Interpelacja nr 14676
Interpelacja w sprawie objęcia wsparciem finansowym w ramach algorytmu subwencji ekologicznej jednostek samorządu terytorialnego ściśle związanych w sposób rzeczywisty, a nie tylko poprzez granice administracyjne, z obszarami prawnie chronionymi
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Klimat, Energia i Środowisko (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie objęcia wsparciem finansowym w ramach algorytmu subwencji ekologicznej jednostek samorządu terytorialnego ściśle związanych w sposób rzeczywisty, a nie tylko poprzez granice administracyjne, z obszarami prawnie chronionymi
Interpelacja nr 14676
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie objęcia wsparciem finansowym w ramach algorytmu subwencji ekologicznej jednostek samorządu terytorialnego ściśle związanych w sposób rzeczywisty, a nie tylko poprzez granice administracyjne, z obszarami prawnie chronionymi
Zgłaszający: Jarosław Zieliński
Data wpływu: 16-01-2026
Białystok, 16 stycznia 2026 roku
Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1572) „potrzeby finansowe jednostki samorządu terytorialnego, podlegające sfinansowaniu na podstawie tej ustawy, to suma potrzeb: wyrównawczych, oświatowych, rozwojowych, ekologicznych i uzupełniających”.
Art. 29 ust. 1 przywołanej ustawy stanowi, że „potrzeby ekologiczne ustala się dla jednostki samorządu terytorialnego, na terenie której znajdują się obszary o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chronione, przez które rozumie się parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, strefy ochrony krajobrazu ustanawiane w tych obszarach, a także obszary Natura 2000, zwane dalej obszarami prawnie chronionymi”. Oznacza to, że jednostki samorządu terytorialnego pozostające w bliskim, bezpośrednim sąsiedztwie wymienionych wyżej obszarów i z nimi ściśle związane, lecz formalnie nieposiadające w swoich granicach administracyjnych wymienionych form ochrony przyrody, nie otrzymują wsparcia w ramach subwencji ekologicznej, co jest dla nich krzywdzące i stwarza istotne bariery rozwojowe.
Jedną z takich jednostek samorządu terytorialnego jest miasto Hajnówka położone na zachodnim krańcu Puszczy Białowieskiej, którego historia, funkcjonowanie i rozwój są nie tylko ściśle związane, ale wprost uzależnione od sposobów gospodarowania zasobami kompleksu leśnego Puszczy Białowieskiej, które podlegały historycznym zmianom, a aktualnie są w znacznej mierze zdeterminowane wpisaniem całego znajdującego się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obszaru Puszczy Białowieskiej na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Rada Miasta Hajnówka uchwałą nr XX/111/25 z dnia 29 października 2025 r. przyjęła stanowisko w sprawie nieuwzględniania miasta Hajnówka w algorytmie subwencji ekologicznej mimo jego faktycznego powiązania z obszarami chronionymi Puszczy Białowieskiej, w którym przedstawiła istotne argumenty przemawiające za koniecznością korekty aktualnie obowiązujących przepisów w taki sposób, aby umożliwiały one wsparcie w ramach subwencji ekologicznej jednostek samorządu terytorialnego ściśle związanych w sposób rzeczywisty, a nie tylko poprzez granice administracyjne, z obszarami prawnie chronionymi, do których należy miasto Hajnówka. Poparcie dla apelu Rady Miasta Hajnówka wyraziła Rada Powiatu Hajnowskiego w stanowisku z dnia 18 grudnia 2025 roku.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się do Pana Premiera o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy wobec uzasadnionych argumentów, wyrażonych w stanowiskach Rady Miasta Hajnówka i Rady Powiatu Hajnowskiego oraz niniejszej interpelacji, rząd zamierza podjąć inicjatywę legislacyjną w celu zmiany przepisów ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1572) tak, aby jednostki samorządu terytorialnego, które są bezpośrednio w sposób rzeczywisty, a nie tylko poprzez granice administracyjne, związane z obszarami prawnie chronionymi, mogły zostać objęte wsparciem finansowym w ramach algorytmu subwencji ekologicznej?
2. Które jednostki samorządu terytorialnego w województwie podlaskim podlegają przepisom przywołanej ustawy w jej aktualnym brzmieniu w zakresie skalkulowania ich potrzeb finansowych z uwzględnieniem subwencji ekologicznej?
3. O jakie konkretne kwoty wsparcia finansowego zostały zwiększone dochody tych jednostek z tytułu subwencji ekologicznej?
4. Na jakie wsparcie finansowe z tytułu subwencji ekologicznej mogłoby liczyć miasto Hajnówka, gdyby zostało ono objęte zasadami ustalania potrzeb finansowych na podstawie ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z uwzględnieniem tej subwencji?
Interpelacja nr 14676
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie objęcia wsparciem finansowym w ramach algorytmu subwencji ekologicznej jednostek samorządu terytorialnego ściśle związanych w sposób rzeczywisty, a nie tylko poprzez granice administracyjne, z obszarami prawnie chronionymi
Zgłaszający: Jarosław Zieliński
Data wpływu: 16-01-2026
Białystok, 16 stycznia 2026 roku
Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1572) „potrzeby finansowe jednostki samorządu terytorialnego, podlegające sfinansowaniu na podstawie tej ustawy, to suma potrzeb: wyrównawczych, oświatowych, rozwojowych, ekologicznych i uzupełniających”.
Art. 29 ust. 1 przywołanej ustawy stanowi, że „potrzeby ekologiczne ustala się dla jednostki samorządu terytorialnego, na terenie której znajdują się obszary o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chronione, przez które rozumie się parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, strefy ochrony krajobrazu ustanawiane w tych obszarach, a także obszary Natura 2000, zwane dalej obszarami prawnie chronionymi”. Oznacza to, że jednostki samorządu terytorialnego pozostające w bliskim, bezpośrednim sąsiedztwie wymienionych wyżej obszarów i z nimi ściśle związane, lecz formalnie nieposiadające w swoich granicach administracyjnych wymienionych form ochrony przyrody, nie otrzymują wsparcia w ramach subwencji ekologicznej, co jest dla nich krzywdzące i stwarza istotne bariery rozwojowe.
Jedną z takich jednostek samorządu terytorialnego jest miasto Hajnówka położone na zachodnim krańcu Puszczy Białowieskiej, którego historia, funkcjonowanie i rozwój są nie tylko ściśle związane, ale wprost uzależnione od sposobów gospodarowania zasobami kompleksu leśnego Puszczy Białowieskiej, które podlegały historycznym zmianom, a aktualnie są w znacznej mierze zdeterminowane wpisaniem całego znajdującego się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obszaru Puszczy Białowieskiej na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Rada Miasta Hajnówka uchwałą nr XX/111/25 z dnia 29 października 2025 r. przyjęła stanowisko w sprawie nieuwzględniania miasta Hajnówka w algorytmie subwencji ekologicznej mimo jego faktycznego powiązania z obszarami chronionymi Puszczy Białowieskiej, w którym przedstawiła istotne argumenty przemawiające za koniecznością korekty aktualnie obowiązujących przepisów w taki sposób, aby umożliwiały one wsparcie w ramach subwencji ekologicznej jednostek samorządu terytorialnego ściśle związanych w sposób rzeczywisty, a nie tylko poprzez granice administracyjne, z obszarami prawnie chronionymi, do których należy miasto Hajnówka. Poparcie dla apelu Rady Miasta Hajnówka wyraziła Rada Powiatu Hajnowskiego w stanowisku z dnia 18 grudnia 2025 roku.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się do Pana Premiera o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy wobec uzasadnionych argumentów, wyrażonych w stanowiskach Rady Miasta Hajnówka i Rady Powiatu Hajnowskiego oraz niniejszej interpelacji, rząd zamierza podjąć inicjatywę legislacyjną w celu zmiany przepisów ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1572) tak, aby jednostki samorządu terytorialnego, które są bezpośrednio w sposób rzeczywisty, a nie tylko poprzez granice administracyjne, związane z obszarami prawnie chronionymi, mogły zostać objęte wsparciem finansowym w ramach algorytmu subwencji ekologicznej?
2. Które jednostki samorządu terytorialnego w województwie podlaskim podlegają przepisom przywołanej ustawy w jej aktualnym brzmieniu w zakresie skalkulowania ich potrzeb finansowych z uwzględnieniem subwencji ekologicznej?
3. O jakie konkretne kwoty wsparcia finansowego zostały zwiększone dochody tych jednostek z tytułu subwencji ekologicznej?
4. Na jakie wsparcie finansowe z tytułu subwencji ekologicznej mogłoby liczyć miasto Hajnówka, gdyby zostało ono objęte zasadami ustalania potrzeb finansowych na podstawie ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z uwzględnieniem tej subwencji?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.3 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7377 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 13 lutego 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 14676 Posła Jarosława Zielińskiego
w sprawie objęcia wsparciem finansowym w ramach algorytmu
subwencji ekologicznej JST
Znak sprawy: ST4.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Kancelaria Sejmu RP
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na skierowaną do Prezesa Rady Ministrów interpelację nr 14676
posła Jarosława Zielińskiego w sprawie objęcia wsparciem finansowym w ramach
algorytmu subwencji ekologicznej jednostek samorządu terytorialnego ściśle
związanych w sposób rzeczywisty, a nie tylko poprzez granice administracyjne,
z obszarami prawnie chronionymi, w porozumieniu z Ministerstwem Klimatu
i Środowiska proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego1 zmieniła zasady ustalania dochodów dla jednostek samorządu
terytorialnego (JST), wzmacniając finansowo samorządy. Dochody JST opierają się
głównie na określonych ustawowo udziałach w podatku dochodowym od osób
fizycznych (PIT) i podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) liczonych jako
procent dochodów podatników z terenu danej JST. Zgodnie z przepisami ww.
ustawy, JST otrzymują zwiększone dochody w podatkach PIT i CIT, ustalone tak, aby
sfinansowały potrzeby samorządów, określone w ustawie jako potrzeby finansowe.
Wśród potrzeb finansowych są m.in. potrzeby ekologiczne.
W przypadku, gdy dochody z tytułu udziałów w PIT i CIT są niewystarczające
na pokrycie określonych w ww. ustawie potrzeb finansowych, jednostki samorządu
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 1572, z późn. zm.
-- 1 of 3 --
2/3
terytorialnego otrzymują subwencję ogólną z budżetu państwa. Subwencja ma więc
charakter jedynie uzupełniający wobec podstawowych dochodów jednostek
samorządu terytorialnego, opierających się głównie na udziałach w PIT i CIT.
Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie przewiduje ustalania
„subwencji ekologicznej”. Jednocześnie należy podkreślić, że potrzeby ekologiczne
są wyłącznie elementem kalkulacyjnym ustalenia potrzeb finansowych JST i nie
stanowią wydzielonego komponentu ich finansowania.
W myśl obowiązującego art. 29 ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, potrzeby ekologiczne ustala się wyłącznie dla jednostki samorządu
terytorialnego, na terenie której znajdują się obszary o szczególnych walorach
przyrodniczych prawnie chronione, przez które rozumie się parki narodowe,
rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, strefy
ochrony krajobrazu ustanawiane w tych obszarach, a także obszary Natura 2000.
Kwota potrzeb ekologicznych uzależniona jest od powierzchni poszczególnych form
ochrony przyrody oraz stawki przyjętej dla danej formy ochrony. W przypadku gdy
jeden obszar jest objęty różnymi formami ochrony przyrody, do wyliczeń potrzeb
ekologicznych przyjmowany jest obszar o najwyższej wadze. Potrzeby te dla danego
samorządu terytorialnego obliczane są jako suma iloczynów powierzchni danego
obszaru chronionego i stawki za 1 ha powierzchni obszaru chronionego, przy czym
poszczególnym formom ochrony przyrody przypisane zostały ustawowo określone
wagi, w zależności od wartości przyrodniczej oraz stopnia ograniczeń działalności
gospodarczej danego obszaru. Stawka bazowa za 1 ha powierzchni obszaru
chronionego na 2025 r. została określona ustawowo i jest corocznie waloryzowana
wskaźnikiem inflacji.
Rozwiązania zawarte w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
w zakresie potrzeb ekologicznych zostały przygotowane we współpracy
z Ministrem Klimatu i Środowiska (który jest właściwy w sprawach terenów prawnie
chronionych o szczególnych walorach przyrodniczych) oraz ograniczeń
stosowanych w poszczególnych strefach ochrony. Wymaga zauważenia, że projekt
ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zawierający rozwiązania
w zakresie potrzeb ekologicznych został pozytywnie zaopiniowany przez stronę
samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Ustawa o dochodach JST tworzy system, który ogranicza subiektywną ocenę
potrzeb na rzecz algorytmicznego mechanizmu, opartego na jasnych, prawnie
zdefiniowanych formach ograniczeń środowiskowych (obszary chronione). Wymiar
finansowy potrzeb ekologicznych zależy od powierzchni form ochrony przyrody
zlokalizowanych w poszczególnych jednostkach. Ustanowienie obszaru
chronionego wiąże się z szansami, ale również ograniczeniami rozwojowymi dla
jednostek samorządu terytorialnego oraz mieszkańców. Może mieć również wpływ
na zmniejszenie poziomu przychodów ponieważ obszary chronione, w szczególności
parki narodowe, wprowadzają pewne ograniczenia, ale jednocześnie dają nowe
możliwości rozwoju m.in. w obszarze turystyki.
-- 2 of 3 --
3/3
Należy mieć na względzie, że ustawa o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego ma charakter generalny (ogólny), co oznacza, że nie jest możliwe
uwzględnianie w niej indywidualnej, wyjątkowej i unikalnej sytuacji każdej z kilku
tysięcy jednostek samorządowych w kraju. Zamiast tego, wprowadza obiektywne
wskaźniki i wagi, np. powierzchnia parków narodowych, na podstawie których
wyliczane są potrzeby finansowe, w tym potrzeby ekologiczne.
Przyjęte rozwiązania stanowią przede wszystkim dodatkowe wsparcie dla mniej
zamożnych samorządów, które upatrują szanse rozwojowe w wykorzystaniu
walorów przyrodniczych i rozwoju turystyki przyrodniczej. Gminy mogą
wykorzystać dodatkowe środki m.in. na stymulowanie rozwoju turystyki i zielonych
miejsc pracy.
Zadaniem nowych rozwiązań jest nie tylko wsparcie gmin, ale również zachęcanie do
tworzenia nowych obszarów chronionych, w szczególności parków narodowych
i rezerwatów przyrody. Zaproponowany mechanizm finansowania stanowi realną
zachętę dla tworzenia nowych form ochrony przyrody. Przy czym w przypadku
większości gmin utworzenie nowej formy ochrony przyrody lub podwyższenie rangi
istniejących obszarów chronionych będzie miało wpływ na zwiększenie wypłacanej
subwencji ogólnej w kolejnych latach.
Przedstawiając powyższe, należy podkreślić, że w wyniku wprowadzenia
od 1 stycznia 2025 r. nowego systemu dochodów samorządu terytorialnego,
dochody Miasta Hajnówki wzrosły w okresie 2025 -2026 r. - w stosunku do
poprzedniego systemu - łącznie o 22,2 mln zł (wzrost o 16,6%).
Odnosząc się do pytania Pana Posła o plany w zakresie zmiany przepisów ustawy z
dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
informuję, że na obecnym etapie Ministerstwo Finansów nie planuje zmian w tych
zasadach.
Mając na uwadze pytanie Pana Posła które jednostki samorządu terytorialnego
podlegają przepisom przywołanej ustawy o dochodach JST oraz jakie są kwoty
wsparcia finansowego, w załączeniu przekazuję wykaz jednostek samorządu
terytorialnego województwa podlaskiego z naliczonymi potrzebami ekologicznymi
na 2025 r. i 2026 r. wyliczonymi przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
W załączeniu: JST województwa podlaskiego z naliczonymi potrzebami ekologicznymi na
2025 r. i 2026 r.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 13 lutego 2026 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 14676 Posła Jarosława Zielińskiego
w sprawie objęcia wsparciem finansowym w ramach algorytmu
subwencji ekologicznej JST
Znak sprawy: ST4.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Kancelaria Sejmu RP
ul. Wiejska 4/6/8
00-902 Warszawa
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na skierowaną do Prezesa Rady Ministrów interpelację nr 14676
posła Jarosława Zielińskiego w sprawie objęcia wsparciem finansowym w ramach
algorytmu subwencji ekologicznej jednostek samorządu terytorialnego ściśle
związanych w sposób rzeczywisty, a nie tylko poprzez granice administracyjne,
z obszarami prawnie chronionymi, w porozumieniu z Ministerstwem Klimatu
i Środowiska proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego1 zmieniła zasady ustalania dochodów dla jednostek samorządu
terytorialnego (JST), wzmacniając finansowo samorządy. Dochody JST opierają się
głównie na określonych ustawowo udziałach w podatku dochodowym od osób
fizycznych (PIT) i podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) liczonych jako
procent dochodów podatników z terenu danej JST. Zgodnie z przepisami ww.
ustawy, JST otrzymują zwiększone dochody w podatkach PIT i CIT, ustalone tak, aby
sfinansowały potrzeby samorządów, określone w ustawie jako potrzeby finansowe.
Wśród potrzeb finansowych są m.in. potrzeby ekologiczne.
W przypadku, gdy dochody z tytułu udziałów w PIT i CIT są niewystarczające
na pokrycie określonych w ww. ustawie potrzeb finansowych, jednostki samorządu
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 1572, z późn. zm.
-- 1 of 3 --
2/3
terytorialnego otrzymują subwencję ogólną z budżetu państwa. Subwencja ma więc
charakter jedynie uzupełniający wobec podstawowych dochodów jednostek
samorządu terytorialnego, opierających się głównie na udziałach w PIT i CIT.
Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie przewiduje ustalania
„subwencji ekologicznej”. Jednocześnie należy podkreślić, że potrzeby ekologiczne
są wyłącznie elementem kalkulacyjnym ustalenia potrzeb finansowych JST i nie
stanowią wydzielonego komponentu ich finansowania.
W myśl obowiązującego art. 29 ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, potrzeby ekologiczne ustala się wyłącznie dla jednostki samorządu
terytorialnego, na terenie której znajdują się obszary o szczególnych walorach
przyrodniczych prawnie chronione, przez które rozumie się parki narodowe,
rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, strefy
ochrony krajobrazu ustanawiane w tych obszarach, a także obszary Natura 2000.
Kwota potrzeb ekologicznych uzależniona jest od powierzchni poszczególnych form
ochrony przyrody oraz stawki przyjętej dla danej formy ochrony. W przypadku gdy
jeden obszar jest objęty różnymi formami ochrony przyrody, do wyliczeń potrzeb
ekologicznych przyjmowany jest obszar o najwyższej wadze. Potrzeby te dla danego
samorządu terytorialnego obliczane są jako suma iloczynów powierzchni danego
obszaru chronionego i stawki za 1 ha powierzchni obszaru chronionego, przy czym
poszczególnym formom ochrony przyrody przypisane zostały ustawowo określone
wagi, w zależności od wartości przyrodniczej oraz stopnia ograniczeń działalności
gospodarczej danego obszaru. Stawka bazowa za 1 ha powierzchni obszaru
chronionego na 2025 r. została określona ustawowo i jest corocznie waloryzowana
wskaźnikiem inflacji.
Rozwiązania zawarte w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
w zakresie potrzeb ekologicznych zostały przygotowane we współpracy
z Ministrem Klimatu i Środowiska (który jest właściwy w sprawach terenów prawnie
chronionych o szczególnych walorach przyrodniczych) oraz ograniczeń
stosowanych w poszczególnych strefach ochrony. Wymaga zauważenia, że projekt
ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zawierający rozwiązania
w zakresie potrzeb ekologicznych został pozytywnie zaopiniowany przez stronę
samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Ustawa o dochodach JST tworzy system, który ogranicza subiektywną ocenę
potrzeb na rzecz algorytmicznego mechanizmu, opartego na jasnych, prawnie
zdefiniowanych formach ograniczeń środowiskowych (obszary chronione). Wymiar
finansowy potrzeb ekologicznych zależy od powierzchni form ochrony przyrody
zlokalizowanych w poszczególnych jednostkach. Ustanowienie obszaru
chronionego wiąże się z szansami, ale również ograniczeniami rozwojowymi dla
jednostek samorządu terytorialnego oraz mieszkańców. Może mieć również wpływ
na zmniejszenie poziomu przychodów ponieważ obszary chronione, w szczególności
parki narodowe, wprowadzają pewne ograniczenia, ale jednocześnie dają nowe
możliwości rozwoju m.in. w obszarze turystyki.
-- 2 of 3 --
3/3
Należy mieć na względzie, że ustawa o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego ma charakter generalny (ogólny), co oznacza, że nie jest możliwe
uwzględnianie w niej indywidualnej, wyjątkowej i unikalnej sytuacji każdej z kilku
tysięcy jednostek samorządowych w kraju. Zamiast tego, wprowadza obiektywne
wskaźniki i wagi, np. powierzchnia parków narodowych, na podstawie których
wyliczane są potrzeby finansowe, w tym potrzeby ekologiczne.
Przyjęte rozwiązania stanowią przede wszystkim dodatkowe wsparcie dla mniej
zamożnych samorządów, które upatrują szanse rozwojowe w wykorzystaniu
walorów przyrodniczych i rozwoju turystyki przyrodniczej. Gminy mogą
wykorzystać dodatkowe środki m.in. na stymulowanie rozwoju turystyki i zielonych
miejsc pracy.
Zadaniem nowych rozwiązań jest nie tylko wsparcie gmin, ale również zachęcanie do
tworzenia nowych obszarów chronionych, w szczególności parków narodowych
i rezerwatów przyrody. Zaproponowany mechanizm finansowania stanowi realną
zachętę dla tworzenia nowych form ochrony przyrody. Przy czym w przypadku
większości gmin utworzenie nowej formy ochrony przyrody lub podwyższenie rangi
istniejących obszarów chronionych będzie miało wpływ na zwiększenie wypłacanej
subwencji ogólnej w kolejnych latach.
Przedstawiając powyższe, należy podkreślić, że w wyniku wprowadzenia
od 1 stycznia 2025 r. nowego systemu dochodów samorządu terytorialnego,
dochody Miasta Hajnówki wzrosły w okresie 2025 -2026 r. - w stosunku do
poprzedniego systemu - łącznie o 22,2 mln zł (wzrost o 16,6%).
Odnosząc się do pytania Pana Posła o plany w zakresie zmiany przepisów ustawy z
dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
informuję, że na obecnym etapie Ministerstwo Finansów nie planuje zmian w tych
zasadach.
Mając na uwadze pytanie Pana Posła które jednostki samorządu terytorialnego
podlegają przepisom przywołanej ustawy o dochodach JST oraz jakie są kwoty
wsparcia finansowego, w załączeniu przekazuję wykaz jednostek samorządu
terytorialnego województwa podlaskiego z naliczonymi potrzebami ekologicznymi
na 2025 r. i 2026 r. wyliczonymi przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
W załączeniu: JST województwa podlaskiego z naliczonymi potrzebami ekologicznymi na
2025 r. i 2026 r.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --