Interpelacja w sprawie nieuzasadnionych wymogów dotyczących roku produkcji wyrobów medycznych w postępowaniach przetargowych szpitali publicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14614
do ministra zdrowia
w sprawie nieuzasadnionych wymogów dotyczących roku produkcji wyrobów medycznych w postępowaniach przetargowych szpitali publicznych
Zgłaszający: Krzysztof Bojarski
Data wpływu: 13-01-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od przedstawicieli branży medycznej oraz dystrybutorów wyrobów medycznych dotyczące nieuzasadnionych wymogów zawartych w specyfikacjach warunków zamówienia (SWZ) w postępowaniach przetargowych prowadzonych przez niektóre szpitale publiczne.
W szczególności chodzi o sytuacje, w których zamawiający w SWZ wymagają, aby dostarczany wyrób medyczny był wyprodukowany w roku realizacji zamówienia niezależnie od tego, że dany produkt jest fabrycznie nowy, objęty pełną gwarancją producenta oraz nigdy nie był używany, ekspozycyjny ani rekondycjonowany.
Dla przykładu, w dokumentacji przetargowej jednego ze szpitali z województwa mazowieckiego znalazł się zapis: „Zamawiający wymaga urządzenia fabrycznie nowego (rok produkcji 2025), nierekondycjonowanego, niepowystawowego i nieużywanego”.
Analogiczne zapisy pojawiają się w przetargach innych jednostek, m.in. w województwie warmińsko-mazurskim, gdzie w SWZ wskazano wprost: „Rok produkcji: 2025, fabrycznie nowy”.
Takie wymogi są niepraktykowane w innych krajach europejskich, a w ocenie przedstawicieli branży – nie mają uzasadnienia technicznego, jakościowego ani prawnego. Wymaganie, aby wyrób medyczny był wyprodukowany w bieżącym roku kalendarzowym, prowadzi do szeregu negatywnych konsekwencji:
generuje znaczne obciążenia logistyczne po stronie producentów i dystrybutorów,
powoduje wzrost kosztów produkcji, magazynowania i dostaw, co ostatecznie skutkuje zwiększeniem ceny zakupu dla szpitala,
może prowadzić do opóźnień w realizacji dostaw, zwłaszcza w przypadku sprzętu specjalistycznego o dłuższym cyklu produkcyjnym,
ogranicza konkurencję w postępowaniach przetargowych, gdyż część oferentów nie jest w stanie spełnić tak restrykcyjnego warunku.
W praktyce oznacza to, że np. w marcu danego roku dostawca nie może zaoferować fabrycznie nowego urządzenia wyprodukowanego w poprzednim roku, mimo że jest ono w pełni sprawne, nieużywane i objęte gwarancją producenta.
Wymogi tego rodzaju wydają się być przeniesione z branży motoryzacyjnej, gdzie rok produkcji może mieć znaczenie dla wartości rynkowej pojazdu, jednak w przypadku wyrobów medycznych – liczy się jakość, stan techniczny i gwarancja producenta, a nie data produkcji w sensie kalendarzowym.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje lub analizuje praktyki dotyczące formułowania warunków w SWZ przez podmioty lecznicze w zakresie zamówień publicznych na wyroby medyczne?
Czy wymóg określania konkretnego roku produkcji wyrobu medycznego (np. „rok produkcji 2025”) jest zgodny z przepisami Prawa zamówień publicznych i zasadą proporcjonalności wymagań wobec wykonawców?
Czy ministerstwo planuje wydać rekomendacje lub wytyczne dla szpitali publicznych, aby zapobiec nieuzasadnionemu stosowaniu takich zapisów w SWZ?
Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmu kontroli lub opiniowania SWZ w zakresie zgodności z zasadami uczciwej konkurencji i racjonalności wymagań technicznych?
Z poważaniem
Krzysztof Bojarski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6794 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLD.050.6.2026.AS
Warszawa, 06 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 14614 z dnia 20 stycznia 2026 r., złożoną przez Pana
Krzysztofa Bojarskiego, Posła na Sejm RP, w sprawie nieuzasadnionych wymogów
dotyczących roku produkcji wyrobów medycznych w postępowaniach
przetargowych szpitali publicznych, uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 16 pkt 3 ustawy
Prawo zamówień publicznych (zwanej dalej Pzp), zamawiający przygotowuje i
przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób proporcjonalny. Zasadę
proporcjonalności należy rozumieć w ten sposób, że wybory dokonywane przez
zamawiającego oraz wymagania stawiane wykonawcom ubiegającym się o udzielenie
zamówienia powinny być adekwatne do rodzaju i zakresu zamówienia, czyli racjonalnie
proporcjonalne do przedmiotu zamówienia z uwzględnieniem (w szczególności) jego
rodzaju i zakresu.
Na tle dorobku orzeczniczego TSUE można uznać, że właściwym narzędziem dla oceny, czy
wprowadzane warunki udziału w postępowaniu, opis przedmiotu zamówienia, kryteria
oceny ofert itp. są proporcjonalne jest przeprowadzenie tzw. testu proporcjonalności w
stosunku do podejmowanych rozstrzygnięć i decyzji. Oznacza to sprawdzenie, czy spełniają
one cztery przesłanki:
1) czy są stosowane w sposób niedyskryminujący,
2) czy są uzasadnione względami interesu publicznego,
3) czy są odpowiednie dla osiągnięcia celu, któremu służą, oraz
4) czy nie są nadmierne i nie wykraczają poza to, co konieczne dla osiągnięcia tego celu (czy
nie można osiągnąć tego celu przy pomocy mniej restrykcyjnych celów).
Nie jest zatem wystarczający np. sam związek warunków udziału w postępowaniu z
przedmiotem zamówienia, ale powinny być one odpowiednie i wystarczające dla osiągnięcia
celu, w jakim są stawiane.
Zgodnie z art. 99 ust. 1 Pzp, przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i
wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając
wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty.
W myśl art. 99 ust. 2 Pzp w opisie przedmiotu zamówienia zamawiający powinien określić
wymagane cechy dostaw, usług lub robót budowlanych. Cechy te mogą odnosić się w
szczególności do określonego procesu, metody produkcji, realizacji wymaganych dostaw,
usług lub robót budowlanych, lub do konkretnego procesu innego etapu ich cyklu życia,
nawet jeżeli te czynniki nie są ich istotnym elementem, pod warunkiem że są one związane z
przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do jego wartości i celów.
Jednocześnie, w myśl art. 99 ust. 4 Pzp, przedmiotu zamówienia nie można opisywać w
sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez wskazanie
znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który
charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli
mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych
wykonawców lub produktów.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Opis przedmiotu zamówienia powinien odpowiadać uzasadnionym i rzeczywistym
potrzebom zakupowym zamawiającego związanym z realizacją przypisanych mu zadań.
Sporządzając opis przedmiotu zamówienia, zamawiający powinien mieć na uwadze zasady
udzielania zamówień publicznych, w tym zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 16 pkt i
art. 99 ust. 2 Pzp oraz zasadę efektywności wyrażoną w art. 17 ust. 1 Pzp.
Zamawiający, jako podmiot dokonujący zakupów określonych towarów czy usług, jest
uprawniony do określenia swoich oczekiwań względem przedmiotu zamówienia –
oczywiście przy zachowaniu zasad wynikających z art. 16 Pzp (zasady: uczciwej konkurencji
i równego traktowania wykonawców, przejrzystości, proporcjonalności). Wskazana norma
nie stoi na przeszkodzie temu, by zamawiający dopasował zamówienie do swoich
obiektywnych potrzeb, co może powodować, że liczba wykonawców zdolnych do
wykonania zamówienia będzie ograniczona.
Podsumowując – nie jest możliwe udzielenie ogólnej, abstrakcyjnej odpowiedzi na
postawione pytanie dotyczące zgodności z przepisami Pzp zapisu dotyczącego roku
produkcji wyrobów medycznych, która byłaby prawdziwa i adekwatna dla wszystkich
stanów faktycznych.
Ustalenie, czy zapisy SWZ są zgodne z zasadą proporcjonalności i innymi przepisami Pzp
możliwe jest jedynie w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego i musi być
poprzedzone wnikliwym zbadaniem okoliczności faktycznych związanych z danym
zamówieniem (m.in. przedmiotu zamówienia, dokumentacji postępowania, ilości złożonych
ofert).
Odnośnie pytania o wprowadzenie mechanizmu kontroli lub opiniowana SWZ w zakresie
zgodności z zasadami uczciwej konkurencji i racjonalności wymagań technicznych
uprzejmie wyjaśniam, że Pzp przewiduje możliwość skorzystania ze środków ochrony
prawnej, takich jak: odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej oraz skarga do Sądu
Zamówień Publicznych (Dział IX Pzp).
Możliwe jest wniesienie odwołania od treści dokumentów zamówienia, czyli między innymi
od opisu przedmiotu zamówienia w zakresie zapisów dotyczących oczekiwanych przez
zamawiającego cech przedmiotu zamówienia.
Środki ochrony prawnej na gruncie Pzp przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu
oraz innemu podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia lub nagrody w
konkursie oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego
przepisów Pzp (art. 505 ust. 1 Pzp). Środki ochrony prawnej m.in. wobec dokumentów
zamówienia przysługują także organizacjom wpisanym na listę,
o której mowa w art. 469 pkt 15 Pzp oraz Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców
(art. 505 ust. 2 Pzp).
Jeżeli zatem wykonawca (podmiot zainteresowany uzyskaniem zamówienia) kwestionuje
ustanowienie przez zamawiającego danego wymogu odnośnie przedmiotu zamówienia,
uznając go za nieprawidłowy, może skorzystać ze swojego uprawnienia do wniesienia
środków ochrony prawnej w celu poddania weryfikacji kwestionowanych zapisów przez
wyspecjalizowany organ, a następnie – przez wyspecjalizowany Sąd.
Natomiast Minister Zdrowia realizuje zadania z zakresu nadzoru merytorycznego
wyłącznie nad nielicznymi w skali kraju podmiotami leczniczymi (13) i nie monitoruje ani nie
analizuje praktyk dotyczących „formułowania warunków w SWZ przez podmioty lecznicze
w zakresie zamówień publicznych na wyroby medyczne”. Minister Zdrowia nie planuje, nie
rozważa, ani nie identyfikuje podstaw prawnych do podjęcia w ramach właściwości takich
działań.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --