Interpelacja w sprawie monitoringu suszy rolniczej oraz zasad szacowania strat na łąkach i pastwiskach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14658
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie monitoringu suszy rolniczej oraz zasad szacowania strat na łąkach i pastwiskach
Zgłaszający: Marcin Skonieczka
Data wpływu: 16-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich latach coraz częściej obserwujemy zjawisko długotrwałych okresów bezopadowych, które wpływają na kondycję upraw, a w szczególności na łąki, pastwiska oraz rośliny pastewne stanowiące podstawę żywienia zwierząt w gospodarstwach hodowlanych. W debacie rolniczej oraz w opiniach organizacji branżowych pojawia się postulat usprawnienia systemu monitoringu suszy rolniczej, tak aby w sposób bardziej precyzyjny odzwierciedlał on sytuację gospodarstw, których produkcja zależy w dużym stopniu od użytków zielonych.
Zgłaszane jest również, że obowiązujący model szacowania strat może w praktyce nie uwzględniać w wystarczającym stopniu specyfiki gospodarstw hodowlanych, a co za tym idzie - wpływać na wysokość rekompensat. W tym kontekście pojawiają się propozycje wykorzystania narzędzi teledetekcyjnych, takich jak monitoring satelitarny, które mogłyby zwiększyć obiektywność analiz i ułatwić ocenę szkód w całym kraju. Jednocześnie rolnicy sygnalizują potrzebę dalszego uproszczenia procedur zgłaszania strat i ubiegania się o pomoc, co miałoby szczególne znaczenie dla mniejszych gospodarstw.
Przedstawienie przez ministerstwo aktualnych działań, planów oraz dostępnych narzędzi w tym zakresie pozwoliłoby rolnikom oraz samorządom lepiej przygotować się na nadchodzący sezon, a jednocześnie usprawniłoby komunikację dotyczącą zasad wyliczania ewentualnych rekompensat.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi prace nad rozszerzeniem lub doprecyzowaniem monitoringu suszy rolniczej w odniesieniu do łąk, pastwisk oraz upraw pastewnych - w tym nad wykorzystaniem danych satelitarnych jako dodatkowego narzędzia diagnostycznego?
Czy planowane są zmiany w zasadach szacowania strat suszowych w gospodarstwach hodowlanych, tak aby bardziej precyzyjnie odzwierciedlały one rzeczywiste obniżenie plonów z użytków zielonych oraz wpływ na produkcję pasz?
Czy w najbliższym czasie rozważane jest uproszczenie procedur związanych z procesem zgłaszania strat i ubiegania się o pomoc - zwłaszcza dla mniejszych gospodarstw, które często nie dysponują zapleczem administracyjnym do realizacji bardziej złożonych wymogów formalnych?
Odpowiedź na powyższe pytania pozwoli przedstawić rolnikom oraz ich organizacjom aktualne działania i plany resortu w zakresie przeciwdziałania skutkom suszy oraz wsparcia gospodarstw hodowlanych.
Z poważaniem
Marcin Skonieczka
Poseł na Sejm RP
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6614 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 05 lutego 2026 r.
znak sprawy: DBD.pp.058.2.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacja nr 14658 w sprawie monitoringu suszy rolniczej oraz zasad
szacowania strat na łąkach i pastwiskach
Szanowny Panie Marszałku,
w związku interpelacją nr 14658 Pana Posła Marcina Skonieczka w sprawie
monitoringu suszy rolniczej oraz zasad szacowania strat na łąkach i pastwiskach,
uprzejmie informuję, co następuje.
System Monitoringu Suszy Rolniczej został opracowany i uruchomiony przez Instytut
Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach
(IUNG-PIB), zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych
i zwierząt gospodarskich.
Podstawą opracowania systemu są wieloletnie doświadczenia IUNG-PIB w zakresie
budowy modeli prognoz plonów oraz unikatowa w skali Europy i świata baza danych
glebowych charakteryzujących w skali kraju zróżnicowanie retencji wodnej siedliska
glebowego. Opracowany System zawiera aplikacje komputerowe integrujące dane
meteorologiczne, potrzebne do obliczenia klimatycznego bilansu wodnego (KBW)
oraz dane z cyfrowej mapy glebowo-rolniczej, obrazującej przestrzenne
zróżnicowanie retencji wodnej różnych kategorii agronomicznych gleb.
Przy wyznaczaniu obszarów zagrożonych suszą rolniczą dla poszczególnych upraw w
systemu monitoringu suszy rolniczej uwzględniane są dwa czynniki: warunki
pogodowe i podatność gleb na suszę.
-- 1 of 4 --
Wykaz gatunków roślin uprawnych i gleb, dla których określona została wartość
klimatycznego bilansu wodnego określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego
dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb (Dz. U. z 2019 r. poz. 739),
wydanego na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach
upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2019 r. poz. 477). Przedstawiając
powyższe, obecnie monitoring Suszy Rolniczej w Polsce prowadzony jest dla
następujących grup i gatunków roślin: zbóż ozimych, zbóż jarych, kukurydzy na
ziarno, kukurydzy na kiszonkę, rzepaku i rzepiku, ziemniaka, buraka cukrowego,
chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew owocowych, krzewów owocowych,
truskawek i roślin strączkowych.
Zgodnie ze wskazanym rozporządzeniem MRiRW trawy nie podlegają
monitorowaniu w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej, zatem w publicznej aplikacji
„Zgłoś szkodę rolniczą” trawy są mapowane z roślinami o analogicznych
wymaganiach wodno-glebowych.
W związku z powyższym, aby System Monitoringu Suszy mógł wskazywać
zagrożenie suszą dla traw i konkretnych roślin pastewnych, konieczne jest
wyznaczenie progów klimatycznego bilansu wodnego określających suszę dla tych
upraw przed kolejnym sezonem wegetacyjnym.
System monitoringu suszy podlega ciągłej rozbudowie i doskonaleniu. Obecnie
trwają prace badawczo-rozwojowe nad wdrożeniem metod teledetekcji satelitarnej
opartej o dane wysokiej oraz średniej rozdzielczości. Metody te nie tylko
uwzględniają wpływ suszy, ale również innych czynników decydujących o przebiegu
wegetacji i o kształtowaniu plonu. Wdrożenie metod teledetekcji satelitarnej pozwoli
udoskonalić system szacowania skutków suszy rolniczej.
W 2025 roku w woj. lubuskim dodatkowo przeprowadzono monitoring suszy w
oparciu o obserwacje in-situ pól produkcyjnych należących do rolników. Wzbudziło
to duże zainteresowanie i bardzo pozytywne przyjęcie przez rolników.
Ze względu na krajowy zasięg prowadzonego monitoringu suszy uznano za zasadne
rozszerzenie tego typu działań na wszystkie regiony kraju, co wpłynie na zwiększenie
wiedzy rolników na temat sposobu monitorowania suszy, zakresu tego monitoringu i
-- 2 of 4 --
powiązanych z nim narzędzi wsparcia rolników. Powyższe działania powinny
skutkować większym zrozumieniem przez rolników funkcjonowania i efektów
szacowania suszy rolniczej.
W 2026 roku planowane są:
1. obserwacje in-situ, prowadzone w uprawach zbożowych w dwóch
terminach:
od połowy kwietnia do połowy maja w celu przezimowania ozimin,
skutków ew. przymrozków wiosennych, wczesnego rozwoju zbóż
jarych;
od połowy czerwca do żniw- ocena skutków suszy i ocena plonów;
Przewiduje się również celowe oceny interwencyjne dla stwierdzenia skutków (strat)
po wystąpieniu zjawisk ekstremalnych w wybranych regionach
2. zadanie dotyczące wdrożenia danych satelitów meteorologicznych
(EUMETSAT) w ramach SMSR;
3. zadanie dotyczące poprawienia dokładności mapy glebowej ( mapy kategorii
odporności gleb na susze);
4. zadanie dotyczące wdrożenia wysokorozdzielczej teledetekcji satelitarnej
(Sentinel-1 i Sentinal-2), zainicjowane w projekcie SMUR a później
kontynuowane w ramach SMSR.
W ramach prowadzonego Systemu Monitoringu Zalań i Podtopień zaistniała
możliwość akwizycji i analizy obrazów Sentinel-1 i Sentinel-2 do monitorowania
suszy, w ramach powtórnego wykorzystania danych.
Aplikacja „Zgłoś szkodę rolniczą” działa zgodnie z algorytmem określonym przepisami
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego
zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa oraz określa wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym
spowodowanych przez suszę w rozumienie przepisów o ubezpieczeniach upraw
rolnych i zwierząt gospodarskich.
W aplikacji „Zgłoś szkodę rolniczą” systematycznie wprowadzane są zmiany mające
na celu usprawnienie jej działania i spowodowanie aby była jak najbardziej przyjazna
dla użytkowników.
-- 3 of 4 --
Administratorem publicznej aplikacji jest Centralny Ośrodek Informatyki, który
specjalizuje się w realizacji projektów IT dla sektora.
Przedstawiając powyższe pragnę podkreślić, że ustalenie rzeczywistych strat w
poszczególnych gospodarstwach rolnych spowodowanych np. wystąpieniem suszy
byłoby możliwe wyłącznie po wprowadzeniu obowiązku prowadzenia rachunkowości
rolnej i przedstawieniu przez producentów rolnych rocznych sprawozdań
finansowych z gospodarstwa rolnego. Do tego czasu pozostaje ustalanie strat w
gospodarstwach rolnych na podstawie danych szacunkowych.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --