Interpelacja nr 14715
Interpelacja w sprawie standardów sanitarnych i higienicznych w zakresie sprzedaży pieczywa w placówkach handlowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie standardów sanitarnych i higienicznych w zakresie sprzedaży pieczywa w placówkach handlowych
Interpelacja nr 14715
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie standardów sanitarnych i higienicznych w zakresie sprzedaży pieczywa w placówkach handlowych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 19-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich tygodniach do opinii publicznej dotarły niepokojące informacje dotyczące niskich standardów higienicznych w zakresie sprzedaży pieczywa w polskich sieciach handlowych. Problem został nagłośniony przez konsumentów zwracających uwagę na praktykę dotykania pieczywa gołymi rękami przez klientów mimo formalnej dostępności jednorazowych rękawiczek. Jak wynika z licznych obserwacji oraz listu otwartego opublikowanego przez profil „Pomysłodawcy“, obecny system nie zapewnia rzeczywistej ochrony higienicznej produktów spożywczych oferowanych w sprzedaży bezobsługowej.
Reakcja przedstawicieli branży handlowej na zgłaszane zastrzeżenia konsumentów budzi poważne wątpliwości co do skuteczności nadzoru sanitarnego oraz adekwatności obowiązujących przepisów. Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji oraz przedstawiciele sieci handlowych w odpowiedzi dla mediów podkreślili jedynie zgodność z minimalnymi wymogami prawnymi, nie odnosząc się merytorycznie do faktycznego problemu braku skuteczności obecnych rozwiązań. Taka postawa sugeruje, że obowiązujące regulacje nie nadążają za rzeczywistymi potrzebami w zakresie bezpieczeństwa żywności i ochrony zdrowia konsumentów.
Warto odnotować, że w wielu krajach Europy Zachodniej problem ten został rozwiązany przez wprowadzenie bezdotykowych systemów podawania pieczywa, co wskazuje na dostępność nowoczesnych i skutecznych rozwiązań technicznych. Jednocześnie każde wprowadzenie wymogów technologicznych musiałoby zostać poprzedzone analizą kosztów, tak aby nie dopuścić do nałożenia na przedsiębiorców nadmiarowych wymogów, które z kolei przełożyłyby się na wzrost cen artykułów spożywczych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadzało w latach 2024-25 analizy skuteczności obecnych wymogów sanitarnych dotyczących sprzedaży pieczywa w placówkach handlowych, w szczególności w zakresie stosowania jednorazowych rękawiczek przez klientów? Jeśli tak, jakie były wnioski z tych analiz?
Ile kontroli przeprowadzono w latach 2024-2025 w zakresie przestrzegania wymogów higienicznych przy sprzedaży pieczywa w placówkach handlowych? Ile stwierdzono nieprawidłowości?
Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi przestrzegania przez konsumentów obowiązku używania rękawiczek przy wybieraniu pieczywa?
Czy ministerstwo planuje zmiany przepisów w zakresie sprzedaży pieczywa lub inne działania, które doprowadziłyby do poprawy sytuacji? Jeśli tak, w jakim terminie?
Z poważaniem
Janusz Cieszyński
Interpelacja nr 14715
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie standardów sanitarnych i higienicznych w zakresie sprzedaży pieczywa w placówkach handlowych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 19-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich tygodniach do opinii publicznej dotarły niepokojące informacje dotyczące niskich standardów higienicznych w zakresie sprzedaży pieczywa w polskich sieciach handlowych. Problem został nagłośniony przez konsumentów zwracających uwagę na praktykę dotykania pieczywa gołymi rękami przez klientów mimo formalnej dostępności jednorazowych rękawiczek. Jak wynika z licznych obserwacji oraz listu otwartego opublikowanego przez profil „Pomysłodawcy“, obecny system nie zapewnia rzeczywistej ochrony higienicznej produktów spożywczych oferowanych w sprzedaży bezobsługowej.
Reakcja przedstawicieli branży handlowej na zgłaszane zastrzeżenia konsumentów budzi poważne wątpliwości co do skuteczności nadzoru sanitarnego oraz adekwatności obowiązujących przepisów. Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji oraz przedstawiciele sieci handlowych w odpowiedzi dla mediów podkreślili jedynie zgodność z minimalnymi wymogami prawnymi, nie odnosząc się merytorycznie do faktycznego problemu braku skuteczności obecnych rozwiązań. Taka postawa sugeruje, że obowiązujące regulacje nie nadążają za rzeczywistymi potrzebami w zakresie bezpieczeństwa żywności i ochrony zdrowia konsumentów.
Warto odnotować, że w wielu krajach Europy Zachodniej problem ten został rozwiązany przez wprowadzenie bezdotykowych systemów podawania pieczywa, co wskazuje na dostępność nowoczesnych i skutecznych rozwiązań technicznych. Jednocześnie każde wprowadzenie wymogów technologicznych musiałoby zostać poprzedzone analizą kosztów, tak aby nie dopuścić do nałożenia na przedsiębiorców nadmiarowych wymogów, które z kolei przełożyłyby się na wzrost cen artykułów spożywczych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadzało w latach 2024-25 analizy skuteczności obecnych wymogów sanitarnych dotyczących sprzedaży pieczywa w placówkach handlowych, w szczególności w zakresie stosowania jednorazowych rękawiczek przez klientów? Jeśli tak, jakie były wnioski z tych analiz?
Ile kontroli przeprowadzono w latach 2024-2025 w zakresie przestrzegania wymogów higienicznych przy sprzedaży pieczywa w placówkach handlowych? Ile stwierdzono nieprawidłowości?
Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi przestrzegania przez konsumentów obowiązku używania rękawiczek przy wybieraniu pieczywa?
Czy ministerstwo planuje zmiany przepisów w zakresie sprzedaży pieczywa lub inne działania, które doprowadziłyby do poprawy sytuacji? Jeśli tak, w jakim terminie?
Z poważaniem
Janusz Cieszyński
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10863 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.5.2026.ES
Warszawa, 09 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Posła Janusza Cieszyńskiego nr 14715, przesłaną 21 stycznia
2026 r. do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a następnie przekazaną do Ministerstwa
Zdrowia, w sprawie standardów sanitarnych i higienicznych w zakresie sprzedaży pieczywa
w placówkach handlowych, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Kontrole wszystkich zakładów nadzorowanych przez organy Państwowej Inspekcji
Sanitarnej są przeprowadzane na podstawie przepisów prawa żywnościowego, w tym
ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1448 ze zm.) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z
dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych
przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego
oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony
roślin (…) (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. Urz. L 95 z 07.04.2017, str.
1). Ponadto, przy przeprowadzaniu urzędowej kontroli żywności organy Państwowej
Inspekcji Sanitarnej stosują procedury urzędowej kontroli żywności, wprowadzone
zarządzeniami Głównego Inspektora Sanitarnego. Przedmiotowe procedury oraz przepisy
prawa żywnościowego stosuje się przy przeprowadzaniu kontroli sanitarnych w sklepach
spożywczych, w których sprzedawane jest pieczywo. Urzędowa kontrola żywności
przeprowadzana jest przez upoważnionych przedstawicieli właściwego terenowo
państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, zgodnie z terminami, rodzajami i
zakresami, przyjętymi w harmonogramach kontroli ustalanymi corocznie oraz w każdym
przypadku podejrzenia lub uzyskania informacji o uchybieniach zagrażających zdrowiu lub
życiu człowieka (tzw. kontrole interwencyjne np. w związku ze skargą konsumenta).
Planowanie kontroli oraz jej częstotliwości odbywa się w oparciu o ocenę ryzyka z
wykorzystaniem arkusza oceny zakładu oraz instrukcji dotyczącej oceny zakładu i
kategoryzacji zakładów, a także w oparciu o opracowany Plan pobierania próbek.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Poza kontrolami zaplanowanymi z wykorzystaniem ww. kryteriów w każdym roku
przeprowadza się kontrole nieplanowane, np. w przypadku podejrzenia lub uzyskania
informacji o tym, że żywność produkowana lub wprowadzana do obrotu nie spełnia
wymagań zdrowotnych, oraz w przypadku skarg konsumentów na dany zakład. Należy
również podkreślić, że zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr
852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE
L 139 z 30.04.2004, str. 1, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319)
m.in. pieczywo, w przypadku sprzedaży samoobsługowej, powinno być oferowane do
sprzedaży w sposób zabezpieczający przed jego zanieczyszczeniem. Prawo żywnościowe
określa wymagania zdrowotne dla żywności oraz szereg obowiązków dla przedsiębiorców
produkujących i wprowadzających do obrotu żywność. Zgodnie z rozdziałem I załącznika II
do ww. rozporządzenia pomieszczenia, w których wykonywane są czynności związane z
produkcją i obrotem żywnością muszą być utrzymywane w czystości i zachowane w dobrym
stanie i kondycji technicznej, a ich wyposażenie, wystrój, konstrukcja, rozmieszczenie i
wielkość mają eliminować ryzyko jej zanieczyszczenia. W rozdziale IX załącznika II do
rozporządzenia określone zostało, że na wszystkich etapach zarówno produkcji, jak i
dystrybucji, żywność musi być chroniona przed zanieczyszczeniem, które może
spowodować, iż stanie się niezdatna do spożycia przez ludzi, szkodliwa dla zdrowia lub
zanieczyszczona w taki sposób, iż byłoby nierozsądne oczekiwać, że zostanie w tym stanie
skonsumowana. Przepisy ww. rozporządzenia nie precyzują szczegółowo kwestii
dotyczących wyposażenia pomieszczeń w placówkach detalicznych pod kątem właściwego
zabezpieczenia nieopakowanej żywności przed zanieczyszczeniem. Nie określają wymagań
dla konstrukcji regałów, lad czy pojemników przeznaczonych do żywności sprzedawanej
luzem.
Odpowiedzialność za bezpieczeństwo żywności, w tym za zapewnienie właściwego
sposobu sprzedaży pieczywa luzem oraz zapobieganie jego zanieczyszczeniu (np. poprzez
dotykanie przez klientów), spoczywa na podmiocie prowadzącym obrót żywnością. Wynika
to z art. 14 i 17 ww. rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z
dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa
żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz
ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z
01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463). To
przedsiębiorca jest zobowiązany do wdrożenia i przestrzegania odpowiednich procedur, w
tym zasad higieny, systemów kontroli wewnętrznej oraz rozwiązań organizacyjnych
ograniczających ryzyko zanieczyszczenia żywności. W przypadku sprzedaży żywności
nieopakowanej na stoiskach samoobsługowych, to przedsiębiorca decyduje o sposobie i
formie zabezpieczenia jej przed zanieczyszczeniem i wpływem czynników zewnętrznych, w
tym ze strony kupujących (np. przez wprowadzenie obowiązku stosowania rękawiczek
ochronnych). Przedsiębiorca ustala również szczegóły dotyczące konstrukcji regałów i
pojemników przeznaczonych do sprzedaży żywności nieopakowanej oraz sposobu i miejsca
ich ustawienia, aby minimalizować możliwość zanieczyszczenia żywności.
Klient jako osoba fizyczna nie jest stroną objętą tymi obowiązkami, stąd brak jest przepisów
w prawie żywnościowym wprost nakładających na niego obowiązek używania np.
rękawiczek lub szczypiec podczas zakupu pieczywa niepakowanego. Natomiast, jeżeli
przedsiębiorca (właściciel sklepu) wprowadził obowiązek stosowania rękawiczek
jednorazowych na stoiskach samoobsługowych z pieczywem, wówczas konsument
zobowiązany jest do założenia takich rękawiczek. W przypadku braku stosowania się do
zasad panujących w sklepie, pracownik sklepu powinien pouczyć konsumenta na temat
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
istotnych zagrożeń higienicznych wynikających z braku stosowania np. rękawiczek
jednorazowych.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 określa zasady
przeprowadzania urzędowych kontroli żywności.
Zakres urzędowej kontroli obejmuje ocenę spełnienia wymagań obowiązujących przepisów
prawnych dotyczących m.in.: stanu sanitarno-technicznego i porządkowego, sposobu
przyjęcia oraz warunków przechowywania żywności, terminów przydatności do spożycia
lub dat minimalnej trwałości, stanu higieny i stanu zdrowia pracowników biorących udział w
procesie produkcji lub obrotu żywnością oraz uczestnictwa w szkoleniach wymaganych w
zakresie przestrzegania zasad higieny odpowiednio do wykonywanej pracy, sposobu
przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, a także prowadzenia
dokumentacji i zapisów dotyczących stosowanych systemów kontroli wewnętrznej, w tym
systemu HACCP oraz realizacji zasad dobrej praktyki higienicznej (GHP). W zakresie
wymagań higienicznych kontrolowane jest wdrożenie wymagań zawartych w
rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004, a także innych
wymagań dotyczących bezpieczeństwa żywności zwartych w szczegółowych przepisach,
które powinny być wdrożone w danym zakładzie.
W rejestrach Państwowej Inspekcji Sanitarnej znajduje się 9205 zatwierdzonych
supermarketów i hipermarketów (stan na 2024 r.). W 2024 r. skontrolowano 7420 takich
zakładów, przeprowadzając łącznie 18 424 kontrole, w tym 4268 kontroli interwencyjnych.
Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawuje kontrolę nad przestrzeganiem przepisów prawa
przez przedsiębiorców oraz osoby wykonujące pracę w zakładach objętych nadzorem
sanitarnym (w tym m.in. w placówkach handlowych). Kontrole dotyczą spełniania przez
podmiot wszystkich wymagań wprowadzonych przepisami prawa żywnościowego. Należy
zatem podkreślić, że Państwowa Inspekcja Sanitarna nie prowadzi odrębnych kontroli
dotyczących wyłącznie sprzedaży bułek lub pieczywa luzem. Kontrole sanitarne obejmują
całe obiekty handlowe, w tym wszystkie elementy działalności mające wpływ na
bezpieczeństwo żywności. Państwowa Inspekcja Sanitarna weryfikuje podczas kontroli
przestrzeganie procedur wynikających z przepisów prawa oraz ogólny stan sanitarno-
higieniczny obiektu. Zakres kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie obejmuje
jednak nadzoru nad indywidualnym zachowaniem klientów/konsumentów, a tym samym
nie ma podstaw prawnych do stosowania wobec nich środków nadzorczych lub sankcji
administracyjnych.
Aktualnie nie są prowadzone prace legislacyjne nad przepisami dotyczącymi sprzedaży
pieczywa w placówkach handlowych. Obowiązujące regulacje prawa unijnego i krajowego
określają minimalne wymagania higieniczne, których spełnienie jest obowiązkowe dla
przedsiębiorców. Nie są identyfikowane zagrożenia dla zdrowia konsumentów wynikające
ze sprzedaży pieczywa luzem, o ile odbywa się ona zgodnie z obowiązującymi przepisami
prawa i zasadami higieny.
W przypadku stwierdzenia w kontrolowanym zakładzie niezgodności z obowiązującymi
przepisami z zakresu bezpieczeństwa żywności organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej
podejmują odpowiednie działania. W przypadku potwierdzenia nieprawidłowości podmioty
działające na rynku spożywczym ponoszą odpowiedzialność karną lub pieniężną zgodnie z
przepisami działu VIII ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
żywienia. Za nieprawidłowości w zakresie wymagań higienicznych na podmiot działający na
rynku spożywczym może zostać nałożona przez właściwy organ Państwowej Inspekcji
Sanitarnej kara grzywny na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r.
o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Każde naruszenie wymagań, które zauważył
konsument, może być zgłoszone na stronie internetowej:
https://www.gov.pl/web/gis/glowny-inspektorat-sanitarny , gdzie umieszczona została
platforma pn. „zgłoś interwencję” (https://e.sanepid.gov.pl/interventions), za
pośrednictwem której można przekazywać bezpośrednio do właściwych terenowo
organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgłoszenia i interwencje m.in. dotyczące
bezpieczeństwa żywności, czy też warunków sanitarnohigienicznych w zakładach.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.5.2026.ES
Warszawa, 09 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Posła Janusza Cieszyńskiego nr 14715, przesłaną 21 stycznia
2026 r. do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a następnie przekazaną do Ministerstwa
Zdrowia, w sprawie standardów sanitarnych i higienicznych w zakresie sprzedaży pieczywa
w placówkach handlowych, uprzejmie przekazuję poniższe informacje.
Kontrole wszystkich zakładów nadzorowanych przez organy Państwowej Inspekcji
Sanitarnej są przeprowadzane na podstawie przepisów prawa żywnościowego, w tym
ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1448 ze zm.) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z
dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych
przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego
oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony
roślin (…) (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. Urz. L 95 z 07.04.2017, str.
1). Ponadto, przy przeprowadzaniu urzędowej kontroli żywności organy Państwowej
Inspekcji Sanitarnej stosują procedury urzędowej kontroli żywności, wprowadzone
zarządzeniami Głównego Inspektora Sanitarnego. Przedmiotowe procedury oraz przepisy
prawa żywnościowego stosuje się przy przeprowadzaniu kontroli sanitarnych w sklepach
spożywczych, w których sprzedawane jest pieczywo. Urzędowa kontrola żywności
przeprowadzana jest przez upoważnionych przedstawicieli właściwego terenowo
państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, zgodnie z terminami, rodzajami i
zakresami, przyjętymi w harmonogramach kontroli ustalanymi corocznie oraz w każdym
przypadku podejrzenia lub uzyskania informacji o uchybieniach zagrażających zdrowiu lub
życiu człowieka (tzw. kontrole interwencyjne np. w związku ze skargą konsumenta).
Planowanie kontroli oraz jej częstotliwości odbywa się w oparciu o ocenę ryzyka z
wykorzystaniem arkusza oceny zakładu oraz instrukcji dotyczącej oceny zakładu i
kategoryzacji zakładów, a także w oparciu o opracowany Plan pobierania próbek.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Poza kontrolami zaplanowanymi z wykorzystaniem ww. kryteriów w każdym roku
przeprowadza się kontrole nieplanowane, np. w przypadku podejrzenia lub uzyskania
informacji o tym, że żywność produkowana lub wprowadzana do obrotu nie spełnia
wymagań zdrowotnych, oraz w przypadku skarg konsumentów na dany zakład. Należy
również podkreślić, że zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr
852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE
L 139 z 30.04.2004, str. 1, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319)
m.in. pieczywo, w przypadku sprzedaży samoobsługowej, powinno być oferowane do
sprzedaży w sposób zabezpieczający przed jego zanieczyszczeniem. Prawo żywnościowe
określa wymagania zdrowotne dla żywności oraz szereg obowiązków dla przedsiębiorców
produkujących i wprowadzających do obrotu żywność. Zgodnie z rozdziałem I załącznika II
do ww. rozporządzenia pomieszczenia, w których wykonywane są czynności związane z
produkcją i obrotem żywnością muszą być utrzymywane w czystości i zachowane w dobrym
stanie i kondycji technicznej, a ich wyposażenie, wystrój, konstrukcja, rozmieszczenie i
wielkość mają eliminować ryzyko jej zanieczyszczenia. W rozdziale IX załącznika II do
rozporządzenia określone zostało, że na wszystkich etapach zarówno produkcji, jak i
dystrybucji, żywność musi być chroniona przed zanieczyszczeniem, które może
spowodować, iż stanie się niezdatna do spożycia przez ludzi, szkodliwa dla zdrowia lub
zanieczyszczona w taki sposób, iż byłoby nierozsądne oczekiwać, że zostanie w tym stanie
skonsumowana. Przepisy ww. rozporządzenia nie precyzują szczegółowo kwestii
dotyczących wyposażenia pomieszczeń w placówkach detalicznych pod kątem właściwego
zabezpieczenia nieopakowanej żywności przed zanieczyszczeniem. Nie określają wymagań
dla konstrukcji regałów, lad czy pojemników przeznaczonych do żywności sprzedawanej
luzem.
Odpowiedzialność za bezpieczeństwo żywności, w tym za zapewnienie właściwego
sposobu sprzedaży pieczywa luzem oraz zapobieganie jego zanieczyszczeniu (np. poprzez
dotykanie przez klientów), spoczywa na podmiocie prowadzącym obrót żywnością. Wynika
to z art. 14 i 17 ww. rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z
dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa
żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz
ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z
01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463). To
przedsiębiorca jest zobowiązany do wdrożenia i przestrzegania odpowiednich procedur, w
tym zasad higieny, systemów kontroli wewnętrznej oraz rozwiązań organizacyjnych
ograniczających ryzyko zanieczyszczenia żywności. W przypadku sprzedaży żywności
nieopakowanej na stoiskach samoobsługowych, to przedsiębiorca decyduje o sposobie i
formie zabezpieczenia jej przed zanieczyszczeniem i wpływem czynników zewnętrznych, w
tym ze strony kupujących (np. przez wprowadzenie obowiązku stosowania rękawiczek
ochronnych). Przedsiębiorca ustala również szczegóły dotyczące konstrukcji regałów i
pojemników przeznaczonych do sprzedaży żywności nieopakowanej oraz sposobu i miejsca
ich ustawienia, aby minimalizować możliwość zanieczyszczenia żywności.
Klient jako osoba fizyczna nie jest stroną objętą tymi obowiązkami, stąd brak jest przepisów
w prawie żywnościowym wprost nakładających na niego obowiązek używania np.
rękawiczek lub szczypiec podczas zakupu pieczywa niepakowanego. Natomiast, jeżeli
przedsiębiorca (właściciel sklepu) wprowadził obowiązek stosowania rękawiczek
jednorazowych na stoiskach samoobsługowych z pieczywem, wówczas konsument
zobowiązany jest do założenia takich rękawiczek. W przypadku braku stosowania się do
zasad panujących w sklepie, pracownik sklepu powinien pouczyć konsumenta na temat
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
istotnych zagrożeń higienicznych wynikających z braku stosowania np. rękawiczek
jednorazowych.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 określa zasady
przeprowadzania urzędowych kontroli żywności.
Zakres urzędowej kontroli obejmuje ocenę spełnienia wymagań obowiązujących przepisów
prawnych dotyczących m.in.: stanu sanitarno-technicznego i porządkowego, sposobu
przyjęcia oraz warunków przechowywania żywności, terminów przydatności do spożycia
lub dat minimalnej trwałości, stanu higieny i stanu zdrowia pracowników biorących udział w
procesie produkcji lub obrotu żywnością oraz uczestnictwa w szkoleniach wymaganych w
zakresie przestrzegania zasad higieny odpowiednio do wykonywanej pracy, sposobu
przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, a także prowadzenia
dokumentacji i zapisów dotyczących stosowanych systemów kontroli wewnętrznej, w tym
systemu HACCP oraz realizacji zasad dobrej praktyki higienicznej (GHP). W zakresie
wymagań higienicznych kontrolowane jest wdrożenie wymagań zawartych w
rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004, a także innych
wymagań dotyczących bezpieczeństwa żywności zwartych w szczegółowych przepisach,
które powinny być wdrożone w danym zakładzie.
W rejestrach Państwowej Inspekcji Sanitarnej znajduje się 9205 zatwierdzonych
supermarketów i hipermarketów (stan na 2024 r.). W 2024 r. skontrolowano 7420 takich
zakładów, przeprowadzając łącznie 18 424 kontrole, w tym 4268 kontroli interwencyjnych.
Państwowa Inspekcja Sanitarna sprawuje kontrolę nad przestrzeganiem przepisów prawa
przez przedsiębiorców oraz osoby wykonujące pracę w zakładach objętych nadzorem
sanitarnym (w tym m.in. w placówkach handlowych). Kontrole dotyczą spełniania przez
podmiot wszystkich wymagań wprowadzonych przepisami prawa żywnościowego. Należy
zatem podkreślić, że Państwowa Inspekcja Sanitarna nie prowadzi odrębnych kontroli
dotyczących wyłącznie sprzedaży bułek lub pieczywa luzem. Kontrole sanitarne obejmują
całe obiekty handlowe, w tym wszystkie elementy działalności mające wpływ na
bezpieczeństwo żywności. Państwowa Inspekcja Sanitarna weryfikuje podczas kontroli
przestrzeganie procedur wynikających z przepisów prawa oraz ogólny stan sanitarno-
higieniczny obiektu. Zakres kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie obejmuje
jednak nadzoru nad indywidualnym zachowaniem klientów/konsumentów, a tym samym
nie ma podstaw prawnych do stosowania wobec nich środków nadzorczych lub sankcji
administracyjnych.
Aktualnie nie są prowadzone prace legislacyjne nad przepisami dotyczącymi sprzedaży
pieczywa w placówkach handlowych. Obowiązujące regulacje prawa unijnego i krajowego
określają minimalne wymagania higieniczne, których spełnienie jest obowiązkowe dla
przedsiębiorców. Nie są identyfikowane zagrożenia dla zdrowia konsumentów wynikające
ze sprzedaży pieczywa luzem, o ile odbywa się ona zgodnie z obowiązującymi przepisami
prawa i zasadami higieny.
W przypadku stwierdzenia w kontrolowanym zakładzie niezgodności z obowiązującymi
przepisami z zakresu bezpieczeństwa żywności organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej
podejmują odpowiednie działania. W przypadku potwierdzenia nieprawidłowości podmioty
działające na rynku spożywczym ponoszą odpowiedzialność karną lub pieniężną zgodnie z
przepisami działu VIII ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
żywienia. Za nieprawidłowości w zakresie wymagań higienicznych na podmiot działający na
rynku spożywczym może zostać nałożona przez właściwy organ Państwowej Inspekcji
Sanitarnej kara grzywny na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r.
o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Każde naruszenie wymagań, które zauważył
konsument, może być zgłoszone na stronie internetowej:
https://www.gov.pl/web/gis/glowny-inspektorat-sanitarny , gdzie umieszczona została
platforma pn. „zgłoś interwencję” (https://e.sanepid.gov.pl/interventions), za
pośrednictwem której można przekazywać bezpośrednio do właściwych terenowo
organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgłoszenia i interwencje m.in. dotyczące
bezpieczeństwa żywności, czy też warunków sanitarnohigienicznych w zakładach.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --