Interpelacja w sprawie dramatycznie pogarszającej się sytuacji w sektorze rolnym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14648
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie dramatycznie pogarszającej się sytuacji w sektorze rolnym
Zgłaszający: Jan Michał Dziedziczak, Jarosław Krajewski, Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 15-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w imieniu rolników oraz mieszkańców województw: wielkopolskiego, lubuskiego i dolnośląskiego, którzy zgłosili się do mojego biura poselskiego, wskazując na gwałtownie pogarszającą się sytuację w sektorze rolnym.
Zgłaszający podkreślają, że sytuacja ekonomiczna wielu gospodarstw osiągnęła poziom krytyczny i stanowi zagrożenie zarówno dla dalszego funkcjonowania rodzinnych gospodarstw rolnych, jak i dla bezpieczeństwa żywnościowego kraju. Rolnicy wskazują na brak wystarczająco szybkich i skoordynowanych działań ze strony rządu wobec narastającego kryzysu, utrzymujących się niskich cen skupu oraz gwałtownie rosnących kosztów produkcji. Szczególnie dotkliwym problemem pozostaje brak skutecznego i sprawiedliwego systemu wsparcia finansowego oraz rekompensat dla gospodarstw dotkniętych skutkami ASF i innymi restrykcjami administracyjnymi. Rolnicy podnoszą, że producenci trzody chlewnej są traktowani nierówno w porównaniu z innymi sektorami, a ponoszone straty nie są w sposób realny rekompensowane. Zwracana jest również uwaga na brak skutecznej ochrony krajowego rynku rolno-spożywczego przed napływem taniej żywności z krajów spoza Unii Europejskiej oraz na brak wyrównanych warunków konkurencji z producentami niespełniającymi unijnych norm środowiskowych, sanitarnych i dobrostanowych. Dodatkowym problemem jest niewystarczająca identyfikowalność pochodzenia żywności oferowanej na polskim rynku.
Rolnicy wskazują także na systemowe problemy funkcjonowania rynku rolnego, w tym nadmierne marże pośredników i sieci handlowych oraz słabą pozycję negocjacyjną producentów w łańcuchu dostaw. W ich ocenie prowadzi to do przerzucania ryzyka ekonomicznego na rolników przy jednoczesnej koncentracji zysków poza sektorem produkcji. Niepokój zgłaszających budzą również planowane zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej, które mogą pogorszyć sytuację ekonomiczną gospodarstw rodzinnych oraz osłabić pozycję polskiego rolnictwa w ramach budżetu Unii Europejskiej. Podnoszona jest potrzeba wzmocnienia konkurencyjności polskiego rolnictwa przez aktywne wsparcie eksportu i promocję polskiej żywności, rozwój infrastruktury magazynowej i logistycznej oraz wsparcie konsolidacji grup producenckich.
Rolnicy podkreślają konieczność utrzymania stabilnej krajowej produkcji żywności i ograniczenia nadmiernego uzależnienia od importu, a także wzmocnienia systemu kontroli jakości i pochodzenia produktów. Zwracają również uwagę na pogłębiający się kryzys cenowy oraz rosnącą dysproporcję między cenami skupu a cenami detalicznymi. Istotnym wyzwaniem pozostają skutki zmian klimatycznych, w tym susze, powodzie i choroby zwierząt. Rolnicy oczekują sprawnych mechanizmów pomocowych oraz rozwoju systemu ubezpieczeń rolnych z realnym udziałem państwa. Zgłaszający wskazują na brak spójnej, długofalowej strategii rozwoju polskiego rolnictwa i podkreślają, że dalsza zwłoka w podejmowaniu decyzji może doprowadzić do trwałej degradacji sektora, której skutki odczują również konsumenci. Obawiam się, że brak natychmiastowych decyzji może doprowadzić do trwałej degradacji polskiego rolnictwa, a skutki tego odczują wszyscy konsumenci.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:
Jakie pilne działania planuje ministerstwo rolnictwa w odpowiedzi na pogarszającą się sytuację gospodarstw rolnych?
Czy rząd planuje rozszerzenie i ujednolicenie systemu rekompensat, w szczególności dla producentów trzody chlewnej?
Jakie konkretne mechanizmy ochronne zostaną wdrożone wobec importu żywności spoza UE?
Czy są planowane regulacje ograniczające nadmierną presję sieci handlowych na producentów?
Czy jest rozważane utworzenie instytucji wspierającej eksport polskiej żywności?
Jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego kraju?
Czy rząd planuje działania stabilizujące ceny skupu i zmniejszające dysproporcje cenowe?
Jakie rozwiązania systemowe zostaną wdrożone w zakresie ubezpieczeń rolnych i reagowania na skutki zmian klimatycznych?
Czy i kiedy powstanie kompleksowa strategia rozwoju polskiego rolnictwa?
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (18)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
22776 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 03 marca 2026 r.
Znak sprawy: RRE.wir.058.1.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 14648 w sprawie dramatycznie pogarszającej się sytuacji
w sektorze rolnym.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14648 z dnia 20 stycznia 2026 r., złożoną przez Panów
Posłów na Sejm RP: Jana Michała Dziedziczaka, Jarosława Krajewskiego oraz Bartosza
Józefa Kownackiego, przekazuję poniższe informacje.
1. Jakie pilne działania planuje Ministerstwo Rolnictwa w odpowiedzi na pogarszającą
się sytuację gospodarstw rolnych?
W ramach poprawy sytuacji w polskim rolnictwie realizowane są następujące działania:
1) Pomoc w celach inwestycyjnych
Kredyty na realizację inwestycji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych
produkcji rolnej. Pomoc polega na stosowaniu dopłat do oprocentowania kredytów
bankowych udzielonych producentowi rolnemu. Kwota kredytu do 5 mln zł
(gospodarstwa) lub 8 mln zł (działy specjalne); oprocentowanie ok. 4,9%.
2) Pomoc wpływająca na ochronę opłacalności produkcji zwierzęcej i roślinnej m.in. na
obniżenie kosztów produkcji
dofinansowanie kosztów utylizacji padłych zwierząt gospodarskich - wysokość pomocy
wynosi: 100% kosztów zbioru i transportu każdej sztuki padłego zwierzęcia
gospodarskiego z gatunku bydło, owce, kozy, świnie lub konie; 75% kosztów
unieszkodliwiania.
-- 1 of 10 --
2
refundacja do 100% wydatków poniesionych na działania związane z bioasekuracją
(maty, środki dezynfekcyjne, odzież, zabezpieczenia budynków, przebudowy
pomieszczeń).
zwrot podatku akcyzowego – stawka zwrotu w 2026 r. - 1,48 zł/l; budżet 2,013 mld zł.
3) Pomoc ochronna w przypadku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
Preferencyjne kredyty na wznowienie produkcji i odtworzenie środków trwałych
(oprocentowanie 0,5% lub 4,41%).
4) Wcześniejsza wypłata środków w ramach płatności bezpośrednich (I filar WPR) oraz
płatności obszarowych II filaru WPR za 2025 r. - do dnia 4.02.2026 r. wypłacono
15,6 mld zł
5) Wsparcie rozwoju przetwórstwa rolno-spożywczego w Polsce - wsparcie rozwoju
przetwórstwa rolno-spożywczego w Polsce jest nakierowane przede wszystkim na rozwój
mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), które należą do polskiego kapitału i są
głównym odbiorcą produktów rolnych wytwarzanych przez lokalnych producentów.
Aktualnie trwa realizacja inwestycji A1.4.1 w ramach KPO „Inwestycje na rzecz
dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy
odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu” w zakresie wsparcia przetwórstwa
żywności.
Po zakończeniu KPO dla sektora przetwórczego przewidziano wsparcie, które będzie
realizowane z Planu Strategicznego WPR 2023-2027 w ramach Interwencji I.10.6.1
Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) – w gospodarstwie (Budżet:
51 mln euro - nabór planowany w II połowie 2026 r.) i I.10.7.1 Rozwój współpracy
w ramach łańcucha wartości (dotacja) - poza gospodarstwem (Budżet: 204 mln euro -
nabór planowany w II połowie 2026 r.).
Więcej informacji na temat wsparcia w ramach interwencji I10.6.1 i I10.7.1 w Planie
Strategicznym Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR) można znaleźć na
stronie internetowej MRiRW pod adresem: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/wytyczne-
szczegolowe.
2. Czy rząd planuje rozszerzenie i ujednolicenie systemu rekompensat, w szczególności
dla producentów trzody chlewnej?
Mechanizmy interwencji rynkowej dotyczące wieprzowiny są ściśle regulowane prawem
unijnym i uruchamiane jedynie decyzją Komisji Europejskiej. Państwa członkowskie UE nie
-- 2 of 10 --
3
mogą samodzielnie wprowadzać interwencyjnych zakupów czy dopłat do przechowywania.
Mimo to, ze względu na szczególnie trudną sytuację branży, minister rolnictwa zwrócił się
do Komisji o podjęcie nadzwyczajnych działań przewidzianych w przepisach UE, które
mogłyby zrekompensować straty ponoszone przez producentów trzody. Do czasu decyzji
Komisji Europejskiej rolnicy mogą jednak korzystać z krajowych i unijnych instrumentów
wsparcia, w tym szczególnie z ekoschematu "Dobrostan zwierząt", w ramach którego
przewidziano płatności za poprawę warunków utrzymania świń oraz wdrożono korzystne
zmiany obowiązujące od kampanii 2025 r. Dodatkową możliwością jest udział w programie
ochrony ras zagrożonych, który zapewnia roczne płatności za utrzymywanie loch i knurów
rodzimych ras. Resort wskazuje, że dostępne są także standardowe płatności bezpośrednie
i obszarowe, które — choć nie są formą rekompensaty sensu stricto — stabilizują dochody
gospodarstw.
3. Jakie konkretne mechanizmy ochronne zostaną wdrożone wobec importu żywności
spoza UE?
Polska aktywnie zabiega w Unii Europejskiej o wzmocnienie narzędzi chroniących rynek
rolny przed nadmiernym napływem towarów z państw trzecich. Postulaty te obejmują
konieczność stosowania skutecznych mechanizmów ochronnych, utworzenie funduszu
rekompensującego ewentualne straty rolników, a także pełne dostosowanie
importowanych produktów do unijnych standardów w zakresie bezpieczeństwa żywności,
dobrostanu zwierząt i ochrony roślin. Niektóre z tych postulatów zostały już uwzględnione
w najnowszych umowach handlowych, takich jak porozumienie z Ukrainą, które przewiduje
możliwość cofnięcia przyznanych koncesji, jeśli kraj ten nie spełni unijnych wymogów do
końca 2028 r.
Produkty importowane (spoza UE) już obecnie muszą spełniać unijne wymogi
bezpieczeństwa żywności (lub równoważne). W tym zakresie funkcjonuje system kontroli
urzędowych, pozwalający na weryfikację spełnienia tych wymagań. W Polsce system
urzędowej kontroli żywności tworzą cztery inspekcje, podległe dwóm naczelnym organom
administracji publicznej, tj. podległe Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Inspekcja
Weterynaryjna, Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa oraz Inspekcja
Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej: IJHARS), a także podległa
Ministrowi Zdrowia – Państwowa Inspekcja Sanitarna. Każda z ww. służb ma określony
zakres kompetencji i sposób funkcjonowania, wynikający z obowiązujących regulacji
prawnych.
-- 3 of 10 --
4
Kontrole na granicy są prowadzone całodobowo, zwłaszcza na granicy z Ukrainą. Towary
niezgodne z wymaganiami mogą zostać zatrzymane, nakazuje się ich wycofanie z rynku,
a importerzy podlegają sankcjom administracyjnym.
4. Czy planowane są regulacje ograniczające nadmierną presję sieci handlowych na
producentów?
Polska była jednym z pierwszych państw członkowskich UE, które wprowadziły
kompleksowe przepisy mające chronić producentów rolnych przed nieuczciwymi
praktykami dużych sieci handlowych i przetwórców. Obowiązuje już wymóg zawierania
pisemnych umów pomiędzy producentem a pierwszym nabywcą, a ustawa
o przeciwdziałaniu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej — znowelizowana w 2021 r.
w celu wdrożenia unijnej dyrektywy — precyzuje katalog praktyk uznawanych za
niedozwolone (16 nieuczciwych praktyk handlowych, w tym 10 bezwzględnie zakazanych).
Organem wyznaczonym do egzekwowania przepisów prawa w zakresie nieuczciwych
praktyk handlowych w łańcuchu dostaw produktów rolno-spożywczych jest Prezes Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Przepisy zakładają również możliwość interwencji Prezesa UOKiK w przypadkach, które
nie są literalnie wymienione w ustawie, lecz noszą znamiona nadużycia i naruszają istotny
interes drugiej strony. Oznacza to, że system ochrony rolników przed nieuczciwymi
praktykami już istnieje i jest stale egzekwowany.
5. Czy rozważane jest utworzenie instytucji wspierającej eksport polskiej żywności?
W dniu 9 września 2025 roku została podpisana umowa pomiędzy Krajowym Ośrodkiem
Wsparcia Rolnictwa (KOWR) a Polską Agencją Inwestycji i Handlu (PAIH). Jest to projekt
na lata 2025 – 2028. Głównym celem współpracy pomiędzy KOWR a PAIH jest promocja
polskich produktów spożywczych i technologii rolniczych oraz synergia działań obu
instytucji by skutecznie wspierać eksport i budować markę „Made in Poland”. Ekspansja na
nowe rynki, szczególnie w Afryce i w Azji stwarza szansę dla Polski i polskich rolników na
nowe rynki zbytu.
Ministerstwo we współpracy z KOWR od lat realizuje liczne działania dostosowane do
potrzeb sektora rolno-spożywczego. Istotnym elementem prowadzonych aktywności jest
spójna i nowoczesna komunikacja marki polskiej żywności za pomocą hasła „Poland tastes
good” mająca za zadanie zwiększenie jej rozpoznawalności na priorytetowych rynkach
zagranicznych. Efektem prowadzonej polityki ma być również zwiększenie wolumenu
eksportu polskich produktów oraz dywersyfikacja i otwieranie nowych rynków zbytu.
-- 4 of 10 --
5
Resort rolnictwa prowadzi również aktywną współpracę międzynarodową na szczeblu
instytucjonalnym. Umożliwia ona m.in. rozpoznawanie nowych możliwości współpracy
gospodarczej w sektorze rolno-spożywczym oraz pozyskiwanie informacji dotyczących
uwarunkowań rynków trzecich i potencjału wymiany handlowej.
Dodatkowo Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wychodząc naprzeciw oczekiwaniom
konsumentów, dotyczącym łatwiejszej identyfikacji produktów wytworzonych z polskich
surowców, opracowało zasady stosowania w oznakowaniu żywności informacją „Produkt
polski”. Z dniem 1 stycznia 2017 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 4 grudnia 2016 r.
o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2023 poz.
1980) odnoszące się do dobrowolnego znakowania środków spożywczych informacją
„Produkt polski”. Przepisy te dają możliwość producentom wyróżniania na rynku
produktów wyprodukowanych w Polsce i z polskich surowców poprzez oznakowanie ich
informacją „Produkt polski” bądź znakiem zawierającym taką informację.
Jednym z rozwiązań systemowych, jakim dysponuje branża rolno-spożywcza,
zapewniającym skuteczną promocję polskich produktów rolno-spożywczych, jest ustawa
o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych, na podstawie której utworzono
10 funduszy: Fundusz Promocji Mleka, Fundusz Promocji Mięsa Wieprzowego, Fundusz
Promocji Mięsa Wołowego, Fundusz Promocji Mięsa Końskiego, Fundusz Promocji Mięsa
Owczego, Fundusz Promocji Ziarna Zbóż i Przetworów Zbożowych, Fundusz Promocji
Owoców i Warzyw, Fundusz Promocji Mięsa Drobiowego, Fundusz Promocji Ryb oraz
Fundusz Promocji Roślin Oleistych.
Głównym celem utworzenia funduszy promocji jest wspieranie marketingu, wzrostu
spożycia i promocji produktów rolno-spożywczych. Podkreślić należy, że środkami
funduszy promocji zarządzają wyłącznie przedstawiciele organizacji branżowych
reprezentujący producentów rolnych oraz przetwórców działających w danej branży.
Obecnie, przez polskie organizacje branżowe realizowanych jest 12 kampanii mających na
celu promowanie oraz kreowanie pozytywnego wizerunku produktów rolno-spożywczych
na strategicznych światowych rynkach zbytu.
6. Jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego
kraju?
Wspólna Polityka Rolna (WPR) odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa
żywnościowego w Polsce, w szczególności poprzez stabilizację dochodów rolników oraz
wspieranie ciągłości produkcji rolnej. System płatności bezpośrednich, a także instrumenty
-- 5 of 10 --
6
wsparcia rynkowego, umożliwiają ograniczanie skutków wahań cenowych oraz
niekorzystnych zjawisk klimatycznych. Dzięki temu gospodarstwa rolne mogą
funkcjonować w sposób bardziej przewidywalny i planować produkcję w dłuższej
perspektywie, co przekłada się na stabilną dostępność żywności dla konsumentów.
Bezpieczeństwo żywnościowe jest również wzmacniane poprzez wsparcie inwestycji
w modernizację rolnictwa oraz rozwój obszarów wiejskich. Instrumenty wdrażane
w ramach WPR umożliwiają unowocześnianie gospodarstw rolnych, poprawę efektywności
produkcji, rozwój infrastruktury magazynowej i przetwórczej oraz podnoszenie jakości
produktów rolnych. Działania te przyczyniają się do wzmacniania krajowego potencjału
produkcyjnego oraz ograniczania strat żywności, co ma szczególne znaczenie w sytuacjach
kryzysowych.
Równolegle, na poziomie Unii Europejskiej prowadzone są negocjacje dotyczące kształtu
Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 roku. Zgodnie z propozycjami przedstawionymi przez
Komisję Europejską, nowa WPR będzie w większym stopniu ukierunkowana na wsparcie
dochodów rolników, zwiększanie odporności systemu żywnościowego oraz realizację
celów zrównoważonego rozwoju. Planowane działania obejmują, także ograniczanie
skutków zmian klimatu oraz utrzymanie zdolności produkcyjnych rolnictwa, co w długim
horyzoncie przyczyni się do wzmocnienia bezpieczeństwa żywnościowego zarówno Polski,
jak i całej Unii Europejskiej.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi działania mające na celu: utrzymanie
zdolności kraju do samodzielnego zaspokajania potrzeb żywnościowych; zapewnienie
stabilności podaży w sytuacjach kryzysowych oraz wzmacnianie odporności krajowego
systemu żywnościowego.
Dostępność żywności w Polsce nie jest dziś zagrożona. Polska jest samowystarczalna
w zakresie kluczowych produktów rolnych, a produkcja krajowa przekracza potrzeby
konsumpcyjne. Sektor żywnościowy stanowi ok. 20% wartości sprzedaży krajowego
przemysłu, co potwierdza jego silną rolę w gospodarce. Ponadto, eksport polskiej żywności
z roku na rok dynamicznie rośnie, a jego tempo należy do najwyższych w Unii Europejskiej.
7. Czy rząd planuje działania stabilizujące ceny skupu i zmniejszające dysproporcje
cenowe?
Na poziom cen surowców rolnych w Polsce istotny wpływ ma sytuacja na rynkach
światowych, ponieważ sytuacja na krajowym rynku rolno-spożywczym jest silnie
powiązana z globalnymi trendami handlowymi. Zmiany cen zbóż, oleistych, mięsa czy mleka
-- 6 of 10 --
7
na rynku światowym przekładają się bezpośrednio na ceny w Polsce. Wahania kursów
walut, polityka handlowa największych eksporterów i importerów, a także czynniki takie
jak konflikty zbrojne, zmiany klimatyczne czy ograniczenia transportowe dodatkowo
wpływają na stabilność cen. W rezultacie polscy producenci i konsumenci odczuwają skutki
globalnych kryzysów, nadwyżek lub niedoborów surowców, co powoduje, że krajowy
rynek jest w dużej mierze uzależniony od sytuacji międzynarodowej.
Obecna sytuacja geopolityczna i gospodarcza stawia przed rolnictwem ogromne wyzwania.
Ministerstwo podejmuje działania mające na celu poprawę warunków ekonomicznych
gospodarstw rolnych, w tym rozmowy na forum krajowym i europejskim, aby zapewnić
stabilność rynku, wsparcie finansowe oraz ochronę interesów polskich producentów.
W celu stabilizacji dochodów rolników są realizowane takie działania jak m.in.:
dopłaty bezpośrednie i płatności obszarowe,
instrumenty finansowe (kredyty preferencyjne i pożyczki),
dopłaty do paliwa rolniczego, materiału siewnego,
wsparcie na inwestycje w gospodarstwach rolnych oraz do przetwórstwa rolno-
spożywczego,
działania ograniczające presję importową (m.in. utrzymywanie krajowego zakazu
przywozu wybranych produktów rolno-spożywczych z Ukrainy),
wsparcie z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, dzięki któremu
rolnicy m.in. zwiększyli powierzchnie magazynowe zbóż, dzięki czemu nie muszą
sprzedawać ziarna bezpośrednio po zbiorach, kiedy to najczęściej ceny są niższe.
Ponadto resort rolnictwa wspiera organizowanie się rolników w formie grup czy organizacji
producentów. Zachęca rolników do zrzeszania się w spółdzielniach, co zwiększa ich siłę
negocjacyjną wobec przetwórców i pośredników.
8. Jakie rozwiązania systemowe zostaną wdrożone w zakresie ubezpieczeń rolnych i
reagowania na skutki zmian klimatycznych?
Aktualnie w Ministerstwie trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy z dnia
7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (DZ.U. z 2025,
poz. 251), mające na celu uproszczenie systemu dopłat do składek ubezpieczenia oraz
rozszerzenie katalogu upraw, do których można zastosować dopłaty.
Wprowadzenie zmian w ww. ustawie ma na celu m.in.:
1) dodanie wierzby do wyplatania oraz traw nasiennych do katalogu upraw, do których
mogą być stosowane dopłaty do składek ubezpieczenia od ryzyka wystąpienia szkód
-- 7 of 10 --
8
spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się
ziemi, lawinę, ujemne skutki przezimowania oraz przymrozki wiosenne,
2) określenie limitu stawek taryfowych, do których mogą być stosowanie 65 % dopłaty do
składki ubezpieczenia, bez względu na klasę gleby, do wysokości:
- 25 % (obecnie 20%, 22% lub 25% w zależności od klasy gleby) sumy ubezpieczenia
przy ubezpieczaniu upraw tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów
owocowych oraz truskawek,
- 15 % (obecnie 9%, 12% lub 15% w zależności od klasy gleby) sumy ubezpieczenia
przy ubezpieczaniu pozostałych upraw,
3) wprowadzenie franszyzy redukcyjnej w miejsce obowiązującej franszyzy integralnej,
w projekcie proponuje się, aby odszkodowanie mogło być pomniejszone od 10 % do 35
% sumy ubezpieczenia, w zależności od wysokości pomniejszenia wskazanej w umowie
ubezpieczenia. Stosownie do wielkości pomniejszenia odszkodowania będzie mogła być
pomniejszona stawka ubezpieczenia.
Powyższe działania mają zapobiec zmniejszeniu dochodów producentów rolnych
w przypadku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
Dostosowanie do zmian klimatycznych
W Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR) zawarto
szereg instrumentów wsparcia, które promują m.in. działania prośrodowiskowe. Jednym
z takich instrumentów są interwencje rolno-środowiskowo-klimatyczne, które mają na celu
wspieranie zrównoważonego rozwoju rolnictwa oraz ochronę środowiska. Obejmują one
działania mające na celu:
ochronę różnorodności biologicznej – wspieranie praktyk rolniczych, które
przyczyniają się do zachowania i poprawy stanu siedlisk oraz gatunków,
zrównoważone gospodarowanie zasobami naturalnymi – promowanie efektywnego
wykorzystania wody, gleby i powietrza, co przyczynia się do ochrony tych zasobów,
łagodzenie zmian klimatycznych – wspieranie praktyk rolniczych, które redukują
emisję gazów cieplarnianych oraz zwiększają sekwestrację węgla w glebie.
Te instrumenty wsparcia są kluczowe dla osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju
rolnictwa w Polsce, przyczyniając się jednocześnie do ochrony środowiska i
przeciwdziałania zmianom klimatycznym. W ramach interwencji rolno-środowiskowo-
klimatycznych PS WPR można wymienić m.in. takie instrumenty wparcia, jak:
-- 8 of 10 --
9
Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków, w tym na obszarach Natura 2000 –
wspieranie działań mających na celu zachowanie i poprawę stanu siedlisk oraz ochronę
zagrożonych gatunków na tych obszarach,
Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk na obszarach Natura 2000 - promowanie
praktyk rolniczych, które minimalizują intensywność użytkowania tych terenów, co
sprzyja ochronie bioróżnorodności,
Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych – wspieranie rolników
w utrzymaniu i pielęgnacji sadów z tradycyjnymi odmianami drzew owocowych, które
są ważne dla zachowania różnorodności genetycznej,
Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin i zwierząt w rolnictwie –
działania mające na celu ochronę i zachowanie różnorodności genetycznej roślin
uprawnych i zwierząt gospodarskich,
Bioróżnorodność na gruntach ornych – wspieranie praktyk rolniczych, które
przyczyniają się do zwiększenia różnorodności biologicznej na gruntach ornych, takich
jak tworzenie pasów kwietnych.
Planowane jest również uruchomienie, od 2026 r., nowego dobrowolnego wsparcia rolno-
środowiskowo-klimatycznego dla wszystkich rolników, których obowiązują wymogi normy
GAEC 2 dotyczącej ochrony torfowisk i terenów podmokłych. Nowa płatność dla rolników
będzie rekompensowała poniesione koszty i utracone dochody wynikające z realizacji
wymogów normy GAEC 2 na trwałych użytkach zielonych oraz gruntach ornych, a także
będzie stanowiła zachętę finansową do przekształcania gruntów ornych w użytki zielone.
9. Czy i kiedy powstanie kompleksowa strategia rozwoju polskiego rolnictwa?
Obecnie w Polsce funkcjonuje już całościowy dokument strategiczny poświęcony
rozwojowi rolnictwa oraz obszarów wiejskich – Strategia zrównoważonego rozwoju wsi,
rolnictwa i rybactwa 2030 (SZRWRiR 2030), przyjęta uchwałą nr 193 Rady Ministrów
z dnia 17 października 2023 r.1, która weszła w życie 11 listopada 2023 r. Strategia ta
stanowi rozwinięcie średniookresowej polityki rozwoju kraju i jest dokumentem
kompleksowo określającym kierunki działania państwa w zakresie wzmacniania
bezpieczeństwa żywnościowego, podnoszenia opłacalności produkcji rolnej oraz
wspierania stabilnego i zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich.
1 Uchwała nr 193 Rady Ministrów z dnia 17 października 2023 r. w sprawie przyjęcia aktualizacji
„Strategii zrównoważonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa 2030” (M.P. poz. 1214)
https://monitorpolski.gov.pl/MP/2023/1214
-- 9 of 10 --
10
SZRWRiR 2030 wyznacza ambitny cel główny, zakładający wielofunkcyjny rozwój
gospodarczy wsi, który pozwoli na zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego państwa,
zwiększenie wartości dodanej generowanej przez sektor rolny oraz trwały wzrost
dochodów mieszkańców wsi. Jednocześnie strategia kładzie szczególny nacisk na
minimalizowanie rozwarstwienia ekonomicznego, społecznego i terytorialnego oraz dąży
do poprawy jakości środowiska naturalnego. Realizacji tego celu służy szeroki zestaw
działań obejmujący zarówno modernizację gospodarstw i zwiększenie opłacalności
produkcji, jak i rozwój infrastruktury, ochronę jakości żywności, wsparcie gospodarstw
rodzinnych, rozbudowę możliwości magazynowania oraz inwestycje w lokalne rynki
rolno‑spożywcze.
Strategia przewiduje również działania wzmacniające odporność produkcji rolnej na
kryzysy, w tym na zmiany klimatu i zdarzenia o charakterze geopolitycznym, jak choćby
skutki wojny w Ukrainie. Istotnym elementem dokumentu jest także wzmacnianie
współpracy pomiędzy producentami, rozwój integracji poziomej i pionowej w sektorze
rolno‑spożywczym, poprawa struktury obszarowej poprzez scalanie gruntów oraz rozwój
krótkich łańcuchów dostaw i lokalnego przetwórstwa. Strategia zakłada również aktywne
działania na rzecz młodych rolników, a także zwiększanie udziału produktów wysokiej
jakości, w tym ekologicznych, w rynku żywnościowym.
W związku z powyższym można stwierdzić, że Polska posiada aktualnie obowiązującą,
kompleksową strategię rozwoju rolnictwa (SZRWRiR 2030). Ponadto prowadzone również
prace nad dokumentem nadrzędnym, tj. projektem nowej średniookresowej strategii
rozwoju kraju (ŚSRK), który w sposób wieloaspektowy uzupełni i rozwinie kierunki polityki
rolnej i rozwoju obszarów wiejskich.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 10 of 10 --