Interpelacja w sprawie wzmocnienia nadzoru nad domami pomocy społecznej w związku ze śmiercią pensjonariuszki DPS, która niezauważona opuściła placówkę i zmarła wskutek wychłodzenia organizmu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14694
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wzmocnienia nadzoru nad domami pomocy społecznej w związku ze śmiercią pensjonariuszki DPS, która niezauważona opuściła placówkę i zmarła wskutek wychłodzenia organizmu
Zgłaszający: Joanna Borowiak, Anna Milczanowska, Anita Czerwińska, Urszula Rusecka, Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Anna Kwiecień, Zbigniew Hoffmann, Iwona Ewa Arent, Patryk Wicher, Ewa Leniart, Magdalena Filipek-Sobczak
Data wpływu: 19-01-2026
Zwracam się z interpelacją w sprawie tragicznej śmierci pensjonariuszki Domu Pomocy Społecznej we Włocławku, która niezauważona przez personel opuściła placówkę, a następnie zmarła wskutek wychłodzenia organizmu.
Z dostępnych informacji wynika, że kobieta przebywała pod całodobową opieką placówki pomocy społecznej, pomimo tego doszło do sytuacji, w której pensjonariuszka samodzielnie opuściła budynek.
Opisane zdarzenie rodzi poważne wątpliwości co do prawidłowości sprawowanego nadzoru oraz skuteczności obowiązujących procedur bezpieczeństwa w domach pomocy społecznej. Sprawa ta budzi uzasadniony niepokój opinii publicznej, zwłaszcza w kontekście ochrony życia i zdrowia osób starszych, chorych i niesamodzielnych.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej posiada informacje na temat tego zdarzenia oraz czy zostało ono objęte nadzorem lub kontrolą ze strony właściwych organów?
2. Jakie są obowiązujące standardy dotyczące zabezpieczenia domów pomocy społecznej przed samowolnym opuszczeniem placówki przez pensjonariuszy, w szczególności w godzinach nocnych?
3. Czy w ocenie Pani Minister obowiązujące przepisy oraz standardy kadrowe zapewniają realne bezpieczeństwo mieszkańcom DPS-ów, zwłaszcza osobom z zaburzeniami poznawczymi lub ograniczoną zdolnością oceny sytuacji?
4. Czy planowane są zmiany legislacyjne lub organizacyjne mające na celu wzmocnienie nadzoru nad domami pomocy społecznej, w tym zwiększenie liczby personelu nocnego, obowiązkowych zabezpieczeń technicznych lub procedur reagowania na zaginięcie pensjonariusza?
5. Ile podobnych przypadków samowolnego oddalenia się mieszkańców DPS-ów, zakończonych zagrożeniem życia lub śmiercią, odnotowano w Polsce w ostatnich latach?
6. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu zapobiegania podobnym tragediom w przyszłości?
Wyjaśnienie tej sprawy oraz podjęcie skutecznych działań naprawczych jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa osób przebywających w domach pomocy społecznej oraz odbudowy zaufania do instytucji państwowych odpowiedzialnych za system pomocy społecznej.
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6643 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.43.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14694 Pani Poseł Joanny Borowiak wraz z grupą posłów,
w sprawie wzmocnienia nadzoru nad domami pomocy społecznej, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 17 ust. 2 pkt 3, art. 19 pkt 10 oraz art. 21 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004
r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1214, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”,
prowadzenie domów pomocy społecznej jest zadaniem własnym gminy, powiatu i
samorządu województwa. To na samorządach spoczywa zatem obowiązek
zagwarantowania odpowiednich warunków funkcjonowania domów pomocy społecznej
(dps), w tym utrzymanie standardów określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki
Społecznej w sprawie domów pomocy społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. (Dz.U. z 2025
r. poz. 51). Przepisy art. 55 przywołanej ustawy wskazują, że dps ma obowiązek zapewniać
mieszkańcom odpowiednie warunki bytowe, opiekę, wsparcie i pomoc dostosowaną do ich
indywidualnych potrzeb. Organ prowadzący odpowiada za organizację placówki w sposób
gwarantujący jej pensjonariuszom bezpieczeństwo oraz poszanowanie ich autonomii
fizycznej i psychicznej.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, niezwłocznie po powzięciu informacji
o zdarzeniu, do którego doszło w Domu Pomocy Społecznej we Włocławku przy ul.
Nowomiejskiej, wystąpił do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, będącego zgodnie z art. 22
pkt 8 ustawy organem nadzorującym działalność usytuowanych na podległym mu terenie
jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, oraz do Prezydenta Miasta Włocławka,
który na podstawie art. 112 ust. 8 wskazanej ustawy również sprawuje nadzór nad
placówką, z prośbą o podjęcie stosownych działań i udzielenie wyjaśnień dotyczących
czynności, które były prowadzone i zostaną podjęte w tej sprawie.
Z informacji uzyskanych od Wydziału Polityki Społecznej Kujawsko-Pomorskiego Urzędu
Wojewódzkiego w Bydgoszczy wynika m.in., że Wojewoda Kujawsko-Pomorski
niezwłocznie zarządził kontrolę doraźną (zaplanowaną na 19 stycznia 2026 r.), której celem
było wyjaśnienie okoliczności zdarzenia z 11 stycznia 2026 r. Ponadto Wojewoda
Kujawsko-Pomorski, pismem z 14 stycznia 2026 r., zaapelował do prowadzących domy
pomocy społecznej Prezydentów, Starostów, Burmistrzów oraz Dyrektorów DPS z
województwa kujawsko-pomorskiego o wzmożenie działań zmierzających do zapewnienia
bezpieczeństwa ich mieszkańcom, zwłaszcza osobom z niepełnosprawnościami i w
podeszłym wieku, które są szczególnie narażone są na kontuzje czy wychłodzenie
organizmu. Na podstawie informacji przekazanych przez Dyrektora jednostki ustalono, że
w dniu zdarzenia mieszkańcy znajdowali się pod opieką dwóch pracowników (opiekun i
opiekun medyczny). Wskaźnik zatrudnienia pracowników Zespołu Terapeutyczno-
Opiekuńczego był według stanu na 31 grudnia 2025 r. zachowany, a ponadto weryfikowany
podczas planowanego postępowania kontrolnego. Celem podejmowanej obecnie przez
służby wojewody kontroli jest ocena zgodności działania placówek z obowiązującymi
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
przepisami i standardami opieki. Na podstawie ustaleń dokonanych w jej wyniku usunięte
zostaną wszelkie stwierdzone ewentualnie nieprawidłowości.
Odnośnie do kwestii zabezpieczenia domów pomocy społecznej przed samowolnym
opuszczeniem placówek przez pensjonariuszy należy podkreślić, że co do zasady
mieszkańcy dps mają prawo swobodnie opuszczać placówkę, a jej pracownicy powinni
uszanować ich samodzielność i prawo do decydowania o sobie. Wyjątek przewiduje art. 55
ust. 2b ustawy – jeśli brak opieki zagraża życiu lub w poważny sposób zdrowiu mieszkańca
będącego osobą z zaburzeniami psychicznymi, możliwe jest czasowe ograniczenie
swobodnego opuszczania przez niego placówki.
Biorąc pod uwagę obowiązujące standardy kadrowe, zgodnie z §6 ust. 2 rozporządzenia,
warunkiem efektywnej realizacji usług opiekuńczych i wspomagających w dps jest m.in.
posiadanie wskaźnika zatrudnienia pracowników zespołu terapeutyczno-opiekuńczego
w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, który w przypadku domu dla osób w
podeszłym wieku nie powinien wynosić mniej niż 0,4 na jednego mieszkańca. Przy ustalaniu
wskaźników zatrudnienia uwzględnia się również wolontariuszy, stażystów, praktykantów
oraz osoby odbywające służbę zastępczą w dps, a także osoby wykonujące pracę na
podstawie umów cywilnoprawnych, jeżeli pracują bezpośrednio z mieszkańcami placówki.
Przy wyliczaniu wskaźnika udział tych osób nie może przekroczyć 20% ogólnej liczby
zatrudnionych w zespole terapeutyczno-opiekuńczym, a także pracowników pierwszego
kontaktu zatrudnionych na stanowiskach administracyjnych lub obsługi, w wymiarze
proporcjonalnym do czasu, w jakim koordynują działania wynikające z indywidualnego planu
wsparcia mieszkańca dps.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają obecnie prace analityczne nad
przepisami regulującymi funkcjonowanie domów pomocy społecznej. Mają one na celu
ocenę zasadności oraz możliwości zmian regulacji dotyczących rzeczywistej liczebności
personelu opiekuńczego w domach pomocy społecznej w stosunku do liczby mieszkańców.
Pragnę też podkreślić, że projekt ustawy o zmianie ustawy pomocy społecznej oraz
niektórych innych ustaw (UD315) zawiera przepisy zwiększające bezpieczeństwo osób
mieszkających w domach pomocy społecznych, dotyczące m.in. poszerzenie zakresu
kontroli przeprowadzanej przez wojewodów o obszar przestrzegania praw człowieka i
jakości świadczonych usług. Projektowane zmiany opracowano w ramach z prac Zespołu
ds. Reformy Systemu Pomocy Społecznej, który powołano 27 czerwca 2024 r. Warto
podkreślić, że jedną z grup tematycznych działających w ramach zespołu jest grupa
tematyczna ds. funkcjonowania instytucji i placówek świadczących usługi całodobowe.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej realizowany jest też w ramach
Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 projekt pn.
„Wsparcie instytucji regionalnych w procesie deinstytucjonalizacji usług społecznych”.
Jednym z planowanych zadań projektowych jest audyt dotyczący świadczenia usług we
wszystkich regionach, w tym badanie, przegląd i ocena funkcjonowania domów pomocy
społecznej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --