Interpelacja nr 14773
Interpelacja w sprawie planowanej zmiany definicji "rolnika aktywnego zawodowo" i jej konsekwencji dla małych gospodarstw rolnych, gospodarstw agroturystycznych, sprzedaży bezpośredniej zdrowej żywności oraz działalności pszczelarskiej w kontekście dopłat z wspólnej polityki rolnej (WPR) od 2026 r.
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie planowanej zmiany definicji "rolnika aktywnego zawodowo" i jej konsekwencji dla małych gospodarstw rolnych, gospodarstw agroturystycznych, sprzedaży bezpośredniej zdrowej żywności oraz działalności pszczelarskiej w kontekście dopłat z wspólnej polityki rolnej (WPR) od 2026 r.
Interpelacja nr 14773
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie planowanej zmiany definicji "rolnika aktywnego zawodowo" i jej konsekwencji dla małych gospodarstw rolnych, gospodarstw agroturystycznych, sprzedaży bezpośredniej zdrowej żywności oraz działalności pszczelarskiej w kontekście dopłat z wspólnej polityki rolnej (WPR) od 2026 r.
Zgłaszający: Katarzyna Czochara, Józefa Szczurek-Żelazko, Ewa Leniart
Data wpływu: 21-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z planowanymi zmianami legislacyjnymi dotyczącymi definicji „rolnika aktywnego zawodowo”, które mają wejść w życie od 2026 roku i które mogą radykalnie zmienić zasady przyznawania dopłat w ramach wspólnej polityki rolnej (WPR), zwracam się z prośbą o wyjaśnienia i udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
Nowa definicja aktywnego rolnika - zgodnie z projektem - ma w opinii ekspertów i praktyków rolnictwa prowadzić do znacznego zwiększenia biurokracji i weryfikacji aktywności zawodowej rolników, w tym eliminacji dotychczasowych zwolnień z obowiązku udowadniania aktywności (np. progu 5 000 € dopłat), z których korzysta obecnie około 88% polskich gospodarstw - głównie małych rodzinnych gospodarstw o powierzchni do 20 ha. Takie zmiany mogą wykluczać z systemu wielu prowadzących rzeczywistą produkcję rolną oraz działalność wspierającą wieś i lokalne społeczności.
Zmiany w definicji „rolnika aktywnego zawodowo” i wprowadzenie nowych zasad weryfikacji aktywności mogą mieć znaczący wpływ na system dopłat bezpośrednich i wsparcia z WPR, szczególnie dla małych gospodarstw rodzinnych, gospodarstw łączących produkcję rolną z usługami agroturystycznymi oraz pszczelarzy. Wielu ekspertów - w tym praktyków rolnictwa - wskazuje, że planowane przepisy mogą zwiększyć biurokrację, a nawet efektywnie pozbawić wsparcia gospodarstwa, które rzeczywiście prowadzą działalność rolniczą, lecz nie spełniają restrykcyjnych kryteriów.
1. Jakie konkretne kryteria i wskaźniki będą stosowane do określenia statusu „rolnika aktywnego zawodowo” w projektowanych przepisach?
2. Czy ministerstwo przewiduje odrębne kryteria dla małych gospodarstw, które prowadzą działalność rolno-rekreacyjną, tj. agroturystykę, sprzedaż bezpośrednią produktów lokalnych lub zdrowej żywności?
3. W jaki sposób planowane przepisy będą uwzględniać sezonową lub częściową działalność rolniczą (np. uzupełnianie dochodów z innej działalności), charakterystyczną dla wielu małych gospodarstw rodzinnych?
4. Czy w projekcie pozostanie lub zostanie zaktualizowany mechanizm zwolnienia z obowiązku udowadniania aktywności dla gospodarstw pobierających dopłaty poniżej pewnego progu (np. podobnie jak dotychczas 5 000 €), aby nie obarczać małych rolników nadmierną biurokracją?
II. Agroturystyka, sprzedaż bezpośrednia i działalność pozarolnicza
1. Czy nowa definicja aktywnego rolnika będzie traktować jako równoważną działalność agroturystyczną oraz sprzedaż bezpośrednią produktów rolnych (np. zdrowa żywność, przetwory lokalne, jaja, miody) przy ocenie aktywności gospodarczej?
2. W jaki sposób będzie oceniany dochód lub przychód z działalności agroturystycznej i sprzedaży bezpośredniej przy weryfikacji aktywności zawodowej rolnika?
3. Czy przewidywane są rozwiązania specjalne lub uwzględniające mikroprzedsiębiorczość wiejską, która łączy rolnictwo z usługami lokalnymi (np. warsztaty ziołolecznictwa, edukacja ekologiczna, gospodarstwa otwarte dla turystów)?
III. Pszczelarze i rolnicy prowadzący działalność nie-tradycyjną
1. W jaki sposób projekt uwzględnia szczególne formy produkcji rolnej, takie jak pszczelarstwo, które nie zawsze wiąże się z typowym obrotem płodami rolnymi ani z tradycyjnymi kosztami zakupów środków produkcji, a które jednak są strategiczne dla gospodarki rolnej (np. zapylanie upraw, ochrona bioróżnorodności)?
2. Czy ministerstwo przewiduje osobne kryteria aktywności dla pszczelarzy (np. liczba rodzin pszczelich, sprzedaż miodu i produktów pszczelich, rola w lokalnym ekosystemie), które pozwolą uniknąć ich wykluczenia z dopłat?
IV. Przejrzystość, konsultacje i okresy przejściowe
1. Czy został przewidziany okres przejściowy lub ochrona dla gospodarstw, które w roku poprzedzającym zmianę korzystały z płatności dla małych gospodarstw, aby miały czas na dostosowanie?
2. Proszę o wskazanie terminów konsultacji społecznych projektu oraz podsumowanie najważniejszych uwag zgłoszonych przez organizacje rolnicze w trakcie tych konsultacji.
3. Czy istnieje analiza skutków regulacji (tzw. Regulatory Impact Assessment) dotycząca wpływu zmian na liczbę beneficjentów dopłat, w szczególności małych gospodarstw, gospodarstw agroturystycznych i pszczelarzy? Jeśli tak, proszę o jej udostępnienie.
V. Ochrona bezpieczeństwa żywnościowego i witalności wsi
1. Jak ministerstwo ocenia wpływ nowej definicji na bezpieczeństwo żywnościowe kraju, zważywszy na rolę małych gospodarstw w lokalnej produkcji żywności?
2. Jakie działania planuje MRiRW, aby zachować funkcje społeczne i ekonomiczne małych gospodarstw na obszarach wiejskich, jeżeli zmiany w definicji aktywności wejdą w życie?
Proszę o przekazanie odpowiedzi na powyższe pytania oraz o udostępnienie stosownych analiz i materiałów legislacyjnych.
Z poważaniem
Katarzyna Czochara
Interpelacja nr 14773
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie planowanej zmiany definicji "rolnika aktywnego zawodowo" i jej konsekwencji dla małych gospodarstw rolnych, gospodarstw agroturystycznych, sprzedaży bezpośredniej zdrowej żywności oraz działalności pszczelarskiej w kontekście dopłat z wspólnej polityki rolnej (WPR) od 2026 r.
Zgłaszający: Katarzyna Czochara, Józefa Szczurek-Żelazko, Ewa Leniart
Data wpływu: 21-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z planowanymi zmianami legislacyjnymi dotyczącymi definicji „rolnika aktywnego zawodowo”, które mają wejść w życie od 2026 roku i które mogą radykalnie zmienić zasady przyznawania dopłat w ramach wspólnej polityki rolnej (WPR), zwracam się z prośbą o wyjaśnienia i udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
Nowa definicja aktywnego rolnika - zgodnie z projektem - ma w opinii ekspertów i praktyków rolnictwa prowadzić do znacznego zwiększenia biurokracji i weryfikacji aktywności zawodowej rolników, w tym eliminacji dotychczasowych zwolnień z obowiązku udowadniania aktywności (np. progu 5 000 € dopłat), z których korzysta obecnie około 88% polskich gospodarstw - głównie małych rodzinnych gospodarstw o powierzchni do 20 ha. Takie zmiany mogą wykluczać z systemu wielu prowadzących rzeczywistą produkcję rolną oraz działalność wspierającą wieś i lokalne społeczności.
Zmiany w definicji „rolnika aktywnego zawodowo” i wprowadzenie nowych zasad weryfikacji aktywności mogą mieć znaczący wpływ na system dopłat bezpośrednich i wsparcia z WPR, szczególnie dla małych gospodarstw rodzinnych, gospodarstw łączących produkcję rolną z usługami agroturystycznymi oraz pszczelarzy. Wielu ekspertów - w tym praktyków rolnictwa - wskazuje, że planowane przepisy mogą zwiększyć biurokrację, a nawet efektywnie pozbawić wsparcia gospodarstwa, które rzeczywiście prowadzą działalność rolniczą, lecz nie spełniają restrykcyjnych kryteriów.
1. Jakie konkretne kryteria i wskaźniki będą stosowane do określenia statusu „rolnika aktywnego zawodowo” w projektowanych przepisach?
2. Czy ministerstwo przewiduje odrębne kryteria dla małych gospodarstw, które prowadzą działalność rolno-rekreacyjną, tj. agroturystykę, sprzedaż bezpośrednią produktów lokalnych lub zdrowej żywności?
3. W jaki sposób planowane przepisy będą uwzględniać sezonową lub częściową działalność rolniczą (np. uzupełnianie dochodów z innej działalności), charakterystyczną dla wielu małych gospodarstw rodzinnych?
4. Czy w projekcie pozostanie lub zostanie zaktualizowany mechanizm zwolnienia z obowiązku udowadniania aktywności dla gospodarstw pobierających dopłaty poniżej pewnego progu (np. podobnie jak dotychczas 5 000 €), aby nie obarczać małych rolników nadmierną biurokracją?
II. Agroturystyka, sprzedaż bezpośrednia i działalność pozarolnicza
1. Czy nowa definicja aktywnego rolnika będzie traktować jako równoważną działalność agroturystyczną oraz sprzedaż bezpośrednią produktów rolnych (np. zdrowa żywność, przetwory lokalne, jaja, miody) przy ocenie aktywności gospodarczej?
2. W jaki sposób będzie oceniany dochód lub przychód z działalności agroturystycznej i sprzedaży bezpośredniej przy weryfikacji aktywności zawodowej rolnika?
3. Czy przewidywane są rozwiązania specjalne lub uwzględniające mikroprzedsiębiorczość wiejską, która łączy rolnictwo z usługami lokalnymi (np. warsztaty ziołolecznictwa, edukacja ekologiczna, gospodarstwa otwarte dla turystów)?
III. Pszczelarze i rolnicy prowadzący działalność nie-tradycyjną
1. W jaki sposób projekt uwzględnia szczególne formy produkcji rolnej, takie jak pszczelarstwo, które nie zawsze wiąże się z typowym obrotem płodami rolnymi ani z tradycyjnymi kosztami zakupów środków produkcji, a które jednak są strategiczne dla gospodarki rolnej (np. zapylanie upraw, ochrona bioróżnorodności)?
2. Czy ministerstwo przewiduje osobne kryteria aktywności dla pszczelarzy (np. liczba rodzin pszczelich, sprzedaż miodu i produktów pszczelich, rola w lokalnym ekosystemie), które pozwolą uniknąć ich wykluczenia z dopłat?
IV. Przejrzystość, konsultacje i okresy przejściowe
1. Czy został przewidziany okres przejściowy lub ochrona dla gospodarstw, które w roku poprzedzającym zmianę korzystały z płatności dla małych gospodarstw, aby miały czas na dostosowanie?
2. Proszę o wskazanie terminów konsultacji społecznych projektu oraz podsumowanie najważniejszych uwag zgłoszonych przez organizacje rolnicze w trakcie tych konsultacji.
3. Czy istnieje analiza skutków regulacji (tzw. Regulatory Impact Assessment) dotycząca wpływu zmian na liczbę beneficjentów dopłat, w szczególności małych gospodarstw, gospodarstw agroturystycznych i pszczelarzy? Jeśli tak, proszę o jej udostępnienie.
V. Ochrona bezpieczeństwa żywnościowego i witalności wsi
1. Jak ministerstwo ocenia wpływ nowej definicji na bezpieczeństwo żywnościowe kraju, zważywszy na rolę małych gospodarstw w lokalnej produkcji żywności?
2. Jakie działania planuje MRiRW, aby zachować funkcje społeczne i ekonomiczne małych gospodarstw na obszarach wiejskich, jeżeli zmiany w definicji aktywności wejdą w życie?
Proszę o przekazanie odpowiedzi na powyższe pytania oraz o udostępnienie stosownych analiz i materiałów legislacyjnych.
Z poważaniem
Katarzyna Czochara
Odpowiedź urzędowa
Minister Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
5 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.6 / 1k zn.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13997 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 14 lutego 2026 r.
znak sprawy: DPB.kj.058.3.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 14773 Pań Posłanek Katarzyny Czochary, Józefy Szczurek-
Żelazko oraz Ewy Leniart w sprawie planowanej zmiany definicji "rolnika aktywnego
zawodowo" i jej konsekwencji dla małych gospodarstw rolnych, gospodarstw
agroturystycznych, sprzedaży bezpośredniej zdrowej żywności oraz działalności
pszczelarskiej w kontekście dopłat z wspólnej polityki rolnej (WPR) od 2026 r.
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przekazuję odpowiedzi na zadane w ww. interpelacji pytania.
Ad pyt. 1. Jakie konkretne kryteria i wskaźniki będą stosowane do określenia statusu
„rolnika aktywnego zawodowo” w projektowanych przepisach?
Zgodnie z nowymi rozwiązaniami w zakresie definicji rolnika aktywnego zawodowo,
zawartymi w ustawie z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w celu
wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo, weryfikacja aktywności
rolniczej będzie odbywać się, co do zasady, na podstawie minimalnych kosztów
bezpośrednich ponoszonych na działalność rolniczą lub przychodów uzyskanych z
działalności rolniczej, przy czym rolnik będzie miał możliwość wyboru sposobu
udowodnienia prowadzenia tej działalności.
Odpowiednia wysokość kosztów i przychodów zostanie ustalona na 1 ha użytków
rolnych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi1. Rolnik powinien
udokumentować prowadzenie działalności rolniczej w okresie od dnia 1 czerwca
1 Projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kosztów
bezpośrednich prowadzenia działalności rolniczej poniesionych przez rolnika, wysokości przychodów
uzyskanych przez rolnika ze sprzedaży wytworzonych przez niego produktów rolnych, które są
odpowiednie do wielkości gospodarstwa o powierzchni 1 ha użytków rolnych, oraz wykazu
dokumentów potwierdzających poniesienie przez rolnika tych kosztów oraz uzyskanie tych
przychodów (https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12406808).
-- 1 of 7 --
roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy do dnia 31 maja
roku złożenia wniosku.
Jednocześnie nowe przepisy przewidują szeroki katalog okoliczności, które pozwalają
na automatyczne uznawanie rolników za aktywnych zawodowo. Wśród tych
kryteriów znajdują się m.in. posiadanie zwierząt o określonej obsadzie, spełnianie
warunków do przyznania np. wybranych płatności związanych z produkcją lub
płatności w ramach wybranych ekoschematów, czy też korzystanie z wybranych
interwencji inwestycyjnych w ramach II filara WPR. Dzięki tym kryteriom ok. 570 tys.
rolników zostanie automatycznie uznana za aktywnych.
Ponadto w 2026 r. (rozwiązanie przejściowe wyłącznie na ten jeden rok)
udokumentowanie ww. kosztów lub przychodów nie jest wymagane przez rolnika,
który w 2025 r. otrzymał płatności bezpośrednie w wysokości nie przekraczającej
równowartości w złotych kwoty 1125 euro. Szacuje się, że dotyczyć to będzie ok.
600 tys. rolników.
Ad pyt. 2. Czy ministerstwo przewiduje odrębne kryteria dla małych gospodarstw, które
prowadzą działalność rolno-rekreacyjną, tj. agroturystykę, sprzedaż bezpośrednią
produktów lokalnych lub zdrowej żywności?
Rozwiązania zawarte w ustawie mają charakter uniwersalny i odnoszą się do
wszystkich form prowadzenia działalności rolniczej. Przyjęty sposób weryfikacji
aktywności zawodowej rolnika, oparty na ponoszeniu minimalnych kosztów
bezpośrednich lub uzyskiwaniu przychodów z działalności rolniczej, pozwala na
uwzględnienie specyfiki różnych kierunków produkcji, bez konieczności
wprowadzania odrębnych regulacji dla poszczególnych typów działalności rolniczej.
Niemniej jednak na 2026 r. zostanie wprowadzone rozwiązanie przejściowe dla
małych gospodarstw, które pozwoli tym gospodarstwom na przygotowanie i
dostosowanie się do nowych regulacji – w 2026 r. za rolników aktywnych zawodowo
automatycznie zostaną uznani ci rolnicy, którym w 2025 r. przyznano płatności
bezpośrednie w wysokości nieprzekraczającej równowartości w złotych kwoty 1
125EUR.
Poza okresem przejściowym, w ww. ustawie przewidziano szereg ułatwień, z których
doskonała większość rolników będzie mogła skorzystać przy ubieganiu się o
wsparcie. Dla większości gospodarstw kwalifikacja do kategorii rolnika aktywnego
nastąpi automatycznie.
-- 2 of 7 --
Ad pyt. 3. W jaki sposób planowane przepisy będą uwzględniać sezonową lub częściową
działalność rolniczą (np. uzupełnianie dochodów z innej działalności), charakterystyczną
dla wielu małych gospodarstw rodzinnych?
Rozwiązania zawarte w ustawie mają charakter uniwersalny i odnoszą się do
wszystkich form prowadzenia działalności rolniczej, również gospodarstw
prowadzących jednocześnie działalność rolniczą i nierolniczą, czy prowadzących
działalność rolniczą w niepełnym wymiarze. Dzięki przyjętym mechanizmom, tj.
zwolnieniu części rolników z obowiązku dokumentowania prowadzenia działalności
rolniczej oraz wprowadzeniu okresu przejściowego dla gospodarstw najmniejszych (z
kwotą płatności do 1125 euro), dla większości gospodarstw w 2026 r. kwalifikacja do
kategorii rolnika aktywnego nastąpi automatycznie.
Natomiast płatności bezpośrednie nadal będą przysługiwać każdemu podmiotowi
prowadzącemu działalność rolniczą, nawet w minimalnym zakresie, pod warunkiem
spełnienia ogólnych wymogów przewidzianych w obowiązujących przepisach.
Ad pyt. 4. Czy w projekcie pozostanie lub zostanie zaktualizowany mechanizm
zwolnienia z obowiązku udowadniania aktywności dla gospodarstw pobierających
dopłaty poniżej pewnego progu (np. podobnie jak dotychczas 5 000 €), aby nie obarczać
małych rolników nadmierną biurokracją?
Na 2026 r. zostanie wprowadzone rozwiązanie przejściowe dla małych gospodarstw,
które pozwoli tym gospodarstwom na przygotowanie i dostosowanie się do nowych
regulacji – w 2026 r. za rolników aktywnych zawodowo automatycznie zostaną
uznani ci rolnicy, którym w 2025 r. przyznano płatności bezpośrednie w wysokości
nieprzekraczającej równowartości w złotych kwoty 1 125 EUR.
Poza okresem przejściowym, w ustawie przewidziano szereg ułatwień, z których
doskonała większość rolników będzie mogła skorzystać przy ubieganiu się o
wsparcie. Dla większości gospodarstw kwalifikacja do kategorii rolnika aktywnego
nastąpi automatycznie.
Ad pyt. 2.1. Czy nowa definicja aktywnego rolnika będzie traktować jako równoważną
działalność agroturystyczną oraz sprzedaż bezpośrednią produktów rolnych (np. zdrowa
żywność, przetwory lokalne, jaja, miody) przy ocenie aktywności gospodarczej?
Definicja rolnika aktywnego zawodowo w swej istocie odnosi się do prowadzenia
działalności rolniczej na co najmniej minimalnym poziomie. Płatności bezpośrednie,
tak jak dotychczas, przysługują każdemu podmiotowi prowadzącemu działalność
rolniczą, nawet w minimalnym zakresie, pod warunkiem spełnienia ogólnych
wymogów przewidzianych w obowiązujących przepisach.
-- 3 of 7 --
Zaproponowane rozwiązania mają charakter uniwersalny i odnoszą się do wszystkich
form prowadzenia działalności rolniczej.
Ad pyt. 2.2. W jaki sposób będzie oceniany dochód lub przychód z działalności
agroturystycznej i sprzedaży bezpośredniej przy weryfikacji aktywności zawodowej
rolnika?
Zaproponowane rozwiązania mają charakter uniwersalny i odnoszą się do wszystkich
form prowadzenia działalności rolniczej. Odpowiednia wysokość kosztów i
przychodów zostanie ustalona na 1 ha użytków rolnych. Płatności bezpośrednie, tak
jak dotychczas, będą przysługiwać każdemu podmiotowi prowadzącemu działalność
rolniczą, nawet w minimalnym zakresie, pod warunkiem spełnienia ogólnych
wymogów przewidzianych w obowiązujących przepisach.
Ad pyt. 2.3. Czy przewidywane są rozwiązania specjalne lub uwzględniające
mikroprzedsiębiorczość wiejską, która łączy rolnictwo z usługami lokalnymi (np.
warsztaty ziołolecznictwa, edukacja ekologiczna, gospodarstwa otwarte dla turystów)?
Zaproponowane rozwiązania mają charakter uniwersalny i odnoszą się do wszystkich
form prowadzenia działalności rolniczej. Płatności bezpośrednie, tak jak dotychczas,
będą przysługiwać każdemu podmiotowi prowadzącemu działalność rolniczą, nawet
w minimalnym zakresie, pod warunkiem spełnienia ogólnych wymogów
przewidzianych w obowiązujących przepisach.
Ad pyt. 3.1. W jaki sposób projekt uwzględnia szczególne formy produkcji rolnej, takie
jak pszczelarstwo, które nie zawsze wiąże się z typowym obrotem płodami rolnymi ani z
tradycyjnymi kosztami zakupów środków produkcji, a które jednak są strategiczne dla
gospodarki rolnej (np. zapylanie upraw, ochrona bioróżnorodności)?
Zaproponowane rozwiązania mają charakter uniwersalny i odnoszą się do wszystkich
form prowadzenia działalności rolniczej. Przyjęty sposób weryfikacji aktywności
zawodowej rolnika, oparty na ponoszeniu minimalnych kosztów bezpośrednich lub
uzyskiwaniu przychodów z działalności rolniczej, pozwala na uwzględnienie specyfiki
różnych kierunków produkcji, bez konieczności wprowadzania odrębnych regulacji
dla poszczególnych typów działalności rolniczej.
Ad pyt. 3.2. Czy ministerstwo przewiduje osobne kryteria aktywności dla pszczelarzy (np.
liczba rodzin pszczelich, sprzedaż miodu i produktów pszczelich, rola w lokalnym
ekosystemie), które pozwolą uniknąć ich wykluczenia z dopłat?
Przyjęte w ww. ustawie rozwiązania nie będą skutkować pozbawieniem płatności
podmiotów faktycznie prowadzących działalność rolniczą. Efektem tych rozwiązań
będzie wyłącznie lepsze ukierunkowanie środków wsparcia na beneficjentów
spełniających przesłanki prowadzenia działalności rolniczej w rozumieniu przepisów
-- 4 of 7 --
unijnych.
Zaproponowane rozwiązania mają charakter uniwersalny i odnoszą się do wszystkich
form prowadzenia działalności rolniczej.
Ad pyt. 4.1. Czy został przewidziany okres przejściowy lub ochrona dla gospodarstw,
które w roku poprzedzającym zmianę korzystały z płatności dla małych gospodarstw,
aby miały czas na dostosowanie?
Na 2026 r. zostanie wprowadzone rozwiązanie przejściowe dla małych gospodarstw,
które pozwoli tym gospodarstwom na przygotowanie i dostosowanie się do nowych
regulacji w 2026 r. za rolników aktywnych zawodowo automatycznie zostaną uznani
ci rolnicy, którym w 2025 r. przyznano płatności bezpośrednie w wysokości
nieprzekraczającej równowartości w złotych kwoty 1 125 EUR. Przyjęta kwota
płatności odpowiada limitowi płatności na gospodarstwo (tj. gospodarstwa do 5 ha)
w ramach płatności dla małych gospodarstw.
Ad pyt. 4.2. Proszę o wskazanie terminów konsultacji społecznych projektu oraz
podsumowanie najważniejszych uwag zgłoszonych przez organizacje rolnicze w trakcie
tych konsultacji.
Konsultacje publiczne projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu
wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo odbyły się w dniach 28.08-
18.09.2025 r. Raport z konsultacji jest dostępny na stronie:
https://legislacja.gov.pl/projekt/12401504.
Ad pyt. 4.3. Czy istnieje analiza skutków regulacji (tzw. Regulatory Impact Assessment)
dotycząca wpływu zmian na liczbę beneficjentów dopłat, w szczególności małych
gospodarstw, gospodarstw agroturystycznych i pszczelarzy? Jeśli tak, proszę o jej
udostępnienie.
Ocena skutków regulacji (OSR) została dołączona do projektu ustawy
(https://sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/druk.xsp?nr=2120). Wskazano w niej, że w
pierwszym roku stosowania nowej definicji aktywnego rolnika, dzięki rozwiązaniu
przejściowemu dla małych gospodarstw, obowiązek dokumentowania prowadzenia
działalności rolniczej na podstawie ponoszonych kosztów lub przychodów będzie
dotyczył maksymalnie około 60 tys. gospodarstw. Od roku 2027 obowiązek ten
będzie dotyczył ok. 660 tys. gospodarstw (pkt 2 i 8 OSR).
W pkt 1 OSR wskazano również, że precyzyjne określenie liczby osób, które nie
wykonują działalności rolniczej, a ubiegają się o wsparcie nie jest możliwe, ponieważ
stosowane przez ARiMR domniemanie prowadzenia działalności rolniczej przez
wnioskodawców (dopuszczone przepisami UE) powoduje, że ten warunek jest
-- 5 of 7 --
kontrolowany tylko u części beneficjentów. Ewaluacja efektów zostanie dokonana po
zakończeniu wypłaty wsparcia na podstawie danych dotyczących liczby rolników,
powierzchni objętej wsparciem oraz kwoty wypłaconej rolnikom (pkt 12 OSR).
Nie prowadzono analiz dotyczących gospodarstw agroturystycznych i pszczelarskich.
Przyjęte rozwiązania mają charakter uniwersalny i odnoszą się do wszystkich form
prowadzenia działalności rolniczej.
Ad pyt. 5.1. Jak ministerstwo ocenia wpływ nowej definicji na bezpieczeństwo
żywnościowe kraju, zważywszy na rolę małych gospodarstw w lokalnej produkcji
żywności?
Celem nowej definicja rolnika aktywnego zawodowo jest skierowanie wsparcia w
ramach Wspólnej Polityki Rolnej do rolników, którzy faktycznie prowadzą działalność
rolniczą, ponoszą ryzyko, koszty oraz uzyskują dochody. Dlatego też dzięki jej
wprowadzeniu, wzmocniona zostanie pozycja tych rolników, co jest istotne w
kontekście zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego oraz większej opłacalności
produkcji.
Należy jednocześnie podkreślić, że ustawa nie zawiera przepisów, które
skutkowałyby wykluczaniem gospodarstw czy ograniczaniem wsparcia. Nie wpływa
on na całkowitą kwotę płatności – te środki zawsze w całości trafiają i będą trafiać
do rolników.
Ad pyt. 5.2. Jakie działania planuje MRiRW, aby zachować funkcje społeczne i
ekonomiczne małych gospodarstw na obszarach wiejskich, jeżeli zmiany w definicji
aktywności wejdą w życie?
Ustawa nie ma wpływu na funkcje społeczne i ekonomiczne małych gospodarstw.
Płatności bezpośrednie, tak jak dotychczas, nadal będą w szczególności wspierać
małe i średnie gospodarstwa rolne. Lepsze ukierunkowanie wsparcia na osoby
faktycznie utrzymujące się z rolnictwa – w tym na niewielką skalę – powinno
przyczynić się do poprawy warunków gospodarowania takich producentów.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
-- 6 of 7 --
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 7 of 7 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 14 lutego 2026 r.
znak sprawy: DPB.kj.058.3.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 14773 Pań Posłanek Katarzyny Czochary, Józefy Szczurek-
Żelazko oraz Ewy Leniart w sprawie planowanej zmiany definicji "rolnika aktywnego
zawodowo" i jej konsekwencji dla małych gospodarstw rolnych, gospodarstw
agroturystycznych, sprzedaży bezpośredniej zdrowej żywności oraz działalności
pszczelarskiej w kontekście dopłat z wspólnej polityki rolnej (WPR) od 2026 r.
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przekazuję odpowiedzi na zadane w ww. interpelacji pytania.
Ad pyt. 1. Jakie konkretne kryteria i wskaźniki będą stosowane do określenia statusu
„rolnika aktywnego zawodowo” w projektowanych przepisach?
Zgodnie z nowymi rozwiązaniami w zakresie definicji rolnika aktywnego zawodowo,
zawartymi w ustawie z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w celu
wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo, weryfikacja aktywności
rolniczej będzie odbywać się, co do zasady, na podstawie minimalnych kosztów
bezpośrednich ponoszonych na działalność rolniczą lub przychodów uzyskanych z
działalności rolniczej, przy czym rolnik będzie miał możliwość wyboru sposobu
udowodnienia prowadzenia tej działalności.
Odpowiednia wysokość kosztów i przychodów zostanie ustalona na 1 ha użytków
rolnych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi1. Rolnik powinien
udokumentować prowadzenie działalności rolniczej w okresie od dnia 1 czerwca
1 Projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kosztów
bezpośrednich prowadzenia działalności rolniczej poniesionych przez rolnika, wysokości przychodów
uzyskanych przez rolnika ze sprzedaży wytworzonych przez niego produktów rolnych, które są
odpowiednie do wielkości gospodarstwa o powierzchni 1 ha użytków rolnych, oraz wykazu
dokumentów potwierdzających poniesienie przez rolnika tych kosztów oraz uzyskanie tych
przychodów (https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12406808).
-- 1 of 7 --
roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy do dnia 31 maja
roku złożenia wniosku.
Jednocześnie nowe przepisy przewidują szeroki katalog okoliczności, które pozwalają
na automatyczne uznawanie rolników za aktywnych zawodowo. Wśród tych
kryteriów znajdują się m.in. posiadanie zwierząt o określonej obsadzie, spełnianie
warunków do przyznania np. wybranych płatności związanych z produkcją lub
płatności w ramach wybranych ekoschematów, czy też korzystanie z wybranych
interwencji inwestycyjnych w ramach II filara WPR. Dzięki tym kryteriom ok. 570 tys.
rolników zostanie automatycznie uznana za aktywnych.
Ponadto w 2026 r. (rozwiązanie przejściowe wyłącznie na ten jeden rok)
udokumentowanie ww. kosztów lub przychodów nie jest wymagane przez rolnika,
który w 2025 r. otrzymał płatności bezpośrednie w wysokości nie przekraczającej
równowartości w złotych kwoty 1125 euro. Szacuje się, że dotyczyć to będzie ok.
600 tys. rolników.
Ad pyt. 2. Czy ministerstwo przewiduje odrębne kryteria dla małych gospodarstw, które
prowadzą działalność rolno-rekreacyjną, tj. agroturystykę, sprzedaż bezpośrednią
produktów lokalnych lub zdrowej żywności?
Rozwiązania zawarte w ustawie mają charakter uniwersalny i odnoszą się do
wszystkich form prowadzenia działalności rolniczej. Przyjęty sposób weryfikacji
aktywności zawodowej rolnika, oparty na ponoszeniu minimalnych kosztów
bezpośrednich lub uzyskiwaniu przychodów z działalności rolniczej, pozwala na
uwzględnienie specyfiki różnych kierunków produkcji, bez konieczności
wprowadzania odrębnych regulacji dla poszczególnych typów działalności rolniczej.
Niemniej jednak na 2026 r. zostanie wprowadzone rozwiązanie przejściowe dla
małych gospodarstw, które pozwoli tym gospodarstwom na przygotowanie i
dostosowanie się do nowych regulacji – w 2026 r. za rolników aktywnych zawodowo
automatycznie zostaną uznani ci rolnicy, którym w 2025 r. przyznano płatności
bezpośrednie w wysokości nieprzekraczającej równowartości w złotych kwoty 1
125EUR.
Poza okresem przejściowym, w ww. ustawie przewidziano szereg ułatwień, z których
doskonała większość rolników będzie mogła skorzystać przy ubieganiu się o
wsparcie. Dla większości gospodarstw kwalifikacja do kategorii rolnika aktywnego
nastąpi automatycznie.
-- 2 of 7 --
Ad pyt. 3. W jaki sposób planowane przepisy będą uwzględniać sezonową lub częściową
działalność rolniczą (np. uzupełnianie dochodów z innej działalności), charakterystyczną
dla wielu małych gospodarstw rodzinnych?
Rozwiązania zawarte w ustawie mają charakter uniwersalny i odnoszą się do
wszystkich form prowadzenia działalności rolniczej, również gospodarstw
prowadzących jednocześnie działalność rolniczą i nierolniczą, czy prowadzących
działalność rolniczą w niepełnym wymiarze. Dzięki przyjętym mechanizmom, tj.
zwolnieniu części rolników z obowiązku dokumentowania prowadzenia działalności
rolniczej oraz wprowadzeniu okresu przejściowego dla gospodarstw najmniejszych (z
kwotą płatności do 1125 euro), dla większości gospodarstw w 2026 r. kwalifikacja do
kategorii rolnika aktywnego nastąpi automatycznie.
Natomiast płatności bezpośrednie nadal będą przysługiwać każdemu podmiotowi
prowadzącemu działalność rolniczą, nawet w minimalnym zakresie, pod warunkiem
spełnienia ogólnych wymogów przewidzianych w obowiązujących przepisach.
Ad pyt. 4. Czy w projekcie pozostanie lub zostanie zaktualizowany mechanizm
zwolnienia z obowiązku udowadniania aktywności dla gospodarstw pobierających
dopłaty poniżej pewnego progu (np. podobnie jak dotychczas 5 000 €), aby nie obarczać
małych rolników nadmierną biurokracją?
Na 2026 r. zostanie wprowadzone rozwiązanie przejściowe dla małych gospodarstw,
które pozwoli tym gospodarstwom na przygotowanie i dostosowanie się do nowych
regulacji – w 2026 r. za rolników aktywnych zawodowo automatycznie zostaną
uznani ci rolnicy, którym w 2025 r. przyznano płatności bezpośrednie w wysokości
nieprzekraczającej równowartości w złotych kwoty 1 125 EUR.
Poza okresem przejściowym, w ustawie przewidziano szereg ułatwień, z których
doskonała większość rolników będzie mogła skorzystać przy ubieganiu się o
wsparcie. Dla większości gospodarstw kwalifikacja do kategorii rolnika aktywnego
nastąpi automatycznie.
Ad pyt. 2.1. Czy nowa definicja aktywnego rolnika będzie traktować jako równoważną
działalność agroturystyczną oraz sprzedaż bezpośrednią produktów rolnych (np. zdrowa
żywność, przetwory lokalne, jaja, miody) przy ocenie aktywności gospodarczej?
Definicja rolnika aktywnego zawodowo w swej istocie odnosi się do prowadzenia
działalności rolniczej na co najmniej minimalnym poziomie. Płatności bezpośrednie,
tak jak dotychczas, przysługują każdemu podmiotowi prowadzącemu działalność
rolniczą, nawet w minimalnym zakresie, pod warunkiem spełnienia ogólnych
wymogów przewidzianych w obowiązujących przepisach.
-- 3 of 7 --
Zaproponowane rozwiązania mają charakter uniwersalny i odnoszą się do wszystkich
form prowadzenia działalności rolniczej.
Ad pyt. 2.2. W jaki sposób będzie oceniany dochód lub przychód z działalności
agroturystycznej i sprzedaży bezpośredniej przy weryfikacji aktywności zawodowej
rolnika?
Zaproponowane rozwiązania mają charakter uniwersalny i odnoszą się do wszystkich
form prowadzenia działalności rolniczej. Odpowiednia wysokość kosztów i
przychodów zostanie ustalona na 1 ha użytków rolnych. Płatności bezpośrednie, tak
jak dotychczas, będą przysługiwać każdemu podmiotowi prowadzącemu działalność
rolniczą, nawet w minimalnym zakresie, pod warunkiem spełnienia ogólnych
wymogów przewidzianych w obowiązujących przepisach.
Ad pyt. 2.3. Czy przewidywane są rozwiązania specjalne lub uwzględniające
mikroprzedsiębiorczość wiejską, która łączy rolnictwo z usługami lokalnymi (np.
warsztaty ziołolecznictwa, edukacja ekologiczna, gospodarstwa otwarte dla turystów)?
Zaproponowane rozwiązania mają charakter uniwersalny i odnoszą się do wszystkich
form prowadzenia działalności rolniczej. Płatności bezpośrednie, tak jak dotychczas,
będą przysługiwać każdemu podmiotowi prowadzącemu działalność rolniczą, nawet
w minimalnym zakresie, pod warunkiem spełnienia ogólnych wymogów
przewidzianych w obowiązujących przepisach.
Ad pyt. 3.1. W jaki sposób projekt uwzględnia szczególne formy produkcji rolnej, takie
jak pszczelarstwo, które nie zawsze wiąże się z typowym obrotem płodami rolnymi ani z
tradycyjnymi kosztami zakupów środków produkcji, a które jednak są strategiczne dla
gospodarki rolnej (np. zapylanie upraw, ochrona bioróżnorodności)?
Zaproponowane rozwiązania mają charakter uniwersalny i odnoszą się do wszystkich
form prowadzenia działalności rolniczej. Przyjęty sposób weryfikacji aktywności
zawodowej rolnika, oparty na ponoszeniu minimalnych kosztów bezpośrednich lub
uzyskiwaniu przychodów z działalności rolniczej, pozwala na uwzględnienie specyfiki
różnych kierunków produkcji, bez konieczności wprowadzania odrębnych regulacji
dla poszczególnych typów działalności rolniczej.
Ad pyt. 3.2. Czy ministerstwo przewiduje osobne kryteria aktywności dla pszczelarzy (np.
liczba rodzin pszczelich, sprzedaż miodu i produktów pszczelich, rola w lokalnym
ekosystemie), które pozwolą uniknąć ich wykluczenia z dopłat?
Przyjęte w ww. ustawie rozwiązania nie będą skutkować pozbawieniem płatności
podmiotów faktycznie prowadzących działalność rolniczą. Efektem tych rozwiązań
będzie wyłącznie lepsze ukierunkowanie środków wsparcia na beneficjentów
spełniających przesłanki prowadzenia działalności rolniczej w rozumieniu przepisów
-- 4 of 7 --
unijnych.
Zaproponowane rozwiązania mają charakter uniwersalny i odnoszą się do wszystkich
form prowadzenia działalności rolniczej.
Ad pyt. 4.1. Czy został przewidziany okres przejściowy lub ochrona dla gospodarstw,
które w roku poprzedzającym zmianę korzystały z płatności dla małych gospodarstw,
aby miały czas na dostosowanie?
Na 2026 r. zostanie wprowadzone rozwiązanie przejściowe dla małych gospodarstw,
które pozwoli tym gospodarstwom na przygotowanie i dostosowanie się do nowych
regulacji w 2026 r. za rolników aktywnych zawodowo automatycznie zostaną uznani
ci rolnicy, którym w 2025 r. przyznano płatności bezpośrednie w wysokości
nieprzekraczającej równowartości w złotych kwoty 1 125 EUR. Przyjęta kwota
płatności odpowiada limitowi płatności na gospodarstwo (tj. gospodarstwa do 5 ha)
w ramach płatności dla małych gospodarstw.
Ad pyt. 4.2. Proszę o wskazanie terminów konsultacji społecznych projektu oraz
podsumowanie najważniejszych uwag zgłoszonych przez organizacje rolnicze w trakcie
tych konsultacji.
Konsultacje publiczne projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu
wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo odbyły się w dniach 28.08-
18.09.2025 r. Raport z konsultacji jest dostępny na stronie:
https://legislacja.gov.pl/projekt/12401504.
Ad pyt. 4.3. Czy istnieje analiza skutków regulacji (tzw. Regulatory Impact Assessment)
dotycząca wpływu zmian na liczbę beneficjentów dopłat, w szczególności małych
gospodarstw, gospodarstw agroturystycznych i pszczelarzy? Jeśli tak, proszę o jej
udostępnienie.
Ocena skutków regulacji (OSR) została dołączona do projektu ustawy
(https://sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/druk.xsp?nr=2120). Wskazano w niej, że w
pierwszym roku stosowania nowej definicji aktywnego rolnika, dzięki rozwiązaniu
przejściowemu dla małych gospodarstw, obowiązek dokumentowania prowadzenia
działalności rolniczej na podstawie ponoszonych kosztów lub przychodów będzie
dotyczył maksymalnie około 60 tys. gospodarstw. Od roku 2027 obowiązek ten
będzie dotyczył ok. 660 tys. gospodarstw (pkt 2 i 8 OSR).
W pkt 1 OSR wskazano również, że precyzyjne określenie liczby osób, które nie
wykonują działalności rolniczej, a ubiegają się o wsparcie nie jest możliwe, ponieważ
stosowane przez ARiMR domniemanie prowadzenia działalności rolniczej przez
wnioskodawców (dopuszczone przepisami UE) powoduje, że ten warunek jest
-- 5 of 7 --
kontrolowany tylko u części beneficjentów. Ewaluacja efektów zostanie dokonana po
zakończeniu wypłaty wsparcia na podstawie danych dotyczących liczby rolników,
powierzchni objętej wsparciem oraz kwoty wypłaconej rolnikom (pkt 12 OSR).
Nie prowadzono analiz dotyczących gospodarstw agroturystycznych i pszczelarskich.
Przyjęte rozwiązania mają charakter uniwersalny i odnoszą się do wszystkich form
prowadzenia działalności rolniczej.
Ad pyt. 5.1. Jak ministerstwo ocenia wpływ nowej definicji na bezpieczeństwo
żywnościowe kraju, zważywszy na rolę małych gospodarstw w lokalnej produkcji
żywności?
Celem nowej definicja rolnika aktywnego zawodowo jest skierowanie wsparcia w
ramach Wspólnej Polityki Rolnej do rolników, którzy faktycznie prowadzą działalność
rolniczą, ponoszą ryzyko, koszty oraz uzyskują dochody. Dlatego też dzięki jej
wprowadzeniu, wzmocniona zostanie pozycja tych rolników, co jest istotne w
kontekście zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego oraz większej opłacalności
produkcji.
Należy jednocześnie podkreślić, że ustawa nie zawiera przepisów, które
skutkowałyby wykluczaniem gospodarstw czy ograniczaniem wsparcia. Nie wpływa
on na całkowitą kwotę płatności – te środki zawsze w całości trafiają i będą trafiać
do rolników.
Ad pyt. 5.2. Jakie działania planuje MRiRW, aby zachować funkcje społeczne i
ekonomiczne małych gospodarstw na obszarach wiejskich, jeżeli zmiany w definicji
aktywności wejdą w życie?
Ustawa nie ma wpływu na funkcje społeczne i ekonomiczne małych gospodarstw.
Płatności bezpośrednie, tak jak dotychczas, nadal będą w szczególności wspierać
małe i średnie gospodarstwa rolne. Lepsze ukierunkowanie wsparcia na osoby
faktycznie utrzymujące się z rolnictwa – w tym na niewielką skalę – powinno
przyczynić się do poprawy warunków gospodarowania takich producentów.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
-- 6 of 7 --
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 7 of 7 --