Interpelacja w sprawie pilnej potrzeby ogólnopolskich kontroli schronisk dla zwierząt oraz usprawnienia systemu ochrony zwierząt
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14775
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi, ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie pilnej potrzeby ogólnopolskich kontroli schronisk dla zwierząt oraz usprawnienia systemu ochrony zwierząt
Zgłaszający: Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Robert Warwas, Jarosław Krajewski
Data wpływu: 21-01-2026
Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie pilnej potrzeby przeprowadzenia ogólnopolskich, kompleksowych kontroli schronisk dla zwierząt, inspektoratów weterynarii oraz funkcjonowania całego systemu nadzoru nad ochroną zwierząt, w związku z kontrowersyjną i bulwersującą sytuacją ujawnioną w schronisku dla zwierząt w Bytomiu.
Opinia publiczna została poruszona doniesieniami dotyczącymi dramatycznych warunków przebywania zwierząt w schronisku w Bytomiu. Sprawa ta wywołała falę społecznego oburzenia oraz liczne apele organizacji prozwierzęcych, wolontariuszy i obywateli, którzy alarmują, że nie jest to jednostkowy przypadek, a podobne nieprawidłowości miały miejsce również w innych miejscach w kraju, m.in. w Sobolewie.
Do mojego biura poselskiego wpłynął apel, którego treść oddaje skalę problemu i emocje społeczne:
„Dramat zwierząt i ludzi! Apeluję do decydentów o działania! Powszechne kontrole we wszystkich schroniskach w Polsce, bo takich ‘perełek’ jest więcej. Ekspresowe zajęcie się tematem, usprawnienie systemu, opracowanie standardów oraz edukację społeczną”.
Sytuacje te rodzą poważne pytania o skuteczność obecnego systemu nadzoru nad schroniskami, rolę i działania Inspekcji Weterynaryjnej, a także odpowiedzialność jednostek samorządu terytorialnego, które zlecają prowadzenie schronisk lub sprawują nad nimi nadzór.
Brak jednolitych, precyzyjnych i egzekwowalnych standardów funkcjonowania schronisk prowadzi do skrajnie różnych warunków przebywania zwierząt, a w niektórych przypadkach do ich cierpienia, zaniedbania lub wręcz znęcania się. Jednocześnie niewystarczająca edukacja społeczna w zakresie odpowiedzialnego posiadania zwierząt, sterylizacji i kastracji skutkuje nadmiernym napływem bezdomnych zwierząt do schronisk, które często nie są na to przygotowane ani organizacyjnie, ani finansowo.
W ocenie wielu ekspertów i organizacji społecznych, tylko systemowe działania państwa – obejmujące kontrole, standardy, nadzór i edukację – mogą realnie poprawić sytuację zwierząt oraz osób pracujących i działających na rzecz ich ochrony.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy w związku z sytuacją ujawnioną w Bytomiu planowane jest przeprowadzenie pilnych, ogólnopolskich kontroli wszystkich schronisk dla zwierząt?
2. Czy ministerstwo planuje objąć kontrolami również powiatowe i wojewódzkie inspektoraty weterynarii pod kątem skuteczności sprawowanego nadzoru?
3. Czy prowadzone są lub planowane są prace nad opracowaniem jednolitych, obowiązkowych standardów funkcjonowania schronisk dla zwierząt w Polsce?
4. Jakie działania zamierza podjąć rząd w celu usprawnienia systemu zapobiegania bezdomności zwierząt, w szczególności poprzez edukację społeczną oraz wsparcie programów sterylizacji i kastracji?
5. Czy rozważane jest zwiększenie odpowiedzialności i realnych sankcji wobec podmiotów, które dopuszczają się rażących zaniedbań w opiece nad zwierzętami?
Z poważaniem
Lidia Czechak
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8576 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 05 lutego 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.orz.058.3.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 14775
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14775 Państwa Lidii Czechak, Wioletty Marii Kulpy,
Roberta Warwasa i Jarosława Krajewskiego Posłów na Sejm RP, w sprawie pilnej
potrzeby ogólnopolskich kontroli schronisk dla zwierząt oraz usprawnienia systemu
ochrony zwierząt, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r.
Inspekcji Weterynaryjnej1) oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt2)
nadzór nad warunkami utrzymania zwierząt w schroniskach dla zwierząt sprawowany
jest przez Inspekcję Weterynaryjną. Sprawy dotyczące zdarzeń związanych z
schroniskiem dla zwierząt w Bytomiu są przedmiotem działań właściwych organów, w
tym Inspekcji Weterynaryjnej oraz organów ścigania, prowadzonych zgodnie z
obowiązującymi przepisami prawa.
1. Czy w związku z sytuacją ujawnioną w Bytomiu planowane jest przeprowadzenie
pilnych, ogólnopolskich kontroli wszystkich schronisk dla zwierząt?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, nadzór nad schroniskami dla zwierząt sprawują
właściwi miejscowo powiatowi lekarze weterynarii w ramach bieżących i doraźnych
kontroli. Kontrole te prowadzone są w oparciu o analizę ryzyka oraz w związku z
otrzymaniem zgłoszeń o możliwych nieprawidłowościach – Inspekcja Weterynaryjna
-- 1 of 5 --
przeprowadza kontrole każdorazowo po powzięciu informacji o nieprawidłowościach i,
jeśli zachodzą ku temu przesłanki, wydaje odpowiednie zalecenia.
W związku z niekorzystnymi warunkami meteorologicznymi i mrozami, Główny Lekarz
Weterynarii polecił wojewódzkim lekarzom weterynarii wzmożenie nadzoru, w okresie
zimowym, w schroniskach dla zwierząt i zwrócenie szczególnej uwagi, czy zwierzętom
zapewniono:
dostęp do świeżej, czystej, niezamarzającej wody,
odpowiedniej jakości karmę,
miejsca, w których zwierzęta mogą się schronić przed warunkami
atmosferycznymi, np. czy budy są osłonięte od wiatru i mają odpowiednią
izolację od wilgoci i zimna,
opiekę lekarsko – weterynaryjną,
pomieszczenia zamknięte o odpowiedniej temperaturze, w przypadku zwierząt
wymagających szczególnej opieki, np. starszych, bardzo młodych lub w trakcie
leczenia.
Polecenie Głównego Lekarza Weterynarii jest obecnie realizowane przez jednostki
terenowe. Inspekcja Weterynaryjna na bieżąco wykonuje kontrole w schroniskach dla
zwierząt. Ponadto planowane jest zwiększenie częstotliwości kontroli schronisk – po
planowanej zmianie kontrole schronisk będą odbywały się raz na kwartał.
2. Czy Ministerstwo planuje objąć kontrolami również powiatowe i wojewódzkie
inspektoraty weterynarii pod kątem skuteczności sprawowanego nadzoru?
Zgodnie z ustawą o Inspekcji Weterynaryjnej1) nadzór nad działalnością powiatowych
lekarzy weterynarii sprawują wojewódzcy lekarze weterynarii, natomiast nad
działalnością wojewódzkich lekarzy weterynarii – Główny Lekarz Weterynarii.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Głównego Lekarza Weterynarii, na 2026 r.
został zaplanowany audyt nadzoru sprawowanego przez powiatowych lekarzy
weterynarii nad schroniskami dla zwierząt. Audyt zostanie przeprowadzony we
wszystkich województwach.
3. Czy prowadzone są lub planowane są prace nad opracowaniem jednolitych,
obowiązkowych standardów funkcjonowania schronisk dla zwierząt w Polsce?
-- 2 of 5 --
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi uprzejmie informuje, że zasady funkcjonowania
schronisk dla zwierząt zostały już określone w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia
1997 r. o ochronie zwierząt2) oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z
dnia 20 stycznia 2022 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla
prowadzenia schroniska dla zwierząt3). Rozporządzenie to3) określa m.in. warunki
lokalizacji schronisk dla zwierząt, wymogi techniczne pomieszczeń i wybiegów, zasady
sprawowania opieki nad zwierzętami w schronisku, sposób prowadzenia ewidencji i
identyfikacji zwierząt, czy kwestie związane z bioasekuracją i zachowaniem
odpowiedniej higieny.
4. Jakie działania zamierza podjąć rząd w celu usprawnienia systemu zapobiegania
bezdomności zwierząt, w szczególności poprzez edukację społeczną oraz wsparcie
programów sterylizacji i kastracji?
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt2) zapobieganie bezdomności
zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do
zadań własnych gmin. W tym celu rada gminy, corocznie określa program opieki nad
zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Program ten
obejmuje w szczególności zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku
dla zwierząt, obligatoryjną sterylizację lub kastrację zwierząt przebywających w
schronisku dla zwierząt, zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadku
zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt, czy opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym
ich dokarmianie. Program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania
bezdomności zwierząt zawiera również wskazanie wysokości środków finansowych
przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków.
Jednocześnie Ministerstwo uprzejmie informuje, że prowadzi prace legislacyjne nad
projektem ustawy o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (UD128).
Projekt ten znajduje się na etapie rozpatrywania przez Stały Komitet Rady Ministrów.
Zakłada on obowiązkowe oznakowanie oraz rejestrację w państwowej bazie danych
wszystkich psów oraz kotów wprowadzanych do obrotu lub przebywających w
schroniskach dla zwierząt, co znacząco może przyczynić się do ograniczenia
bezdomności tych zwierząt. Ponadto zgodnie z art. 8 ustawy o ochronie zwierzat2), za
uwzględnienie problematyki ochrony zwierząt w podstawie programowej kształcenia
ogólnego odpowiada minister właściwy do spraw oświaty i wychowania.
-- 3 of 5 --
5. Czy rozważane jest zwiększenie odpowiedzialności i realnych sankcji wobec
podmiotów, które dopuszczają się rażących zaniedbań w opiece nad zwierzętami?
Obowiązujące przepisy przewidują już sankcje karne i administracyjne wobec
podmiotów dopuszczających się znęcania nad zwierzętami lub rażących zaniedbań w
zakresie ich utrzymywania. Wraz z wejściem ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zmianie
ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy – Kodeks karny4), doszło do wzmocnienia
ochrony prawnej zwierząt. Skuteczniejsze stało się również zapobieganie popełnieniu
przestępstw przeciw nim. Ustawa ta4) pozwoliła na kompleksową zmianę przepisów
karnych, które określają sankcje oraz kary za zabijanie zwierząt i znęcanie się nad
zwierzętami. Zwiększona została m.in. górna granica kary z 2 do 3 lat pozbawienia
wolności, a w przypadku dokonania tego czynu ze szczególnym okrucieństwem – z 3 do
5 lat. Ponadto w przypadku skazania za przestępstwo określone w art. 35 ust. 1, 1a lub
2 ustawy o ochronie zwierząt2), wprowadzono obligatoryjne orzekanie przez sąd
nawiązki w wysokości od 1000 do 100 000 zł na cel związany z ochroną zwierząt.
Natomiast w przypadku popełnienia przestępstwa znęcania się nad zwierzętami ze
szczególnym okrucieństwem, wprowadzony został środek karny w postaci
obligatoryjnego orzeczenia zakazu posiadania zwierząt. Został również wydłużony czas,
na jaki można orzec zakaz posiadania zwierząt i zakazy wykonywania zawodów, które są
związane z wykorzystywaniem zwierząt lub oddziaływaniem na nie – z 10 do 15 lat.
Wprowadzono także karę pozbawienia wolności w wysokości od 3 miesięcy do 5 lat za
niestosowanie się do tych zakazów.
W mojej ocenie dalsze zaostrzanie kar nie przyniesie poprawy sytuacji w zakresie
postępowania ze zwierzętami. O skuteczności kary decyduje nie jej wysokość, ale
przede wszystkim jej nieuchronność.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 5 --
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2024 r.
poz. 12)
(2) Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2023 r. poz.
1580)
(3) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 stycznia 2022 r. w
sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzonych schronisk
dla zwierząt (Dz.U. z 2022 r. poz. 175)
(4) Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt i ustawy –
Kodeks karny (Dz.U. z 2018 r. poz. 663)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --