Interpelacja nr 14734
Interpelacja w sprawie systemowych zaniedbań w egzekwowaniu praw ojców
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie systemowych zaniedbań w egzekwowaniu praw ojców
Interpelacja nr 14734
do ministra sprawiedliwości
w sprawie systemowych zaniedbań w egzekwowaniu praw ojców
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 20-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
sprawa pana Sebastiana z Raciborza, opisana w materiale „Interwencji“ Polsatu z 20 stycznia 2026 roku, ujawnia poważne systemowe zaniedbania w polskim wymiarze sprawiedliwości dotyczące ochrony praw ojców oraz egzekwowania odpowiedzialności za świadome podawanie fałszywych informacji o ojcostwie dziecka. Mężczyzna, który dowiedział się o narodzinach córki dopiero z mediów społecznościowych, musiał walczyć przez ponad rok, aby w ogóle móc zobaczyć swoje dziecko, mimo że testy DNA potwierdziły jego biologiczne ojcostwo. Co więcej, matka dziecka celowo wskazała jako ojca innego mężczyznę, wiedząc o istnieniu biologicznego ojca, a prokuratura w Raciborzu przez ponad pół roku – jak relacjonuje zainteresowany – nie podjęła skutecznych działań.
Najbardziej niedopuszczalny jest fakt, że – jak wskazała adwokat w materiale – w polskim systemie prawnym nie istnieje skuteczny mechanizm pociągnięcia do odpowiedzialności kobiety, która świadomie wskazuje fałszywego ojca dziecka, pozbawiając w ten sposób biologicznego ojca możliwości kontaktu z własnym dzieckiem i naruszając fundamentalne prawa dziecka do poznania prawdy o swoim pochodzeniu. Jednocześnie postępowanie prokuratorskie trwało niewspółmiernie długo, sprawozdawczość była nieprzejrzysta (zainteresowany był traktowany jako świadek, a nie pokrzywdzony), a przekazanie sprawy między sądami w Raciborzu i Szczecinie dodatkowo wydłużyło proces. W międzyczasie matka dziecka zapowiedziała wyjazd z Polski, co może całkowicie uniemożliwić ojcu kontakt z córką.
Problem ten ma charakter systemowy i dotyczy szerszej grupy ojców w Polsce, którzy spotykają się z bezradnością organów wymiaru sprawiedliwości oraz brakiem adekwatnych instrumentów prawnych chroniących ich prawa rodzicielskie. Konieczne jest wyjaśnienie, dlaczego istniejące procedury są tak nieefektywne, jakie środki finansowe i kadrowe przeznaczono na ich realizację oraz czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjąć działania naprawcze w ramach swoich kompetencji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile spraw dotyczących zaprzeczenia ojcostwa było prowadzonych przez sądy w latach 2020-2025 (z podziałem na poszczególne lata)? Jaki był średni czas trwania takich postępowań sądowych?
Jakie działania nadzorcze podjęło Ministerstwo Sprawiedliwości wobec prokuratury w Raciborzu w sprawie przedłużającego się ponad pół roku postępowania dotyczącego pana Sebastiana? Kto odpowiadał za nadzór nad tą sprawą i jakie wnioski wyciągnięto?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dysponuje danymi na temat liczby przypadków, w których matka dziecka świadomie wskazała jako ojca osobę niebędącą biologicznym rodzicem? Czy analizowano skalę tego zjawiska i jego skutki społeczne?
Jakie konkretne działania naprawcze planuje Ministerstwo Sprawiedliwości, aby w ramach istniejących kompetencji skrócić czas trwania postępowań w sprawach dotyczących praw rodzicielskich oraz poprawić ochronę praw biologicznych ojców i dzieci do poznania prawdy o swoim pochodzeniu, bez przerzucania dodatkowych obowiązków na obywateli?
Z poważaniem Janusz Cieszyński
Interpelacja nr 14734
do ministra sprawiedliwości
w sprawie systemowych zaniedbań w egzekwowaniu praw ojców
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 20-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
sprawa pana Sebastiana z Raciborza, opisana w materiale „Interwencji“ Polsatu z 20 stycznia 2026 roku, ujawnia poważne systemowe zaniedbania w polskim wymiarze sprawiedliwości dotyczące ochrony praw ojców oraz egzekwowania odpowiedzialności za świadome podawanie fałszywych informacji o ojcostwie dziecka. Mężczyzna, który dowiedział się o narodzinach córki dopiero z mediów społecznościowych, musiał walczyć przez ponad rok, aby w ogóle móc zobaczyć swoje dziecko, mimo że testy DNA potwierdziły jego biologiczne ojcostwo. Co więcej, matka dziecka celowo wskazała jako ojca innego mężczyznę, wiedząc o istnieniu biologicznego ojca, a prokuratura w Raciborzu przez ponad pół roku – jak relacjonuje zainteresowany – nie podjęła skutecznych działań.
Najbardziej niedopuszczalny jest fakt, że – jak wskazała adwokat w materiale – w polskim systemie prawnym nie istnieje skuteczny mechanizm pociągnięcia do odpowiedzialności kobiety, która świadomie wskazuje fałszywego ojca dziecka, pozbawiając w ten sposób biologicznego ojca możliwości kontaktu z własnym dzieckiem i naruszając fundamentalne prawa dziecka do poznania prawdy o swoim pochodzeniu. Jednocześnie postępowanie prokuratorskie trwało niewspółmiernie długo, sprawozdawczość była nieprzejrzysta (zainteresowany był traktowany jako świadek, a nie pokrzywdzony), a przekazanie sprawy między sądami w Raciborzu i Szczecinie dodatkowo wydłużyło proces. W międzyczasie matka dziecka zapowiedziała wyjazd z Polski, co może całkowicie uniemożliwić ojcu kontakt z córką.
Problem ten ma charakter systemowy i dotyczy szerszej grupy ojców w Polsce, którzy spotykają się z bezradnością organów wymiaru sprawiedliwości oraz brakiem adekwatnych instrumentów prawnych chroniących ich prawa rodzicielskie. Konieczne jest wyjaśnienie, dlaczego istniejące procedury są tak nieefektywne, jakie środki finansowe i kadrowe przeznaczono na ich realizację oraz czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjąć działania naprawcze w ramach swoich kompetencji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile spraw dotyczących zaprzeczenia ojcostwa było prowadzonych przez sądy w latach 2020-2025 (z podziałem na poszczególne lata)? Jaki był średni czas trwania takich postępowań sądowych?
Jakie działania nadzorcze podjęło Ministerstwo Sprawiedliwości wobec prokuratury w Raciborzu w sprawie przedłużającego się ponad pół roku postępowania dotyczącego pana Sebastiana? Kto odpowiadał za nadzór nad tą sprawą i jakie wnioski wyciągnięto?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dysponuje danymi na temat liczby przypadków, w których matka dziecka świadomie wskazała jako ojca osobę niebędącą biologicznym rodzicem? Czy analizowano skalę tego zjawiska i jego skutki społeczne?
Jakie konkretne działania naprawcze planuje Ministerstwo Sprawiedliwości, aby w ramach istniejących kompetencji skrócić czas trwania postępowań w sprawach dotyczących praw rodzicielskich oraz poprawić ochronę praw biologicznych ojców i dzieci do poznania prawdy o swoim pochodzeniu, bez przerzucania dodatkowych obowiązków na obywateli?
Z poważaniem Janusz Cieszyński
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sławomir Pałka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9681 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Sławomir Pałka
BK-VII.0520.37.2026
Warszawa, 23 lutego 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14734 w sprawie systemowych zaniedbań
w egzekwowaniu praw ojców, którą złożył Pan Poseł Janusz Cieszyński, przedstawiam
następujące informacje.
Ad 1
W załączeniu przedstawiam dostępne w Ministerstwie Sprawiedliwości dane
statystyczne, które dotyczą następujących spraw rodzinnych uwzględniających tematykę
ojcostwa:
ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane – w sądach rejonowych w latach
2020 – 2025;
zaprzeczenie ojcostwa – w sądach rejonowych w latach 2020-2025;
ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa – w sądach rejonowych w latach
2020-2025;
uznanie ojcostwa – w sądach rejonowych w latach 2020-2025.
Nie jest możliwe określenie, jaki był średni czas trwania tych postępowań, ponieważ
w sądowych sprawozdaniach statystycznych nie gromadzi się takich danych.
-- 1 of 4 --
2
Ad 2
Ministerstwo Sprawiedliwości nie posiada umocowania do podejmowania czynności
nadzorczych wobec jednostek prokuratury. Natomiast wedle informacji przekazanej przez
Prokuraturę Krajową, Prokuratura Rejonowa w Raciborzu prowadziła postępowanie
wyjaśniające, które dotyczyło ustalenia bezskuteczności uznania ojcostwa ustalonej osoby
wobec osoby małoletniej.
W toku postępowania prokurator przeprowadził szereg czynności dowodowych. Dołączył
również do akt wyniki badań DNA, które potwierdziły ojcostwo innego mężczyzny,
niż wskazywany przez matkę dziecka.
25 czerwca 2025 r. prokurator przesłał do Sądu Rejonowego w Raciborzu pozew
o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa ustalonej osoby wobec małoletniej.
Sprawa była przedmiotem badania przeprowadzonego przez Prokuraturę Okręgową
w Gliwicach podczas wizytacji Prokuratury Rejonowej w Raciborzu w drugim kwartale
2025 r. Nie znaleziono podstaw do zakwestionowania prawidłowości działań prokuratora.
Postępowanie wyjaśniające prowadzone było prawidłowo, bez żadnej zwłoki,
z poszanowaniem praw wszystkich stron oraz przy respektowaniu naczelnej zasady dobra
małoletniego dziecka.
Ad 3
Ministerstwo Sprawiedliwości nie dysponuje danymi na temat liczby przypadków,
gdy matka dziecka świadomie wskazała jako ojca osobę, która nie jest biologicznym
rodzicem. Zakres informacji objętych sądowym sprawozdaniem statystycznym
jest ograniczony formularzem, który nie wyodrębnia tak szczegółowych danych.
Ad 4
Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że mają miejsce systemowe zaniedbania
w egzekwowaniu praw ojców. Ministerstwo Sprawiedliwości działa wielotorowo w celu
skrócenia czasu trwania postępowań w sprawach rozpoznawanych przez sądy rodzinne.
-- 2 of 4 --
3
Działania te obejmują sprawy dotyczące praw rodzicielskich. Poniżej wskazuję
opracowane w Ministerstwie Sprawiedliwości projekty, których wejście w życie skróci
postępowania w sprawach dotyczących praw rodzicielskich.
Uchylenie domniemania pochodzenia dziecka z małżeństwa po jego ustaniu.
Nowe przepisy mają na celu poprawę ochrony praw biologicznych ojców. Chodzi
też o prawo dzieci do poznania prawdy o swoim pochodzeniu. W obu przypadkach
- bez przerzucania dodatkowych obowiązków na obywateli. Projekt uchyla
domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki po ustaniu małżeństwa
wskutek orzeczenia rozwodu albo po unieważnieniu małżeństwa. Aktualnie
domniemanie to może być obalone jedynie na skutek powództwa o zaprzeczenie
ojcostwa. Generuje to istotny wpływ takich spraw po rozstaniu małżonków,
bowiem przeważnie dziecko urodzone przez kobietę po rozwodzie jest dzieckiem
jej nowego partnera (przed orzeczeniem rozwodu małżonkowie pozostają
zazwyczaj nawet w kilkuletniej separacji). Projekt oczekuje na wpis do wykazu
prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
Piecza współdzielona. Projekt ustawy wprowadza do Kodeksu rodzinnego
i opiekuńczego definicję pieczy współdzielonej i określa zasady jej orzekania.
Usprawnia również postępowania odrębne w sprawach o rozwód i separację oraz
w sprawach opiekuńczych. Wejście w życie nowych przepisów spowoduje m.in.
szybszą stabilizację sytuacji dzieci rozstających się małżonków, jak też samych
rodziców. Na posiedzeniu Zespołu ds. programowania prac Rady Ministrów
pozytywnie rozpoznano wniosek o wpis projektu do wykazu prac legislacyjnych
rządu. Projekt otrzymał numer UD3491.
Kontakty z dzieckiem. Projekt ustawy reformuje postępowanie w sprawach
o ustalenie kontaktów z dzieckiem, o wykonywanie kontaktów z dzieckiem oraz
o odebranie dziecka, w tym na podstawie Konwencji haskiej z 1980 r. Nowe
przepisy mają na celu usprawnienie rozpoznawania tych spraw, zwiększenie
efektywności wydanych orzeczeń i zapewnienie ich wykonalności. Równocześnie
wprowadzone zostaną mechanizmy, które zapewnią respektowanie
1 https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy--kodeks-rodzinny-i-
opiekunczy-oraz-niektorych-innych-ustaw2
-- 3 of 4 --
4
w postępowaniach autonomicznej woli dziecka. Trwają prace końcowe nad
opracowaniem projektu.
Pozasądowe rozwiązanie małżeństwa. Ma na celu wprowadzenie do prawa
polskiego – na wzór unormowań obowiązujących w innych państwach –
możliwości pozasądowego rozwiązania małżeństwa (rozwodu pozasądowego).
Rozwiązanie małżeństwa będzie następowało w drodze czynności
podejmowanych przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, który będzie
weryfikował spełnienie ustawowych przesłanek rozwodu pozasądowego i dokona
odpowiednich wpisów w rejestrze stanu cywilnego. Procedura pozasądowa
dostępna będzie wyłącznie dla małżonków, którzy nie mają wspólnych,
małoletnich dzieci, a są małżeństwem co najmniej rok. Przyjęte rozwiązanie ma
na celu odciążenie sądów okręgowych, promowanie pozasądowych metod
załatwiania spraw cywilnych oraz skrócenie postępowań rozwodowych. Projekt
jest na etapie prac parlamentarnych2.
Eliminacja winy rozkładu pożycia. Celem projektowanej ustawy jest eliminacja
orzekania o winie rozkładu pożycia w sprawach o rozwód i separację.
W niezmienionym kształcie pozostaną jednak konieczne przesłanki orzeczenia
rozwodu. Projekt skróci czas trwania postępowań w sprawach o rozwód. Projekt
oczekuje na wpis do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
W załączeniu: Ewidencja spraw rodzinnych - wybrane sprawy - w sądach rejonowych
w latach 2020-2025.
Z wyrazami szacunku
Sławomir Pałka/podpisano elektronicznie/
2 https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=RPL&Id=RM-0610-211-25
-- 4 of 4 --
Wydział Statystyki i Analiz
Departament Analiz i Strategii Ministerstwa Sprawiedliwości
liczba spraw
liczba małoletnich,
których sprawa
dotyczy
zawarcia
ugody przed
sądem
mediacji
Ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane 3 875 3 695 2 063 1 836 2 017 143 536 54 673 104 0 205 3 356
Zaprzeczenie ojcostwa 4 192 3 935 2 808 2 554 2 642 127 503 61 158 1 0 274 2 506
O ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 467 439 159 132 137 78 99 6 68 0 0 27 385
O uznanie ojcostwa 265 269 199 199 249 6 16 0 20 2 0 27 36
Ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane 4 340 4 438 2 506 2 234 2 475 150 693 45 768 96 3 239 3 257
Zaprzeczenie ojcostwa 4 491 4 525 3 272 2 990 3 132 174 551 52 199 0 0 274 2 471
O ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 427 499 215 184 203 99 67 6 81 0 0 25 314
O uznanie ojcostwa 267 277 231 231 281 4 12 1 16 2 0 12 26
Ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane 3 848 4 108 2 397 2 167 2 430 164 524 45 769 93 2 197 2 997
Zaprzeczenie ojcostwa 4 114 4 226 3 008 2 792 2 892 165 528 67 202 3 0 248 2 359
O ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 473 477 172 148 154 87 84 7 86 0 0 41 310
O uznanie ojcostwa 293 273 208 208 258 4 15 3 16 0 0 27 46
Ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane 3 664 3 735 2 123 1 891 2 122 136 538 47 686 76 5 187 2 926
Zaprzeczenie ojcostwa 3 846 3 885 2 675 2 484 2 587 229 496 51 206 1 0 219 2 320
O ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 408 397 156 140 147 64 76 5 69 0 0 26 321
O uznanie ojcostwa 229 250 187 187 250 2 14 0 24 1 0 22 25
Ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane 3 329 3 466 1 969 1 737 1 964 164 503 52 593 53 2 165 2 789
Zaprzeczenie ojcostwa 3 552 3 670 2 465 2 295 2 418 214 511 53 203 1 0 222 2 202
O ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 420 424 162 140 145 86 76 4 71 0 0 25 317
O uznanie ojcostwa 245 242 188 188 241 11 11 1 12 0 0 18 28
Ewidencja wybranych spraw rodzinnych - w sądach rejonowych w latach 2020 - 2025*
RODZAJE SPRAW Wpłynęło
Załatwiono
Pozostalo
na okres
następny razem
w tym:
uwzględ-
niono
w całości
lub części
w tym orzeczono
oddalono zwrócono odrzucono
umorzono
inne
załatwienia ogółem
w wyniku
2020
2021
2022
2023
2024
-- 1 of 2 --
Wydział Statystyki i Analiz
Departament Analiz i Strategii Ministerstwa Sprawiedliwości
liczba spraw
liczba małoletnich,
których sprawa
dotyczy
zawarcia
ugody przed
sądem
mediacji
Ewidencja wybranych spraw rodzinnych - w sądach rejonowych w latach 2020 - 2025*
RODZAJE SPRAW Wpłynęło
Załatwiono
Pozostalo
na okres
następny razem
w tym:
uwzględ-
niono
w całości
lub części
w tym orzeczono
oddalono zwrócono odrzucono
umorzono
inne
załatwienia ogółem
w wyniku
Ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane 3 371 3 372 1 885 1 670 1 891 182 506 53 559 53 3 170 2 788
Zaprzeczenie ojcostwa 3 392 3 402 2 274 2 079 2 199 189 449 44 214 1 0 228 2 192
O ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 429 404 155 138 149 77 58 6 74 0 0 34 342
O uznanie ojcostwa 199 198 136 136 176 4 11 4 17 1 0 26 29
* Dane zbierane są poprzez sprawozdanie statystyczne MS-S16/18 Sprawozdanie w sprawach rodzinnych i nieletnich
** dane wstępne
2025**
-- 2 of 2 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Sławomir Pałka
BK-VII.0520.37.2026
Warszawa, 23 lutego 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14734 w sprawie systemowych zaniedbań
w egzekwowaniu praw ojców, którą złożył Pan Poseł Janusz Cieszyński, przedstawiam
następujące informacje.
Ad 1
W załączeniu przedstawiam dostępne w Ministerstwie Sprawiedliwości dane
statystyczne, które dotyczą następujących spraw rodzinnych uwzględniających tematykę
ojcostwa:
ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane – w sądach rejonowych w latach
2020 – 2025;
zaprzeczenie ojcostwa – w sądach rejonowych w latach 2020-2025;
ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa – w sądach rejonowych w latach
2020-2025;
uznanie ojcostwa – w sądach rejonowych w latach 2020-2025.
Nie jest możliwe określenie, jaki był średni czas trwania tych postępowań, ponieważ
w sądowych sprawozdaniach statystycznych nie gromadzi się takich danych.
-- 1 of 4 --
2
Ad 2
Ministerstwo Sprawiedliwości nie posiada umocowania do podejmowania czynności
nadzorczych wobec jednostek prokuratury. Natomiast wedle informacji przekazanej przez
Prokuraturę Krajową, Prokuratura Rejonowa w Raciborzu prowadziła postępowanie
wyjaśniające, które dotyczyło ustalenia bezskuteczności uznania ojcostwa ustalonej osoby
wobec osoby małoletniej.
W toku postępowania prokurator przeprowadził szereg czynności dowodowych. Dołączył
również do akt wyniki badań DNA, które potwierdziły ojcostwo innego mężczyzny,
niż wskazywany przez matkę dziecka.
25 czerwca 2025 r. prokurator przesłał do Sądu Rejonowego w Raciborzu pozew
o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa ustalonej osoby wobec małoletniej.
Sprawa była przedmiotem badania przeprowadzonego przez Prokuraturę Okręgową
w Gliwicach podczas wizytacji Prokuratury Rejonowej w Raciborzu w drugim kwartale
2025 r. Nie znaleziono podstaw do zakwestionowania prawidłowości działań prokuratora.
Postępowanie wyjaśniające prowadzone było prawidłowo, bez żadnej zwłoki,
z poszanowaniem praw wszystkich stron oraz przy respektowaniu naczelnej zasady dobra
małoletniego dziecka.
Ad 3
Ministerstwo Sprawiedliwości nie dysponuje danymi na temat liczby przypadków,
gdy matka dziecka świadomie wskazała jako ojca osobę, która nie jest biologicznym
rodzicem. Zakres informacji objętych sądowym sprawozdaniem statystycznym
jest ograniczony formularzem, który nie wyodrębnia tak szczegółowych danych.
Ad 4
Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że mają miejsce systemowe zaniedbania
w egzekwowaniu praw ojców. Ministerstwo Sprawiedliwości działa wielotorowo w celu
skrócenia czasu trwania postępowań w sprawach rozpoznawanych przez sądy rodzinne.
-- 2 of 4 --
3
Działania te obejmują sprawy dotyczące praw rodzicielskich. Poniżej wskazuję
opracowane w Ministerstwie Sprawiedliwości projekty, których wejście w życie skróci
postępowania w sprawach dotyczących praw rodzicielskich.
Uchylenie domniemania pochodzenia dziecka z małżeństwa po jego ustaniu.
Nowe przepisy mają na celu poprawę ochrony praw biologicznych ojców. Chodzi
też o prawo dzieci do poznania prawdy o swoim pochodzeniu. W obu przypadkach
- bez przerzucania dodatkowych obowiązków na obywateli. Projekt uchyla
domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki po ustaniu małżeństwa
wskutek orzeczenia rozwodu albo po unieważnieniu małżeństwa. Aktualnie
domniemanie to może być obalone jedynie na skutek powództwa o zaprzeczenie
ojcostwa. Generuje to istotny wpływ takich spraw po rozstaniu małżonków,
bowiem przeważnie dziecko urodzone przez kobietę po rozwodzie jest dzieckiem
jej nowego partnera (przed orzeczeniem rozwodu małżonkowie pozostają
zazwyczaj nawet w kilkuletniej separacji). Projekt oczekuje na wpis do wykazu
prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
Piecza współdzielona. Projekt ustawy wprowadza do Kodeksu rodzinnego
i opiekuńczego definicję pieczy współdzielonej i określa zasady jej orzekania.
Usprawnia również postępowania odrębne w sprawach o rozwód i separację oraz
w sprawach opiekuńczych. Wejście w życie nowych przepisów spowoduje m.in.
szybszą stabilizację sytuacji dzieci rozstających się małżonków, jak też samych
rodziców. Na posiedzeniu Zespołu ds. programowania prac Rady Ministrów
pozytywnie rozpoznano wniosek o wpis projektu do wykazu prac legislacyjnych
rządu. Projekt otrzymał numer UD3491.
Kontakty z dzieckiem. Projekt ustawy reformuje postępowanie w sprawach
o ustalenie kontaktów z dzieckiem, o wykonywanie kontaktów z dzieckiem oraz
o odebranie dziecka, w tym na podstawie Konwencji haskiej z 1980 r. Nowe
przepisy mają na celu usprawnienie rozpoznawania tych spraw, zwiększenie
efektywności wydanych orzeczeń i zapewnienie ich wykonalności. Równocześnie
wprowadzone zostaną mechanizmy, które zapewnią respektowanie
1 https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy--kodeks-rodzinny-i-
opiekunczy-oraz-niektorych-innych-ustaw2
-- 3 of 4 --
4
w postępowaniach autonomicznej woli dziecka. Trwają prace końcowe nad
opracowaniem projektu.
Pozasądowe rozwiązanie małżeństwa. Ma na celu wprowadzenie do prawa
polskiego – na wzór unormowań obowiązujących w innych państwach –
możliwości pozasądowego rozwiązania małżeństwa (rozwodu pozasądowego).
Rozwiązanie małżeństwa będzie następowało w drodze czynności
podejmowanych przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, który będzie
weryfikował spełnienie ustawowych przesłanek rozwodu pozasądowego i dokona
odpowiednich wpisów w rejestrze stanu cywilnego. Procedura pozasądowa
dostępna będzie wyłącznie dla małżonków, którzy nie mają wspólnych,
małoletnich dzieci, a są małżeństwem co najmniej rok. Przyjęte rozwiązanie ma
na celu odciążenie sądów okręgowych, promowanie pozasądowych metod
załatwiania spraw cywilnych oraz skrócenie postępowań rozwodowych. Projekt
jest na etapie prac parlamentarnych2.
Eliminacja winy rozkładu pożycia. Celem projektowanej ustawy jest eliminacja
orzekania o winie rozkładu pożycia w sprawach o rozwód i separację.
W niezmienionym kształcie pozostaną jednak konieczne przesłanki orzeczenia
rozwodu. Projekt skróci czas trwania postępowań w sprawach o rozwód. Projekt
oczekuje na wpis do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
W załączeniu: Ewidencja spraw rodzinnych - wybrane sprawy - w sądach rejonowych
w latach 2020-2025.
Z wyrazami szacunku
Sławomir Pałka/podpisano elektronicznie/
2 https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=RPL&Id=RM-0610-211-25
-- 4 of 4 --
Wydział Statystyki i Analiz
Departament Analiz i Strategii Ministerstwa Sprawiedliwości
liczba spraw
liczba małoletnich,
których sprawa
dotyczy
zawarcia
ugody przed
sądem
mediacji
Ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane 3 875 3 695 2 063 1 836 2 017 143 536 54 673 104 0 205 3 356
Zaprzeczenie ojcostwa 4 192 3 935 2 808 2 554 2 642 127 503 61 158 1 0 274 2 506
O ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 467 439 159 132 137 78 99 6 68 0 0 27 385
O uznanie ojcostwa 265 269 199 199 249 6 16 0 20 2 0 27 36
Ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane 4 340 4 438 2 506 2 234 2 475 150 693 45 768 96 3 239 3 257
Zaprzeczenie ojcostwa 4 491 4 525 3 272 2 990 3 132 174 551 52 199 0 0 274 2 471
O ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 427 499 215 184 203 99 67 6 81 0 0 25 314
O uznanie ojcostwa 267 277 231 231 281 4 12 1 16 2 0 12 26
Ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane 3 848 4 108 2 397 2 167 2 430 164 524 45 769 93 2 197 2 997
Zaprzeczenie ojcostwa 4 114 4 226 3 008 2 792 2 892 165 528 67 202 3 0 248 2 359
O ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 473 477 172 148 154 87 84 7 86 0 0 41 310
O uznanie ojcostwa 293 273 208 208 258 4 15 3 16 0 0 27 46
Ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane 3 664 3 735 2 123 1 891 2 122 136 538 47 686 76 5 187 2 926
Zaprzeczenie ojcostwa 3 846 3 885 2 675 2 484 2 587 229 496 51 206 1 0 219 2 320
O ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 408 397 156 140 147 64 76 5 69 0 0 26 321
O uznanie ojcostwa 229 250 187 187 250 2 14 0 24 1 0 22 25
Ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane 3 329 3 466 1 969 1 737 1 964 164 503 52 593 53 2 165 2 789
Zaprzeczenie ojcostwa 3 552 3 670 2 465 2 295 2 418 214 511 53 203 1 0 222 2 202
O ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 420 424 162 140 145 86 76 4 71 0 0 25 317
O uznanie ojcostwa 245 242 188 188 241 11 11 1 12 0 0 18 28
Ewidencja wybranych spraw rodzinnych - w sądach rejonowych w latach 2020 - 2025*
RODZAJE SPRAW Wpłynęło
Załatwiono
Pozostalo
na okres
następny razem
w tym:
uwzględ-
niono
w całości
lub części
w tym orzeczono
oddalono zwrócono odrzucono
umorzono
inne
załatwienia ogółem
w wyniku
2020
2021
2022
2023
2024
-- 1 of 2 --
Wydział Statystyki i Analiz
Departament Analiz i Strategii Ministerstwa Sprawiedliwości
liczba spraw
liczba małoletnich,
których sprawa
dotyczy
zawarcia
ugody przed
sądem
mediacji
Ewidencja wybranych spraw rodzinnych - w sądach rejonowych w latach 2020 - 2025*
RODZAJE SPRAW Wpłynęło
Załatwiono
Pozostalo
na okres
następny razem
w tym:
uwzględ-
niono
w całości
lub części
w tym orzeczono
oddalono zwrócono odrzucono
umorzono
inne
załatwienia ogółem
w wyniku
Ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane 3 371 3 372 1 885 1 670 1 891 182 506 53 559 53 3 170 2 788
Zaprzeczenie ojcostwa 3 392 3 402 2 274 2 079 2 199 189 449 44 214 1 0 228 2 192
O ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 429 404 155 138 149 77 58 6 74 0 0 34 342
O uznanie ojcostwa 199 198 136 136 176 4 11 4 17 1 0 26 29
* Dane zbierane są poprzez sprawozdanie statystyczne MS-S16/18 Sprawozdanie w sprawach rodzinnych i nieletnich
** dane wstępne
2025**
-- 2 of 2 --