Interpelacja nr 14708
Interpelacja w sprawie tzw. programu węgorzowego realizowanego przez Morski Instytut Rybacki
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie tzw. programu węgorzowego realizowanego przez Morski Instytut Rybacki
Interpelacja nr 14708
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie tzw. programu węgorzowego realizowanego przez Morski Instytut Rybacki
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 19-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z informacjami przekazanymi środowisku rybackiemu podczas ostatnich spotkań dotyczących możliwości wdrożenia tzw. programu węgorzowego realizowanego przez Morski Instytut Rybacki (MIR) zwracam się z interpelacją dotyczącą zasadności, finansowania oraz potencjalnych skutków tego projektu dla rybaków oraz środowiska naturalnego Zalewu Wiślanego.
Po przeanalizowaniu przedstawionych propozycji oraz opinii rybaków deklarujących gotowość do udziału w projekcie wskazać należy liczne zagrożenia i wątpliwości, które wymagają jednoznacznych wyjaśnień.
Pragnę zwrócić uwagę na potencjalne negatywne skutki realizacji programu:
Istnieje ryzyko wystąpienia mechanizmów korupcjogennych przy realizacji projektu.
Projekt może prowadzić do działań ze szkodą dla środowiska naturalnego oraz ekosystemu Zalewu Wiślanego.
Rybacy ponoszą pełne koszty pracy bez gwarancji pokrycia wydatków – obejmujące m.in.:
wystawianie, wybieranie, cerowanie i płukanie sprzętu,
koszty paliwa, tyczek oraz pracy załogi,
brak pewności uzyskania ilości węgorza pozwalającej na zwrot poniesionych nakładów.
Badania naukowe powinny polegać na ważeniu, mierzeniu, liczeniu i wypuszczaniu węgorzy, aby nie zakłócać ich cyklu wędrówki oraz rozwoju.
Istnieje realne zagrożenie dalszej likwidacji populacji węgorza w Zalewie Wiślanym.
Proponowana stawka 120 zł/kg węgorza nie obejmuje wynagrodzenia za wykonaną pracę rybacką.
Zakładany okres oczekiwania na efekty zarybiania wynosi około 7 lat, co budzi wątpliwości co do realnych korzyści dla obecnie funkcjonujących rybaków.
W świetle powyższego uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie środki finansowe przewidziano w projekcie badawczym realizowanym przez MIR i jaka część tej kwoty trafi bezpośrednio do rybaków uczestniczących w programie?
Jaka jest całkowita kwota dofinansowania projektu ze środków Unii Europejskiej i jaką część tych środków otrzymuje MIR, skoro rybakom proponuje się stawkę 120 zł/kg węgorza?
Jaki jest rzeczywisty cel realizacji programu węgorzowego na Zalewie Wiślanym?
Na jaki okres zaplanowano realizację tego projektu badawczego?
Jednocześnie należy wskazać, iż po analizie propozycji przedstawionych przez MIR jedynym realnym, pozytywnym elementem programu jest zarybianie akwenu węgorzem. Działanie to jednak i tak jest już zaplanowane oraz realizowane cyklicznie przez Departament Rybołówstwa w ramach programów środowiskowych, co rodzi pytanie o zasadność powielania tych samych działań w ramach odrębnego projektu badawczego.
Z poważaniem
Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 14708
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie tzw. programu węgorzowego realizowanego przez Morski Instytut Rybacki
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 19-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z informacjami przekazanymi środowisku rybackiemu podczas ostatnich spotkań dotyczących możliwości wdrożenia tzw. programu węgorzowego realizowanego przez Morski Instytut Rybacki (MIR) zwracam się z interpelacją dotyczącą zasadności, finansowania oraz potencjalnych skutków tego projektu dla rybaków oraz środowiska naturalnego Zalewu Wiślanego.
Po przeanalizowaniu przedstawionych propozycji oraz opinii rybaków deklarujących gotowość do udziału w projekcie wskazać należy liczne zagrożenia i wątpliwości, które wymagają jednoznacznych wyjaśnień.
Pragnę zwrócić uwagę na potencjalne negatywne skutki realizacji programu:
Istnieje ryzyko wystąpienia mechanizmów korupcjogennych przy realizacji projektu.
Projekt może prowadzić do działań ze szkodą dla środowiska naturalnego oraz ekosystemu Zalewu Wiślanego.
Rybacy ponoszą pełne koszty pracy bez gwarancji pokrycia wydatków – obejmujące m.in.:
wystawianie, wybieranie, cerowanie i płukanie sprzętu,
koszty paliwa, tyczek oraz pracy załogi,
brak pewności uzyskania ilości węgorza pozwalającej na zwrot poniesionych nakładów.
Badania naukowe powinny polegać na ważeniu, mierzeniu, liczeniu i wypuszczaniu węgorzy, aby nie zakłócać ich cyklu wędrówki oraz rozwoju.
Istnieje realne zagrożenie dalszej likwidacji populacji węgorza w Zalewie Wiślanym.
Proponowana stawka 120 zł/kg węgorza nie obejmuje wynagrodzenia za wykonaną pracę rybacką.
Zakładany okres oczekiwania na efekty zarybiania wynosi około 7 lat, co budzi wątpliwości co do realnych korzyści dla obecnie funkcjonujących rybaków.
W świetle powyższego uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie środki finansowe przewidziano w projekcie badawczym realizowanym przez MIR i jaka część tej kwoty trafi bezpośrednio do rybaków uczestniczących w programie?
Jaka jest całkowita kwota dofinansowania projektu ze środków Unii Europejskiej i jaką część tych środków otrzymuje MIR, skoro rybakom proponuje się stawkę 120 zł/kg węgorza?
Jaki jest rzeczywisty cel realizacji programu węgorzowego na Zalewie Wiślanym?
Na jaki okres zaplanowano realizację tego projektu badawczego?
Jednocześnie należy wskazać, iż po analizie propozycji przedstawionych przez MIR jedynym realnym, pozytywnym elementem programu jest zarybianie akwenu węgorzem. Działanie to jednak i tak jest już zaplanowane oraz realizowane cyklicznie przez Departament Rybołówstwa w ramach programów środowiskowych, co rodzi pytanie o zasadność powielania tych samych działań w ramach odrębnego projektu badawczego.
Z poważaniem
Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
43%
Konkretność
57%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada informacji”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6653 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 30 stycznia 2026 r.
znak sprawy: RYB.dyr.058.1.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 14708
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14708 Pani Poseł Doroty Arciszewskiej-
Mielewczyk w sprawie tzw. programu węgorzowego, który ma być
realizowany przez Morski Instytut Rybacki (MIR-PIB), przedstawiam
następujące wyjaśnienia.
Jaki jest rzeczywisty cel realizacji programu węgorzowego na Zalewie Wiślanym?
W ostatnich latach Polska podjęła kosztowne działania ochronne związane
z zarybianiem wód Zalewu Wiślanego. W nadchodzących latach działania te
doprowadzą do intensywnej migracji węgorzy Morza Bałtyckiego przez
Cieśninę Pilawską, położoną na terytorium Rosji. Te uwarunkowania
przestrzenne i hydrologiczne mają kluczowe znaczenie dla migracji węgorza
europejskiego, którego sukces rozrodczy zależy od efektywnego spływu
osobników srebrzystych do Morza Sargassowego. Po polskiej stronie Zalewu
Wiślanego obowiązuje, ustanowiony w przepisach Rady UE, okres ochronny
od 15 września do 15 marca, w celu minimalizacji śmiertelności połowowej
w trakcie jesiennego spływu. Dodatkowo Polska wydłużyła ten okres do dnia
30 kwietnia. Jednak po stronie rosyjskiej brak jest analogicznych lub nawet
-- 1 of 5 --
podobnych regulacji ochronnych, a połowy prowadzone są z nieznaną
intensywnością nakładu połowowego.
Ze względu na brak porozumienia z Rosją w sprawie zarządzania populacją
węgorzy, co wynika z braku utrzymywania kontaktów dyplomatycznych
z Rosją w zakresie m.in. rybołówstwa, istnieją obawy, że unijne środki ochrony
węgorzy na tym obszarze będą wykorzystywane wyłącznie do zwiększenia
presji połowowej w rosyjskiej części Zalewu. Z informacji medialnych,
publikowanych przez rosyjskie portale internetowe wynika, że celem Rosji jest
połów 400 ton węgorza rocznie na wodach Zalewu Wiślanego. Tak duże
połowy mogą mieć istotny wpływ na stan populacji węgorza.
Polska nie posiada informacji o aktualnej wielkości połowów albo nakładzie
połowowym w rosyjskim rybołówstwie zalewowym. W związku z tym
w Planie Zarządzania Populacją Węgorza uwzględniona została możliwość
przeniesienia węgorzy srebrzystych, podczas ich migracji, z wód Zalewu
Wiślanego bezpośrednio do Morza Bałtyckiego. Jest to jedyna możliwość
pozwalająca na uniknięciu znaczących połowów węgorza, w szczególności
węgorza srebrzystego, pochodzącego z polskich zarybień przez rosyjskie
rybołówstwo.
Realizacja działania polegającego na przenoszeniu węgorzy wymagała jednak
zmiany przepisów rozporządzenia Rady UE, co udało się Polsce
wynegocjować. Zgodnie z obowiązującymi przepisami projekt może być
realizowany podczas migracji z wód Unii do tarlisk w Morzu Sargassowym
(migracja zstępująca) przez łącznie do 50 dni – kolejnych lub nienastępujących
po sobie i pod następującymi łącznymi warunkami:
a) jedyny dostęp do wód morskich przebiega przez wody słonawe poza Unią;
b) połowy dokonane w podrejonach ICES 22–32 muszą odpowiadać
minimalnemu rozmiarowi odniesienia do celów ochrony wynoszącemu 35 cm;
c) złowionych dojrzałych płciowo węgorzy nie wolno okaleczać, należy je bez
zbędnej zwłoki przetransportować i niezwłocznie uwolnić do pobliskich wód
-- 2 of 5 --
morskich Unii w miejscu wyznaczonym przez dane państwo członkowskie, co
umożliwi im dalszą migrację zstępującą;
d) przypadkowo złowionych węgorzy, które nie są dojrzałe płciowo, nie wolno
okaleczać i należy natychmiast uwolnić do wody oraz
e) działalność połowowa podejmowana jest z udziałem krajowego organu
naukowego.
Celem projektu jest:
- zmniejszenie wpływu połowów dokonywanych przez statki rosyjskie na stan
zasobów węgorza;
- realizacja planu gospodarowania zasobami węgorza, w szczególności
w zakresie wskazanym w art. 2 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr
1100/2007 z dnia 18 września 2007 r. ustanawiającego środki służące
odbudowie zasobów węgorza europejskiego - zmniejszenie śmiertelności
wywoływanej działalnością człowieka, tak aby zapewnić wysokie
prawdopodobieństwo spłynięcia do morza co najmniej 40 % takiego stada
węgorza srebrzystego, jakie według najbardziej realnych szacunków
spływałoby do morza, gdyby nie podlegało wpływowi działalności człowieka;
- zwiększenie szansy na odbycie przez jak największą liczbę węgorzy tarła
w Morzu Sargassowym.
Celem projektu jest również umożliwienie rybakom, którzy w trakcie ww.
okresu ochronnego nie mogą dokonywać połowu węgorza, uzyskania
dodatkowego dochodu, mając na uwadze, że rybacy prowadzą we wrześniu
i październiku połowy ukierunkowane na inne gatunki ryb, za złowione
i przekazane węgorze srebrzyste.
Na jaki okres zaplanowano realizację tego projektu badawczego?
Planowany okres realizacji projektu to 15 września - 31 października 2026 r.
-- 3 of 5 --
Jakie środki finansowe przewidziano w projekcie badawczym realizowanym przez
MIR i jaka część tej kwoty trafi bezpośrednio do rybaków uczestniczących w
programie?
Do realizacji projektu przewiduje się wykorzystania środków pochodzących
z Funduszu Europejskiego dla Rybactwa na lata 2021-2027.
W chwili obecnej trwają uzgodnienia merytoryczne założeń projektu.
Szacowany jest także koszt całkowity projektu, którego wartość będzie
zależeć od ilości ryb, którym ułatwiony zostanie spływ na tarło. Szacuje się, że
głównym i zdecydowanie największym kosztem programu będzie wartość
zakupionych od rybaków, w celu transportu do morza, węgorzy srebrzystych.
Jaka jest całkowita kwota dofinansowania projektu ze środków Unii Europejskiej
i jaką część tych środków otrzymuje MIR, skoro rybakom proponuje się stawkę
120 zł/kg węgorza?
Całkowita wartość projektu zostanie ustalona na etapie składania wniosku
o dofinansowanie przez wnioskodawcę ubiegającego się o dofinansowanie ze
środków pochodzących z Funduszu Europejskiego dla Rybactwa na lata 2021-
2027. Dla ujednolicenia kosztów pozyskania ryby planowane jest ustalenie
stawki jednostkowej, za 1 kg węgorza, obowiązującej dla tego programu.
Całkowita wartość projektu zależna będzie od ilości pozyskanej ryby, a także
uwzględniać będzie koszty przygotowania bazy, leasing sprzętu w tym
specjalistycznego samochodu do przewozu ryb, ubezpieczenia, paliwa i pracy
specjalistów odpowiadających merytorycznie za realizację programu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 5 --
Klauzula informacyjna o zasadach przetwarzania Państwa/Pani/Pana danych
osobowych dostępna jest pod adresem:
www.gov.pl/rolnictwo/polityka-przetwarzania-danych-osobowych
-- 5 of 5 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 30 stycznia 2026 r.
znak sprawy: RYB.dyr.058.1.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 14708
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14708 Pani Poseł Doroty Arciszewskiej-
Mielewczyk w sprawie tzw. programu węgorzowego, który ma być
realizowany przez Morski Instytut Rybacki (MIR-PIB), przedstawiam
następujące wyjaśnienia.
Jaki jest rzeczywisty cel realizacji programu węgorzowego na Zalewie Wiślanym?
W ostatnich latach Polska podjęła kosztowne działania ochronne związane
z zarybianiem wód Zalewu Wiślanego. W nadchodzących latach działania te
doprowadzą do intensywnej migracji węgorzy Morza Bałtyckiego przez
Cieśninę Pilawską, położoną na terytorium Rosji. Te uwarunkowania
przestrzenne i hydrologiczne mają kluczowe znaczenie dla migracji węgorza
europejskiego, którego sukces rozrodczy zależy od efektywnego spływu
osobników srebrzystych do Morza Sargassowego. Po polskiej stronie Zalewu
Wiślanego obowiązuje, ustanowiony w przepisach Rady UE, okres ochronny
od 15 września do 15 marca, w celu minimalizacji śmiertelności połowowej
w trakcie jesiennego spływu. Dodatkowo Polska wydłużyła ten okres do dnia
30 kwietnia. Jednak po stronie rosyjskiej brak jest analogicznych lub nawet
-- 1 of 5 --
podobnych regulacji ochronnych, a połowy prowadzone są z nieznaną
intensywnością nakładu połowowego.
Ze względu na brak porozumienia z Rosją w sprawie zarządzania populacją
węgorzy, co wynika z braku utrzymywania kontaktów dyplomatycznych
z Rosją w zakresie m.in. rybołówstwa, istnieją obawy, że unijne środki ochrony
węgorzy na tym obszarze będą wykorzystywane wyłącznie do zwiększenia
presji połowowej w rosyjskiej części Zalewu. Z informacji medialnych,
publikowanych przez rosyjskie portale internetowe wynika, że celem Rosji jest
połów 400 ton węgorza rocznie na wodach Zalewu Wiślanego. Tak duże
połowy mogą mieć istotny wpływ na stan populacji węgorza.
Polska nie posiada informacji o aktualnej wielkości połowów albo nakładzie
połowowym w rosyjskim rybołówstwie zalewowym. W związku z tym
w Planie Zarządzania Populacją Węgorza uwzględniona została możliwość
przeniesienia węgorzy srebrzystych, podczas ich migracji, z wód Zalewu
Wiślanego bezpośrednio do Morza Bałtyckiego. Jest to jedyna możliwość
pozwalająca na uniknięciu znaczących połowów węgorza, w szczególności
węgorza srebrzystego, pochodzącego z polskich zarybień przez rosyjskie
rybołówstwo.
Realizacja działania polegającego na przenoszeniu węgorzy wymagała jednak
zmiany przepisów rozporządzenia Rady UE, co udało się Polsce
wynegocjować. Zgodnie z obowiązującymi przepisami projekt może być
realizowany podczas migracji z wód Unii do tarlisk w Morzu Sargassowym
(migracja zstępująca) przez łącznie do 50 dni – kolejnych lub nienastępujących
po sobie i pod następującymi łącznymi warunkami:
a) jedyny dostęp do wód morskich przebiega przez wody słonawe poza Unią;
b) połowy dokonane w podrejonach ICES 22–32 muszą odpowiadać
minimalnemu rozmiarowi odniesienia do celów ochrony wynoszącemu 35 cm;
c) złowionych dojrzałych płciowo węgorzy nie wolno okaleczać, należy je bez
zbędnej zwłoki przetransportować i niezwłocznie uwolnić do pobliskich wód
-- 2 of 5 --
morskich Unii w miejscu wyznaczonym przez dane państwo członkowskie, co
umożliwi im dalszą migrację zstępującą;
d) przypadkowo złowionych węgorzy, które nie są dojrzałe płciowo, nie wolno
okaleczać i należy natychmiast uwolnić do wody oraz
e) działalność połowowa podejmowana jest z udziałem krajowego organu
naukowego.
Celem projektu jest:
- zmniejszenie wpływu połowów dokonywanych przez statki rosyjskie na stan
zasobów węgorza;
- realizacja planu gospodarowania zasobami węgorza, w szczególności
w zakresie wskazanym w art. 2 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr
1100/2007 z dnia 18 września 2007 r. ustanawiającego środki służące
odbudowie zasobów węgorza europejskiego - zmniejszenie śmiertelności
wywoływanej działalnością człowieka, tak aby zapewnić wysokie
prawdopodobieństwo spłynięcia do morza co najmniej 40 % takiego stada
węgorza srebrzystego, jakie według najbardziej realnych szacunków
spływałoby do morza, gdyby nie podlegało wpływowi działalności człowieka;
- zwiększenie szansy na odbycie przez jak największą liczbę węgorzy tarła
w Morzu Sargassowym.
Celem projektu jest również umożliwienie rybakom, którzy w trakcie ww.
okresu ochronnego nie mogą dokonywać połowu węgorza, uzyskania
dodatkowego dochodu, mając na uwadze, że rybacy prowadzą we wrześniu
i październiku połowy ukierunkowane na inne gatunki ryb, za złowione
i przekazane węgorze srebrzyste.
Na jaki okres zaplanowano realizację tego projektu badawczego?
Planowany okres realizacji projektu to 15 września - 31 października 2026 r.
-- 3 of 5 --
Jakie środki finansowe przewidziano w projekcie badawczym realizowanym przez
MIR i jaka część tej kwoty trafi bezpośrednio do rybaków uczestniczących w
programie?
Do realizacji projektu przewiduje się wykorzystania środków pochodzących
z Funduszu Europejskiego dla Rybactwa na lata 2021-2027.
W chwili obecnej trwają uzgodnienia merytoryczne założeń projektu.
Szacowany jest także koszt całkowity projektu, którego wartość będzie
zależeć od ilości ryb, którym ułatwiony zostanie spływ na tarło. Szacuje się, że
głównym i zdecydowanie największym kosztem programu będzie wartość
zakupionych od rybaków, w celu transportu do morza, węgorzy srebrzystych.
Jaka jest całkowita kwota dofinansowania projektu ze środków Unii Europejskiej
i jaką część tych środków otrzymuje MIR, skoro rybakom proponuje się stawkę
120 zł/kg węgorza?
Całkowita wartość projektu zostanie ustalona na etapie składania wniosku
o dofinansowanie przez wnioskodawcę ubiegającego się o dofinansowanie ze
środków pochodzących z Funduszu Europejskiego dla Rybactwa na lata 2021-
2027. Dla ujednolicenia kosztów pozyskania ryby planowane jest ustalenie
stawki jednostkowej, za 1 kg węgorza, obowiązującej dla tego programu.
Całkowita wartość projektu zależna będzie od ilości pozyskanej ryby, a także
uwzględniać będzie koszty przygotowania bazy, leasing sprzętu w tym
specjalistycznego samochodu do przewozu ryb, ubezpieczenia, paliwa i pracy
specjalistów odpowiadających merytorycznie za realizację programu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 5 --
Klauzula informacyjna o zasadach przetwarzania Państwa/Pani/Pana danych
osobowych dostępna jest pod adresem:
www.gov.pl/rolnictwo/polityka-przetwarzania-danych-osobowych
-- 5 of 5 --