Interpelacja w sprawie utworzenia niezależnej inspekcji lub wyodrębnionego pionu kontrolnego ds. dobrostanu zwierząt
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14765
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie utworzenia niezależnej inspekcji lub wyodrębnionego pionu kontrolnego ds. dobrostanu zwierząt
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 20-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
ujawniona w styczniu 2026 r. interwencja w miejscowości Wola Szydłowiecka w gminie Bolimów, gdzie odebrano 51 skrajnie wyniszczonych psów oraz odnaleziono 16 martwych zwierząt, w sposób drastyczny obnażyła brak realnego systemu ochrony zwierząt w Polsce.
Z informacji przekazanych przez powiatowego lekarza weterynarii wynika, że Inspekcja Weterynaryjna nie miała wiedzy o istnieniu tej hodowli, a działania podjęto wyłącznie w wyniku zgłoszenia. Oznacza to, że gdyby nie interwencja społeczna, proceder mógłby trwać nadal. Taki stan rzeczy dowodzi, że nie funkcjonuje żaden skuteczny, aktywny mechanizm nadzoru, a obecny system ma charakter wyłącznie reakcyjny.
Należy podkreślić, że ochrona zwierząt nie jest kwestią uznaniową ani fakultatywną. Jest to konstytucyjny i moralny obowiązek państwa, które powinno zapewnić realne narzędzia zapobiegające cierpieniu istot żywych, a nie jedynie reagować na skrajne tragedie ujawniane przez media i organizacje społeczne. Opisany przypadek nie jest incydentem jednostkowym. Podobne nieprawidłowości ujawniane są coraz częściej w:
fermach hodowlanych,
schroniskach i azylach dla zwierząt,
fundacjach utrzymujących się z publicznych zbiórek,
tzw. mini zoo i obiektach agroturystycznych,
ośrodkach rehabilitacji dzikich zwierząt.
W ostatnich latach obserwujemy gwałtowny wzrost liczby organizacji działających pod hasłem „ratowania zwierząt“, często bez odpowiednich kompetencji, zaplecza i kontroli. Organizacje te – jak grzyby po deszczu – prowadzą publiczne zbiórki, obracają znacznymi środkami finansowymi, a jednocześnie pozostają poza realnym nadzorem państwa. Skutkiem są liczne podejrzenia wyłudzeń, zaniedbań i rażących naruszeń dobrostanu zwierząt. Brak jasnych przepisów, obowiązkowych standardów oraz regularnych kontroli wobec właścicieli hodowli, schronisk, ferm, azyli, mini zoo czy ośrodków rehabilitacyjnych sprawia, że coraz częściej sprawami tymi musi zajmować się prokuratura, zamiast zapobiegać patologiom na etapie administracyjnym.
W związku z powyższym uważam za konieczne stworzenie od podstaw niezależnego, wyspecjalizowanego systemu kontroli dobrostanu zwierząt, który działałby w sposób ciągły i prewencyjny, a nie wyłącznie interwencyjny. Taki system mógłby funkcjonować jako odrębna inspekcja lub wyodrębniony pion, z regionalnymi zespołami kontrolnymi obejmującymi swoim zakresem wszystkie podmioty utrzymujące zwierzęta.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dostrzega, że obecny system nadzoru nad dobrostanem zwierząt w praktyce nie funkcjonuje i ogranicza się do reakcji na zgłoszenia, zamiast realnej kontroli?
2. Czy ministerstwo planuje utworzenie niezależnej inspekcji lub wyspecjalizowanego pionu kontrolnego ds. dobrostanu zwierząt, obejmującego hodowle, schroniska, fermy, azyle, fundacje, mini zoo, obiekty agroturystyczne oraz ośrodki rehabilitacji dzikich zwierząt?
3. Jakie działania zostaną podjęte w celu objęcia nadzorem fundacji i organizacji prowadzących publiczne zbiórki na rzecz zwierząt, aby przeciwdziałać nadużyciom, wyłudzeniom oraz cierpieniu zwierząt?
4. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie jednoznacznych obowiązków, standardów oraz sankcji wobec podmiotów utrzymujących zwierzęta, tak aby ograniczyć konieczność angażowania prokuratury w sprawy, którym można zapobiec na etapie administracyjnym?
Tragedia ujawniona w gminie Bolimów nie powinna zostać sprowadzona do kolejnej „patologii jednostkowej“. Jest ona dowodem na systemową niewydolność państwa w zakresie ochrony zwierząt i wymaga zdecydowanych, strukturalnych działań legislacyjnych i organizacyjnych.
Z wyrazami szacunku Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (17)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9590 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 05 lutego 2026 r.
Znak sprawy: DŻW.orz.058.4.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 14765
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14765 w sprawie utworzenia niezależnej inspekcji
lub wyodrębnionego pionu kontrolnego ds. dobrostanu zwierząt Pani Danuty
Jazłowieckiej Posłanki na Sejm RP, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ad. pytania nr 1 i 2, tj. „Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dostrzega, że obecny
system nadzoru nad dobrostanem zwierząt w praktyce nie funkcjonuje i ogranicza się
do reakcji na zgłoszenia, zamiast realnej kontroli?” oraz „Czy Ministerstwo planuje
utworzenie niezależnej inspekcji lub wyspecjalizowanego pionu kontrolnego
ds. dobrostanu zwierząt, obejmującego hodowle, schroniska, fermy, azyle, fundacje,
mini zoo, obiekty agroturystyczne oraz ośrodki rehabilitacji dzikich zwierząt?”
Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. g ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej1 nadzór
nad przestrzeganiem przepisów o ochronie zwierząt sprawuje Inspekcja Weterynaryjna.
Inspekcja przeprowadza kontrole zgodnie z wymogami unijnego rozporządzenia
w sprawie kontroli urzędowych (nr 2017/625)2. Odpowiednio do powyższego, kontrole
podmiotów objętych nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej przeprowadzane są okresowo
przez właściwych terytorialnie powiatowych lekarzy weterynarii. Należy podkreślić, że
system nadzoru funkcjonuje. Zdarzają się jednak przypadki rażącego naruszenia
obowiązujących przepisów, które są zgłaszane przez organizacje społeczne. W każdej
takiej sprawie są podejmowane kontrole i działania sprawdzające.
-- 1 of 5 --
Egzekwowanie odpowiednich warunków utrzymywania psów zostanie istotnie ułatwione
po wejściu w życie ustawy o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów
(KROPiK), której rządowy projekt otrzymał w Wykazie prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów numer UD 128. KROPiK będzie gromadził podstawowe
dane umożliwiające identyfikację zarejestrowanego psa lub kota oraz umożliwi
powiązanie ich z właścicielem zwierzęcia, co pozytywnie wpłynie na możliwość
pociągnięcia właściciela do odpowiedzialności za naruszenie przepisów.
Ponadto obecnie w Unii Europejskiej finalizowane są prace nad projektem
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie dobrostanu psów i kotów
oraz ich identyfikowalności, który ułatwi egzekwowanie odpowiednich warunków
utrzymywania psów i kotów hodowlanych. Orientacyjny termin posiedzenia plenarnego
(1. czytanie) to 25 marca 2026 r. W przypadku zatwierdzenia tekstu na posiedzeniu
plenarnym w pierwszym czytaniu, jeżeli Rada Unii Europejskiej zatwierdzi stanowisko
Parlamentu Europejskiego, projektowany akt zostanie przyjęty w brzmieniu, które
odpowiada stanowisku Parlamentu Europejskiego – zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej3. Ww. projekt kompleksowo reguluje zagadnienie
hodowli psów i kotów. Projekt wprowadza, m.in. obowiązek rejestracji hodowli
w centralnym rejestrze, odbywania przez hodowcę konsultacji w zakresie dobrostanu
zwierząt, wymóg posiadania odpowiednich kwalifikacji przez opiekunów oraz
identyfikacji i rejestracji psów i kotów.
Podkreślenia wymaga ponadto, że procedura czasowego, interwencyjnego odbioru
zwierząt, o której mowa w z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt4, do której odnosi
się zapewne Pani poseł pisząc o „reakcji na zgłoszenia” jest jedną z kluczowych instytucji
prawnych w zakresie ochrony zwierząt. Obecnie obowiązujące regulacje dają możliwość
pilnego wyeliminowania zagrożenia związanego z dalszym pozostawaniem zwierząt
u osoby, pod której opieką się znajdują. Kluczowa jest tutaj współpraca gmin
w szczególności z Policją i strażą gminną (miejską), które to formacje mają ustawowy
obowiązek interwencyjnego odebrania zwierząt w przypadkach niecierpiących zwłoki.
Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt4, „organy administracji
publicznej podejmują działania na rzecz ochrony zwierząt, współdziałając w tym zakresie
z odpowiednimi instytucjami i organizacjami krajowymi i międzynarodowymi”.
-- 2 of 5 --
Ad. pytanie nr 3, tj. „Jakie działania zostaną podjęte w celu objęcia nadzorem fundacji i
organizacji prowadzących publiczne zbiórki na rzecz zwierząt, aby przeciwdziałać
nadużyciom, wyłudzeniom oraz cierpieniu zwierząt?”
Uprzejmie informuję, że na mocy art. 25 ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach5 nadzór nad
działalnością stowarzyszenia wyłącznie w zakresie zgodności działania z przepisami
prawa i postanowieniami statutu sprawuje organ nadzorujący dane stowarzyszenie.
Zasady prowadzenia zbiórek publicznych są natomiast uregulowane w ustawie
o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych5. Trudno jest odnieść się do fragmentu
pytania dot. „wyłudzeń”, jednakże uprzejmie przypominam, że wyłudzenie pieniędzy
to przestępstwo oszustwa stypizowane w art. 286 Kodeksu karnego7. Ze względu
na karny charakter tego czynu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie jest organem
właściwym do podejmowania działań we wskazanym obszarze.
Ad. pytanie nr 4, tj. „Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie jednoznacznych
obowiązków, standardów oraz sankcji wobec podmiotów utrzymujących zwierzęta, tak
aby ograniczyć konieczność angażowania prokuratury w sprawy, którym można
zapobiec na etapie administracyjnym?”
Uprzejmie informuję, że znęcanie się nad zwierzętami jest przestępstwem, a zadaniem
Prokuratury, zgodnie z art. 2 Prawa o prokuraturze8, jest wykonywanie zadań w zakresie
ścigania przestępstw.
Tym niemniej, informuję, że obowiązki osób utrzymujących zwierzęta określone zostały
w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt3. Ustawa ta3 zawiera przepisy
karne określające sankcje za znęcanie się nad zwierzętami. Dodatkowe, szczegółowe
wymagania dla zwierząt gospodarskich zawarte są w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy
utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały
określone w przepisach Unii Europejskiej9 oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i
Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania
gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały
określone w przepisach Unii Europejskiej10. Warunki utrzymywania zwierząt w
schroniskach dla bezdomnych zwierząt określone są natomiast w rozporządzeniu Ministra
i Rozwoju Wsi z dnia 20 stycznia 2022 r. w sprawie szczegółowych wymagań
weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla zwierząt11. Po wejściu w życie
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie dobrostanu psów i kotów
-- 3 of 5 --
oraz ich identyfikowalności, o którym wspomniano w odpowiedzi na pytanie nr 1 i 2,
zastosowanie będą miały minimalne warunki utrzymywania psów i kotów hodowlanych.
Reasumując, obowiązki podmiotów utrzymujących zwierzęta zostały uregulowane
kompleksowo i jednoznacznie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz. U. z 2024 r.
poz. 12)
(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca
2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych
przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i
paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin
i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i
Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr
1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE)
2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz
dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i
2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
(WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG,
89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE
oraz decyzję Rady 92/438/EWG (Dz.U. L 95 z 7.4.2017 r., str. 1–142)
(3) Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana: Dz. Urz. UE
seria C nr 326 z 26.10.2012 r., str. 47–390)
(4) Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz.
1580)
(5) Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. z 2020 r.
poz. 2261)
(6) Ustawa z dnia 14 marca 2014 r.o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych (t.j.
Dz. U. z 2020 r. poz. 1672) t.j.
(7) Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 383)
(8) Prawo o prokuraturze (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 390 z późn. zm.)
(9) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 roku w
sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków
zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w
przepisach Unii Europejskiej (Dz.U. z 2010 r. Nr 56 poz. 344, z późn. zm.)
(10) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca
2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt
-- 4 of 5 --
gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w
przepisach Unii Europejskiej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1966)
(11) Rozporządzenie Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 20 stycznia 2022 r. w
sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk
dla zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 175 z późn. zm.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --