Interpelacja w sprawie umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a państwami Mercosur
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14772
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a państwami Mercosur
Zgłaszający: Katarzyna Czochara
Data wpływu: 21-01-2026
Szanowny Panie Ministrze, zwracam się z interpelacją w sprawie umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a państwami Mercosur, która w obecnym kształcie stanowi bezpośrednie zagrożenie dla polskiego rolnictwa, bezpieczeństwa żywnościowego państwa oraz bytu tysięcy polskich gospodarstw rodzinnych. Umowa UE-Mercosur to projekt, który w praktyce oznacza otwarcie europejskiego - w tym polskiego - rynku na masowy import taniej żywności produkowanej poza jakąkolwiek realną kontrolą jakości, według standardów nieobowiązujących w Unii Europejskiej. Produkcja ta odbywa się przy użyciu środków chemicznych, technologii i metod zakazanych w UE, a mimo to ma konkurować z polskimi rolnikami, którzy poddawani są coraz ostrzejszym regulacjom, normom i ograniczeniom.p> Szczególne oburzenie budzi fakt, że rząd Rzeczypospolitej Polskiej nie wykazuje wystarczającej determinacji w obronie interesów polskich rolników, a w debacie publicznej próbuje marginalizować realne skutki tej umowy. Jeszcze większym skandalem jest skrajnie ograniczona lista polskich produktów objętych ochroną geograficzną, która obecnie obejmuje jedynie Żubrówkę i Polską Wódkę, co w sposób rażący deprecjonuje dorobek polskiej wsi i przemysłu rolno-spożywczego. W praktyce oznacza to, że rząd godzi się na sytuację, w której polscy rolnicy mają ponosić koszty polityki handlowej Unii Europejskiej, nie otrzymując w zamian żadnych realnych gwarancji ochrony rynku ani wsparcia. W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Jakie konkretne i udokumentowane działania podjęło Ministerstwo Spraw Zagranicznych w celu zablokowania lub ograniczenia skutków umowy UE-Mercosur dla polskiego rynku rolnego?
2. Jakie działania dyplomatyczne podjęło Ministerstwo Spraw Zagranicznych, aby jasno i jednoznacznie sprzeciwić się rozwiązaniom uderzającym w polskie rolnictwo, oraz czy Polska budowała koalicję państw sprzeciwiających się tej umowie? Jeśli tak, to które państwa członkowskie UE to były?
3. Czy rząd RP formalnie zgłosił sprzeciw wobec zapisów umożliwiających masowy import mięsa, drobiu, cukru, zbóż i produktów rolnych z państw Mercosur, a jeśli nie – z jakiego powodu zaniechano takich działań?
4. Z jakich przyczyn lista polskich produktów objętych ochroną geograficzną została ograniczona wyłącznie do Żubrówki i Polskiej Wódki, pomijając dziesiątki innych produktów regionalnych, które mogłyby i powinny być chronione?
5. Czy rząd zamierza niezwłocznie rozszerzyć listę chronionych polskich produktów, a jeśli tak – proszę o wskazanie konkretnych nazw produktów, harmonogramu działań oraz podmiotów odpowiedzialnych?
6. Czy rząd przeprowadził rzetelną analizę skutków umowy Mercosur dla polskiej wsi, w tym potencjalnych strat ekonomicznych, likwidacji gospodarstw i destabilizacji rynku rolnego, a jeśli tak – dlaczego jej wyniki nie zostały ujawnione opinii publicznej?
7. Czy rząd bierze pod uwagę to, że umowa UE-Mercosur może doprowadzić do bankructwa tysięcy polskich gospodarstw, uzależnienia Polski od importu żywności spoza UE oraz trwałego osłabienia krajowej produkcji rolnej?
8. Jakie konkretne działania podejmowane były w czasie polskiej prezydencji w PE? Proszę o przedstawienie dokumentów potwierdzających takie działania - w przypadku ich braku proszę o rzetelną odpowiedź dlaczego nie były podejmowane działania w celu ochrony polskiego rolnictwa? Dlaczego doszło do tak rażącej dysproporcji, w której Polska chroni w umowie Mercosur tylko 2 produkty (Polską Wódkę i Żubrówkę), podczas gdy Francja zabezpieczyła 63, Włochy 57, a Hiszpania 59 oznaczeń?
9. Czy to prawda, że ministerstwo zrezygnowało z walki o ochronę takich symboli jak "Oscypek", "Bryndza Podhalańska" czy "Jabłka Grójeckie", argumentując to ich "niskim znaczeniem ekonomicznym" w eksporcie do Ameryki Południowej?
10. Jak Pan Minister ocenia fakt, że w umowie zabrakło ochrony dla polskich wędlin i serów, co w praktyce pozwala producentom z Brazylii czy Argentyny na zalanie rynku produktami o nazwach sugerujących polskie?
11. Z tego co wiadomo ostateczny tekst umowy domykano w 2024 i 2025 roku, dlaczego polski rząd nie wykorzystał tego czasu na rozszerzenie listy, skoro inne kraje potrafiły to zrobić niemal w ostatniej chwili?
12. Jaki przedział czasowy zajmie teraz dopisanie kolejnych polskich produktów do listy chronionej w ramach Mercosur, biorąc pod uwagę, że wymaga to nie tylko procedury wewnątrz UE (ok. 18 miesięcy), ale przede wszystkim zgody wszystkich państw bloku Mercosur i komitetów regulacyjnych umowy?
13. Czy rząd ma świadomość, że przez obecne zaniedbania, polscy producenci regionalni będą musieli czekać na ochronę prawną w Ameryce Południowej być może dekadę lub dłużej, podczas gdy ich konkurenci z Włoch i Francji korzystają z niej od pierwszego dnia wejścia umowy w życie?
14. Jak rząd zamierza zrekompensować polskim producentom żywności tradycyjnej straty wizerunkowe i finansowe wynikające z braku ochrony ich marek na rynku liczącym ponad 260 milionów konsumentów?
Zgoda na realizację umowy UE-Mercosur w obecnym kształcie oznacza świadome poświęcenie polskiego rolnictwa na rzecz interesów wielkich koncernów i państw trzecich. Oczekuję jasnej odpowiedzi, czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej zamierza realnie bronić polskiej wsi, jeśli tak, to w jaki sposób? Oczekuję jednoznacznych i wyczerpujących odpowiedzi. Z poważaniem Poseł na Sejm RP
Katarzyna Czochara
Podsekretarz stanu Michał Baranowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (12)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (37)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
27789 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DHM-VI.054.3.2026
Warszawa, 25 marca 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 14772 w sprawie umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a
państwami Mercosur
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedź na interpelację nr 14772 złożoną przez poseł Katarzynę
Czocharę w sprawie umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a państwami Mercosur
opracowaną w uzgodnieniu z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Ad 1-3, 8.
Obecny rząd RP od początku swojego funkcjonowania nieustannie podejmował działania
na rzecz budowania mniejszości blokującej umowę z Mercosur lub uzyskania poparcia dla
takich jej modyfikacji, aby gwarantowała ona wystarczającą ochronę unijnego rynku przed
nadmiernym importem produktów rolno-spożywczych z krajów Mercosur.
Podczas prezydencji Polski w Radzie UE przedstawiciele rządu RP wielokrotnie omawiali
kwestie umowy UE-Mercosur z szeregiem państw członkowskich UE zarówno na
poziomie premiera, ministerialnym, jak i eksperckim. Polska konsekwentnie prezentowała
stanowisko spójne z uchwałą Rady Ministrów z 26 listopada 2024 roku, wskazujące, że
dotychczasowy kształt negocjowanej umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a
państwami Mercosur nie bierze pod uwagę potrzeby zbalansowanego podejścia do
konkurencyjności gospodarczej UE, uwzględniającego interesy sektora rolnego. W
szczególności Polska wskazywała na konieczność zapewnienia równych warunków
konkurencji oraz dostosowania klauzul ochronnych do specyfiki sektora rolnego oraz
podnoszono kwestie budowy europejskiego wymiaru bezpieczeństwa żywnościowego.
Przykładowe spotkania, na których Polska prezentowała swoje stanowisko w tej sprawie
to:
spotkanie ministra Krzysztofa Paszyka z ministrem gospodarki Łotwy,
p. Viktorsem Vailainisem w dniu 12 grudnia 2024 r.;
spotkanie ministra Krzysztofa Paszyka z minister handlu zagranicznego i rozwoju
Niderlandów p. Reinette Kleiver na marginesie nieformalnej Rady FAC Trade w
dniu 3 lutego 2025 r.;
spotkanie ministra Krzysztofa Paszyka z ministrem gospodarki i innowacji Litwy
p. Lukasem Savickasem na marginesie nieformalnej Rady FAC Trade w dniu 3
lutego 2025;
-- 1 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
spotkanie ministrów UE ds. europejskich (Francji, Austrii, Rumunii, Belgii, Włoch,
Cypru, Litwy, Bułgarii i Polski) w dniu 3 kwietnia 2025 r. Polskę reprezentował
Michał Baranowski, podsekretarz stanu w MRiT;
spotkanie Michała Baranowskiego, podsekretarza stanu w MRiT z ministrem
handlu Francji p. Laurentem St. Martinem w dniu 15 maja 2025 r. (na marginesie
FAC Trade);
rozmowa telefoniczna Michała Baranowskiego, podsekretarza stanu w MRiT z
ministrem ds. europejskich Francji p. B. Haddad w dniu 1 lipca 2025 r.;
spotkanie ministra Krzysztofa Paszyka z wiceministrem MSZ Włoch w dniu 10
lipca 2025 r.;
spotkanie Michała Baranowskiego, podsekretarza stanu w MRiT z ministrami
handlu Francji, Niderlandów, Austrii, Irlandii, Włoch w dniu 14 lipca 2025 r. (na
marginesie FAC Trade);
spotkanie Michała Baranowskiego, podsekretarza stanu w MRiT z podsekretarz
stanu ds. polityki handlowej w Ministerstwie Skarbu Francji, p. Sabine Lemoyne de
Forges w dniu 14 października 2025 r. (na marginesie FAC Trade);
spotkanie Michała Baranowskiego, podsekretarza stanu w MRiT z sekretarzem
stanu przy ministrze rozwoju międzynarodowego, współpracy i handlu
zagranicznego Szwecji, p. Benjamin Dousa w dniu 14 października 2025 r. (na
marginesie FAC Trade),
spotkanie Michała Baranowskiego, podsekretarza stanu w MRiT z wiceministrem
ds. handlu Francji p. Nicolas Forissier w dn. 24 listopada 2025 r. (na marginesie
FAC Trade).
Ponadto MRiT odbyło szereg spotkań z przedstawicielami Ambasad PCz UE i zagranicznej
administracji rządowej, na których prezentowało stanowisko Polski w sprawie umowy UE–
Mercosur, np.:
spotkanie Michała Baranowskiego, podsekretarza stanu w MRiT z radcami ds.
ekonomicznych ambasad m.in. Francji i Niemiec – luty 2025 r.;
spotkanie przedstawicieli DHM MRiT z przedstawicielami Ambasady Danii w dniu 12
czerwca 2025 r.;
spotkanie przedstawicieli DHM MRiT z przedstawicielami MSZ Niemiec, 14 listopada
2025 r.
MRiT przekazywało również materiały tezowo-informacyjne ws. umowy UE-Mercosur do MSZ
na:
spotkanie premiera D. Tuska i premiera Hiszpanii P. Sancheza w dniu 29 kwietnia
2025 r.;
spotkanie ministrów spraw zagranicznych Polski i Hiszpanii – styczeń 2025 r.;
spotkanie ministra spraw zagranicznych Polski i ministra ds. europejskich Francji –
marzec 2025 r.;
spotkanie ministrów spraw zagranicznych Polski i Niemiec - maj 2025 r.;
-- 2 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
spotkanie premiera D. Tuska i premier Republiki Włoskiej G. Meloni w dniach 10-
11 lipca 2025 r.;
spotkanie ministra Bartoszewskiego MSZ z ministrem MSZ Finlandii w dniu 15
września 2025 r.;
polsko-portugalskie konsultacje polityczne, z udziałem minister H. Mościckiej-
Dendys oraz minister I. Domingos w dniu 10 października 2025 r.
oraz do KPRM na:
spotkanie ministra Adama Szłapki z sekretarzem stanu Hiszpanii ds. UE w dniu 20
kwietnia 2025 r.;
w dniu 7 lipca 2025 r. został opublikowany - na stronie francuskiego MSZ1 –
wspólny komunikat ministra Adama Szłapki i francuskiego ministra ds.
europejskich, p. Benjamina Haddad wzywający m.in. do zastosowania w umowie z
Mercosur specjalnych środków ochronnych gwarantujących skuteczną ochronę
unijnego rynku rolnego.
MRiT przeprowadziło również szereg rozmów z przedstawicielami Komisji Europejskiej, na
których prezentowało zastrzeżenia Polski wobec umowy UE–Mercosur. Przykładowe
spotkania to:
Spotkania ministra Krzysztofa Paszyka z komisarzem UE ds. handlu Marošem
Šefčovičem w dniach: 28 listopada 2024 r., 13 grudnia 2024 r., 3 lutego 2025 r.;
Spotkanie Michała Baranowskiego, podsekretarza stanu w MRiT z komisarzem UE
ds. handlu Marošem Šefčovičem w dniu 7 kwietnia 2025 r.
Ponadto, uwzględniając podział kompetencji w ramach polskiej administracji
przedstawiciele kierownictwa MRiRW również podejmowali, w obszarze swojej
kompetencji, działania w sprawie umowy UE-Mercosur. Zastrzeżenia wobec umowy UE-
Mercosur były prezentowane podczas spotkań z innymi ministrami rolnictwa państw
członkowskich UE, z komisarzem ds. handlu i bezpieczeństwa gospodarczego Marošem
Šefčovičem oraz komisarzem ds. rolnictwa i żywności Christophe Hansenem, a także w
czasie posiedzeń Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH). Najwięcej spotkań
odbyło się z minister rolnictwa Francji. Rozmowy prowadzone były również z ministrami
Austrii, Irlandii, Włoch, Hiszpanii, Słowacji, Cypru, Rumunii, Bułgarii, Malty, Litwy,
Luksemburga oraz z państw Grupy Wyszehradzkiej (Czechy, Słowacja, Węgry).
Polska administracja przy każdej nadarzającej się okazji, informowała o stanowisku Polski
w sprawie umowy UE-Mercosur przedstawicieli pozostałych państw członkowskich UE i
przekonywała ich do poparcia podejścia Polski do tej umowy. Przedstawiciele MRiT oraz
MRiRW szczegółowo informowali o zgłaszanych przez Polskę zastrzeżeniach również
przedstawicieli Danii, która sprawowała prezydencję w Radzie UE w drugiej połowie 2025
r.
1 https://www.diplomatie.gouv.fr/en/french-foreign-policy/economic-diplomacy-foreigntrade/
news/2025/article/the-eu-mercosur-agreement-has-to-be-complemented-in-orderto-
effectively
-- 3 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
To między innymi w efekcie ww. działań oraz protestów rolników i stanowiska Parlamentu
Europejskiego zaplanowane pierwotnie na grudzień 2025 r. podpisanie umowy zostało
przełożone na kolejny miesiąc. W czasie głosowania na forum UE 9 stycznia 2026 r.
negatywne stanowisko wobec umowy UE-Mercosur zajęły wraz z Polską Austria, Irlandia,
Francja i Węgry, a Belgia wstrzymała się od głosu.
Ad 4-5, 11.Umieszczenie oznaczenia geograficznego na tzw. krótkiej liście uzależnione jest
od spełnienia określonych kryteriów. Państwo członkowskie zgłaszające daną nazwę
zobowiązane jest wykazać, iż produkt posiada mierzalne znaczenie w wymianie handlowej,
jest przedmiotem eksportu na rynek objęty umową oraz że w związku z tym istnieje realne
ryzyko nadużyć lub podrabiania tej nazwy na rynku strony umowy. W związku z
powyższym, do objęcia ochroną w ramach rynku Mercosur mogą zostać zgłoszone
wyłącznie te produkty, w odniesieniu do których możliwe jest przedstawienie stosownego
uzasadnienia potwierdzającego spełnienie wskazanych warunków.
W przypadku, gdy zainteresowana grupa producentów produktów z oznaczeniem
Chronione Oznaczenie Geograficzne (ChOG) lub Chroniona Nazwa Pochodzenia (ChNP)
dostrzeże potencjał rynkowy w państwach Mercosur i wystąpi do MRiRW z wnioskiem o
objęcie ich produktów ochroną na tym rynku, podjęte zostaną niezwłocznie niezbędne
działania w celu przeanalizowania zasadności zgłoszenia oraz w przypadku spełnienia
wymaganych kryteriów, wystąpienia o rozszerzenie listy.
Do wykazu produktów objętych ochroną zostały wpisane te nazwy, które zgodnie ze
zgłoszeniami Stron oraz oceną KE narażone są na podwyższone ryzyko ich podrabiania
oraz nieuprawnionego wykorzystywania na rynkach państw Mercosur. Kraje wspomniane
w ww. pytaniu tj. Francja, Włochy i Hiszpania posiadają znacząco większą liczbę
zarejestrowanych w UE oznaczeń geograficznych, ale warto zwrócić uwagę również na
relację procentową między liczbą wszystkich produktów objętych ochroną, a tymi z tzw.
krótkiej listy (poniższa tabela).
Państwo członkowskie UE Liczba oznaczeń
geograficznych
chronionych w UE
Liczba oznaczeń
geograficznych
chronionych na tzw.
krótkiej liście Mercosur i
ich udział %
Włochy 924 57 (7%)
Francja 803 63 (8%)
Hiszpania 403 59 (14%)
Polska 38 2 (5%)
Jednocześnie należy wskazać, że w państwach Mercosur funkcjonują liczne społeczności o
korzeniach z wyżej wymienionych państw (Francja, Włochy, Hiszpania), co historycznie
sprzyjało przenoszeniu na grunt południowoamerykański określonych tradycji
produkcyjnych oraz nazw produktów.
-- 4 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
W przypadku Polski kluczową kategorią produktów o ugruntowanej pozycji eksportowej
poza UE są napoje spirytusowe, w szczególności Polska Wódka (Polish Vodka) oraz Wódka
ziołowa z Niziny Północnopodlaskiej aromatyzowana ekstraktem z trawy żubrowej (Herbal
vodka from the North Podlasie Lowland aromatised with an extract of bison grass), które
zostały uznane za najbardziej narażone na podrabianie na rynkach Mercosur. Dotychczas
nie odnotowano sygnałów wskazujących, aby na rynku państw Mercosur pojawiły się
produkty wprowadzające w błąd poprzez bezprawne sugerowanie polskich oznaczeń
geograficznych lub polskiego pochodzenia.
Ad 9.
Twierdzenie o rzekomej rezygnacji z działań na rzecz ochrony takich produktów jak
oscypek, bryndza podhalańska czy jabłka grójeckie nie znajduje potwierdzenia w stanie
faktycznym. Procedura obejmowania produktów ochroną w ramach umów handlowych
wymaga aktywnego zaangażowania samych producentów oraz reprezentujących ich
organizacji. To producenci deklarują zainteresowanie eksportem na określone rynki
pozaunijne oraz przedstawiają informacje, czy są w stanie spełnić wszystkie wymogi
formalne, sanitarne, weterynaryjne i logistyczne związane z wprowadzeniem produktu na
dany rynek. W przypadku produktów wytwarzanych tradycyjnymi metodami, takich jak
oscypek czy bryndza podhalańska, istotnym ograniczeniem są kwestie transportowe, długi
czas przewozu do państw Ameryki Południowej znacząco skraca okres przydatności do
spożycia, co może powodować nieopłacalność przedsięwzięcia z punktu widzenia
producentów. Jednocześnie należy podkreślić, że ostateczna lista produktów objętych
ochroną w umowie międzynarodowej podlega również ocenie KE, która analizuje m.in.
realne możliwości eksportowe danego produktu, jego obecność na rynku docelowym oraz
ryzyko nieuprawnionego wykorzystywania nazwy.
Ad 10.
Produkty zarejestrowane jako oznaczenia geograficzne w rejestrze UE podlegają pełnej
ochronie prawnej na terytorium UE, w tym w Polsce. Oznacza to, że na rynek unijny nie
mogą być wprowadzane produkty, które w sposób bezprawny wykorzystują, imitują lub
sugerują chronioną polską nazwę, nawet jeśli dany produkt nie został ujęty na dodatkowej
liście w umowie z państwami Mercosur. Ochrona ta wynika bezpośrednio z przepisów
prawa unijnego i jest egzekwowana na obszarze całej Wspólnoty. Tym samym producenci
np. z Brazylii, Argentyny czy innych państw trzecich nie mogą „zalać” rynku produktami
sugerującymi polskie pochodzenie, jeżeli naruszałoby to przepisy dotyczące oznaczeń
geograficznych lub wprowadzało konsumentów w błąd co do rzeczywistego pochodzenia
towaru.
Ad 12.
Na obecnym etapie wskazanie konkretnego terminu zakończenia takiej procedury nie jest
możliwe. Proces dopisywania kolejnych oznaczeń geograficznych wymaga nie tylko
przeprowadzenia stosownych procedur wewnątrz UE, lecz przede wszystkim uzgodnień
pomiędzy KE a państwami Mercosur. Ewentualne zmiany w zakresie listy chronionych
nazw będą przedmiotem negocjacji międzynarodowych oraz prac właściwych komitetów
-- 5 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
ustanowionych na mocy umowy. Tempo tych działań uzależnione jest od przebiegu
rozmów, stanowisk stron oraz formalnych postępowań dotyczących modyfikacji
postanowień umowy. W związku z powyższym nie można obecnie określić ram czasowych
dla ewentualnego rozszerzenia wykazu chronionych produktów, gdyż zależy to od
przebiegu dialogu pomiędzy KE a partnerami z Mercosur oraz od przyjęcia stosownych
uzgodnień przez wszystkie strony umowy.
Ad 13-14.
Pozostajemy w stałym monitoringu procesu wdrażania postanowień umowy oraz
mechanizmów ochrony oznaczeń geograficznych na rynkach państw trzecich. System
ochrony nazw pochodzenia i oznaczeń geograficznych ma charakter wieloetapowy i
wymaga spełnienia określonych przesłanek formalnych oraz handlowych, w tym
wykazania odpowiedniej skali obecności danego produktu w obrocie międzynarodowym.
Jednocześnie wskazuję, że znaczna część polskich produktów regionalnych i tradycyjnych
objętych systemem oznaczeń geograficznych charakteryzuje się produkcją o ograniczonej,
lokalnej skali, silnie zakorzenioną w rynku krajowym. Specyfika tych wyrobów, w tym ich
rzemieślniczy charakter oraz ograniczone wolumeny produkcji, powoduje, że ich
podstawowym rynkiem zbytu pozostaje rynek krajowy, na którym producenci skutecznie
funkcjonują i budują rozpoznawalność swoich marek.
W odniesieniu do kwestii ewentualnych strat wizerunkowych lub finansowych należy
zaznaczyć, że obecnie brak jest przesłanek potwierdzających występowanie systemowego
uszczerbku po stronie producentów żywności tradycyjnej wynikającego z braku
rozszerzonej ochrony na wskazanym rynku. MRiRW pozostaje w kontakcie z
przedstawicielami branży oraz w razie potrzeby analizuje potencjał eksportowy
poszczególnych produktów, tak aby w sposób adekwatny i proporcjonalny podejmować
działania wspierające ich wejście na rynek międzynarodowy.
Ad 6-7.
Zarówno Ministerstwo Rozwoju i Technologii, jak i Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
przeprowadziły takie analizy, których wyniki były publikowane na publicznie dostępnych
stronach internetowych ww. urzędów, jak i na stronie internetowej Sejmu RP.
Przykładowe tego typu publikacje nadal są dostępne pod poniższymi linkami:
MRiT podtrzymuje negatywne stanowisko w sprawie umowy UE- Mercosur
Umowa UE-Mercosur – negatywne stanowisko resortu rolnictwa
Informacja MRiRW nt. umowy UE-Mercosur z punktu widzenia potencjalnego
wpływu i skutków dla polskiego sektora rolnego przygotowana w ramach
zobowiązania Komitetu Wspomagającego do spraw Prezydencji RP w Radzie UE z
7 stycznia 2025 r.
Prowadzenie bieżących analiz wpływu wejścia w życie umowy UE z krajami Mercosur jest
kontynuowane. Analizy te są przygotowywane również w odpowiedzi na wnioski
przekazywane przez organy Sejmu i Senatu. Między innymi 22 stycznia 2026 r. MRiRW
przekazało do Podkomisji stałej do spraw monitoringu Wspólnej Polityki Rolnej Unii
Europejskiej i akcesji nowych państw do Unii Europejskiej ze szczególnym uwzględnieniem
-- 6 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Ukrainy Informację na temat możliwości i zagrożeń dla polskiego rolnictwa w związku z
podpisaniem umowy UE-Mercosur, a podobne opracowanie zostało przekazane 26 stycznia
2026 r. również dla Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senatu RP2.
Przeprowadzone analizy nie wykazały aż tak drastycznych skutków jakie sugeruje Pani
Poseł. Chciałbym zwrócić uwagę, że zidentyfikowane przez nas zagrożenia wynikające z
liberalizacji w postaci przyznania krajom Mercosur kontyngentów taryfowych na
kilkanaście wrażliwych dla UE grup towarów rolno-spożywczych mają przede wszystkim
charakter pośredni i polegają na ryzyku wypierania polskiego eksportu z rynków innych
państw członkowskich UE (głównie z Europy Zachodniej i Południowej), do których może
trafiać zwiększony import z krajów Mercosur. Zagrożenia te dotyczą zwłaszcza sektorów
mięsa drobiowego (i w mniejszym stopniu - sektora jaj) oraz mięsa wołowego. Zagrożenie
bezpośrednie identyfikujemy w sektorze tytoniu, zwłaszcza nieprzetworzonego – CN
2401 w przypadku, którego import z Mercosur już w obecnych uwarunkowaniach
taryfowych stanowi około 1/3 importu z krajów trzecich, zarówno na poziomie Polski, jak i
na poziomie UE.
W odniesieniu do pozostałych sektorów objętych liberalizacją w ramach umowy ryzyko
bezpośredniego zagrożenia wzrostem importu do Polski jest mniejsze niż wskazane wyżej,
choć oczywiście niewykluczone.
W sektorze cukru przewidziana umową liberalizacja dotyczy tylko surowego cukru
trzcinowego do rafinacji (cukier biały rafinowany jest wyłączony z liberalizacji). Ma ona
polegać na ustanowieniu nowego, bezcłowego kontyngentu taryfowego w wysokości 10
tys. ton dla Paragwaju oraz na zniesieniu cła dla części (180 tys. ton) z obecnie już
alokowanej w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO) kwoty taryfowej dla Brazylii.
W odniesieniu do kontyngentu taryfowego na mięso wieprzowe w docelowej wysokości
25 tys. ton - obecnie, z uwagi na unijne zasady związane z bezpieczeństwem żywności,
mięso wieprzowe z krajów Mercosur nie jest dopuszczone na rynek UE, a więc koncesje w
tym zakresie nie mają obecnie praktycznego znaczenia. W sektorze zbóż umowa nie
powinna mieć znaczącego negatywnego wpływu. Pszenica (z wyłączeniem nasion do
siewu) jest wyłączona z liberalizacji. Stawka celna UE w imporcie kukurydzy ze wszystkich
krajów świata (poza Rosją i Białorusią) wynosi obecnie 0% i dopóki nie ulegnie ona
zmianie, przyznany w ramach umowy bezcłowy kontyngent na kukurydzę w docelowej
wysokości 1 mln ton nie zmieni warunków importu do UE. W przypadku żyta, jęczmienia i
owsa umowa przewiduje stopniową redukcję stawki celnej w kolejnych latach po wejściu
w życie umowy aż do jej całkowitego zniesienia po 7 latach (w przypadku ziaren owsa do
siewu po 10 latach). Import zbóż z Mercosur do UE zdominowany jest przez kukurydzę
oraz ryż, które reprezentowały odpowiednio 63% i 36% wartości zbóż przywiezionych z
krajów Mercosur w 2024 r. Jako niewielkie oceniamy prawdopodobieństwo wzrostu
przywozu soi i śruty sojowej, ponieważ już obecnie ten przywóz realizowany jest po
zerowej stawce celnej, nie tylko z krajów Mercosur, ale również z innych kierunków (z
wyłączeniem Rosji i Białorusi). Polska jest dużym importerem netto, w szczególności z
krajów Mercosur, śruty sojowej wykorzystywanej do produkcji pasz.
2 Materiały przygotowane dla KRiRW Senatu RP zostały udostępnione Pani Poseł przy odpowiedzi MRiRW
z 26.02.2026 r. na interpelację nr 14771.
-- 7 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Chciałbym jednak zapewnić Panią Poseł, że w związku z zapowiedzią Przewodniczącej
Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen dot. uruchomienia tymczasowego stosowania
Umowy przejściowej w sprawie handlu pomiędzy UE i krajami Mercosur (ITA) rząd nie
pozostanie bezczynny. Aktywność Polski będzie skoncentrowana na wzmożonych
kontrolach produktów wprowadzanych do Polski, pod kątem zgodności ich norm i
standardów z przepisami UE. Nasza administracja będzie monitorowała ewentualne
zakłócenia rynku (lub ryzyka ich wystąpienia) powodowane importem z państw Mercosur.
W razie ich stwierdzenia podejmiemy odpowiednie kroki na szczeblu krajowym i unijnym,
w tym interweniując i wnioskując do Komisji Europejskiej o wykorzystywanie dostępnych
mechanizmów ochrony rynku.
Ponadto w odpowiedzi na m.in. stanowisko Polski i Francji Komisja Europejska
przedstawiła projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady wdrażającego
klauzulę ochronną z umowy UE-Mercosur do prawa UE przewidującego ułatwienia i
uproszczenia w procedurze jej uruchomienia. W toku dyskusji postulowaliśmy dalsze
uproszczenie kryteriów wszczęcia postępowania ochronnego i ich lepsze dostosowanie do
specyfiki sektora rolnego. Podobne postulaty zostały zgłoszone przez Parlament
Europejski. W wyniku negocjacji toczonych w ramach trilogu w zatwierdzonym 5 marca
2026 r. przez Radę UE rozporządzeniu uwzględniono część zgłaszanych propozycji, w tym
przyjęcie jako przesłanki do wszczęcia postępowania ochronnego parametru wzrostu
importu z krajów Mercosur na poziomie 5% lub 5% spadku ceny w imporcie z krajów
Mercosur danego produktu w porównaniu ze średnią z ostatnich 3 lat pod warunkiem
jednoczesnego „podcięcia cenowego” na poziomie minimum 5% tj. kształtowania się ceny
w imporcie na poziomie niższym o co najmniej 5% od ceny na rynku krajowym (pierwotna,
mniej korzystna, propozycja KE mówiła o 10%). Podsumowując, przedmiotowe
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady, mimo że nie realizuje w całości naszych
postulatów, należy uznać za korzystne z punktu widzenia wzmocnienia mechanizmów
ochrony rynku rolnego UE. Alternatywą byłby albo jego brak albo powrót do wersji
pierwotnej zaproponowanej przez KE (mniej korzystnej). Komisja Europejska, w
odpowiedzi m.in. na postulaty Polski, zapowiedziała również plany utworzenia unijnego
funduszu bezpieczeństwa tzw. Unity Safety Net, którego środki służyłyby finansowaniu
instrumentów wsparcia rolników w razie szeroko rozumianych zakłóceń rynkowych, w
tym ewentualnych zakłóceń powodowanych przez umowy handlowe UE z krajami
trzecimi. Kwota planowana na fundusz Unity Safety Net wynosi w sumie 6,3 mld EUR w
okresie Wieloletnich Ram Finansowych 2028–2034. Środki te mają być wykorzystywane
do finansowania działań interwencyjnych w przypadku wystąpienia zakłóceń na rynku (np.
jako skutek uboczny i nieoczekiwany umowy handlowej, czy w wyniku wzrostu kosztów
produkcji lub nagłej zmiany popytu).
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 8 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Do wiadomości
1. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
2. Ministerstwo Spraw Zagranicznych
-- 9 of 10 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r.,
z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5,
00-507 Warszawa, e-mail: kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-
25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Handlu i Współpracy
Międzynarodowej w MRiT.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych
w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz.
U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października
2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P.
z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na
zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym
zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych
przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na
interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju
i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych, ul. Moniuszki 1A 00-014 Warszawa.
-- 10 of 10 --