Interpelacja w sprawie budowy linii kolejowej do Janowa Lubelskiego i zagrożeń dla pozostałych inwestycji realizowanych w ramach programu Kolej+
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1460
do ministra infrastruktury
w sprawie budowy linii kolejowej do Janowa Lubelskiego i zagrożeń dla pozostałych inwestycji realizowanych w ramach programu Kolej+
Zgłaszający: Michał Moskal, Dariusz Stefaniuk
Data wpływu: 14-02-2024
Szanowny Panie Ministrze,
zainicjowany w 2019 roku Program Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej+ do 2029 roku ma na celu uzupełnienie sieci kolejowej o połączenia kolejowe miejscowości o populacji powyżej 10 tys. mieszkańców, które nie posiadają dostępu do połączeń pasażerskich z miastami wojewódzkimi lub takich, które posiadają dostęp do kolei, ale istniejące połączenia wymagają usprawnienia. Program zakłada współpracę pomiędzy PKP PLK, a poszczególnymi samorządami w celu realizacji zadań inwestycyjnych, które mają na celu walkę z wykluczeniem komunikacyjnym oraz poprawą dostępności do transportu kolejowego.
Po przeprowadzeniu i rozstrzygnięciu konkursu, zakontraktowano 13,5 miliardów złotych w ramach programu Kolej+ w podziale na 35 zadań inwestycyjnych wpisujących się w cele programu.[1] Jednym z największych beneficjentów programu Kolej+ jest województwo lubelskie, które planuje we współpracy z PKP PLK zrealizować 5 projektów, tj. budowę linii kolejowej Szastarka-Janów Lubelski-Biłgoraj wraz z poprawą dostępności transportu kolejowego w m. Kraśnik, ponadto zaplanowano utworzenie nowego połączenia kolejowego Lublin-Łęczna/KWK Bogdanka, rewitalizację połączenia Chełm-Włodawa wraz z poprawą dostępności transportu kolejowego w m. Włodawa, elektryfikację linii kolejowej nr 30 Łuków-Lublin oraz modernizację i elektryfikację linii nr 69 i 72 na odcinku Rejowiec-Zamość Szopinek wraz z odbudową i elektryfikacją łącznicy kolejowej omijającej stację Zawada.
We wrześniu 2023 roku podpisano umowę o wartości 23 mln zł na opracowanie dokumentacji projektowej wraz z nadzorem autorskim dla budowy nowej linii kolejowej Szastarka-Janów Lubelski. Dokumentacja projektowa ma powstać do 2026 r., a w 2027 r. zaplanowano rozpoczęcie budowy.[2]
Należy dodać, że jest to niezwykle oczekiwana inwestycja przez mieszkańców powiatu janowskiego, których reprezentuję. Janów Lubelski nie ma i nie miał dostępu do kolei, chociaż w II RP powstały plany zbudowania torów do tejże miejscowości. Głęboko wierzymy, że włączenie Janowa Lubelskiego do sieci kolejowej przyczyni się do zmniejszenia wykluczenia komunikacyjnego na terenie powiatu janowskiego oraz do poprawy atrakcyjności inwestycyjnych tutejszych terenów, a w szczególności Janowskiej Strefy Inwestycyjnej.
Z olbrzymim zaniepokojeniem o losy tejże niezmiernie potrzebnej inwestycji infrastrukturalnej dla województwa lubelskiego, odbieram wypowiedzi Pana podwładnego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury Piotra Malepszaka, który odpowiada za transport kolejowy. W marcu 2023 roku na portalu Twitter Pan Piotr Malepszak wypowiedział się o budowie linii kolejowej do Janowa Lubelskiego w następujący sposób: Wg studium to projekt o najniższej efektywności w programie Kolej+. Budowanie linii kolejowej za ponad 1 mld PLN do wożenia garstki osób to pomysły w krajach o bardzo niskim poszanowaniu publicznych pieniędzy. W takich przypadkach trzeba postawić na dobry transport autobusowy.[3]
Ponadto na konferencji EEC Trends, już po otrzymaniu nominacji na podsekretarza stanu w Pana ministerstwie, stwierdził: W programie Kolej+ pojawiły się pomysły w rodzaju budowy linii za 1,5 mld zł, by czterema parami pociągów przewieźć 200 ludzi dziennie. Takie inwestycje będą od razu kasowane.[4] I chociaż nie określono o jaką inwestycję chodzi, to takie stanowisko prezentowane przez kierownictwo resortu infrastruktury budzi poważne obawy dotyczące realizacji inwestycji w ramach programu Kolej+.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie jest stanowisko Pana Ministra wobec tez głoszonych przez podsekretarza stanu Piotra Malepszaka? Czy budowa linii kolejowej do Janowa Lubelskiego w ramach programu Kolej+ jest zagrożona? Czy start prac budowlanych w 2027 roku jest nadal obowiązujący?
2. Na jakim etapie są prace nad realizacją pozostałych zaplanowanych inwestycji i czy istnieje zagrożenie ich realizacji:
a) utworzenie połączenia kolejowego Lublin–Łęczna/KWK Bogdanka,
b) rewitalizacja połączenia Chełm–Włodawa wraz z poprawą dostępności transportu kolejowego w m. Włodawa,
c) elektryfikacja linii kolejowej nr 30 Łuków–Lublin,
d) prace na liniach kolejowych 69 i 72 na odc. Rejowiec–Zawada–Zamość Szopinek wraz z budową łącznicy omijającej stację Zawada?
3. Czy inne inwestycje infrastrukturalne zgłoszone przez Samorząd Województwa Lubelskiego w ramach programu Kolej+ będą weryfikowane i czy istnieje zagrożenie, że nie będą realizowane?
4. W jaki sposób Ministerstwo Infrastruktury zamierza "kasować" (cytując podsekretarza stanu w Pańskim resorcie) inwestycje z programu Kolej+? Program Kolej+ został rozstrzygnięty w kwietniu 2022 roku. Zaś umowy między PKP PLK a samorządami zostały podpisane w 2023 roku. Na części z nich już trwają prace studialne, bądź projektowe, które wymagały zaangażowania finansowego środków publicznych. Czy Ministerstwo Infrastruktury dysponuje analizami prawnymi w tym temacie i ma zdiagnozowane ewentualne ryzyka prawne na jakie naraża się kierowany przez Pana resort?
5. Jak odpowie Pan Minister na zarzut niegospodarności, w przypadku rezygnacji z budowy linii do Janowa Lubelskiego, na której już trwają prace projektowe za 23 mln złotych?
6. Czy Pan Minister jako reprezentant Polskiego Stronnictwa Ludowego zamierza zakomunikować mieszkańcom województwa lubelskiego plany Pańskiego ministerstwa odnośnie do realizacji projektów w ramach Programu Kolej+ w województwie lubelskim?
Z poważaniem
Michał Moskal
[1] Wiceminister Bittel: zakontraktowano wszystkie środki w programie Kolej Plus | Polska Agencja Prasowa SA (pap.pl)
[2] Kolej Plus na Lubelszczyźnie: Janów Lubelski uzyska połączenia kolejowe - Ministerstwo Infrastruktury - Portal Gov.pl (www.gov.pl)
[3] Piotr Malepszak w serwisie X: „Wg Studium to projekt o najniższej efektywności w programie Kolej +. Budowanie linii kolejowej za ponad 1 mld PLN do wożenia garstki osób to pomysły w krajach o bardzo niskim poszanowaniu publicznych pieniędzy. W takich przypadkach trzeba postawić na dobry transport autobusowy.” / X (twitter.com)
[4] Malepszak: Kolej+ ma być tańsza i efektywniejsza - Rynek Kolejowy (rynek-kolejowy.pl)
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9071 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-5.054.22.2024
Warszawa, 29 kwietnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1460 Posłów na Sejm RP Michała Moskala i Dariusza
Stefaniuka w sprawie budowy linii kolejowej do Janowa Lubelskiego i zagrożeń dla
pozostałych inwestycji realizowanych w ramach Programu Kolej +, poniżej przedstawiam
stosowne informacje.
Na wstępie informuję, że projekty znajdujące się w wieloletnich programach kolejowych,
w tym również Programie Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej -
Kolej + do 2029 roku, będą sukcesywnie poddawane analizie pod kątem racjonalnego
wydatkowania środków oraz przez pryzmat m.in. prognoz demograficznych,
kształtowania się potoków podróżnych, deklaracji organizatorów przewozów, potrzeb
przewozowych i funkcjonalności komunikacyjnych dla mieszkańców. Rozwiązania
techniczne powinny być adekwatne do oczekiwanych efektów. Działania zarządcy
infrastruktury kolejowej powinny być ukierunkowane tak, aby parametry
modernizowanej i budowanej infrastruktury na poszczególnych liniach kolejowych zostały
w sposób optymalny osiągnięte, przy racjonalnym wydatkowaniu środków publicznych.
Poniżej przekazuję odniesienie się do pytań zawartych w interpelacji.
Jakie jest stanowisko Pana Ministra wobec tez głoszonych przez Podsekretarza Stanu
Piotra Malepszaka? Czy budowa linii kolejowej do Janowa Lubelskiego w ramach
Programu Kolej + jest zagrożona? Czy start prac budowlanych w 2027 roku jest nadal
obowiązujący?
Zaplanowany zakres rzeczowy dla przedmiotowego projektu oparty jest na opracowanej
dokumentacji przedprojektowej pn. „Wykonanie koncepcji, która pozwoli określić
wytyczne dla realizacji studium wykonalności Lubelskiej Kolei Aglomeracyjnej (LKA)
w zakresie marketingowo - ruchowym, ruchowo - eksploatacyjnym, technicznym,
finansowym oraz uwarunkowań lokalizacyjnych”.
Projekt swoim zakresem obejmuje:
budowę dwóch nowych linii kolejowych, łączących linię kolejową nr 68 (wjazd
zarówno z kierunku Lublina, jak i Szastarki) przez przystanek Kraśnik Miasto
z projektowaną stacją Kraśnik Fabryczny w celu poprawy obsługi komunikacyjnej
Kraśnika - budowa odcinków o łącznej długości ok. 12 km wraz z budową
przystanków,
budowę nowego odcinka linii kolejowej Szastarka – Janów Lubelski – Biłgoraj –
budowa odcinka o długości ok. 53 km wraz z budową przystanków.
W ramach przedmiotowego opracowania, wykonawca m.in. oszacował łączny koszt
budowy trzech linii kolejowych, prowadzących do Kraśnika Fabrycznego oraz Biłgoraja
przez Janów Lubelski na 1 649 mln zł. W ramach Programu zostały zabezpieczone środki
-- 1 of 3 --
2
w wysokości 906 mln zł na opracowanie dokumentacji projektowej, wykup gruntów na
całym obszarze objętym zakresem projektu oraz realizację robót budowlanych na
odcinkach Kraśnik – Kraśnik Fabryczny oraz Szastarka – Janów Lubelski.
Województwo Lubelskie zadeklarowało wykorzystanie objętej ww. projektem
infrastruktury przez co najmniej 12 par pociągów na dobę. Dla tej oferty wykonawca
koncepcji oszacował potoki pasażerskie na poziomie średnio 475 pasażerów na dobę dla
włączenia w istniejącą infrastrukturę projektowanej linii kolejowej Szastarka – Biłgoraj
oraz średnio 400 pasażerów na dobę dla linii kolejowej Kraśnik – Kraśnik Fabryczny.
Wskutek budowy obu linii kolejowych liczba pasażerów pociągów na wjeździe do Lublina
miałaby wzrosnąć średnio o 824 osoby na dobę.
Według koncepcji LKA najpopularniejszy pociąg w dobie na trasie Biłgoraj – Lublin miałby
przewozić 154 osoby, natomiast na trasie Lublin – Kraśnik Fabryczny 97 osób. W związku
z powyższym, pozostałe 22 pociągi w dobie przewiozłyby średnio mniej niż 30 pasażerów.
Jednocześnie, przekazane przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA dane dotyczące
szacunkowych czasów przejazdu w relacji Lublin Główny – Janów Lubelski oraz Lublin
Główny – Biłgoraj wskazują na porównywalny czas przejazdu w tych relacjach przy
wykorzystaniu pociągu i autobusu.
Mając powyższe na uwadze, należy dokładnie przeanalizować zasadność realizacji
inwestycji pod kątem racjonalnego wydatkowania środków publicznych. Walka
z wykluczeniem transportowym powinna polegać na dostosowywaniu środków
transportu do potoków pasażerskich, a nie budowaniu kolei za wszelką cenę. Takie
podejście jest
Na jakim etapie są prace nad realizacją pozostałych zaplanowanych inwestycji i czy
istnieje zagrożenie ich realizacji?
„Utworzenie połączenia kolejowego Lublin – Łęczna/KWK Bogdanka”,
„Rewitalizacja połączenia Chełm – Włodawa wraz z poprawą dostępności
transportu kolejowego w m. Włodawa”.
31 stycznia 2024 roku podpisane zostały umowy na opracowanie dokumentacji
projektowej dla ww. projektów. Obecnie PKP PLK SA oczekuje na przedłożenie koncepcji
programowo-przestrzennych. Inwestycje realizowane są zgodnie z harmonogramem.
„Elektryfikacja linii kolejowej nr 30 Łuków – Lublin”.
Umowa na opracowanie dokumentacji projektowej podpisana została 6 października
2023 roku. PKP PLK SA odebrała koncepcję programowo-przestrzenną. Obecnie trwa
opracowywanie dokumentacji projektowej. Inwestycja realizowana jest zgodnie
z harmonogramem.
„Prace na liniach kolejowych 69 i 72 na odc. Rejowiec – Zawada – Zamość Szopinek
wraz z budową łącznicy omijającej stację Zawada”.
W ramach ww. projektu obecnie trwa przygotowanie dokumentacji do wszczęcia
procedury przetargowej na opracowanie dokumentacji projektowej. 29 lutego 2024 r.
PKP PLK SA otrzymała uzgodnienie Opisu Przedmiotu Zamówienia przez Urząd
Marszałkowski Województwa Lubelskiego. Planowany termin ogłoszenia postępowania
przetargowego na opracowanie dokumentacji projektowej w ramach ww. projektu to
II kwartał 2024 r. Termin robót budowlanych może ulec zmianie ze względu na ogłoszenie
powyższego postępowania w terminie późniejszym niż zaplanowano w harmonogramie
realizacji projektu, co było spowodowane m.in. koniecznością koordynacji
przedmiotowego projektu z planowanym przedsięwzięciem realizowanym przez
-- 2 of 3 --
3
Centralny Port Komunikacyjny oraz uszczegółowieniem zakresu przy współpracy
zainteresowanych stron.
Czy inne inwestycje infrastrukturalne zgłoszone przez Samorząd Województwa
Lubelskiego w ramach Programu Kolej + będą weryfikowane i czy istnieje zagrożenie, że
nie będą realizowane?
W jaki sposób Ministerstwo Infrastruktury zamierza ,,kasować” (cytując Podsekretarza
Stanu w Pańskim resorcie) inwestycje z Programu Kolej +? Program Kolej + został
rozstrzygnięty w kwietniu 2022 roku. Zaś umowy między PKP PLK a samorządami zostały
podpisane w 2023 roku. Na części z nich już trwają prace studialne, bądź projektowe,
które wymagały zaangażowania finansowego środków publicznych. Czy Ministerstwo
Infrastruktury dysponuje analizami prawnymi w tym temacie i ma zdiagnozowane
ewentualne ryzyka prawne na jakie naraża się kierowany przez Pana resort?
Jak odpowie Pan Minister na zarzut niegospodarności, w przypadku rezygnacji z budowy
linii do Janowa Lubelskiego, na której już trwają prace projektowe za 23 mln złotych?
Czy Pan Minister jako reprezentant Polskiego Stronnictwa Ludowego zamierza
zakomunikować mieszkańcom województwa lubelskiego plany Pańskiego Ministerstwa
odnośnie realizacji projektów w ramach Programu Kolej + w województwie lubelskim?
Ministerstwo Infrastruktury zasygnalizowało potrzebę przeanalizowania całej
infrastruktury kolejowej zarządzanej przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA w kontekście
m.in. efektywności ponoszonych nakładów na inwestycje oraz zwiększenia
przepustowości na poszczególnych liniach kolejowych. Wobec powyższego, PKP PLK SA
podjęła działania dotyczące przeglądu zakresów rzeczowych planowanych do realizacji
projektów inwestycyjnych, jak również inwestycji już rozpoczętych. Dotychczasowe
wnioski wskazują na planowanie, projektowanie jak i realizację bardzo wielu inwestycji w
sposób niegospodarny. Powyższe dotyczy również Programu Uzupełniania Lokalnej i
Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej + do 2029 roku.
Obecny Rząd będzie realizował prace modernizacyjne i budowę nowych połączeń
kolejowych oraz pozostałej infrastruktury kolejowej, za którymi przemawiają analizy
ruchu oraz kosztów i korzyści. W przypadku połączeń o mniejszych potokach, zasadniczo
do 1000 pasażerów dobowo, rekomendacja będzie szła w kierunku dobrej oferty
autobusowej z wysoką częstotliwością (kilkanaście par połączeń dobowo) powiązanej w
punktach przesiadkowych z ofertą kolejową na istniejących liniach kolejowych. Takie
podejście jest zgodne z działaniami prowadzonymi przez inne koleje europejskie, a w
Polsce jest z powodzeniem praktykowane przez samorządy województw łódzkiego i
małopolskiego. Celem jest efektywne gospodarowanie środkami publicznymi poprzez jak
najlepsze dopasowanie środka transportu do potrzeb danego regionu i połączeń
komunikacyjnych.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --