Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 04 lutego 2026 r.
Znak sprawy: DWM.ww.058.2.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 14591 z 14 stycznia 2026 r.
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedź na interpelację poseł na Sejm RP Teresy Wilk nr 14591 z
14 stycznia 2026 r.
Pytanie nr 1: „Jakie zagrożenia dla polskiej racji stanu widzi rząd RP w obecnym kształcie
umowy Mercosur?”
Odpowiedź: Rząd RP sprzeciwia się umowie UE z krajami Mercosur1 z uwagi na
identyfikowane zagrożenia dla sektora rolnego. Chodzi przede wszystkim o zagrożenia
pośrednie w postaci ryzyka wypierania przez import z krajów Mercosur polskiego
eksportu z rynków innych państw członkowskich UE (głównie Europy Zachodniej oraz
Południowej). Zagrożenie to dotyczy przede wszystkim sektora mięsa drobiowego oraz
mięsa wołowego, w których naszych zdaniem wielkości kontyngentów taryfowych
przyznanych państwom Mercosur są zbyt wysokie2. Z uwagi na m.in. dotychczasowe
niewielkie obroty w tym asortymencie, odległość oraz związane z nią koszty transportu
ryzyko wzrostu ich bezpośredniego przywozu do Polski jest mniejsze. Pewne ryzyka
pośrednie związane ze zmniejszonym popytem na polskie produkty na rynku UE mogą
dotyczyć również czosnku, etanolu i miodu. Z uwagi na już istotny przywóz do Polski
oraz UE z krajów Mercosur tytoniu nieprzetworzonego jako zagrożenie bezpośrednie
1 Umowa UE-Mercosur rozumiana jako umowa przejściowa w sprawie handlu (ITA) oraz całościowa
umowa o partnerstwie (EMPA). Rząd RP sprzeciwiał się podziałowi umowy na dwa instrumenty.
2 W przypadku mięsa drobiowego chodzi o dwa bezcłowe kontyngenty w łącznej docelowej wysokości
180 tys. ton, a w przypadku mięsa wołowego o dwa kontyngenty w łącznej docelowej wysokości 99 tys.
ton z obniżoną stawką celną na poziomie 7,5%.

-- 1 of 7 --

Strona 2 z 7
traktujemy przewidzianą w ramach umowy liberalizację importu tego produktu, która
polega na eliminacji ceł (bez ograniczeń kwotowych) w okresie czteroletnim.
Wydaje się, że w odniesieniu do pozostałych sektorów objętych liberalizacją w ramach
umowy ryzyko bezpośredniego zagrożenia wzrostem importu do Polski jest mniejsze niż
wskazane wyżej, choć oczywiście niewykluczone.
W sektorze cukru przewidziana umową liberalizacja dotyczy tylko surowego cukru
trzcinowego do rafinacji (cukier biały rafinowany jest wyłączony z liberalizacji). Ma ona
polegać na ustanowieniu nowego, bezcłowego kontyngentu taryfowego w wysokości
10 tys. ton dla Paragwaju oraz na zniesieniu cła dla części (180 tys. ton) z obecnie już
alokowanej w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO) kwoty taryfowej dla
Brazylii. W odniesieniu do kontyngentu taryfowego na mięso wieprzowe w docelowej
wysokości 25 tys. ton - obecnie, z uwagi na unijne zasady związane z bezpieczeństwem
żywności, mięso wieprzowe z krajów Mercosur nie jest dopuszczone na rynek UE, a
więc koncesje w tym zakresie nie mają obecnie praktycznego znaczenia. W sektorze
zbóż umowa nie powinna mieć znaczącego negatywnego wpływu. Pszenica (z
wyłączeniem nasion do siewu) jest wyłączona z liberalizacji. Stawka celna UE w
imporcie kukurydzy ze wszystkich krajów świata (poza Rosją i Białorusią) wynosi
obecnie 0%, więc w tym przypadku umowa nie zmieni warunków handlu. W przypadku
żyta, jęczmienia i owsa umowa przewiduje stopniową redukcję stawki celnej w
kolejnych latach po wejściu w życie umowy aż do jej całkowitego zniesienia po 7 latach
(w przypadku ziaren owsa do siewu po 10 latach). Import zbóż z Mercosur do UE
zdominowany jest przez kukurydzę oraz ryż, które reprezentowały odpowiednio 63% i
36% wartości zbóż przywiezionych z krajów Mercosur w 2024 r. Jako niewielkie
oceniamy prawdopodobieństwo wzrostu przywozu soi i śruty sojowej na skutek
liberalizacji przewidzianej umową, ponieważ już obecnie ten przywóz realizowany jest
po zerowej stawce celnej, nie tylko z krajów Mercosur, ale również z innych kierunków
(z wyłączeniem Rosji i Białorusi). Polska jest dużym importerem netto, w szczególności z
krajów Mercosur, śruty sojowej wykorzystywanej do produkcji pasz.
Jednym z powodów sprzeciwu Rządu RP wobec umowy UE-Mercosur jest także
problem braku obowiązku stosowania przez producentów z krajów Mercosur takich
samych standardów produkcji jak obowiązujące w UE, o czym wspomina Pani Poseł w
treści interpelacji. Na podstawie umowy kraje Mercosur zobowiązały się natomiast do
przestrzegania Porozumienia Paryskiego w sprawie zmian klimatu, a UE zastrzegła sobie

-- 2 of 7 --

Strona 3 z 7
prawo do wycofania koncesji w przypadku nieprzestrzegania przez kraje Mercosur ww.
zobowiązań.
Między innymi w odpowiedzi na postulaty zgłaszane przez Polskę i inne państwa
członkowskie UE o podobnym stanowisku Komisja Europejska (KE) prowadzi obecnie
analizy możliwości zmiany przepisów, aby standardy importowanych spoza UE
produktów były w większym stopniu zgodne z przepisami UE dotyczącymi pestycydów i
dobrostanu zwierząt. KE zapowiedziała też zwiększenie audytów dokonywanych na
miejscu w państwach trzecich. Liczymy na sprawną realizację tych zapowiedzi.
Umowa UE-Mercosur nie zmienia nienegocjowalnej zasady, że produkty importowane z
krajów trzecich, w tym z krajów Mercosur, muszą spełniać unijne wymogi
bezpieczeństwa żywności (lub równoważne). Podlega to kontroli właściwych inspekcji i
służb państw członkowskich UE. KE prowadzi też audyty dotyczące przestrzegania
norm weterynaryjnych i fitosanitarnych na miejscu w krajach partnerskich. Import nie
jest więc niekontrolowany.
Pytanie nr 2: „Czy przeprowadzono lub planuje się przeprowadzenie szczegółowej analizy
skutków umowy dla polskiego rolnictwa i przemysłu spożywczego?”
Odpowiedź: Analizy dotyczące umowy UE-Mercosur oraz jej skutków dla polskiego
sektora rolnego są prowadzone na bieżąco i będą kontynuowane. Analizy są
przygotowywane również w odpowiedzi na wnioski przekazywane przez organy Sejmu i
Senatu. Między innymi 22 stycznia 2026 r. przekazaliśmy do Podkomisji stałej do spraw
monitoringu Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej i akcesji nowych państw do Unii
Europejskiej ze szczególnym uwzględnieniem Ukrainy Informację na temat możliwości i
zagrożeń dla polskiego rolnictwa w związku z podpisaniem umowy UE-Mercosur (w
załączeniu). Podobne opracowanie zostało przekazane 26 stycznia 2026 r. dla Komisji
Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senatu RP.
Pytanie nr 3: „Jakie działania podejmie Rząd RP w celu ochrony polskich producentów
rolnych przed negatywnymi skutkami liberalizacji handlu z państwami Mercosur?”
Odpowiedź: Informuję, że m.in. w odpowiedzi na dotychczasowe postulaty Polski
zgłaszane na forum UE, niezależnie od naszego sprzeciwu wobec umowy UE-Mercosur,
KE:
 przygotowała rozporządzenie Parlamentu Europejskiego (PE) i Rady ułatwiające
wszczęcie i przyspieszenie procedury klauzuli ochronnej z umowy UE-Mercosur w

-- 3 of 7 --

Strona 4 z 7
odniesieniu do towarów rolnych. Prace nad rozporządzeniem są obecnie
finalizowane. W przypadku produktów określonych jako wrażliwe (są to produkty, w
przypadku których umowa przewiduje kontyngenty taryfowe i dodatkowo cytrusy)
rozporządzenie przyjmuje prostsze kryteria i krótsze procedury wszczęcia i
nałożenia tymczasowych środków ochronnych. Wobec towarów wrażliwych
przewidziany jest również dodatkowy monitoring. Chociaż niektóre postulaty
zgłaszane w toku prac nad tym aktem prawnym nie zostały uwzględnione, to w
sytuacji podpisania umowy UE-Mercosur, pomimo sprzeciwu Polski, przyjęcie tego
rozporządzenia jest korzystne, gdyż upraszcza ono w pewnym zakresie procedurę
oraz daje unijną podstawę prawną dla działań ochronnych wynikających z umowy,
 zapowiedziała utworzenie w ramach Wieloletnich Ram Finansowych (WRF) 2028-
2034 funduszu (Unity Safety Net), z którego mogłyby być rekompensowane m.in.
ewentualne straty związane z liberalizacją importu towarów rolnych, także w
kontekście umowy UE-Mercosur. Mowa o 6,3 mld EUR. Dyskusja dot. WRF trwa.
Niezależnie od dyskusji dot. funduszu Unity Safety Net skierowaliśmy do komisarza
ds. rolnictwa i żywności Christophe Hansena pismo z postulatem utworzenia
funduszu wyrównawczego, z którego finansowane miałyby być ewentualne straty
producentów rolnych wynikające z umowy UE-Mercosur,
 zapowiedziała wspomniane w odpowiedzi na pytanie nr 1 wzmocnienie procedur
kontrolnych w zakresie bezpieczeństwa żywności w imporcie z krajów trzecich oraz
podjęcie prac nad większym dostosowaniem wymagań dotyczących produktów
importowanych do wymogów produkcji UE w obszarze pestycydów i dobrostanu
zwierząt.
Ponadto, biorąc pod uwagę obecną sytuację oraz wyzwania, z jakimi mierzy się sektor
rolny, MRiRW podejmuje działania mające na celu utrzymanie stabilności rynków
rolnych, wsparcie finansowe oraz ochronę interesów polskich producentów. W celu
stabilizacji dochodów rolników realizowane są m.in.:
 dopłaty bezpośrednie i płatności obszarowe,
 instrumenty finansowe (kredyty preferencyjne i pożyczki),
 dopłaty do paliwa rolniczego i materiału siewnego,
 wsparcie inwestycji w gospodarstwach i przetwórstwie rolno-spożywczym,

-- 4 of 7 --

Strona 5 z 7
 działania ograniczające presję importową (np. utrzymanie zakazu przywozu
kukurydzy, pszenicy, rzepaku i nasion słonecznika wraz z niektórymi produktami ich
przetwórstwa z Ukrainy3),
 wsparcie z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), które
pozwoliło m.in. zwiększyć powierzchnie magazynowe zbóż, ograniczając
konieczność sprzedaży plonów tuż po zbiorach.
MRiRW wspiera także tworzenie grup i organizacji producentów oraz rozwój spółdzielni
rolniczych, wzmacniających siłę negocjacyjną rolników wobec pośredników i
przetwórców.
Należy zaznaczyć, że środki wyjątkowe przewidziane w przepisach o wspólnej
organizacji rynków rolnych na rynku unijnym, które mogą być uruchamiane przez KE w
nadzwyczajnych sytuacjach rynkowych związanych np. z gwałtownym spadkiem cen na
rynku albo pojawieniem się choroby, są ograniczone do konkretnej sytuacji na rynku i
ograniczone w czasie wyłącznie do okresu wystąpienia zakłóceń na rynku. Państwa
członkowskie, w tym Polska, nie mają kompetencji do ich samodzielnego uruchamiania.
W związku z tym, że ustanowienie środków wyjątkowych wynika z nadzwyczajnej
sytuacji rynkowej (nie zaś np. bezpośrednio z faktu zawierania umów handlowych),
MRiRW na bieżąco analizuje sytuację na poszczególnych rynkach rolnych i w razie
potrzeby wnioskuje do KE o podjęcie określonych działań. W tym kontekście informuję,
że w ostatnim czasie MRiRW skierowało do komisarza ds. rolnictwa i żywności Ch.
Hansena dwa pisma:
 z 19 grudnia 2025 r. dotyczące gwałtownego pogorszenia się warunków produkcji i
warunków rynkowych w sektorze wieprzowiny, w którym zwróciliśmy się z
wnioskiem o uruchomienie nadzwyczajnej pomocy przewidzianej w rozporządzeniu
PE i Rady (UE) nr 1308/2013, w celu zrekompensowania poniesionych przez
producentów trzody chlewnej strat,
 z 23 grudnia 2025 r. w sprawie konieczności podniesienia cen interwencyjnych w
związku z trudną sytuacją na rynku zbóż i mleka. W piśmie podkreśliliśmy, że przy
braku aktualizacji cen interwencyjnych, w praktyce nie funkcjonuje interwencja
publiczna, która stanowi trzon siatki bezpieczeństwa chroniącej dochody rolników i
3 Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 września 2023 r. w sprawie zakazu przywozu z
Ukrainy produktów rolnych (Dz.U. 2023 poz. 1898). Zastrzeżenia co do zgodności tego rozporządzenia z
zobowiązaniami międzynarodowymi zgłaszają KE oraz Ukraina.

-- 5 of 7 --

Strona 6 z 7
stabilność rynków rolnych. Ponadto na posiedzeniu Rady UE ds. Rolnictwa i
Rybołówstwa 26 stycznia 2026 r., Polska poparła wniosek w sprawie uruchomienia
pomocy w związku z kryzysem na europejskim rynku mleka oraz ponownie zwróciła
uwagę na konieczność podniesienia cen interwencyjnych. Ceny te nie były
zmieniane od wielu lat, a w międzyczasie bardzo istotnie wzrosły koszty produkcji.
Działania zmierzające do możliwie jak największego uwzględnienia w dalszej dyskusji
dotyczącej umowy UE-Mercosur interesów polskiego sektora rolnego oraz działania
mające na celu wsparcie tego sektora będą kontynuowane.
Pytanie nr 4: „Czy Polska rozważa możliwość sprzeciwienia się ratyfikacji umowy na forum,
jeżeli nie zostaną spełnione kluczowe postulaty strony polskiej w oparciu o konkretne
mechanizmy obrony interesów polskich rolników?”
Odpowiedź: Jak wskazałem w odpowiedzi na pytanie nr 1 Rząd RP niezmiennie
sprzeciwia się umowie UE-Mercosur. Stanowisko to zostało potwierdzone najpierw
uchwałą Rady Ministrów z 26 listopada 2024 r., a następnie w oficjalnie przyjętym przez
Komitet do Spraw Europejskich stanowisku 16 października 2025 r. Zgodnie z
przyjętym stanowiskiem Polska zagłosowała 9 stycznia 2026 r. na posiedzeniu Komitetu
Stałych Przedstawicieli przeciwko decyzjom Rady UE w sprawie podpisania i zawarcia
umowy UE-Mercosur w formie obu proponowanych instrumentów prawnych tj.
tymczasowej umowy handlowej (ITA) oraz całościowej umowy o partnerstwie UE-
Mercosur (EMPA). Również Francja, Austria, Węgry i Irlandia zagłosowały przeciwko.
Belgia wstrzymała się od głosu. Pozostałe państwa członkowskie zagłosowały za
umową. W rezultacie uzyskano wymaganą większość kwalifikowaną do przyjęcia ww.
decyzji Rady, a 17 stycznia 2026 r. umowa została podpisana przez przedstawicieli
instytucji UE oraz czterech krajów Mercosur.
Do ostatecznego zatwierdzenia umowy tymczasowej w sprawie handlu ITA nie jest
wymagana ratyfikacja państw członkowskich UE. Wymagana jest natomiast zgoda PE.
21 stycznia 2026 r. PE poparł skierowanie obu umów (umowy przejściowej ITA i umowy
o partnerstwie EMPA) z krajami Mercosur do Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE)
celem zbadania ich zgodności z unijnymi traktatami. Procedura wyrażenia zgody przez
PE została tym samym wstrzymana do momentu wydania orzeczenia przez TSUE
(teoretycznie KE może jednak podjąć decyzję o tymczasowym stosowaniu umowy ITA,
jeszcze przed ostateczną decyzją PE).

-- 6 of 7 --

Strona 7 z 7
Umowa tymczasowa ITA ma obowiązywać do czasu wejścia w życie umowy EMPA. Aby
całościowa umowa EMPA mogła być zatwierdzona potrzebna jest jej ratyfikacja w
każdym państwie członkowskim UE, co w obecnych warunkach nie wydaje się możliwe.
Stanowisko Polski w przedmiocie ratyfikacji umowy EMPA zostanie wypracowane
zgodnie z obowiązującymi przepisami przy wiodącej po stronie Rządu RP roli resortu
rozwoju i technologii i resortu spraw zagranicznych oraz współpracującej roli MRiRW.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Załączniki:
1. Informacja MRiRW na temat możliwości i zagrożeń dla polskiego rolnictwa w związku
z podpisaniem umowy UE-Mercosur – dokument wysłany 22.01.2026 r. na prośbę
Podkomisji stałej do spraw monitoringu Wspólnej Polityki Rolnej Unii
Europejskiej i akcesji nowych państw do Unii Europejskiej ze szczególnym
uwzględnieniem Ukrainy,
2. Załącznik do ww. Informacji – Wykaz kontyngentów taryfowych przewidzianych
w umowie UE-Mercosur.
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.

-- 7 of 7 --