Interpelacja w sprawie faktycznego zadłużenia Rzeczypospolitej Polskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14669
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie faktycznego zadłużenia Rzeczypospolitej Polskiej
Zgłaszający: Katarzyna Czochara
Data wpływu: 16-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie rzeczywistego poziomu zadłużenia państwa polskiego, który – wbrew oficjalnym komunikatom rządu – budzi coraz większe obawy zarówno wśród ekspertów, jak i obywateli. Obecny rząd deklaruje odpowiedzialność finansową, jednak unika jednoznacznego przedstawienia pełnego obrazu zobowiązań, jakie zostały i są zaciągane w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej.
Polacy mają prawo wiedzieć, ile naprawdę wynosi dług państwa, jakie zobowiązania zostały przesunięte poza budżet oraz jakie konsekwencje finansowe obecna polityka rządu przyniesie w perspektywie najbliższych lat. Coraz częściej można odnieść wrażenie, że zamiast realnej kontroli finansów publicznych mamy do czynienia z kreatywną księgowością oraz próbą ukrywania faktycznej skali zadłużenia.
Szczególne zaniepokojenie budzi kwestia Krajowego Planu Odbudowy, który przedstawiany jest jako „darmowe środki z Unii Europejskiej”, podczas gdy w rzeczywistości znacząca jego część ma charakter długu, który będą spłacać polscy podatnicy. Rząd nie informuje w sposób jasny i uczciwy, od kiedy Polska zacznie ponosić realne koszty obsługi tego zadłużenia i jakie będą one w ujęciu rocznym.
Równie niepokojący jest brak przejrzystości w zakresie zobowiązań finansowych związanych z pomocą udzielaną Ukrainie. Pomoc ta – niezależnie od jej politycznego kontekstu – generuje konkretne koszty, które w przyszłości obciążą budżet państwa. Tymczasem rząd nie przedstawia opinii publicznej pełnych danych dotyczących skali tych zobowiązań.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jaka jest rzeczywista, całkowita kwota zadłużenia Rzeczypospolitej Polskiej, obejmująca wszystkie zobowiązania Skarbu Państwa, funduszy celowych, podmiotów pozabudżetowych, agencji rządowych oraz spółek kontrolowanych przez państwo, niezależnie od tego, czy są one formalnie zaliczane do długu publicznego?
2. Od którego momentu Polska rozpocznie faktyczną spłatę zadłużenia wynikającego z Krajowego Planu Odbudowy i jaka będzie roczna kwota obciążeń budżetu państwa z tego tytułu, z wyraźnym rozróżnieniem na spłatę kapitału oraz odsetki?
3. Jaka jest łączna wartość długu oraz zobowiązań finansowych zaciągniętych przez państwo polskie w związku z pomocą dla Ukrainy, w tym:
• pożyczek i kredytów,
• gwarancji finansowych,
• zobowiązań wynikających z zakupów i przekazywania uzbrojenia,
• innych instrumentów, które w przyszłości będą wymagały finansowania z budżetu RP?
4. Czy poza wskazanymi wyżej zobowiązaniami istnieją inne formy zadłużenia, gwarancji lub przyszłych obciążeń finansowych, o których rząd nie informuje opinii publicznej w sposób jednoznaczny i pełny?
5. Czy Ministerstwo Finansów zamierza wreszcie przedstawić uczciwy, kompletny i transparentny bilans finansów publicznych, zamiast ograniczać się do wybiórczych danych i zabiegów statystycznych, które zniekształcają realny obraz sytuacji finansowej państwa?
Oczekuję jednoznacznych i wyczerpujących odpowiedzi.
Z poważaniem
Poseł na Sejm RP
Katarzyna Czochara
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15052 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/6
Warszawa, 10 lutego 2026 roku
Sprawa: Interpelacja poselska nr 14669
Znak sprawy: DP2.054.1.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Dotyczy: Interpelacja w sprawie faktycznego zadłużenia
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie,
w odpowiedzi na interpelację nr 14669 pani posłanki Katarzyny Czochary
przekazuję następujące wyjaśnienia:
Ad 1.
Dane dotyczące państwowego długu publicznego oraz długu sektora instytucji
rządowych i samorządowych (obejmującego także m.in. fundusze umiejscowione
w Banku Gospodarstwa Krajowego oraz przedsiębiorstwa państwowe zaliczone do
tego sektora) publikowane są kwartalnie na stronie internetowej Ministerstwa
Finansów pod adresem:
https://www.gov.pl/web/finanse/zadluzenie-sektora-finansow-publicznych
Ponadto, Narodowy Bank Polski publikuje statystyki rachunków finansowych
prezentujących aktywa finansowe i zobowiązania poszczególnych grup podmiotów
krajowych, ujętych w sektory i podsektory instytucjonalne, oraz sektora zagranica
w podziale według rodzajów operacji finansowych reprezentowanych przez
instrumenty finansowe. Rachunki finansowe obejmują dane bilansowe (stan na
koniec okresu) oraz informacje o transakcjach:
https://nbp.pl/statystyka-i-sprawozdawczosc/statystyka-monetarna-i-
finansowa/rachunki-finansowe/
-- 1 of 6 --
2/6
Ad 2.
Wg stanu na koniec stycznia 2026 r. Polska otrzymała z Unii Europejskiej na
realizację Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności pożyczki
o łącznej wartości 17,4 mld EUR. Ich oprocentowanie jest zmienne i ustalane po
zakończeniu rocznych okresów odsetkowych. Płatności z tytułu odsetek od
pożyczek rozpoczęły się w 2025 roku i wyniosły 276 mln EUR. Spłata kapitału od
zaciągniętych dotychczas pożyczek będzie miała miejsce w latach 2035-56
i wyniesie średnio 0,8 mld EUR rocznie.
Ad 3.
Wydatki budżetu państwa są klasyfikowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra
Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów,
wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł
zagranicznych1 oraz według części budżetowych2, ustanowionych
z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia przejrzystości gospodarowania środkami
publicznymi3.
Zasadniczo wydatki na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań na rzecz
pomocy Ukrainie, w szczególności obywatelom Ukrainy dotkniętym konfliktem
zbrojnym na terytorium Ukrainy, w tym zadań realizowanych na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, jak i poza nim, a także realizacji zadań związanych
z bezpieczeństwem żywnościowym kraju w związku z konfliktem zbrojnym na
terytorium Ukrainy, są ponoszone z Funduszu Pomocy4.
Na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy
w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa BGK na zasilenie
Funduszu Pomocy zaciągnął łącznie zobowiązania (emisje obligacji) o wartości 28
363 941 100 zł. Zobowiązania te zostały objęte gwarancjami SP, których łączna
kwota wynosi 39 709 517 540 zł (wartość obligacji i gwarancji walutowych
przeliczono po kursie opublikowanym w dniu poprzedzającym dzień wystawienia
oświadczenia o gwarancji SP). Ostatnia spłata zobowiązań z tytułu wyemitowanych
przez BGK obligacji na rzecz Funduszu Pomocy przypada na rok 2054.
Zgodnie z Umową między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy
o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej z 9 września 2015 roku, Rząd RP
udzielił Rządowi Ukrainy preferencyjnego kredytu do wysokości 100 mln EUR
(zwiększonego w 2022 roku do 160 mln EUR) przeznaczonego na finansowanie
eksportu towarów i usług z Polski na Ukrainę w celu realizacji projektów
modernizacji infrastruktury drogowej granic oraz budowy i wyposażenia
ukraińsko-polskich przejść granicznych. Należności bieżące SP z tytułu ww.
kredytu udzielonego Ukrainie wynoszą na dzień 31.12.2025 r.: 114 604 974,53
EUR (484 400 845,85 zł).
Ponadto, w czerwcu 2022 r. została podpisana pomiędzy Skarbem Państwa a
Bankiem Rozwoju Rady Europy (BRRE) umowa pożyczki na kwotę 450 mln EUR na
refinansowanie wydatków Funduszu Pomocy (w szczególności kosztów
1 Dz. U. z 2022 r. poz. 513, z późn. zm.
2 rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 4 grudnia 2009 r. w sprawie klasyfikacji części
budżetowych oraz określenia ich dysponentów (Dz.U. z 2025 r. poz. 1185)
3 art. 114 ustawy z dnia 27 sierpnia 20029 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z
późn. zm.)
4 art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku
z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337, z późn. zm.)
-- 2 of 6 --
3/6
zakwaterowania oraz świadczeń socjalnych) wspierającego uchodźców z Ukrainy.
W lipcu 2024 r. oraz we wrześniu 2025 r. zostały podpisane aneksy do ww. umowy,
zwiększające wartość pożyczki do łącznej kwoty 740 mln EUR. Całość pożyczki
została wypłacona do końca 2025 r.
Pomoc finansowa w ramach UE:
Państwa członkowskie UE udzieliły gwarancji dla pożyczki udzielonej przez UE
Ukrainie w roku 2022 na kwotę 6 mld EUR (MFA 2 2022). Gwarantem pożyczki
jest budżet UE (w wysokości 9% pożyczki) oraz wszystkie państwa członkowskie
(61 % wartości pożyczki tj. 3,66 mld EUR). Gwarancja jest zabezpieczeniem na
wypadek sytuacji, w której Unia nie otrzymałaby od Ukrainy spłaty. Pożyczka
jest objęta 10-letnią karencją na spłatę przez Ukrainę kapitału tej pożyczki.
Zgodę na zawarcie umowy gwarancyjnej przez Ministra Finansów udzieliła Rada
Ministrów 31 października 2022 r. po czym została ona przekazana Komisji
Europejskiej. Polska udzieliła gwarancji zapłaty na żądanie kwoty w wysokości
138 355 900 EUR. Umowa w sprawie gwarancji wygasa 31.12.2058 r.
Zobowiązania wszystkich państw członkowskich do spłaty odsetek od pożyczki
MFA+ dla Ukrainy udzielonej w roku 2023. Dla Polski przewidziano
maksymalny udział w wysokości 115.241.658 EUR. Zgodę na zawarcie umowy
odsetkowej przez Ministra Finansów udzieliła Rada Ministrów 23 maja 2023 r.5,
po czym została ona przekazana Komisji Europejskiej. Umowa obowiązuje do
końca roku 2027, a decyzje co do dalszego sposobu finansowania odsetek od
MFA+ zapadną podczas toczących się obecnie negocjacji wieloletnich ram
finansowych UE na lata 2028-2034.
Ad 4.
Ministerstwo Finansów informuje o wszystkich formach zadłużenia i gwarancji
sektora instytucji rządowych i samorządowych.
Ad 5.
Zgodnie z obowiązkiem wynikającym z przepisów rozporządzenia Ministra
Rozwoju i Finansów z dnia 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz
planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego,
jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych
funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę
poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 342, z późn. zm.) od
2025 r. jest sporządzane i publikowane sprawozdanie finansowe budżetu państwa.
Sprawozdanie finansowe budżetu państwa za 2024 r. zostało opublikowane na
stronie internetowej Ministerstwa Finansów w zakładce „Sprawozdania finansowe
budżetu państwa” pod adresem:
https://www.gov.pl/web/finanse/sprawozdania-finansowe-budzetu-panstwa
5 https://www.gov.pl/web/premier/-wniosek-o-udzielenie-zgody-rady-ministrow-na-podpisanie-
umowy-miedzy-komisja-europejska-a-rzeczpospolita-polska-o-przyznanie-wkladu-zgodnie-z-art-7-
rozporzadzenia-parlamentu-europejskiego-i-rady-ue-20222463-z-dnia-14-grudnia-2022-r-
ustanawiajacego-instrument-wsparcia-dla-ukrainy-na-2023-r-pomoc-makrofinansowa-dz-urz-ue-l-
322-z-16122022-s-1-i-upowaznienia-do-dokonania-tej-czynnosci-ministra-finansow-wraz-z-
projektem-zapisu-protokolarnego oraz https://www.gov.pl/web/finanse/unijny-instrument-
wsparcia-dla-ukrainy
-- 3 of 6 --
4/6
Informacje na temat tytułów ujętych w bilansie budżetu państwa w pozycjach
„Zobowiązania finansowe” i „Pozostałe zobowiązania” znajdują się w Informacji
dodatkowej, która stanowi element sprawozdania finansowego budżetu państwa.
Ponadto, przekazuję informacje na temat publikacji zagregowanych danych
o finansach publicznych opracowywanych przez Ministerstwo Finansów oraz
Główny Urząd Statystyczny.
Zagregowane dane fiskalne jakie publikowane są przez MF i GUS opracowywane są
według jednolitych zasad jakie obowiązują kraje członkowskie, co zapewnia
porównywalność dostępnych informacji i ich terminową publikację.
Realizując wymogi Dyrektywy Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 r.
w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich MF publikuje na
stronie zagregowane dane fiskalne (link do danych:
https://www.gov.pl/web/finanse/statystyki-europejskie-opracowywane-przez-mf).
Pod podanym linkiem publikowane są dane opracowywane przez MF i GUS
obejmujące:
miesięczne dane kasowe dla podsektora instytucji rządowych na szczeblu
centralnym oraz funduszy zabezpieczenia społecznego za okres od 2014-2025,
kwartalne dane dla podsektora instytucji samorządowych na szczeblu lokalnym
za okres od 2014-2025,
zobowiązania warunkowe sektora instytucji rządowych i samorządowych:
gwarancje udzielone przez sektor instytucji rządowych i samorządowych,
pozostałe zobowiązania ogółem wynikające z umów PPP zaklasyfikowanych
poza bilansem sektora instytucji rządowych i samorządowych, pożyczki
zagrożone, zobowiązania przedsiębiorstw, udział sektora instytucji rządowych
i samorządowych w kapitale przedsiębiorstw.
Danym towarzyszą noty metodyczne opisujące sposób ich opracowywania.
Dodatkowo opublikowany został dokument przedstawiający skróconą
i uproszczoną metodę przejścia z danych kasowych na dane wg metodyki unijnej
Europejskiego Systemu Rachunków 2010 (ESA2010) stosowanej przez Komisję
Europejską.
W związku ze zmianami wymogów Dyrektywy w zakresie zagregowanych danych
fiskalnych począwszy od informacji za 2026 r. publikowane będą na stronie MF
i GUS odpowiednio informacje dotyczące kwartalnego długu i deficytu sektora
instytucji rządowych i samorządowych oraz zobowiązań warunkowych i udziału
sektora instytucji rządowych i samorządowych w kapitale przedsiębiorstw.
Ministerstwo Finansów przygotowuje także miesięczne dane o źródłach i sposobie
wydatkowania środków pieniężnych przez jednostki szczebla centralnego sektora
instytucji rządowych i samorządowych opracowane w oparciu o definicje
i klasyfikacje stosowane przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy w systemie
GFSM2001 (A Government Finance Statistics Manual 2001 MFW2001).
Statystyką tą objęto główne komponenty szczebla centralnego sektora instytucji
rządowych i samorządowych, tj. budżet państwa, Fundusz Ubezpieczeń
Społecznych, Fundusz Emerytalno-Rentowy, Fundusz Pracy i Narodowy Fundusz
Zdrowia. Dane roczne w układzie wg zasad MFW obejmujące cały sektor instytucji
rządowych i samorządowych są przygotowywane z wykorzystaniem danych
opracowywanych zgodnie z metodyką ESA2010 przez GUS.
Miesięczne dane publikowane są na stronach MF (link do danych:
https://www.gov.pl/web/finanse/sdds), na stronach GUS (link do danych:
https://stat.gov.pl/banki-i-bazy-danych/sdds/) oraz w Biuletynie Statystycznym
-- 4 of 6 --
5/6
GUS (link do biuletynu: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/inne-
opracowania/informacje-o-sytuacji-spoleczno-gospodarczej/biuletyn-
statystyczny-nr-122025,4,169.html).
Ponadto główne agregaty miesięcznych i rocznych danych oraz ich opisy
metodologiczne są dostępne na stronie MFW w Biuletynie Standardu
Udostępniania Danych (Dissemination Standards Bulletin Board), który
opracowany został przez MFW w celu jednolitego prezentowania informacji przez
wszystkie kraje, które przystąpiły do systemu.
Link do danych: https://data.imf.org/en/Data-Explorer
Link do opisu metodologicznego:
dane miesięczne https://dsbb.imf.org/sdds/dqaf-
base/country/POL/category/CGO00,
dane roczne https://dsbb.imf.org/sdds/dqaf-
base/country/POL/category/GGO00 .
Dane dotyczące statystyk fiskalnych prezentowane są również wg metodyki ESA
2010, który z kolei opiera się na standardzie SNA, czyli międzynarodowym
systemie rachunków narodowych.
Wszystkie kraje członkowskie UE zobowiązane są do opracowania, publikowania i
przekazywania danych do Eurostatu wg tej metodyki.
W Polsce statystyki fiskalne wg metodyki ESA2010 opracowuje Główny Urząd
Statystyczny i można je znaleźć na stronach Eurostatu (link do danych:
https://ec.europa.eu/eurostat/web/government-finance-statistics/database).
Eurostat publikuje dla wszystkich krajów członkowskich UE różnorodne dane
(dochody, wydatki, wynik, dług) w różnej częstotliwości (dane kwartalne i roczne).
Dodatkowo Ministerstwo Finansów opracowuje i udostępnia na swoich stronach
publikację „Informacja kwartalna o stanie finansów publicznych" (link do publikacji:
https://www.gov.pl/web/finanse/informacja-kwartalna-sytuacja-makroekonomiczna).
Publikacja ukazuje się począwszy do 2009 r. i zawiera m.in. podstawowe informacje
z zakresu sektora finansów publicznych obliczonych wg różnych metodologii:
ESA2010, GFSM 2001 i według przepisów krajowych (budżet państwa, jednostki
samorządu terytorialnego i państwowe fundusze celowe oraz największe fundusze
Banku Gospodarstwa Krajowego). Publikacji towarzyszą dane w postaci pliku
Excela zawierające kwartalne informacje z zakresu: budżetu państwa, jednostek
samorządu terytorialnego, największych państwowych funduszy celowych
(Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Emerytalno-Rentowy, Fundusz
Pracy), Narodowego Funduszu Zdrowia oraz największych funduszy w Banku
Gospodarstwa Krajowego (Krajowy Fundusz Drogowy, Fundusz Kolejowy,
Fundusz Przeciwdziałania COVID-19, Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg, Fundusz
Pomocy, Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych).
W zależności od sytuacji Ministerstwo Finansów opracowuje także dodatkowe
zbiorcze informacje o stanie finansów publicznych. W 2024 r. opublikowany został
dokument „Stan Polskich Finansów Publicznych 2016-2023. Biała Księga”.
Biała Księga została przygotowana w celu przedstawienia sytuacji polskich
finansów publicznych w momencie przekazywania władzy przez większość
parlamentarną, która sprawowała rządy przez osiem poprzednich lat, do 2023
roku. Materiał dostępny jest na stronie Ministerstwa Finansów, w zakładce
Sytuacja makroekonomiczna i finanse publiczne, Opracowania i analizy (link do
informacji: https://www.gov.pl/web/finanse/stan-polskich-finansow-publicznych-
2016-2023-biala-ksiega2).
-- 5 of 6 --
6/6
Poza tym, istnieją publikacje dotyczących sektora finansów publicznych
przygotowane przez inne podmioty:
informacja o sytuacji społecznej i gospodarki narodowej w postaci krótko- i
długookresowych raportów publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny
pod adresem:
https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/inne-opracowania/informacje-o-
sytuacji-spoleczno-gospodarczej/,
informacji o stanie mienia Skarbu Państwa udostępnianych przez Prokuratorię
Generalną RP pod adresem:
https://dane.gov.pl/pl/dataset/1081,sprawozdanie-o-stanie-mienia-
skarbupanstwa.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 6 of 6 --