Interpelacja w sprawie potrzeby dofinansowania budowy odcinka kanalizacji sanitarnej w sołectwie Chrząstawa Mała, gmina Czernica, z rezerwy celowej lub środków Funduszu Spójności
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14598
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie potrzeby dofinansowania budowy odcinka kanalizacji sanitarnej w sołectwie Chrząstawa Mała, gmina Czernica, z rezerwy celowej lub środków Funduszu Spójności
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 12-01-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister z pilną interpelacją w sprawie niezbędnego wsparcia finansowego dla gminy Czernica w województwie dolnośląskim, która złożyła wniosek nr FENX.01.03-IW.01-001/25 o dofinansowanie budowy kanalizacji sanitarnej w sołectwie Chrząstawa Mała. Projekt ten stanowi istotny element wieloletniej strategii gminy zmierzającej do kompleksowej modernizacji infrastruktury komunalnej, w tym dostępu do podstawowych usług wodno-kanalizacyjnych, zgodnych z wymogami unijnymi i krajowymi. Jednocześnie jest to projekt o wyjątkowym znaczeniu społecznym, środowiskowym i infrastrukturalnym dla lokalnej społeczności.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez mieszkańców oraz przedstawicieli samorządu, gmina Czernica - dynamicznie rozwijająca się jednostka licząca obecnie ponad 20 tys. mieszkańców - przez ostatnie dekady systematycznie inwestowała w rozbudowę infrastruktury sanitarnej ze środków własnych. Wzrost liczby mieszkańców, wynikający m.in. z napływu ludności z pobliskiego Wrocławia, generuje coraz większe potrzeby w zakresie dostępu do usług publicznych, w tym kanalizacji sanitarnej. W efekcie, skala wyzwań, przed jakimi staje gmina, przekracza możliwości finansowe samorządu, który zmuszony jest dzielić skromne środki między inwestycje w edukację, transport publiczny, administrację oraz ochronę zdrowia. W obecnej sytuacji zakończenie budowy sieci kanalizacyjnej w Chrząstawie Małej jest możliwe jedynie przy wsparciu funduszy krajowych lub europejskich.
Pragnę podkreślić, że wnioskowane dofinansowanie stanowiłoby uzupełnienie wcześniejszych działań samorządu, który zrealizował już część inwestycji w ramach wcześniejszych etapów (m.in. IV etap odebrany w 2023 roku). Gmina wielokrotnie ubiegała się o środki zewnętrzne - w tym z programu Polski Ład - jednak dotychczasowe wnioski nie zostały zakwalifikowane do finansowania. Mimo znacznych wysiłków organizacyjnych i administracyjnych, gmina nie uzyskała wsparcia, co czyni obecną rundę naboru kluczową dla kontynuacji przedsięwzięcia. Utrzymanie dotychczasowego tempa inwestycyjnego bez dodatkowych środków będzie praktycznie niemożliwe, a każda przerwa w realizacji projektu grozi nie tylko wzrostem kosztów, ale również utratą ciągłości planowania przestrzennego i ekologicznego.
Złożony obecnie wniosek do NFOŚiGW dotyczy dofinansowania ze środków UE w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS 2021–2027). Program ten ma na celu wspieranie projektów przyczyniających się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju, poprawy jakości środowiska naturalnego oraz podnoszenia standardu życia w lokalnych społecznościach. Realizacja inwestycji w Chrząstawie Małej odpowiada na wszystkie te cele: zmniejszy obciążenie środowiska naturalnego, ograniczy ryzyko niekontrolowanego odprowadzania ścieków bytowych do gruntu, a także poprawi jakość życia mieszkańców, eliminując konieczność korzystania z szamb i indywidualnych zbiorników bezodpływowych.
Mieszkańcy, działacze lokalni oraz władze gminy wskazują na wyjątkowe znaczenie tej inwestycji - zarówno dla ochrony środowiska, jak i dla poprawy jakości życia lokalnej społeczności. Chrząstawa Mała to miejscowość o znacznym potencjale rozwojowym, której mieszkańcy zasługują na dostęp do podstawowych usług publicznych na równi z mieszkańcami dużych miast. Projekt ten będzie mieć również pozytywny wpływ na lokalny rynek pracy oraz umożliwi bardziej efektywne gospodarowanie przestrzenią gminną.
Należy również zaznaczyć, że mieszkańcy Chrząstawy Małej wielokrotnie wyrażali swoje poparcie dla realizacji tej inwestycji, organizując konsultacje społeczne, spotkania oraz kierując petycje i postulaty do władz lokalnych. Ich zaangażowanie świadczy o rzeczywistej potrzebie zakończenia rozbudowy kanalizacji sanitarnej oraz o głębokim zrozumieniu, że poprawa warunków sanitarnych to nie tylko kwestia komfortu życia, lecz także istotny krok w stronę realizacji zasad polityki klimatycznej i ekologicznej państwa. Zaangażowanie społeczne i partnerska współpraca między mieszkańcami a samorządem lokalnym to wzór do naśladowania dla innych regionów Polski i argument przemawiający za wsparciem inwestycji.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Czy Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej zamierza pozytywnie zaopiniować ww. wniosek i rekomendować jego finansowanie ze środków programu FEnIKS lub rezerwy celowej budżetu państwa?
2. Czy istnieje możliwość wsparcia finansowego tego projektu przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu w ramach dostępnych środków regionalnych lub na podstawie decyzji rządu RP?
3. Jakie działania planuje resort, aby zapewnić równomierne i sprawiedliwe wsparcie inwestycji kanalizacyjnych w gminach wiejskich i podmiejskich, które - jak Czernica - zmagają się z szybkim wzrostem liczby mieszkańców, a jednocześnie ograniczeniami finansowymi?
4. Czy planowane są dodatkowe konkursy lub mechanizmy wsparcia dedykowane gminom, które - mimo wielokrotnych prób - nie uzyskały dotąd pomocy w ramach rządowych programów inwestycyjnych?
Zwracam uwagę, że zapewnienie mieszkańcom dostępu do kanalizacji zbiorczej to nie tylko kwestia komfortu życia, ale również obowiązek wynikający z ustawy Prawo wodne oraz ustawy Prawo ochrony środowiska. Wobec istniejących zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej wynikających z prawa krajowego i unijnego, realizacja tej inwestycji powinna być traktowana priorytetowo. Niedokończenie projektu mogłoby skutkować negatywnymi konsekwencjami - zarówno środowiskowymi, jak i społecznymi - oraz pogłębić nierówności rozwojowe pomiędzy obszarami zurbanizowanymi a terenami podmiejskimi.
Proszę o potraktowanie sprawy jako pilnej i priorytetowej. Wsparcie ze strony resortu będzie nie tylko wyrazem solidarności państwa z samorządem lokalnym, ale również konkretnym krokiem w kierunku realizacji celów zrównoważonego rozwoju, efektywnego wykorzystania funduszy europejskich oraz wspierania inwestycji przyjaznych środowisku. W imieniu mieszkanek i mieszkańców Chrząstawy Małej oraz całej gminy Czernica apeluję o wnikliwe rozpatrzenie sprawy i potraktowanie niniejszej interpelacji jako wyrazu głębokiej troski o zrównoważony rozwój i dobro wspólne.
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Sekretarz stanu Jan Szyszko
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9539 znakówwww.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 3 lutego 2026 r.
znak sprawy: DPI-XXIII.054.1.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 14598 Pani Poseł Marty Stożek
w sprawie potrzeby dofinansowania budowy odcinka kanalizacji sanitarnej
w sołectwie Chrząstawa Mała, gmina Czernica z rezerwy celowej lub środków
Funduszu Spójności
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Informuję, że w dniu 16 grudnia 2025 r. została podpisana umowa
o dofinansowanie, pomiędzy beneficjentem Zakładem Gospodarki Komunalnej
Czernica Sp. z o. o. a Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej, projektu FENX.01.03-IW.01-0017/25 Poprawa gospodarki wodno –
ściekowej na terenie aglomeracji Wrocław – gmina Czernica. Oceny projektów
dokonywał Narodowy Fundusz ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
W ramach projektu zaplanowano budowę sieci kanalizacji sanitarnej wynoszącej
niemal 8 km, tym samym przyczyniając się do przybliżenia osiągnięcia zgodności
z warunkiem I Dyrektywy 91/271/EWG przez Aglomerację Wrocław.
Ad 2.
Gmina Czernica jest częścią wrocławskiej aglomeracji ściekowej
(liczącej 1 035 321 RLM), która jest wyznaczona jako jedna, duża aglomeracja
obejmująca Wrocław i okoliczne gminy, w tym gminę Czernica.
-- 1 of 5 --
2
W obecnie trwającej perspektywie finansowej 2021-2027 realizacja projektów
z obszaru gospodarki kanalizacyjno-ściekowej jest realizowana w programie
krajowym FEnIKS 2021-2027 (FEnIKS) oraz programach regionalnych
2021-2027 (PR). Aglomeracje od 15 tys. RLM objęte są wsparciem programu
krajowego FEnIKS. Wsparcie projektów w aglomeracjach od co najmniej
2 tys. RLM do poniżej 15 tys. RLM jest realizowane w ramach PR.
W programie regionalnym Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska 2021-2027
(FEDS) dofinansowanie mogą uzyskać projekty w zakresie budowy, rozbudowy
i modernizacji zbiorczych systemów odprowadzania i oczyszczania ścieków
komunalnych, zagospodarowania osadów ściekowych i monitoringu
w aglomeracjach wskazanych w KPOŚK od 2 tys. do 15 tys. RLM, przy czym
priorytetem jest zapewnienie wsparcia inwestycjom przede wszystkim
w aglomeracjach od 10 tys. do 15 tys. RLM. Jednocześnie, zgodnie z zapisami
programu regionalnego FEDS, dopuszcza się wspieranie większych aglomeracji
(ponad 15 tys. RLM), które nie uzyskają finansowania z ogólnokrajowego
programu FEnIKS. Ponadto, wsparcie nakierowane jest przede wszystkim
do aglomeracji niespełniających wymogów dyrektywy ściekowej.
Wobec powyższego inwestycje z obszaru gospodarki kanalizacyjno-ściekowej
w Gminie Czernica kwalifikują się do wsparcia w ramach programu krajowego
FEnIKS.
Obecnie w harmonogramie naboru projektów programu FEDS zaplanowany
został nabór pn. FEDS.02.06 Gospodarka ściekowa – ZIT - Modernizacja
i przebudowa oczyszczalni ścieków w Lądku-Zdroju. Nabór odbędzie się
w terminie od 19 lutego 2026 r. do 31 marca 2026 r. i będzie miał charakter
niekonkurencyjny, tj. skierowany do konkretnej gminy. Instytucją
przeprowadzającą nabór jest Urząd Marszałkowski Województwa
Dolnośląskiego. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
we Wrocławiu nie jest włączony do systemu instytucjonalnego realizującego
projekty z zakresu gospodarki wodno-ściekowej z funduszy europejskich
w ramach programu regionalnego FEDS.
Ad 3.
Poniżej przedstawiam szczegółowe informację w zakresie kompetencji
Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej dotyczące wsparcia na inwestycje
wodno-kanalizacyjne.
Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
W ramach dotychczasowych perspektyw finansowych, dzięki wsparciu
ze środków unijnych, nastąpił znaczący rozwój infrastruktury komunalnej
zapewniającej zbieranie, odprowadzenie i efektywne oczyszczanie ścieków
komunalnych. Niemniej jednak istnieje konieczność dalszego wspierania
-- 2 of 5 --
3
przedsięwzięć, które przyczyniają się do wypełnienia zobowiązań wynikających
z Dyrektywy 91/271/EWG dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych
– tzw. dyrektywy ściekowej.
W Polsce podstawowym aktem prawnym, który implementuje założenia
wspomnianej dyrektywy jest ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
(t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1087, ze zm.), natomiast w dokumencie strategicznym,
jakim jest Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK),
oszacowano potrzeby i określono działania na rzecz wyposażenia aglomeracji
(o równoważnej liczbie mieszkańców - RLM większej od 2 000) w systemy
kanalizacyjne i oczyszczalnie ścieków.
Analiza stanu realizacji KPOŚK wskazuje, że w dalszym ciągu część aglomeracji
ma problemy ze spełnieniem wymogów dyrektywy ściekowej. Dotyczą one
wydajności oczyszczalni ścieków w aglomeracjach, standardów oczyszczania
ścieków oraz wyposażenia aglomeracji w systemy zbierania ścieków
komunalnych. Zgodnie z danymi zawartymi w KPOŚK potrzeby inwestycyjne
aglomeracji powyżej 15 tys. RLM, w celu spełnienia Dyrektywy, wynoszą ponad
19 mld zł. Środki unijne w ramach działania 1.3 Gospodarka wodno-ściekowa
programu operacyjnego FEnIKS wynoszą ponad 4 mld zł.
W związku z powyższym priorytetem dla Komisji Europejskiej jest wspieranie
działań związanych zarówno z budową nowej jak i przebudową i remontem
istniejącej infrastruktury, niezbędnej do zrealizowania zobowiązań wynikających
z Dyrektywy 91/271/EWG w aglomeracjach ujętych w KPOŚK o wielkości
co najmniej 15 000 RLM, które nie spełniają wymogów, również w celu uniknięcia
płacenia kar za niezgodność z ww. dyrektywą.
Programy Regionalne 2021-2027
Dla małych aglomeracji, o wielkości w przedziale od co najmniej 2 000 RLM
do poniżej 15 000 RLM, tj. poniżej wartości przyjętej w programie FEnIKS,
zgodnie z podziałem zakresu wsparcia w programach krajowych i regionalnych,
finansowanie z wykorzystaniem środków unijnych ujęte zostało w ramach
programów regionalnych. Podobnie jak w przypadku programu FEnIKS, fundusze
te nakierowane są na inwestycje w budowę, przebudowę i remonty istniejącej
infrastruktury, jak też oczyszczanie ścieków komunalnych, niezbędne
do zrealizowania zobowiązań wynikających z dyrektywy ściekowej.
Szczegółowych informacji co do warunków wsparcia projektów z obszaru
gospodarki ściekowej oraz dostępnej alokacji w ramach programu regionalnego
udzielają instytucje zarządzające właściwymi programami regionalnymi,
tj. urzędy marszałkowskie.
Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności
Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) w ramach reformy
B3.1.1 Wsparcie zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej na terenach
wiejskich wspiera inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową
na terenach wiejskich. Zakresem wsparcia objęto budowę, rozbudowę lub
-- 3 of 5 --
4
modernizację systemów zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania ścieków
na terenach wiejskich.
KPO ukierunkowany został na gminy wiejskie lub gminy miejsko-wiejskie,
z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców, z wyłączeniem
obszarów aglomeracji ujętych w KPOŚK. Program zakłada wsparcie gmin
charakteryzujących się najniższymi wskaźnikami zwodociągowania oraz tych,
których zdolność inwestycyjna jest niewystarczająca do samodzielnej realizacji
inwestycji.
Wyrazem tego, w ramach B3.1.1, zaplanowano powstanie co najmniej 467
projektów z zakresu wsparcia zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania ścieków.
Ze względu na bardzo dużą liczbę złożonych i pozytywnie ocenionych wniosków
konkursowych, w ramach IV rewizji KPO pierwotna wartość środków
przeznaczona na realizację inwestycji została zwiększona do łącznej kwoty
ok. 2,04 mld zł.
Nabory dla wszystkich województw są obecnie zakończone. Były one
przeprowadzane w przedziale czasowym od grudnia 2024 r. do lutego 2025 r.,
w różnym terminie dla poszczególnych województw. Przykładowo
w województwie dolnośląskim wnioski należało składać w okresie od dnia
16 grudnia 2024 r. do 17 stycznia 2025 r. Przez wzgląd na wyczerpanie wolnych
środków oraz znikomą ilość czasu pozostałego do realizacji całego KPO,
nie planuje się ogłaszać kolejnych naborów w ramach tej inwestycji.
Ad 4.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jako Instytucja
Wdrażająca działanie FENX.01.03 Gospodarka wodno-ściekowa, ogłosił kolejny
nabór projektów nr FENX.01.03-IW.01-002/25. w ramach działania FENX.01.03
Gospodarka wodno-ściekowa. Nabór trwa do 31 marca 2026 r., a alokacja wynosi
720 mln zł.
Jednocześnie informuję, że w przypadku braku możliwości skorzystania z innych
źródeł dofinansowania, istnieje możliwość ubiegania się o środki z rezerwy
celowej budżetu państwa w trybie i na zasadach określonych w artykule 20a
ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
(Dz. U. z 2025 r. poz. 198, z późn. zm.).
W ramach powyższej podstawy prawnej finansowane z dotacji celowych budżetu
państwa mogą być działania z zakresu polityki rozwoju, stanowiące zadania
własne jednostek samorządu terytorialnego, nieujęte w regionalnym programie
operacyjnym lub programie służącym realizacji umowy partnerstwa w zakresie
polityki spójności, opracowanym przez zarząd województwa.
-- 4 of 5 --
5
Przekazanie dotacji celowej odbywa się na podstawie umowy zawartej przez
właściwego ministra lub właściwego miejscowo wojewodę, po uzyskaniu
pozytywnej opinii ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego,
z jednostkami samorządu terytorialnego, na zasadach określonych w przepisach
o finansach publicznych.
Z poważaniem
z up. Ministra
Jan Szyszko
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --