Interpelacja w sprawie bezpieczeństwa związanego z obrotem certyfikatami i tokenami w Krajowym Systemie e-Faktur
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14719
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie bezpieczeństwa związanego z obrotem certyfikatami i tokenami w Krajowym Systemie e-Faktur
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 20-01-2026
Model funkcjonowania Krajowego Systemu e-Faktur opiera się na wykorzystaniu certyfikatów i tokenów uwierzytelniających, które w praktyce zapewniają dostęp do kluczowych funkcji systemu, w tym do wystawiania faktur oraz wglądu w dokumentację sprzedażową podatnika. Oznacza to, że przejęcie takiego narzędzia dostępowego może skutkować pełnym podszyciem się pod podatnika w obrocie gospodarczym.
W praktyce certyfikat KSeF staje się odpowiednikiem uniwersalnego klucza do systemu fakturowania. Jego nieuprawnione użycie może prowadzić do wystawiania fikcyjnych faktur, generowania pozornych zobowiązań podatkowych, a w konsekwencji do wyłudzeń podatku VAT. Skala potencjalnych nadużyć nie wynika przy tym z luk w prawie, lecz z samej konstrukcji systemu, który przenosi istotne ryzyka bezpieczeństwa na użytkowników końcowych.
Szczególne wątpliwości budzi sposób przechowywania i wykorzystywania certyfikatów w praktyce obrotu gospodarczego. W wielu podmiotach certyfikaty są przechowywane lokalnie, bez odpowiednich zabezpieczeń, instalowane na wielu stanowiskach roboczych lub przekazywane zewnętrznym biurom rachunkowym. Taki model użytkowania utrudnia kontrolę nad dostępem, rozmywa odpowiedzialność oraz zwiększa ryzyko naruszeń przepisów o ochronie danych osobowych.
Należy również zauważyć, że znaczna część użytkowników KSeF nie posiada wystarczającej wiedzy z zakresu cyberbezpieczeństwa, aby samodzielnie ocenić ryzyka związane z obrotem certyfikatami i tokenami. W efekcie system, który w założeniu ma zwiększać szczelność i bezpieczeństwo rozliczeń podatkowych, może generować nowe, trudne do wykrycia nadużycia, a także ryzyka reputacyjne dla państwa jako administratora centralnej infrastruktury fakturowania.
W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę ryzyk związanych z kradzieżą lub nieuprawnionym użyciem certyfikatów i tokenów KSeF, a jeżeli tak – jakie konkretne zagrożenia zostały w niej zidentyfikowane oraz jakie mechanizmy ograniczania tych ryzyk zaproponowano?
Czy Ministerstwo Finansów realizowało lub planuje realizować dedykowane działania informacyjne lub szkoleniowe skierowane do użytkowników KSeF w zakresie bezpiecznego zarządzania certyfikatami i tokenami, a jeżeli tak – jakie są ich zakres, forma oraz grupa docelowa?
Czy Ministerstwo Finansów planuje wdrożyć obowiązkowe minimalne standardy przechowywania i używania certyfikatów KSeF przez podatników, w szczególności w zakresie ich zabezpieczenia, liczby stanowisk dostępowych oraz przekazywania certyfikatów podmiotom zewnętrznym?
Czy w ramach funkcjonowania KSeF przewidziano rozwiązania pozwalające jednoznacznie ustalić, kto faktycznie posługiwał się certyfikatem w przypadku wystawienia faktur bez wiedzy lub zgody podatnika?
Czy Ministerstwo Finansów zakłada wprowadzenie mechanizmów umożliwiających podatnikom szybkie zablokowanie lub unieważnienie certyfikatu KSeF, bez paraliżowania bieżącej działalności gospodarczej, w przypadku podejrzenia jego przejęcia lub nieuprawnionego użycia?
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7419 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 13 lutego 2026 roku
Sprawa: Interpelacja nr 14719 Poseł Janusz Kowalski w sprawie
bezpieczeństwa związanego z obrotem certyfikatami i tokenami w
Krajowym Systemie e-Faktur
Znak sprawy: DAK1.054.7.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Sz. P. Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Kancelaria Sejmu
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Dotyczy: Interpelacja nr 14719 Poseł Janusz Kowalski w
sprawie bezpieczeństwa związanego z obrotem certyfikatami i
tokenami w Krajowym Systemie e-Faktur
Szanowny Panie Marszałku,
W związku ze złożoną w dniu 23 stycznia br. interpelacją poselską nr 14719
w sprawie bezpieczeństwa związanego z obrotem certyfikatami i tokenami
w Krajowym Systemie e-Faktur, przekazujemy odpowiedzi na zadane pytania.
Ad 1 Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę ryzyk związanych z kradzieżą
lub nieuprawnionym użyciem certyfikatów i tokenów KSeF, a jeżeli tak – jakie konkretne
zagrożenia zostały w niej zidentyfikowane oraz jakie mechanizmy ograniczania tych
ryzyk zaproponowano?
-- 1 of 4 --
2/4
Ministerstwo Finansów podczas prac związanych z budową KSeF 2.0
przeprowadziło analizę ryzyka związaną z szeroko rozumianą kwestią dostępu do
systemu. System został stworzony z uwzględnieniem najlepszych praktyk
rynkowych, a dane przekazywane do KSeF są przechowywane w bezpiecznej
infrastrukturze resortu finansów, spełniającej krajowe oraz branżowe standardy
bezpieczeństwa. Dzięki temu dane są w pełni chronione przed dostępem osób
nieuprawnionych oraz potencjalnymi zagrożeniami.
Ryzyka, które zostały zidentyfikowanie w toku prac, dotyczyły głównie kwestii
przestrzegania odpowiednich zasad bezpieczeństwa przez użytkowników podczas
pracy w systemie (posługiwania się np. tokenami, certyfikatami). Z tej przyczyny
Ministerstwo Finansów wprowadziło mechanizm umożliwiający podatnikom
szybkie unieważnienie tokenu i certyfikatu KSeF oraz w razie potrzeby odebranie
nadanych uprawnień. Dodatkowo Ministerstwo Finansów szeroko komunikuje
(w publikowanych materiałach i komunikatach) jak ważne jest przestrzeganie zasad
bezpieczeństwa w posługiwaniu się tokenami i certyfikatami KSeF.
Ad 2 Czy Ministerstwo Finansów realizowało lub planuje realizować dedykowane
działania informacyjne lub szkoleniowe skierowane do użytkowników KSeF w zakresie
bezpiecznego zarządzania certyfikatami i tokenami, a jeżeli tak – jaki jest ich zakres,
forma oraz grupa docelowa?
Ministerstwo Finansów realizuje i kontynuuje działania informacyjne oraz
szkoleniowe dla użytkowników KSeF, obejmujące m.in. kwestie bezpiecznego
korzystania z certyfikatów i tokenów. W szczególności należy zwrócić tu między
innymi uwagę na:
Komunikat MF z dnia 1 listopada 2025 r: Ministerstwo Finansów
udostępniło Moduł Certyfikatów i Uprawnień w KSeF - Ministerstwo
Finansów - Portal Gov.pl,
Komunikat MF z dnia 9 grudnia 2025 r. Generowanie tokenów w Module
MCU już dostępne - Ministerstwo Finansów - Portal Gov.pl,
Treści zawarte w Podręczniku KSeF 2.0 cz. I (Pliki do pobrania KSeF 2.0 -
KSeF (Krajowy System e-Faktur),
Informacje dostępne na stronie KSeF w zakładce: Certyfikaty KSeF - KSeF
(Krajowy System e-Faktur),
Ministerstwo Finansów podkreśla, że nacisk na kwestie związane
z bezpiecznym posługiwaniem się certyfikatami KSeF był kładziony również
podczas cyklu szkoleń „Środy z KSeF” (Środy z KSeF | Moduł IV – Moduł
Certyfikatów i Uprawnień MCU).
Wszystkie powyższe działania miały charakter powszechny i były kierowane do
wszystkich użytkowników systemów oraz integratorów programów. Dodatkowo
kwestiom bezpieczeństwa zostały poświęcone dwa briefingi prasowe w
Ministerstwie Finansów. Więcej informacji: Bezpieczeństwo i dezinformacja w
obszarze KSeF - Ministerstwo Finansów - Portal Gov.pl
Ad 3 Czy Ministerstwo Finansów planuje wdrożyć obowiązkowe minimalne standardy
przechowywania i używania certyfikatów KSeF przez podatników, w szczególności
-- 2 of 4 --
3/4
w zakresie ich zabezpieczenia, liczby stanowisk dostępowych oraz przekazywania
certyfikatów podmiotom zewnętrznym?
Ministerstwo Finansów wydaje zalecenia i rekomendacje, podkreślając
odpowiedzialność podatników za wdrożenie własnych polityk bezpieczeństwa IT.
Firmy powinny mieć jasne zasady dotyczące pobierania, przekazywania, używania,
oraz unieważniania certyfikatów. Dzięki temu każda operacja w KSeF będzie
bezpieczna i możliwa do rozliczenia.
Ad 4 Czy w ramach funkcjonowania KSeF przewidziano rozwiązania pozwalające
jednoznacznie ustalić, kto faktycznie posługiwał się certyfikatem w przypadku
wystawienia faktur bez wiedzy lub zgody podatnika?
Certyfikaty KSeF są przypisane do konkretnej osoby lub podmiotu i nie powinny być
przekazywane osobom nieupoważnionym. Udostępnianie certyfikatu oznacza
przekazanie pełnego dostępu do systemu i danych podmiotu.
Certyfikaty wydane na dane osoby fizyczne umożliwiają ustalenie kto wykonał
działanie w systemie tzn. kto jest właścicielem tego certyfikatu.
Natomiast w przypadku certyfikatu KSeF wydanego dla podmiotu np. spółki (na jego
NIP) nie jest on powiązany z konkretną osobą, zatem bezpośrednia identyfikacja
osoby nie nastąpi. W takiej sytuacji – o czym szeroko informowaliśmy
(m.in. w Podręczniku KSeF oraz na stronie: https://ksef.podatki.gov.pl/informacje-
ogolne-ksef-20/certyfikaty-ksef) – organizacja powinna zadbać o właściwą
rejestrację i rozliczalność operacji pobierania, przekazywania, wykorzystywania
i unieważniania tych certyfikatów. Odpowiedzialność za przekazywanie
certyfikatów konkretnym pracownikom i posługiwanie się nimi przy pracy w KSeF
leży po stronie podmiotu.
Ad 5 Czy Ministerstwo Finansów zakłada wprowadzenie mechanizmów
umożliwiających podatnikom szybkie zablokowanie lub unieważnienie certyfikatu KSeF
w przypadku podejrzenia jego przejęcia lub nieuprawnionego użycia, bez paraliżowania
bieżącej działalności gospodarczej?
Ministerstwo Finansów wprowadziło mechanizm umożliwiający podatnikom
szybkie unieważnienie certyfikatu KSeF. Podatnik po wystąpieniu następujących
okoliczności:
utraty nośnika z kluczem prywatnym,
ujawnienia klucza prywatnego,
stwierdzenia incydentu bezpieczeństwa mogącego skutkować ujawnieniem
klucza prywatnego,
zmiany danych Subskrybenta lub, w przypadku weryfikacji – braku
możliwości potwierdzenia tożsamości Subskrybenta,
złożenia przez Subskrybenta dyspozycji unieważnienia z przyczyn innych niż
wymienione powyżej,
rażącego złamania przez Subskrybenta zasad, określonych w polityce
certyfikacji,
powinien, zgodnie z procedurą (Procedura wydania certyfikatu CCK MF KSEF),
unieważnić certyfikat KSeF poprzez darmową Aplikację Podatnika KSeF lub przez
aplikację wykorzystującą dedykowaną do tego funkcjonalność API KSeF.
-- 3 of 4 --
4/4
Wnioski o unieważnienie przetwarzane są niezwłocznie i są nieodwracalne, co
minimalizuje ryzyko sparaliżowania bieżącej działalności gospodarczej.
W przypadku unieważnienia certyfikatu konieczne jest powtórne złożenie wniosku
o wystawienie certyfikatu KSeF, które będzie również realizowane bezzwłocznie,
aby do minimum ograniczyć wpływ tych operacji na bieżącą działalność
przedsiębiorcy, którego dotyczą.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --