Interpelacja nr 14660
Interpelacja w sprawie analiz skutków planowanej reformy PIP dotyczącej kontroli umów cywilnoprawnych i samozatrudnienia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie analiz skutków planowanej reformy PIP dotyczącej kontroli umów cywilnoprawnych i samozatrudnienia
Interpelacja nr 14660
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie analiz skutków planowanej reformy PIP dotyczącej kontroli umów cywilnoprawnych i samozatrudnienia
Zgłaszający: Marcin Skonieczka
Data wpływu: 16-01-2026
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich miesiącach w debacie publicznej dużo miejsca zajmują zapowiedzi reformy Państwowej Inspekcji Pracy, obejmujące m.in. możliwość wydawania decyzji administracyjnych stwierdzających istnienie stosunku pracy, rozszerzenie narzędzi kontrolnych, zdalne kontrole oraz wymianę danych pomiędzy PIP, ZUS i KAS. Zmiany te mają na celu poprawę skuteczności nadzoru nad rynkiem pracy, jednak jednocześnie budzą pytania o ich wpływ na przedsiębiorców, osoby samozatrudnione oraz model współpracy B2B, który jest w Polsce szeroko wykorzystywany zarówno przez duże firmy, jak i MŚP.
Organizacje pracodawców, jak również przedstawiciele branż o wysokim poziomie samozatrudnienia (m.in. IT, branże kreatywne, szkoleniowe, konsultingowe) zwracają uwagę na potrzebę czytelnych kryteriów i przejrzystych zasad kontroli, aby uniknąć niepewności prawnej. Podkreślają również, że wiele współprac B2B jest świadomie wybieranych przez obie strony i stanowi legalny oraz korzystny model organizacji pracy. Jednocześnie przedstawiciele związków zawodowych wskazują na konieczność skuteczniejszej ochrony osób faktycznie wykonujących pracę w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy.
W tym kontekście kluczowe znaczenie mają analizy skutków regulacji (OSR) oraz informacje o tym, jak projektowane zmiany wpłyną na rynek pracy, stabilność zatrudnienia, koszt pracy, a także na sytuację osób samozatrudnionych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Transparentne przedstawienie tych analiz pozwoliłoby odpowiedzialnie informować zarówno przedsiębiorców, jak i pracowników o planowanych rozwiązaniach i ich konsekwencjach.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało lub zleciło analizę skutków planowanej reformy PIP dla rynku pracy - w szczególności dla samozatrudnionych, MŚP oraz branż o dużym udziale współprac B2B?
Czy w toku prac nad reformą prowadzone są konsultacje z partnerami społecznymi (związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby branżowe) dotyczące kryteriów rozróżniania umów cywilnoprawnych i stosunku pracy oraz modelu działania PIP po zmianach?
Czy resort planuje doprecyzowanie lub uproszczenie zasad kontroli, tak aby ograniczyć ryzyko niejednolitych interpretacji, a jednocześnie zapewnić skuteczne egzekwowanie przepisów - w szczególności w kontekście planowanego rozszerzenia uprawnień kontrolnych, w tym kontroli zdalnych?
Z poważaniem
Marcin Skonieczka
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 14660
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie analiz skutków planowanej reformy PIP dotyczącej kontroli umów cywilnoprawnych i samozatrudnienia
Zgłaszający: Marcin Skonieczka
Data wpływu: 16-01-2026
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich miesiącach w debacie publicznej dużo miejsca zajmują zapowiedzi reformy Państwowej Inspekcji Pracy, obejmujące m.in. możliwość wydawania decyzji administracyjnych stwierdzających istnienie stosunku pracy, rozszerzenie narzędzi kontrolnych, zdalne kontrole oraz wymianę danych pomiędzy PIP, ZUS i KAS. Zmiany te mają na celu poprawę skuteczności nadzoru nad rynkiem pracy, jednak jednocześnie budzą pytania o ich wpływ na przedsiębiorców, osoby samozatrudnione oraz model współpracy B2B, który jest w Polsce szeroko wykorzystywany zarówno przez duże firmy, jak i MŚP.
Organizacje pracodawców, jak również przedstawiciele branż o wysokim poziomie samozatrudnienia (m.in. IT, branże kreatywne, szkoleniowe, konsultingowe) zwracają uwagę na potrzebę czytelnych kryteriów i przejrzystych zasad kontroli, aby uniknąć niepewności prawnej. Podkreślają również, że wiele współprac B2B jest świadomie wybieranych przez obie strony i stanowi legalny oraz korzystny model organizacji pracy. Jednocześnie przedstawiciele związków zawodowych wskazują na konieczność skuteczniejszej ochrony osób faktycznie wykonujących pracę w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy.
W tym kontekście kluczowe znaczenie mają analizy skutków regulacji (OSR) oraz informacje o tym, jak projektowane zmiany wpłyną na rynek pracy, stabilność zatrudnienia, koszt pracy, a także na sytuację osób samozatrudnionych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Transparentne przedstawienie tych analiz pozwoliłoby odpowiedzialnie informować zarówno przedsiębiorców, jak i pracowników o planowanych rozwiązaniach i ich konsekwencjach.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało lub zleciło analizę skutków planowanej reformy PIP dla rynku pracy - w szczególności dla samozatrudnionych, MŚP oraz branż o dużym udziale współprac B2B?
Czy w toku prac nad reformą prowadzone są konsultacje z partnerami społecznymi (związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby branżowe) dotyczące kryteriów rozróżniania umów cywilnoprawnych i stosunku pracy oraz modelu działania PIP po zmianach?
Czy resort planuje doprecyzowanie lub uproszczenie zasad kontroli, tak aby ograniczyć ryzyko niejednolitych interpretacji, a jednocześnie zapewnić skuteczne egzekwowanie przepisów - w szczególności w kontekście planowanego rozszerzenia uprawnień kontrolnych, w tym kontroli zdalnych?
Z poważaniem
Marcin Skonieczka
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5284 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.36.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14660 Pana Posła Marcina Skonieczki, w sprawie analiz
skutków reformy Państwowej Inspekcji Pracy dotyczącej kontroli umów cywilnoprawnych
i samozatrudnienia, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Informuję, że przeprowadzone w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej analizy
skutków reformy Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) miały charakter wewnętrzny i były
związane z pracami legislacyjnymi nad projektem ustawy o zmianie ustawy o Państwowej
Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. W ich ramach oceniono wpływ
proponowanych rozwiązań na funkcjonowanie rynku pracy, przedsiębiorców oraz osób
wykonujących pracę w różnych formach, w tym na podstawie umów B2B.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych
ustaw poddano konsultacjom publicznym i opiniowaniu między 1 września a 1
października 2025 r. i zamieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie
Rządowego Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny1.
Wszystkie uwagi poddano rzetelnej analizie, a jej wyniki wraz ze stanowiskiem
projektodawcy przedstawiono w odpowiednich tabelach załączonych do raportu
z konsultacji publicznych i opiniowania oraz opublikowano w Biuletynie Informacji
Publicznej Rządowego Centrum Legislacji.
Projekt ustawy był ponadto przedmiotem obrad Zespołu problemowego do spraw prawa
pracy działającego w ramach Rady Dialogu Społecznego. Treść projektowanych regulacji
opracowano w sposób spójny i możliwie jednoznaczny, tak by zminimalizować ryzyko
niejednolitego interpretowania przepisów w praktyce kontrolnej.
Sejm RP uchwalił ustawę o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych
innych ustaw 11 marca 2026 r., a Prezydent podpisał ją 2 kwietnia 2026 r. Akt ogłoszono
w Dzienniku Ustaw RP pod pozycją 473.
Ustawa kompleksowo reguluje kwestię kontroli zdalnych wskazując przesłanki ich
prowadzenia oraz wymagania dotyczące bezpieczeństwa informatycznego w tym zakresie.
Akt określa też formy udostępniania dokumentów na potrzeby kontroli. Przewidziano
możliwość przeprowadzenia transmisji online, która umożliwi kontrolę dokumentów,
wysłuchanie strony czy przesłuchanie podmiotu kontrolowanego przy zastosowaniu
urządzeń technicznych umożliwiających przekaz telekomunikacyjny, a w szczególności
urządzeń umożliwiających dwukierunkową łączność.
W celu ograniczenia niejednolitego stosowania przepisów zobowiązano Głównego
Inspektora Pracy do określenia zarządzeniem metod i standardów administrowania
1 link do strony umożliwiającej prześledzenie procesu konsultacji: https://legislacja.gov.pl/projekt/12401602
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kontrolami w Państwowej Inspekcji Pracy. Spójną realizację nowych zadań PIP ma też
zapewnić opracowanie przez Głównego Inspektora Pracy:
— rocznych i wieloletnich programów działania dotyczących ukierunkowanych kontroli
w oparciu o analizę ryzyka;
— wieloletniej strategii budowania zdolności i poprawy warunków pracy PIP, która
obejmuje wprowadzenie narzędzi informatycznych na potrzeby skutecznych kontroli,
opracowanie metod zarządzania i narzędzi oceny ryzyka, a także opracowanie planu
szkoleń (m.in. w zakresie wdrażania nowych przepisów i narzędzi informatycznych).
Zdecydowano przy tym o wprowadzeniu instytucji interpretacji indywidualnej, mającej na
celu ograniczenie ryzyka naruszeń prawa pracy oraz zwiększenie jego pewności po stronie
pracodawców. Na wniosek podmiotu wskazanego w ustawie właściwy organ PIP będzie
wydawać interpretację indywidualną dotyczącą kwalifikacji danego stosunku prawnego jako
umowy o pracę w rozumieniu art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy
(Dz. U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.). Interpretacja indywidualna wydawana będzie w
formie decyzji administracyjnej podlegającej kontroli sądu. Nie będzie wiążąca dla
wnioskodawcy, ale będzie wiązała organy Państwowej Inspekcji Pracy, co ma zapewnić
ochronę przed sankcjami w takim zakresie, w jakim podmiot zastosował się do jej treści.
Interpretacja będzie zatem pełniła funkcję prewencyjną, gwarancyjną i stabilizującą, a jej
publikowanie w Biuletynie Informacji Publicznej zapewni jednolitość stosowania prawa.
Przyjęte rozwiązania były poprzedzone analizą skutków regulacji i zostały szeroko
skonsultowane z partnerami społecznymi.
Wprowadzone regulacje uwzględniają konieczność zapewnienia skutecznego
egzekwowania prawa – także w ramach planowanego rozszerzenia uprawnień kontrolnych
i w zakresie kontroli zdalnych, bez potrzeby dalszego doprecyzowywania lub upraszczania
zasad kontroli. Podnoszą one przewidywalność działań PIP uwzględniając potrzebę
cyfryzacji procesów kontrolnych i wzmacniając ochronę prawną podmiotów
kontrolowanych poprzez zwiększenie przejrzystości i standaryzacji procedur.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.36.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14660 Pana Posła Marcina Skonieczki, w sprawie analiz
skutków reformy Państwowej Inspekcji Pracy dotyczącej kontroli umów cywilnoprawnych
i samozatrudnienia, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Informuję, że przeprowadzone w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej analizy
skutków reformy Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) miały charakter wewnętrzny i były
związane z pracami legislacyjnymi nad projektem ustawy o zmianie ustawy o Państwowej
Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. W ich ramach oceniono wpływ
proponowanych rozwiązań na funkcjonowanie rynku pracy, przedsiębiorców oraz osób
wykonujących pracę w różnych formach, w tym na podstawie umów B2B.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych
ustaw poddano konsultacjom publicznym i opiniowaniu między 1 września a 1
października 2025 r. i zamieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie
Rządowego Centrum Legislacji w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny1.
Wszystkie uwagi poddano rzetelnej analizie, a jej wyniki wraz ze stanowiskiem
projektodawcy przedstawiono w odpowiednich tabelach załączonych do raportu
z konsultacji publicznych i opiniowania oraz opublikowano w Biuletynie Informacji
Publicznej Rządowego Centrum Legislacji.
Projekt ustawy był ponadto przedmiotem obrad Zespołu problemowego do spraw prawa
pracy działającego w ramach Rady Dialogu Społecznego. Treść projektowanych regulacji
opracowano w sposób spójny i możliwie jednoznaczny, tak by zminimalizować ryzyko
niejednolitego interpretowania przepisów w praktyce kontrolnej.
Sejm RP uchwalił ustawę o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych
innych ustaw 11 marca 2026 r., a Prezydent podpisał ją 2 kwietnia 2026 r. Akt ogłoszono
w Dzienniku Ustaw RP pod pozycją 473.
Ustawa kompleksowo reguluje kwestię kontroli zdalnych wskazując przesłanki ich
prowadzenia oraz wymagania dotyczące bezpieczeństwa informatycznego w tym zakresie.
Akt określa też formy udostępniania dokumentów na potrzeby kontroli. Przewidziano
możliwość przeprowadzenia transmisji online, która umożliwi kontrolę dokumentów,
wysłuchanie strony czy przesłuchanie podmiotu kontrolowanego przy zastosowaniu
urządzeń technicznych umożliwiających przekaz telekomunikacyjny, a w szczególności
urządzeń umożliwiających dwukierunkową łączność.
W celu ograniczenia niejednolitego stosowania przepisów zobowiązano Głównego
Inspektora Pracy do określenia zarządzeniem metod i standardów administrowania
1 link do strony umożliwiającej prześledzenie procesu konsultacji: https://legislacja.gov.pl/projekt/12401602
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
kontrolami w Państwowej Inspekcji Pracy. Spójną realizację nowych zadań PIP ma też
zapewnić opracowanie przez Głównego Inspektora Pracy:
— rocznych i wieloletnich programów działania dotyczących ukierunkowanych kontroli
w oparciu o analizę ryzyka;
— wieloletniej strategii budowania zdolności i poprawy warunków pracy PIP, która
obejmuje wprowadzenie narzędzi informatycznych na potrzeby skutecznych kontroli,
opracowanie metod zarządzania i narzędzi oceny ryzyka, a także opracowanie planu
szkoleń (m.in. w zakresie wdrażania nowych przepisów i narzędzi informatycznych).
Zdecydowano przy tym o wprowadzeniu instytucji interpretacji indywidualnej, mającej na
celu ograniczenie ryzyka naruszeń prawa pracy oraz zwiększenie jego pewności po stronie
pracodawców. Na wniosek podmiotu wskazanego w ustawie właściwy organ PIP będzie
wydawać interpretację indywidualną dotyczącą kwalifikacji danego stosunku prawnego jako
umowy o pracę w rozumieniu art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy
(Dz. U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.). Interpretacja indywidualna wydawana będzie w
formie decyzji administracyjnej podlegającej kontroli sądu. Nie będzie wiążąca dla
wnioskodawcy, ale będzie wiązała organy Państwowej Inspekcji Pracy, co ma zapewnić
ochronę przed sankcjami w takim zakresie, w jakim podmiot zastosował się do jej treści.
Interpretacja będzie zatem pełniła funkcję prewencyjną, gwarancyjną i stabilizującą, a jej
publikowanie w Biuletynie Informacji Publicznej zapewni jednolitość stosowania prawa.
Przyjęte rozwiązania były poprzedzone analizą skutków regulacji i zostały szeroko
skonsultowane z partnerami społecznymi.
Wprowadzone regulacje uwzględniają konieczność zapewnienia skutecznego
egzekwowania prawa – także w ramach planowanego rozszerzenia uprawnień kontrolnych
i w zakresie kontroli zdalnych, bez potrzeby dalszego doprecyzowywania lub upraszczania
zasad kontroli. Podnoszą one przewidywalność działań PIP uwzględniając potrzebę
cyfryzacji procesów kontrolnych i wzmacniając ochronę prawną podmiotów
kontrolowanych poprzez zwiększenie przejrzystości i standaryzacji procedur.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --