
spoza państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)
- stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w tym kontrola graniczna
tych artykułów.
Artykuły rolno-spożywcze przywożone z krajów trzecich, w tym krajów Mercosur
mogą być dopuszczone do obrotu w rozumieniu przepisów prawa celnego, pod
warunkiem przeprowadzenia kontroli jakości handlowej przez właściwe organy
IJHARS. Artykuły te, kontrolowane są głównie w ramach kontroli granicznych, ale
także podczas innych kontroli (planowych i doraźnych) realizowanych w kraju na
różnych etapach, w tym: np. u importerów, w hurtowniach i sklepach. Surowce
-- 8 of 12 --
9
pochodzące z importu podlegają kontroli IJHARS również u producentów
wykorzystujących je do przetwórstwa.
Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (13) określa narzędzia,
jakie IJHARS zobowiązany jest stosować w celu zapewnienia na rynku artykułów
rolno-spożywczych ich właściwej jakości handlowej. Sprawując nadzór nad jakością
handlową artykułów rolno-spożywczych, organy IJHARS stosują obowiązujące
przepisy prawa i kierują się wytycznymi, jakie z nich wynikają. W przypadku
stwierdzenia nieprawidłowości, wojewódzki inspektor JHARS, na podstawie:
art. 29 ust. 1 tej ustawy (w drodze decyzji) może m.in. zakazać wprowadzania
do obrotu artykułu rolno-spożywczego niespełniającego wymagań jakości
handlowej, nakazać poddanie go określonym zabiegom, bądź nakazać
zniszczenie go na koszt jego posiadacza, natomiast w przypadku stwierdzenia
zafałszowania – może nakazać w punktach sprzedaży należących do
podmiotu kontrolowanego wycofanie z obrotu całej partii produktu
zafałszowanego, jeżeli stwierdzony rodzaj nieprawidłowości odnosi się do
całej partii produkcyjnej. Ponadto informacje w nich zawarte, dotyczące
zafałszowania produktu, są podawane do publicznej wiadomości, z
pominięciem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa oraz inne
tajemnice prawnie chronione;
art. 30 ust. 1 tej ustawy, po przeprowadzeniu kontroli granicznych (w drodze
decyzji) zakazują wprowadzenia artykułu rolno-spożywczego do obrotu.
Fałszowanie informacji o państwie pochodzenia poprzez jej niezamieszczenie lub
umieszczenie niezgodnie z dokumentacją, jest naruszeniem przepisów i podlega
karze pieniężnej, określonej przepisami art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości
handlowej artykułów rolno-spożywczych (13). Kary za zafałszowanie żywności (do
których należy również celowe podawanie nieprawdziwej informacji o kraju
pochodzenia) mogą wynieść do 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym
poprzedzającym rok nałożenia kary, nie mniej jednak niż 1000 zł.
Mając na względzie wejście w życie umowy handlowej UE-Mercosur oraz możliwe
konsekwencje jej obowiązywania dla polskiego rolnictwa i rynku rolno-spożywczego,
w IJHARS zostały podjęte działania mające na celu przygotowanie jednostek
terenowych na wynikające z tej umowy wyzwania. Jednym z kluczowych działań
-- 9 of 12 --
10
IJHARS w tym zakresie było opracowanie trybu postępowania dla pracowników
wojewódzkich inspektoratów JHARS w zakresie realizacji kontroli jakości handlowej
artykułów rolno-spożywczych przywożonych z krajów trzecich wraz z możliwościami
analitycznymi laboratoriów.
4. Konsultacje z interesariuszami i inne prowadzone działania
Pragnę podkreślić, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi procedując projekty
regulacji (w tym wymienione powyżej) w zakresie znakowania artykułów rolno-
spożywczych, m.in. informacją o ich pochodzeniu - zawsze kieruje je do
zaopiniowania i przeprowadza konsultacje publiczne z organizacjami rolniczymi,
producentami i konsumentami w celu wypracowania skutecznych rozwiązań.
Wprowadzając nowe rozwiązania Ministerstwo bierze pod uwagę postulaty
organizacji rolniczych i producentów. Uwzględnia również wyniki badań
konsumenckich.
Ponadto Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wielu lat zachęca rolników do
podejmowania współpracy w obszarze wprowadzania na rynek swoich produktów.
Pojedynczy producent nie jest bowiem atrakcyjnym partnerem biznesowym dla
silnego i skonsolidowanego otoczenia handlowo-produkcyjnego. Wspólne działanie
np. w grupach producentów rolnych i organizacjach producentów przynosi szereg
korzyści zarówno w sferze produkcji, handlu, jak i zaopatrzenia. Dzięki prowadzonym
analizom rynku, możliwe jest planowanie produkcji i dostosowanie jej pod względem
rodzaju, ilości i jakości do oczekiwań odbiorców. Dzięki koncentracji podaży i
oferowaniu do sprzedaży dużych, jednolitych partii towarów grupy producentów
rolnych i organizacje producentów, mają znacznie większą siłę negocjacyjną w
kontaktach z odbiorcami, aniżeli pojedynczy producent. Wspólne działania pozwalają
na zmniejszanie kosztów produkcji rolnej, skrócenie łańcucha dostaw i lepszy kontakt
z klientem, sprzyjając wypracowywaniu renomy produktów. W konsekwencji
współpraca producentów rolnych przekłada się na stabilizację cen ich produktów i
zwiększenie dochodów.
-- 10 of 12 --
11
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów
rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr
234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z
20.12.2013, str. 671, z późn. zm.)
(2) rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/2429 z dnia 17 sierpnia 2023
r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr
1308/2013 w odniesieniu do norm handlowych dotyczących sektora
owoców i warzyw, niektórych przetworów owocowych i warzywnych oraz
sektora bananów oraz uchylające rozporządzenie Komisji (WE) nr 1666/1999
oraz rozporządzenia wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 i (UE) nr
1333/2011 (Dz. Urz. UE L 2023/2429 z 03.11.2023)
(3) rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1337/2013 ustanawiające
zasady stosowania rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 Parlamentu
Europejskiego i Rady w odniesieniu do wskazania kraju pochodzenia lub
miejsca pochodzenia świeżego, schłodzonego i zamrożonego mięsa ze świń, z
owiec, kóz i drobiu (Dz.U. L 335/19 z 14.12.2013)
(4) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2017 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów
środków spożywczych (Dz. U. poz. 2461)
(5) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w
sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. z
2015 r. poz. 29, z późn. zm.)
(6) rozporządzenie (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z 17
lipca 2000 r. ustanawiające system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczące
etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylające
rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz.U. L 204 z 11.8.2000)
(7) rozporządzenie Komisji (WE) nr 1825/2000 z dnia 25 sierpnia 2000 r.
określające szczegółowe przepisy stosowania rozporządzenia (WE) nr
1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do etykietowania
wołowiny i produktów z wołowiny (Dz.U. L 216 z 26.8.2000)
(8) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia
25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji
na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady
-- 11 of 12 --
12
(WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji
87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji
1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady,
dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji
(WE) nr 608/2004 (Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 18 ze zm.)
(9) rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/775 z dnia 28 maja 2018 r.
ustanawiające zasady stosowania art. 26 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania
konsumentom informacji na temat żywności, w odniesieniu do reguł
dotyczących wskazywania kraju lub miejsca pochodzenia podstawowego
składnika środka spożywczego (Dz. U. L 131 z 29.05.2018 r., str. 8)
(10) rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/775 z dnia 28 maja 2018 r.
ustanawiające zasady stosowania art. 26 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania
konsumentom informacji na temat żywności, w odniesieniu do reguł
dotyczących wskazywania kraju lub miejsca pochodzenia podstawowego
składnika środka spożywczego (Dz. U. L 131 z 29.05.2018 r., str. 8)
(11) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2019 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów
środków spożywczych (Dz.U. 2019 poz. 754)
(12) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 czerwca 2020 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów
środków spożywczych (Dz.U. 2020 poz. 1149),
(13) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2025 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów
środków spożywczych (Dz.U. poz. 1574),
(14) ustawa z dnia 21 grudnia 2000 roku o jakości handlowej artykułów rolno –
spożywczych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1980),
(15) ustawa z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji
ekologicznej (Dz.U. 2023 poz. 1235),
(16) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 z dnia 30
maja 2018 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów
ekologicznych i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 (Dz.
Urz. UE L 150 z 14.06.2018, str. 1, z późn. zm.).
(17) rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28
stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa
żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności
oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz.
UE L 31 z 1.2.2002, str. 1, ze zm.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 12 of 12 --