Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 20 lutego 2026 r.
Znak sprawy: DWM.ww.058.3.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 14659 z 3.02.2026 r.
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedź na pytania sformułowane przez posła na Sejm RP
Marcina Skonieczkę w interpelacji nr 14659 z 3 lutego 2026 r.
Ad. pytania nr 1: Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dysponuje aktualną analizą
wpływu wejścia w życie umowy UE–Mercosur na polskie rolnictwo, w podziale na
poszczególne sektory (m.in. produkcja zwierzęca, roślinna, przetwórstwo)?
Informuję, że kwestia wpływu wejścia w życie umowy UE z krajami Mercosur1 (umowa
nie weszła jeszcze w życie) na polski sektor rolny pozostaje w MRiRW przedmiotem
bieżących analiz. Analizy te są przygotowywane również w odpowiedzi na wnioski
przekazywane przez organy Sejmu i Senatu. Między innymi 22 stycznia 2026 r.
przekazaliśmy do Podkomisji stałej do spraw monitoringu Wspólnej Polityki Rolnej Unii
Europejskiej i akcesji nowych państw do Unii Europejskiej ze szczególnym
uwzględnieniem Ukrainy Informację na temat możliwości i zagrożeń dla polskiego rolnictwa
w związku z podpisaniem umowy UE-Mercosur (w załączeniu). Podobne opracowanie
zostało przekazane 26 stycznia 2026 r. dla Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senatu RP.
Wśród identyfikowanych dla polskiego sektora rolnego zagrożeń związanych z umową
UE-Mercosur, które wpłynęły na jednoznacznie negatywne stanowisko Rządu RP
wobec tej umowy, znajdują się przede wszystkim zagrożenia pośrednie w postaci ryzyka
1 Umowa UE-Mercosur rozumiana jako umowa przejściowa w sprawie handlu (ITA) oraz całościowa
umowa o partnerstwie (EMPA). Rząd RP sprzeciwiał się podziałowi umowy na dwa instrumenty.

-- 1 of 7 --

Strona 2 z 7
wypierania przez preferencyjny import z krajów Mercosur polskiego eksportu z rynków
innych państw członkowskich UE (głównie Europy Zachodniej oraz Południowej).
Zagrożenie to dotyczy przede wszystkim eksportu produkcji zwierzęcej tj. sektora mięsa
drobiowego oraz mięsa wołowego. Naszym zdaniem wielkości kontyngentów
taryfowych przyznanych państwom Mercosur w tych sektorach są zbyt wysokie - w
przypadku mięsa drobiowego chodzi o dwa bezcłowe kontyngenty w łącznej docelowej
wysokości 180 tys. ton, a w przypadku mięsa wołowego o dwa kontyngenty w łącznej
docelowej wysokości 99 tys. ton z obniżoną stawką celną na poziomie 7,5%. Z uwagi na
m.in. dotychczasowe niewielkie obroty w tym asortymencie, odległość oraz związane z
nią koszty transportu ryzyko wzrostu ich bezpośredniego przywozu do Polski jest
mniejsze. Pewne ryzyka pośrednie związane ze zmniejszonym popytem na polskie
produkty na rynku UE mogą dotyczyć również czosnku, etanolu i miodu.
Z uwagi na istotny przywóz do Polski oraz UE (w 2023 r. odpowiednio 33% i ponad
28%) już w obecnych warunkach taryfowych z krajów Mercosur tytoniu
nieprzetworzonego - jako zagrożenie bezpośrednie traktujemy przewidzianą w ramach
umowy liberalizację importu tego produktu, która polega na eliminacji ceł (bez
ograniczeń kwotowych) w okresie czteroletnim.
Wydaje się, że w odniesieniu do pozostałych sektorów objętych liberalizacją w ramach
umowy ryzyko bezpośredniego zagrożenia wzrostem importu do Polski jest mniejsze niż
wskazane wyżej, choć oczywiście niewykluczone.
W sektorze cukru przewidziana umową liberalizacja dotyczy tylko surowego cukru
trzcinowego do rafinacji (cukier biały rafinowany jest wyłączony z liberalizacji). Ma ona
polegać na ustanowieniu nowego, bezcłowego kontyngentu taryfowego w wysokości
10 tys. ton dla Paragwaju oraz na zniesieniu cła dla części (180 tys. ton) z obecnie już
alokowanej w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO) kwoty taryfowej dla
Brazylii.
W odniesieniu do kontyngentu taryfowego na mięso wieprzowe w docelowej wysokości
25 tys. ton - obecnie, z uwagi na unijne zasady związane z bezpieczeństwem żywności,
mięso wieprzowe z krajów Mercosur nie jest dopuszczone na rynek UE, a więc koncesje
w tym zakresie nie mają obecnie praktycznego znaczenia.
W sektorze zbóż umowa nie powinna mieć znaczącego negatywnego wpływu. Pszenica
(z wyłączeniem nasion do siewu) jest wyłączona z liberalizacji. Stawka celna UE w
imporcie kukurydzy ze wszystkich krajów świata (poza Rosją i Białorusią) wynosi

-- 2 of 7 --

Strona 3 z 7
obecnie 0% i dopóki nie ulegnie ona zmianie, przyznany w ramach umowy bezcłowy
kontyngent na kukurydzę w docelowej wysokości 1 mln ton nie zmieni warunków
importu do UE. W przypadku żyta, jęczmienia i owsa umowa przewiduje stopniową
redukcję stawki celnej w kolejnych latach po wejściu w życie umowy aż do jej
całkowitego zniesienia po 7 latach (w przypadku ziaren owsa do siewu po 10 latach).
Import zbóż z Mercosur do UE zdominowany jest przez kukurydzę oraz ryż, które
reprezentowały odpowiednio 63% i 36% wartości zbóż przywiezionych z krajów
Mercosur w 2024 r. Jako niewielkie oceniamy prawdopodobieństwo wzrostu przywozu
soi i śruty sojowej na skutek liberalizacji przewidzianej umową, ponieważ już obecnie
ten przywóz realizowany jest po zerowej stawce celnej, nie tylko z krajów Mercosur, ale
również z innych kierunków (z wyłączeniem Rosji i Białorusi). Polska jest dużym
importerem netto, w szczególności z krajów Mercosur, śruty sojowej wykorzystywanej
do produkcji pasz.
Jeśli chodzi o potencjalne możliwości zwiększenia eksportu rolno-spożywczego z Polski
do krajów Mercosur po wejściu w życie umowy - wydają się być one ograniczone. Ze
względu na uzyskane w ramach umowy preferencje w dostępie do rynku krajów
Mercosur ewentualne korzyści mogą dotyczyć głównie polskiego eksportu produktów
mleczarskich (zwłaszcza biorąc pod uwagę dopuszczenie już obecnie polskich
produktów mleczarskich na rynki wybranych krajów Mercosur, istniejące przepływy
handlowe oraz potencjał tego sektora w Polsce) oraz produktów przetworzonych (polski
eksport będzie mógł korzystać ze zredukowanych ceł w dostępie do rynków krajów
Mercosur). Polska stara się też o uzyskanie dostępu do rynku brazylijskiego dla eksportu
polskich jabłek.
Ad. pytania nr 2: Czy resort planuje lub prowadzi prace nad wzmocnieniem systemu kontroli
jakości, bezpieczeństwa i zgodności produktów importowanych z państw Mercosur, w
szczególności w kontekście potencjalnego obowiązywania „mirror clauses”, jeśli zostaną one
zawarte w ostatecznym kształcie umowy?
Problem braku obowiązku stosowania przez producentów z krajów Mercosur takich
samych standardów produkcji jak obowiązujące w UE jest jednym z powodów
sprzeciwu Rządu RP wobec umowy UE-Mercosur. Koncesje przyznane krajom Mercosur
na podstawie ww. umowy nie zostały w satysfakcjonującym stopniu uwarunkowane
dostosowaniem standardów produkcji w krajach Mercosur do tych, które muszą
spełniać unijni, w tym polscy, producenci. Może to mieć negatywny wpływ na
konkurencyjność produkcji UE. Poprawki zgłaszane m.in. przez polskich posłów do PE

-- 3 of 7 --

Strona 4 z 7
dotyczące uwzględnienia postanowień w sprawie klauzul lustrzanych (mirror clauses) w
unijnym rozporządzeniu wdrażającym do prawa UE postanowienia umowy UE-
Mercosur w zakresie bilateralnej klauzuli ochronnej nie zostały przyjęte w toku dyskusji
na forum UE. Na podstawie umowy kraje Mercosur zobowiązały się natomiast do
przestrzegania Porozumienia Paryskiego w sprawie zmian klimatu, a UE zastrzegła sobie
prawo do wycofania koncesji w przypadku nieprzestrzegania przez kraje Mercosur ww.
zobowiązań.
Umowa UE z krajami Mercosur nie uchyla natomiast nienegocjowalnej zasady, że
produkty importowane z krajów trzecich muszą spełniać unijne wymogi bezpieczeństwa
żywności2 (lub ekwiwalentne) oraz jakości handlowej, co podlega kontroli przez
właściwe służby państw członkowskich UE. KE prowadzi też zgodnie z obowiązującym
przepisami audyty dotyczące przestrzegania norm weterynaryjnych i fitosanitarnych na
miejscu w krajach partnerskich3.
W Polsce system urzędowej kontroli żywności tworzą cztery inspekcje, podległe dwóm
naczelnym organom administracji publicznej, tj. podległe Ministrowi Rolnictwa i
Rozwoju Wsi – Inspekcja Weterynaryjna, Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i
Nasiennictwa oraz Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, a także
podległa Ministrowi Zdrowia – Państwowa Inspekcja Sanitarna. Każda z ww. służb ma
określony zakres kompetencji i sposób funkcjonowania, wynikający z obowiązujących
regulacji prawnych.
W odpowiedzi na zgłaszane od dawna przez Polskę oraz inne państwa członkowskie UE
o podobnym stanowisku postulaty dot. większego dostosowania wymogów w imporcie
produktów rolno-spożywczych z krajów trzecich do standardów obowiązujących dla
produkcji UE – w ślad za wcześniejszymi, ogólnymi zapowiedziami w „Wizji dla rolnictwa
i żywności” w grudniu 2025 r. Komisja Europejska zapowiedziała działania na rzecz
wzmocnienia procedur kontroli bezpieczeństwa w imporcie żywności z krajów trzecich
2 W tym wymagania dotyczące najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości środków ochrony
roślin zgodnie z zapisami rozporządzenia 396/2005.
3 Przywóz żywności pochodzenia zwierzęcego do UE możliwy jest wyłącznie z państw trzecich lub jego
regionów, lub z zakładów w państwach trzecich znajdujących się na listach ogłaszanych przez Komisję
Europejską. Państwo trzecie może zostać umieszczone na ww. listach wyłącznie, gdy Komisja zatwierdzi
przekazany jej przez dane państwo trzecie wniosek, któremu towarzyszą stosowne dowody i gwarancje,
że dane zwierzęta i towary z przedmiotowego państwa trzeciego spełniają stosowne wymogi z zakresu
przepisów dotyczących bezpieczeństwa żywności. Eksperci Komisji przeprowadzają kontrole w
państwach trzecich w celu m.in. weryfikacji zgodności prawodawstwa oraz systemów kontroli w tych
państwach. Komisja usuwa państwo trzecie lub region państwa trzeciego z wykazu, gdy przestają być
spełniane warunki uprawniające do umieszczenia w tym wykazie.

-- 4 of 7 --

Strona 5 z 7
oraz większe dostosowanie wymagań dotyczących produktów importowanych do
wymogów produkcji UE w obszarze pestycydów i dobrostanu zwierząt. Aktualnie
Komisja prowadzi analizy dotyczące możliwości zmiany przepisów, które zmierzałyby w
tym kierunku. Planowane jest zaostrzenie przez KE kontroli nad żywnością oraz nad
innymi produktami pochodzenia zwierzęcego i roślinnego importowanymi do UE.
Przewiduje się zwiększenie liczby audytów w krajach spoza UE o 50% w ciągu
najbliższych dwóch lat. Zwiększona zostanie również liczba audytów KE w europejskich
punktach kontroli granicznej, w celu sprawdzenia czy państwa członkowskie UE
przeprowadzają kontrole zgodnie z odpowiednimi wymogami UE. Komisja planuje
również dokładniej monitorować niezgodne towary i kraje, wprowadzając niezbędne
korekty częstotliwości kontroli oraz wspierać państwa członkowskie UE we wdrażaniu
dodatkowych środków kontrolnych. Rozważane są także skoordynowane działania UE
w celu monitorowania wybranych importowanych produktów.
Oceniamy te zapowiedzi jako krok w dobrą stronę i oczekujemy na ich sprawną
realizację. W dyskusjach na forum UE prezentujemy postulat, aby do czasu zakończenia
przez Komisję ww. prac i wdrożenia przepisów dostosowujących produkty importowane
do standardów UE wstrzymać się z przyjmowaniem nowych decyzji liberalizujących cła
w imporcie spoza UE. Ten postulat znalazł się w stanowisku pisemnym Polski, Austrii,
Słowacji i Węgier zaprezentowanym przez Polskę na posiedzeniu Rady ds. Rolnictwa i
Rybołówstwa (AGRIFISH) 26 styczniu 2026 r.
W odniesieniu do działań podejmowanych na poziomie krajowym informuję, że:
 wychodząc naprzeciw postulatom organizacji rolniczych oraz w trosce o
bezpieczeństwo konsumentów MRiRW finansuje (w ramach zadań dotacji
celowych) wykonywanie dodatkowych badań żywności importowanej pod
kątem pozostałości środków ochrony roślin4. Próbki pobierane są przez organy
Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a następnie badane w laboratoriach Instytutu
Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego oraz Instytutu Ochrony
Roślin – Państwowego Instytutu Badawczego. W ramach realizacji tego zadania
w jednej próbce analizowanych jest od 509 do 621 substancji czynnych. W
2026 r. planowana jest kontynuacja tych badań na poziomie ok 1500 próbek,
4 Kontrole graniczne towarów importowanych z państw trzecich pod kątem pozostałości środków
ochrony roślin wykonuje zgodnie z kompetencjami Państwowa Inspekcja Sanitarna podległa Ministrowi
Zdrowia.

-- 5 of 7 --

Strona 6 z 7
 mając na uwadze bezpieczeństwo konsumentów resort rolnictwa w
porozumieniu z resortem zdrowia prowadzi prace nad czasowym zawieszeniem
możliwości importu oraz wprowadzania na polski rynek produktów
pochodzących spoza UE, zawierających pozostałości niektórych substancji
czynnych środków ochrony roślin zakazanych do stosowania w UE. Zgodnie z
art. 7 ust. 3 ustawy o bezpieczeństwa żywności i żywienia5, właściwym do
wydania takich przepisów jest bowiem minister właściwy do spraw zdrowia (w
porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa). Informacje potrzebne
do rozpoczęcia prac legislacyjnych, jak i projekt rozporządzenia, zostały
przygotowane przez MRiRW, a następnie przekazane do Ministerstwa Zdrowia z
wnioskiem o podjęcie działań legislacyjnych. Projektowane ograniczenie
dotyczyć będzie wybranych substancji czynnych, dla których potwierdzono w
UE brak możliwości bezpiecznego stosowania, a które są nadal stosowane poza
państwami UE. Ujęte w projekcie środki spożywcze, zawierające pozostałości
ww. substancji na poziomie wykrywalności, będą objęte zakazem obrotu na
terenie Polski. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ustanowienia
szczególnych wymagań dla środków spożywczych, dotyczących pozostałości
substancji czynnych środków ochrony roślin został ujęty w wykazie prac
legislacyjnych Ministra Zdrowia pod numerem MZ 1877,
 trwają zaawansowane prace legislacyjne nad zmianą ustawy o jakości handlowej
artykułów rolno-spożywczych oraz niektórych innych ustaw (UC72), mające na
celu poprawę efektywności kontroli granicznych oraz zwiększenie elastyczności
tych kontroli poprzez umożliwienie kontroli nawet niewielkich partii produktów
oraz produktów deklarowanych niezgodnie z prawdą jako nieprzeznaczone do
spożycia (np. olej rzepakowy jako olej techniczny). Przewiduje się, że liczba
kontroli granicznych będzie sukcesywnie wzrastać, co jest związane ze wzrostem
międzynarodowej wymiany handlowej na rynku rolno-spożywczym. Większy
wolumen importu oznacza większe zaangażowanie służb kontrolnych, a więc
konieczność zwiększenia ich zasobów. W związku z powyższym, równolegle z
pracami legislacyjnymi podejmowane są działania mające na celu wzmocnienie
kadrowe Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych poprzez
zapewnienie dodatkowych etatów inspektorów na przejściach granicznych.
5 Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2023 r. poz. 1448 z
późn. zm.)

-- 6 of 7 --

Strona 7 z 7
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Załącznik: Informacja MRiRW dla Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senatu RP na temat
umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a krajami Mercosur i jej wpływu na
sytuację w rolnictwie z 26.01.2026 r. (wraz z załącznikiem).
Do wiadomości: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.

-- 7 of 7 --