Interpelacja w sprawie realizacji przepisów określonych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, przepisów Kodeksu pracy i polityki antymobbingowej przez Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14630
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie realizacji przepisów określonych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, przepisów Kodeksu pracy i polityki antymobbingowej przez Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Zgłaszający: Izabela Bodnar
Data wpływu: 14-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 20 listopada 2018 roku (dalej: u.s.w.n.), misją systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest prowadzenie najwyższej jakości kształcenia oraz działalności naukowej, kształtowanie postaw obywatelskich, a także uczestnictwo w rozwoju społecznym oraz tworzenie gospodarki opartej na innowacjach (art. 2 u.s.w.n.). Zgodnie z preambułą przedmiotowej ustawy zasady funkcjonowania szkolnictwa wyższego zostały uregulowane w związku z fundamentalną rolą nauki w tworzeniu cywilizacji, której celem jest dążenie do poznania prawdy i przekazywanie wiedzy z pokolenia na pokolenie. Ustawodawca podkreślił też, że obowiązkiem władzy publicznej jest tworzenie optymalnych warunków dla wolności badań naukowych i twórczości artystycznej, wolności nauczania oraz autonomii społeczności akademickiej. Uczelnie, a więc podmioty, które tworzą system szkolnictwa wyższego, powinny przykładać szczególną wagę do wolności nauczania, twórczości artystycznej i badań naukowych.
Z kolei przepisy Kodeksu pracy nakładają na uczelnie konkretne obowiązki względem pracowników naukowych, w tym obowiązek przeciwdziałania praktykom o charakterze mobbingu. Zagwarantowanie wyspecjalizowanej kadry naukowej na uczelni stanowi warunek sine qua non realizacji wysokiego poziomu nauczania i rozwoju polskiej nauki.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania w zakresie funkcjonowania publicznej uczelni – Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu (dalej: UPWR):
1. Jakie wymagania należy spełnić, aby otrzymać funkcję kierowniczą na UPWR (np. jako kierownik katedry lub instytutu)?
2. Jakie są kryteria wyboru kierowników katedr lub innych jednostek organizacyjnych na uczelni? Czy jednym z kryteriów jest posiadanie przez naukowca wybitnych osiągnięć naukowych? Jeżeli tak – w jaki sposób UPWR definiuje wybitne osiągnięcia naukowe (oraz wybitnego naukowca)?
3. Ile katedr naukowych funkcjonuje na UPWR?
4. Czy na UPWR obowiązują normy kadrowe? Jeżeli tak, to jakie i na jakiej podstawie oraz czy wszystkie katedry spełniają te normy?
5. Czy istnieje na UPWR statut lub regulamin dla danej katedry naukowej?
6. Jaka jest procedura likwidacji katedry naukowej na UPWR – kto podejmuje decyzje, jakie są przesłanki do likwidacji?
7. W jaki sposób odbywa się likwidacja katedry? Czy kierownik katedry naukowej bierze udział w tym procesie oraz czy jest z wyprzedzeniem informowany o takim zamiarze uczelni?
8. Czy w okresie ostatnich 5 lat doszło do likwidacji katedr naukowych? Jeżeli tak, to proszę o ich wymienienie i wskazanie podstaw prawnych i faktycznych dokonanej likwidacji.
9. Czy na UPWR obowiązują procedury antymobbingowe – jeżeli tak, to jakie i jaka jest ich podstawa prawna?
10. Czy UPWR przewiduje pomoc prawną dla kierowników projektów realizowanych na rzecz uczelni, a także dla swoich pracowników w związku z realizacją projektów badawczych na rzecz uczelni?
11. Czy pracownicy UPWR mają zapewniony dostęp do opieki psychologicznej, np. w ramach procedury antymobbingowej?
12. Jaka jest procedura w przypadku naruszenia przepisów BHP przez UPWR? Kto na uczelni odpowiada za realizację zasad bezpieczeństwa i higieny pracy?
13. Czy na uczelni obowiązuje procedura dotycząca dodatków funkcyjnych? Na jakiej podstawie są one przyznawane i odbierane? Czy jest to decyzja uznaniowa – jeżeli tak, to kto ją podejmuje?
14. Jaka jednostka na UPWR sprawuje nadzór nad dokumentacją kadrową pracowników? Czy zdarzyły się przypadki nieudzielania pracownikowi naukowemu urlopów wypoczynkowych?
15. Czy kierownik projektu naukowego, mimo udzielonego mu urlopu, ma obowiązek realizować projekt lub inne czynności z nim związane?
16. Jaka jest procedura prowadzenia kontroli projektów badawczych na UPWR? Kto ma prawo do uzyskania informacji w toku kontroli i jaka jest rola kierownika projektu w ewentualnym postępowaniu kontrolnym?
17. Na jakim organie lub jednostce UPWR ciąży obowiązek przygotowania dokumentacji projektowej i księgowej w przypadku kontroli projektu badawczego?
18. Czy były przypadki domagania się przez UPWR zwrotu środków finansowych bezpośrednio od kierownika projektu lub podwykonawców realizujących projekt naukowy?
19. Jaka jest procedura odwoławcza w przypadku otrzymania przez UPRW decyzji o zwrocie finansowania z tytułu projektu badawczego?
20. Czy były przypadki, w których doszło do zwrotu finansowania z tytułu projektu badawczego bez wyczerpania pełnej procedury odwoławczej? Jeżeli tak, to których projektów naukowych to dotyczyło?
21. Czy ustanie stosunku pracy z UPWR jest jednoznaczne z utratą prawa do własnej twórczości, wyników badań i zrealizowanych projektów? Czy pracownik ma prawo zachować dostęp do skrzynki pracowniczej?
22. Czy zdarzyły się przypadki, w których władze uczelni złożyły zawiadomienie karne na pracownika naukowego UPWR, a jeżeli tak – czy władze uczelni jednocześnie rozwiązały z takim pracownikiem umowę o pracę i czy zawiadomienie okazało się skuteczne?
Mając na celu zapewnienie najwyższej jakości nauki, w tym wyspecjalizowanej i wybitnej kadry pracowniczej na UPWR, zwracam się do ministra o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania. Szczególnie istotnym elementem systemu nauki jest bowiem zapewnienie realnej i efektywnej ochrony pracownikom naukowym, którzy bezpośrednio przyczyniają się do realizacji zasad ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, m.in. poprzez prowadzenie innowacyjnych badań naukowych, co przekłada się na rozwój nauki i usprawnienie procesu nauczania przyszłych pokoleń.
Z poważaniem
Izabela Bodnar
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (15)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
25244 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WPN.055.1.2026.BPT
Warszawa, 23 lutego 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 14630
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Izabeli Bodnar
w sprawie realizacji przepisów określonych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce,
przepisów Kodeksu Pracy i polityki antymobbingowej przez Uniwersytet Przyrodniczy
we Wrocławiu.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na pytania dotyczące Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, dalej:
„UPWR”, w kontekście realizacji przez UPWR przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. –
Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej: „ustawa
PSWN”, przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277,
z późn. zm.), dalej: „KP” i polityki antymobbingowej, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
1) Jakie wymagania należy spełnić, aby otrzymać funkcję kierowniczą na UPWR (np. jako
kierownik Katedry lub Instytutu)?
2) Jakie są kryteria wyboru kierowników katedr lub innych jednostek organizacyjnych
na uczelni? Czy jednym z kryteriów jest posiadanie przez naukowca wybitnych osiągnięć
naukowych? Jeżeli tak – w jaki sposób UPWR definiuje wybitne osiągnięcia naukowe (oraz
wybitnego naukowca)?
Kwestie związane z powoływaniem i odwoływaniem osób do pełnienia funkcji
kierowniczych leżą w gestii uczelni. W myśl art. 23 ust. 2 pkt 6 ustawy PSWN powoływanie
osób do pełnienia funkcji kierowniczych w uczelni i ich odwoływanie należy do zadań
rektora. Osobą powołaną do pełnienia funkcji kierowniczej w uczelni – zgodnie z art. 32
ust. 2 ustawy PSWN – może być osoba, która spełnia wymagania określone w art. 20 ust. 1
pkt 1-5 ustawy PSWN1. Powyższe oznacza, że w świetle przepisów ustawy PSWN rektor,
który w świetle art. 23 ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy PSWN zarządza uczelnią i prowadzi politykę
kadrową uczelni, ma kompetencję do samodzielnego decydowania o wyborze osoby na daną
1 Tj. ma pełną zdolność do czynności prawnych, korzysta z pełni praw publicznych, nie była skazana prawomocnym
wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, nie była karana karą dyscyplinarną,
w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. nie pracowała w organach bezpieczeństwa państwa
w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów
bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U. z 2025 r. poz. 1519), nie pełniła
w nich służby ani nie współpracowała z tymi organami.
-- 1 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
funkcję kierowniczą, jak również do jej odwołania w sposób określony w statucie. Rektor
może też zasięgać opinii innego organu lub podmiotu w uczelni w sprawie powołania lub
odwołania danej osoby. Jakkolwiek możliwe jest zasięgnięcie dodatkowych opinii
o kandydacie na funkcję, jednak rektor nie może być nią związany. Pewien wyjątek stanowi
tu powołanie osoby do pełnienia funkcji kierowniczej, do której zakresu obowiązków należą
sprawy studenckie lub sprawy doktorantów, gdyż zgodnie z przepisami ustawy PSWN
w takim przypadku wymagane jest uzgodnienie odpowiednio z samorządem studenckim lub
samorządem doktorantów. Jednakże niezajęcie stanowiska przez samorząd w terminie
wskazanym w statucie uważa się za wyrażenie zgody.
Stosownie do art. 34 ust. 1 pkt 6 i 7 to statut określa funkcje kierownicze w uczelni oraz
zasady powoływania i odwoływania osób do pełnienia tych funkcji. Statut UPWR2
stanowiący załącznik do uchwały Senatu nr 42/2023 z dnia 29 września 2023 r.
w § 39 definiuje funkcje kierownicze w UPWR - są to: prorektor, kanclerz, kwestor, dziekan
oraz dyrektor szkoły doktorskiej. Natomiast kierownik katedry nie jest w UPWR funkcją
kierowniczą, lecz stanowiskiem, na którym mogą być zatrudniani pracownicy spełniający
warunki określone w przepisach wewnętrznych uczelni. Ustawa PSWN nie określa ani
stanowiska kierownika katedry, ani wymogów na takie stanowisko; uprawnienie do
samodzielnego kształtowania kryteriów wyboru przysługuje wyłącznie uczelni. Należy też
wyjaśnić, że zdefiniowanie pojęcia „osiągnięć naukowych” na potrzeby danego stanowiska
leży w sferze wyłącznej kompetencji uczelni. Jako podmiot ustanawiający dane wymaganie,
uczelnia jest jedynym podmiotem właściwym do dokonania oceny merytorycznej jego
spełnienia. Przedmiotowa kwestia pozostaje tym samym poza właściwością rzeczową
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
3) Ile Katedr naukowych funkcjonuje na UPWR?
4) Czy na UPWR obowiązują normy kadrowe? Jeżeli tak, to jakie i na jakiej podstawie oraz
czy wszystkie Katedry spełniają te normy?
5) Czy istnieje na UPWR Statut lub Regulamin dla danej Katedry naukowej?
6) Jaka jest procedura likwidacji Katedry naukowej na UPWR – kto podejmuje decyzje, jakie są
przesłanki do likwidacji?
7) W jaki sposób odbywa się likwidacja Katedry? Czy kierownik Katedry naukowej bierze
udział w tym procesie oraz czy jest z wyprzedzeniem informowany o takim zamiarze uczelni?
8) Czy w okresie ostatnich 5 lat doszło do likwidacji Katedry naukowej? Jeżeli tak, to proszę
o ich wymienienie i wskazanie podstaw prawnych i faktycznych dokonanej likwidacji.
Należy zaznaczyć, że w myśl przepisów ustawy PSWN uczelnia funkcjonuje jako samodzielna
i niezależna organizacyjnie jednostka systemu szkolnictwa wyższego i nauki, która na
zasadach określonych w ustawie ma zagwarantowaną autonomię we wszystkich obszarach
swojej działalności. Ustawowa autonomia uczelni oznacza m. in. jej wyłączną kompetencję
w zakresie samodzielnego kształtowania wewnętrznej struktury organizacyjnej. Oznacza
to swobodę w kreowaniu struktury dopasowanej do jej specyficznych potrzeb i strategii
rozwoju. Typy jednostek organizacyjnych uczelni, zasady ich działania i podział zadań
reguluje co do zasady statut i regulamin organizacyjny uczelni. Do zadań rektora należy
nadawanie regulaminu organizacyjnego, który określa strukturę organizacyjną uczelni oraz
podział zadań w ramach tej struktury, organizację oraz zasady działania administracji uczelni
(art. 23 ust. 3 ustawy PSWN). Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 1 i 5 statut określa zasady
2 Obwieszczenie nr 17/2025 Rektora z dnia 26 listopada 2025 roku w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego Statutu
Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
-- 2 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
organizacji i funkcjonowania uczelni, w tym typy jednostek organizacyjnych uczelni, którymi
mogą być w szczególności wydziały, instytuty, katedry, zakłady, centra i kolegia. W statucie
UPWR uregulowano zasady tworzenia jednostek organizacyjnych uczelni, w tym katedr,
które są tworzone, przekształcane i likwidowane przez rektora z inicjatywy własnej lub na
wniosek dziekana wydziału (§ 34 ust. 5), a w Regulaminie organizacyjnym UPWR określono
szczegółowy podział zadań między jednostkami organizacyjnymi i zasady ich działania.
Ustawa PSWN nie nakłada na organy uczelni obowiązku wydania odrębnego regulaminu
dla poszczególnych katedr. Ww. regulacje statutowe są zgodne z zasadą autonomii uczelni
w zakresie samodzielnego decydowania o rozwiązaniach przyjmowanych w różnych sferach
jej działania w zakresie wynikającym z ustawy, w tym przypadku kształtowania struktury
organizacyjnej. W kompetencji rektora jako organu zarządzającego uczelnią pozostaje
podjęcie, w oparciu o obowiązujące przepisy, rozstrzygnięć związanych z utworzeniem
katedry lub likwidacją katedry. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż nie jest wymagana zgoda
ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki w tym zakresie. Zgodnie z art. 9
ust. 5 ustawy PSWN organy władzy publicznej mogą podejmować rozstrzygnięcia dotyczące
uczelni tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach.
W związku z powyższym informuję, iż Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie gromadzi
informacji o wewnętrznych jednostkach organizacyjnych uczelni, w tym informacji
o ich liczbie, tworzeniu, przekształcaniu i likwidacji. Dane dotyczące struktury
organizacyjnej poszczególnych uczelni nie są przekazywane do ministerstwa, bowiem
uczelnie nie są ustawowo zobligowane do przedkładania danych o swojej strukturze
wewnętrznej organowi nadzorczemu. W kompetencji władz UPWR pozostaje zatem
wyjaśnianie spraw dotyczących organizacji jednostek wewnętrznych Uczelni, w tym katedr.
9) Czy na UPWR obowiązują procedury antymobbingowe – jeżeli tak, to jakie i jaka jest
ich postawa prawna?
Zgodnie z art. 943 § 1 KP pracodawca jest obowiązany przeciwdziałać mobbingowi. Minister
Nauki i Szkolnictwa Wyższego corocznie zwraca się do rektorów nadzorowanych przez
niego uczelni publicznych o przesłanie aktualnych informacji na temat funkcjonujących
w uczelniach procedur antymobbingowych i antydyskryminacyjnych. Z informacji tych
wynika, iż Rektor UPWR zarządzeniem nr 46/2022 wprowadził Politykę przeciwdziałania
zjawiskom niepożądanym – mobbingowi, dyskryminacji i molestowaniu seksualnemu w UPWR3
(dalej: „Zarządzenie nr 46/2022”). Wykonanie tego zarządzenia powierzone zostało
Rzecznikowi ds. przeciwdziałania nieprawidłowościom oraz wdrażania działań
naprawczych. Ponadto w ostatnim roku sprawozdawczym Uczelnia wypracowała Standard
Antydyskryminacyjny, przeprowadzono szkolenie z zakresu równości, szkolenie
z zakresu antymobbingu oraz wprowadzono Plan Równości Płci na lata 2025-2027.
10) Czy UPWR przewiduje pomoc prawną dla kierowników projektów realizowanych na rzecz
uczelni, a także dla swoich pracowników w związku z realizacją projektów badawczych
na rzecz uczelni?
Zarządcza rola Rektora przejawia się w tworzeniu pracownikom uczelni warunków
do efektywnej pracy naukowej. Do kompetencji Rektora należy kształtowanie
mechanizmów wspierających kadrę naukową zarządzającą projektami uczelnianymi
w aspektach prawnych związanych z obsługą tych projektów. Kwestia ta wykracza poza
zakres ustawowego nadzoru Ministra nad działalnością uczelni, wpisując się w chronioną
prawem sferę samodzielności organizacyjnej uczelni.
3 Zmienione zarządzeniem nr 91/2024 Rektora UPWR z dnia 6 sierpnia 2024 r.
-- 3 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
11) Czy pracownicy UPWR mają zapewniony dostęp do opieki psychologicznej, np. w ramach
procedury antymobbingowej?
Zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 5 ustawy PSWN rektor wykonujący czynności z zakresu prawa
pracy zarządza polityką kadrową, w tym dba o dobrostan pracowników. Realizacja
ustawowego obowiązku zapewnienia bezpiecznych warunków pracy obejmuje w tym
ujęciu także dbałość o sferę psychospołeczną, przejawiającą się w oferowaniu wsparcia
psychologicznego oraz wdrażaniu mechanizmów przeciwdziałających mobbingowi
i wypaleniu zawodowemu.
Jak wskazano powyżej, w UPWR obowiązuje zarządzenie nr 46/2022 w sprawie
wprowadzenia Polityki przeciwdziałania zjawiskom niepożądanym – mobbingowi, dyskryminacji
i molestowaniu seksualnemu w UPWR, z którego nie wynika wprost, iż pracownicy uczelni mają
zapewniony dostęp do opieki psychologicznej w ramach procedury antymobbingowej.
Należy jednak zaznaczyć, iż w uczelni funkcjonuje Biuro Równości i Wsparcia.
Zgodnie z § 72 regulaminu organizacyjnego Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu,
stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 142/2025 Rektora z dnia 1 października 2025
roku, Biuro Równości i Wsparcia prowadzi poradnictwo, w tym psychologiczne,
dla studentów, doktorantów i pracowników, a w szczególności dla osób doświadczających
kryzysu, trudności emocjonalnych, trudności w relacjach interpersonalnych, mających
problem z akceptacją siebie lub integracją w nowym środowisku, doświadczających spadku
motywacji i trudności w nauce oraz doświadczających dyskryminacji, mobbingu
lub nierównego traktowania na terenie uczelni. Z powyższego wynika, że w ramach
obowiązujących procedur antymobbingowych, uczelnia gwarantuje zarówno pracownikom,
jak i społeczności studenckiej profesjonalne wsparcie psychologiczne jako element ochrony
przed skutkami zjawisk niepożądanych.
12) Jaka jest procedura w przypadku naruszenia przepisów BHP przez UPWR? Kto na uczelni
odpowiada za realizację zasad bezpieczeństwa i higieny pracy?
Stosownie do art. 51 ust. 1 ustawy PSWN zapewnianie bezpiecznych i higienicznych
warunków pracy i kształcenia w uczelni, w szczególności przez udostępnienie odpowiedniej
infrastruktury oraz prowadzenie szkoleń, należy do zadań rektora. W strukturze uczelni
publicznej rektor pełni rolę pracodawcy, na którym - również w myśl art. 207 KP – spoczywa
bezwzględna odpowiedzialność za bezpieczeństwo i higienę pracy, co realizuje on poprzez
właściwą organizację zadań oraz nadzór nad respektowaniem norm BHP. W rozporządzeniu
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 października 2018 r. w sprawie sposobu
zapewnienia w uczelni bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i kształcenia
(Dz. U. poz. 2090), wydanym na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy PSWN w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw pracy, określono sposób zapewnienia w uczelni
ww. warunków, mając na uwadze specyfikę działalności uczelni oraz standardy dotyczące
bezpieczeństwa i higieny pracy. Wskazano m. in., iż rektor w ramach zapewniania w uczelni
bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i kształcenia określa m.in. główne kierunki
działań w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy i kształcenia w uczelni, sposób
udostępniania i korzystania z infrastruktury uczelni, w tym wyposażenia technicznego.
Ponadto ogólne zasady związane z zapewnianiem bezpieczeństwa i higieny pracy reguluje
także rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie
ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. 2003 r. nr 169, poz. 1650,
z późn. zm.). Rektor, realizując ww. obowiązek wynikający z ustawy, może wydawać akty
wewnętrze określające szczegółowe zasady postępowania w ww. zakresie.
13) Czy na uczelni obowiązuje procedura dotycząca dodatków funkcyjnych? Na jakiej podstawie
są one przyznawane i odbierane? Czy jest to decyzja uznaniowa – jeżeli tak, to kto
ją podejmuje?
-- 4 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Zgodnie z art. 136 ust. 2 pkt 1 ustawy PSWN pracownik uczelni publicznej może otrzymywać
dodatek funkcyjny. Art. 138 ust. 2 tejże ustawy określa szczegółowe warunki przyznawania
dodatku funkcyjnego. Wskazuje on, iż dodatek funkcyjny przysługuje z tytułu kierowania
zespołem, w skład którego wchodzi nie mniej niż 5 osób, w tym osoba kierująca. Wysokość
dodatku funkcyjnego nie może przekroczyć 67% wynagrodzenia profesora i jest uzależniona
od liczby członków zespołu oraz stopnia złożoności zadań. Wynagrodzenie zasadnicze
i dodatek funkcyjny rektora uczelni publicznej określa art. 140. Wysokość dodatku
funkcyjnego rektora uczelni publicznej nie może przekroczyć 100% wynagrodzenia
profesora. Wskazać należy, iż § 8 Regulaminu wynagradzania pracowników UPWR4
szczegółowo określa tryb i wysokość przyznawania dodatku funkcyjnego pracownikom
uczelni.
14) Jaka jednostka na UPWR sprawuje nadzór nad dokumentacją kadrową pracowników?
Czy zdarzyły się przypadki nieudzielania pracownikowi naukowemu urlopów
wypoczynkowych?
Zgodnie z § 51 Regulaminu organizacyjnego UPWR Dział Kadr i Płac zapewnia kompleksową
obsługę płacową i dokumentową wszystkich grup pracowniczych uczelni.
Realizacja uprawnień nauczycieli akademickiego do urlopu wypoczynkowego odbywa się
na zasadach określonych w art. 128 ustawy PSWN, a w zakresie nieuregulowanym w tej
ustawie – zgodnie z przepisami działu 7, rozdziału I KP. Szczegółowe zasady i tryb udzielania
urlopu wypoczynkowego określa regulamin pracy. Udzielanie urlopu wypoczynkowego
pracownikom uczelni należy do zagadnień z zakresu indywidualnych spraw ze stosunku
pracy i nie jest objęte obowiązkiem informowania ministra sprawującego nadzór nad
uczelnią o podjętych w tym obszarze decyzjach.
15) Czy kierownik projektu naukowego mimo udzielonego mu urlopu ma obowiązek realizować
projekt lub inne czynności z nim związane?
Na postawie art. 152 § 1 KP pracownikowi przysługuje prawo do corocznego,
nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. W trakcie urlopu pracownik
nie świadczy pracy u pracodawcy, który udzielił mu urlopu. W szczególnych przypadkach,
o czym mowa w art. 167 § 1 KP pracodawca może odwołać pracownika z urlopu wówczas,
gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili
rozpoczynania urlopu.
16) Jaka jest procedura prowadzenia kontroli projektów badawczych na UPWR? Kto ma prawo
do uzyskania informacji w toku kontroli i jaka jest rola kierownika projektu w ewentualnym
postępowaniu kontrolnym?
Uczelnia, jako jednostka sektora finansów publicznych, podlega zewnętrznej kontroli
dyscypliny budżetowej. Jej decyzje w zakresie wykorzystania środków publicznych mogą być
skontrolowane przez właściwe organy nadzoru oraz kontroli. Na podstawie art. 427 ust. 1
ustawy PSWN Minister może dokonywać kontroli działalności uczelni w zakresie zgodności
działania z przepisami prawa oraz prawidłowości wydatkowania środków publicznych.
Kontrole prowadzone są w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 lipca 2011 r.
o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 224, z późn. zm.) dalej „ustawa
o kontroli”. W zakresie realizowanych na uczelni projektów badawczych kontrolę w zakresie
prawidłowości realizacji projektu i prawidłowości wydatkowania otrzymanych środków
finansowych mogą przeprowadzać właściwe jednostki udzielające finansowania jak
4 https://bip.upwr.edu.pl/akty-prawne/zarzadzenia/zarzadzenia-rektora/2025-rok/zarzadzenie-nr-1972025-
rektora-uniwersytetu-przyrodniczego-we-wroclawiu-z-dnia-16-grudnia-2025-roku-197.html
-- 5 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
np. Narodowe Centrum Nauki (NCN) czy Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR),
ale również Minister na podstawie umów o realizację projektów badawczych zawartych
pomiędzy MNiSW a uczelnią (stroną umowy jest uczelnia, nie kierownik projektu) w ramach
programów i przedsięwzięć, o których mowa w art. 376 ustawy PSWN.
17) Na jakim organie lub jednostce UPWR ciąży obowiązek przygotowania dokumentacji
projektowej i księgowej w przypadku kontroli projektu badawczego?
Kwestie udostępniania dokumentacji w trakcie kontroli oraz udzielenia wyjaśnień
niezbędnych do przeprowadzenia kontroli reguluje ww. ustawa o kontroli. Regulacje te mają
zastosowanie w przypadku kontroli w trybie tej ustawy projektu badawczego realizowanego
przez uczelnię. Uczelnia może również określać zasady udostępniania dokumentacji
projektowej i księgowej w wewnętrznych procedurach i regulacjach na uczelni, w tym
w polityce rachunkowości.
18) Czy były przypadki domagania się przez UPWR zwrotu środków finansowych bezpośrednio
od kierownika projektu lub podwykonawców realizujących projekt naukowy?
Zakres kompetencji nadzorczych Ministra, który został określony w ustawie PSWN, nie jest
nieograniczony (przepisy wyraźnie wskazują, jakiego rodzaju działania nadzorcze może
podjąć Minister) i nie obejmuje całokształtu działalności uczelni. Zgodnie z zasadą autonomii
uczelni, minister właściwy ds. szkolnictwa wyższego i nauki nie posiada legitymacji
prawnej do rozstrzygania spraw w obszarach zastrzeżonych dla wyłącznej kompetencji
Rektora. Dotyczy to w szczególności rozstrzygania sporów o charakterze
wewnątrzadministracyjnym, takich jak dochodzenie roszczeń finansowych od pracowników
uczelni.
19) Jaka jest procedura odwoławcza w przypadku otrzymania przez UPRW decyzji o zwrocie
finansowania z tytułu projektu badawczego?
Z uwagi na to, że zgodnie z ustawą PSWN do przyznawania środków finansowych w ramach
programów ministra nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego,
nie są wydawane decyzje administracyjne w zakresie zwrotu finansowania z tytułu projektu
badawczego. W umowach zawieranych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
na realizację projektów badawczych nie ma określonej procedury odwoławczej od decyzji
Ministra o zwrocie środków finansowych przez Wykonawcę projektu – uczelnię.
W przypadku podjęcia przez Ministra decyzji o konieczności dokonania przez uczelnię
zwrotu środków w ramach projektu badawczego, uczelnia informowana jest pismem
o podjętej przez Ministra decyzji wraz z przedstawieniem uzasadnienia. Jeżeli uczelnia
wyraża odmienne stanowisko w zakresie podjętej przez Ministra decyzji, może wnieść
o rewizję decyzji, która jest przez Ministra rozpatrywana indywidualnie, w oparciu
o zgromadzony materiał.
20) Czy były przypadki, aby doszło do zwrotu finansowania z tytułu projektu badawczego bez
wyczerpania pełnej procedury odwoławczej? Jeżeli tak, to których projektów naukowych
to dotyczyło?
Przyjmując, że przedmiotem zapytania są projekty zakończone, a za procedurę odwoławczą
uznaje się wystąpienie jednostki, która została wezwana do zwrotu środków do organizatora
konkursu na projekty badawcze, informuję, iż w ramach mechanizmów
finansowania projektów badawczych przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki nie wystąpiły takie przypadki w odniesieniu do UPWR. Natomiast
w zakresie projektów badawczych finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki wystąpił
jeden taki przypadek. Nie jest znana przyczyna niezłożenia przez uczelnię wniosku
o umorzenie należności. Należy nadmienić jednak, że jednostki realizujące projekty
-- 6 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
badawcze mają możliwość złożenia wniosku o umorzenie należności, ale nie mają
obligatoryjnego obowiązku takiego występowania. Powyższy przypadek dotyczył projektu
badawczego zrealizowanego w sposób niewłaściwy.
21) Czy ustanie stosunku pracy z UPWR jest jednoznaczne z utratą prawa do własnej twórczości,
wyników badań i zrealizowanych projektów? Czy pracownik ma prawo zachować dostęp
do skrzynki pracowniczej?
Zgodnie z art. 116 ust. 7 ustawy PSWN wykonywanie obowiązków nauczyciela
akademickiego stanowi działalność twórczą o indywidualnym charakterze, o której mowa
w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
(Dz. U. z 2025 r. poz. 24, ze zm.). Zagadnienia z zakresu ochrony i korzystania z praw
autorskich, praw pokrewnych i praw własności przemysłowej określa regulamin zarządzania
prawami autorskimi, prawami pokrewnymi i prawami własności przemysłowej oraz zasad
komercjalizacji uchwalany przez senat uczelni. Zasady korzystania przez pracowników
z praw do wyników badań naukowych oraz know-how, w tym ich komercjalizacji, regulują
przepisy art. 153-157 ustawy PSWN. Kwestie dotyczące przysługujących danej osobie,
w tym także po ustaniu stosunku pracy, uprawnień z tytułu prowadzenia w uczelni
działalności twórczej powinny być zatem rozstrzygane indywidualnie na podstawie
wskazanych przepisów prawa, regulacji wewnętrznych uczelni oraz umów zawartych
pomiędzy pracodawcą i pracownikiem.
Zasady korzystania z infrastruktury uczelni, w tym narzędzi i zasobów informatycznych,
należą do zagadnień mieszczących się w zakresie autonomii uczelni.
22) Czy zdarzyły się przypadki, aby władze uczelni złożyły zawiadomienie karne na pracownika
naukowego UPWR, a jeżeli tak – czy władze uczelni jednocześnie rozwiązały z takim
pracownikiem umowę o pracę i czy zawiadomienie okazało się skuteczne?
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki nie jest uprawniony
do rozstrzygania wewnętrznych spraw związanych z zarządzaniem uczelnią dotyczących
zatrudniania i zwalniania jej poszczególnych pracowników. Rektor jako osoba zarządzająca
uczelnią jest uprawniony do nawiązywania i rozwiazywania stosunków pracy
z pracownikami uczelni, jak również dokonywania oceny realizacji obowiązków służbowych
wykonywanych przez pracowników oraz podejmowania odpowiednich działań w przypadku
naruszenia przez pracownika przepisów prawa lub regulacji wewnętrznych. Wszelkie spory
o roszczenia ze stosunku pracy pracownika uczelni, na mocy art. 147 ust. 2 ustawy PSWN,
rozpatrują sądy pracy. Zaś ocena i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy oraz
prawidłowości czynności związanych z wykonywaniem praw i obowiązków stron stosunków
pracy na mocy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r.
poz. 1724) dokonywana jest przez Państwową Inspekcję Pracy jako organu powołanego
do nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy. Jeśli decyzje podjęte przez pracodawcę
nie są zgodne z przepisami prawa lub krzywdzące, pracownik ma prawo skorzystania
z powyższych instrumentów przewidzianych przepisami prawa, w tym może dochodzić
swoich roszczeń na drodze postępowania sądowego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
-- 7 of 8 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 8 of 8 --