Interpelacja nr 1459
Interpelacja w sprawie zabytkowych wież wodnych i innych obiektów kolejowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zabytkowych wież wodnych i innych obiektów kolejowych
Interpelacja nr 1459
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie zabytkowych wież wodnych i innych obiektów kolejowych
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 14-02-2024
Szanowny Panie Ministrze,
Polskie Koleje Państwowe prawdopodobnie są właścicielem największej w Polsce liczby zabytków architektury. Związane jest to z tym, że zdecydowana większość obiektów architektury kolejowej zbudowana została ponad sto lat temu. Oczywiście spółka PKP SA nie jest instytucją muzealną, niemniej spoczywa na niej jako właścicielu nieruchomości obowiązek należytego utrzymania posiadanych obiektów. Niestety zdecydowana większość popada w ruinę, a tylko nieliczne dworce oraz bardzo rzadko inne obiekty są przez spółkę rewitalizowane. Istotną częścią posiadanej przez PKP SA zabytkowej architektury są wieże wodne. W dzisiejszych czasach nie pełnią one już swojej pierwotnej funkcji, często niszczeją lub służą za maszty sieci komórkowych.
Rozwiązaniem problemu może być przekształcanie wież wodnych w wieże widokowe, punkty gastronomiczne lub mieszkania. Przykładem takiej zmiany może być wieża wodna w Łobżenicy czy w Umianowicach - obydwie są dzisiaj punktami widokowymi - albo wieże wodne w niemieckim Angermünde czy wieże zakładowe w Grudziądzu, które zaadaptowano na mieszkania. Inne przykłady udanej renowacji wieży wodnej to: kolejowa wieża wodna w Białowieży Towarowej, kolejowa wieża wodna w Solcu Kujawskim, wieża zakładów Fakora w Łodzi przy ulicy Rzgowskiej czy wieże w Goleniowie i Żyrardowie. Niekiedy remontuje się tylko drewniane części wież wodnych, aby zapobiec ich dalszej degradacji - tak zrobiono np. w Szamotułach. Rolą państwa powinno być dbanie o historię i związane z nią zabytki, niestety szereg dawnych wież wodnych znajduje się w złym stanie technicznym i wymaga pilnych prac remontowych lub prac związanych ze zmianą przeznaczenia. Szczególną troską należy objąć obiekty, które posiadają drewniane elementy konstrukcyjne, np. drewnianą obudowę górnej części wieży, w której znajduje się zbiornik na wodę.
Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile obiektów zabytkowych wpisanych do gminnych ewidencji zabytków znajduje się w posiadaniu PKP SA oraz jakie to są obiekty? Ile z nich stanowią wieże wodne?
2. Ile obiektów zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków znajduje się w posiadaniu PKP SA oraz jakie to są obiekty? Ile z nich stanowią wieże wodne?
3. Ile kolejowych obiektów zabytkowych będących w posiadaniu PKP SA lub PKP PLK wybudowano przed 1900 rokiem?
4. Czy są prowadzone prace nad programem ochrony kolejowych obiektów zabytkowych?
5. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie dolnośląskim:
1) dla wieży wodnej w Jordanowie Śląskim, która przez zaniedbania właściciela nie posiada już części drewnianej;
2) dla wieży wodnej w Kamiennej Górze;
3) dla wieży wodnej w Ławszowej, która nadal posiada zachowaną drewnianą część;
4) dla wieży wodnej w Marciszowie, której drewniana część grozi zawaleniem;
5) dla wieży wodnej w Nowej Wsi Grodziskiej;
6) dla wieży wodnej w Piławie Górnej, której drewniana część częściowo się zawaliła;
7) dla wieży wodnej w Przewornie, która z braku właściwej opieki częściowo się zawaliła;
8) dla wieży wodnej w Stroniu Śląskim;
9) dla dwóch wież wodnych w Strzegomiu;
10) dla wieży wodnej w Szczytnej;
11) dla wieży wodnej w Trzebieszowicach, która nie posiada już części zbiornikowej;
12) dla ośmiokątnej ceglanej wieży wodnej w Złotoryi, która nie posiada już drewnianej części obudowy zbiornika?
6. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie kujawsko-pomorskim:
1) dla wieży wodnej w Aleksandrowie Kujawskim;
2) dla małej wieży wodnej na stacji Bydgoszcz Główna, która pozostała po wyburzeniu parowozowni;
3) dla wież wodnych na stacjach Mogilno, Gopło oraz Kruszwica, które przez zaniedbania ze strony właściciela nie posiadają już części drewnianej;
4) dla pozostałej po wieży wodnej podstawy wieży na stacji Koronowo;
5) dla wieży wodnej na stacji Łążek, której drewniany dach już częściowo się zawalił;
6) dla wieży wodnej nr 2 na stacji Nakło nad Notecią z drewnianą częścią obudowy zbiornika;
7) dla wieży wodnej oraz parowozowni wachlarzowej stacji Pruszcz Bagienica;
8) dla wieży wodnej na stacji Szubin, która przez zaniedbania właściciela nie posiada już dachu;
9) dla wieży wodnej na stacji Unisław Pomorski;
10) dla wieży wodnej na stacji Warlubie;
11) dla wieży wodnej na stacji Włocławek, której ściany części drewnianej zabezpieczono jedynie deskami a dach zawalił się;
12) dla wieży wodnej na stacji Więcbork;
13) dla wieży wodnej na stacji Wrocki?
7. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie lubelskim:
1) dla wieży wodnej w Józefowie Roztoczańskim, która wymaga pilnej interwencji remontowej;
2) dla wieży wodnej stacji Bystrzyca koło Lublina;
3) dla wieży wodnej stacji Trawniki;
4) dla wieży wodnej stacji Sadurki;
5) dla wieży wodnej stacji Uhrusk;
6) dla wieży wodnej stacji Puławy?
8. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie lubuskim:
1) dla wschodniej wieży wodnej stacji Gorzów Wielkopolski;
2) dla wieży wodnej w Lubniewicach, która przez zaniedbania właściciela częściowo się zawaliła;
3) dla wieży wodnej na dawnej stacji Wysoka Gorzowska;
4) dla budynków wagonowni stacji Żary (w budynkach tych znajdowała się wieża wodna)?
9. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych i budynków w województwie łódzkim:
1) dla ceglanych wież wodnych na stacjach Głowno, Łowicz, Łask oraz Zgierz;
2) dla budynków zespołu kolei wąskotorowej w Krośniewicach;
3) dla budynku dworca Ostrowy?
10. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie małopolskim:
1) dla unikatowej w skali kraju wieży wodnej na stacji Kęty;
2) dla kolejowej wieży wodnej na stacji Zator;
3) dla kolejowej wieży wodnej na stacji Trzebinia?
11. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie mazowieckim:
1) dla kolejowej wieży ciśnień na stacji Płońsk;
2) dla kolejowej wieży wodnej przy ulicy Domagalskiego obsługującej kiedyś parowozy na stacji Radom;
3) dla wieży wodnej położonej przy stacji wąskotorowej Tarczyn?
12. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie opolskim:
1) dla wieży wodnej stacji Głuchołazy, która wymaga pilnej interwencji;
2) dla wieży wodnej na stacji Opole Groszowice?
13. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie podkarpackim:
1) dla pozostałości wieży wodnej na stacji Rudnik nad Sanem;
2) dla wieży wodnej stacji Żurawica Rozrządowa?
14. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie podlaskim:
1) dla wieży wodnej na stacji Nurzec;
2) dla wieży wodnej na stacji Suwałki?
15. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie pomorskim:
1) dla wieży wodnej na stacji w Czarnym;
2) dla wieży wodnej stacji Łeba;
3) dla wieży wodnej stacji Miechucino;
4) dla wieży wodnej stacji Ocypel, która przez zaniedbania właściciela nie posiada już dachu;
5) dla wieży wodnej stacji Skórcz oraz całego zespołu dworca w Skórczu;
6) dla wieży wodnej na stacji Zielin Miastecki?
16. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych i budowli w województwie śląskim:
1) dla kolejowej wieży ciśnień na stacji Bytom Karb Wąskotorowy;
2) dla wieży wodnej stacji Strzemieszyce Północne (Dąbrowa Górnicza);
3) dla dworca kolejowego Dąbrowa Górnicza Strzemieszyce;
4) dla stacji Dąbrowa Górnicza Ząbkowice;
5) dla wieży wodnej oraz nastawni bramowej na stacji Racibórz;
6) dla wieży wodnej na stacji Ruda Kochłowice;
7) dla wieży wodnej na stacji Sosnowiec Maczki oraz dla budynku dworca kolejowego Sosnowiec Maczki;
8) dla wieży wodnej na stacji Tworóg?
17. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych oraz dworców kolejowych w województwie świętokrzyskim:
1) dla wieży wodnej na stacji Końskie oraz budynku dworca Końskie;
2) dla bardzo zniszczonego budynku dworca kolejowego Stąporków;
3) dla drewnianego budynku dworca Wierna Rzeka;
4) dla pałacowego zdewastowanego dworca Dębska Wola oraz sąsiadującego kamiennego budynku dworcowego;
5) dla budynku dworca kolejowego Zagnańsk?
18. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych oraz niektórych dworców kolejowych w województwie warmińsko-mazurskim:
1) dla wieży wodnej zachodniej stacji Elbląg;
2) dla wieży wodnej oraz dworca kolejowego stacji Górowo Iławeckie;
3) dla wieży wodnej stacji Lidzbark Warmiński;
4) dla wieży wodnej stacji Małdyty;
5) dla wieży wodnej stacji Montowo;
6) dla wieży wodnej stacji Muszaki;
7) dla wieży wodnej stacji Orzysz oraz budynku dworca Orzysz wraz z budynkiem magazynu;
8) dla wieży wodnej stacji Zalewo, która przez brak właściwego utrzymania nie posiada już obudowy zbiornika?
19. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie wielkopolskim:
1) dla wieży wodnej na stacji Krzyż;
2) dla wieży wodnej przy parowozowni Piła Główna;
3) dla pozostałości po wieży wodnej stacji Rosko;
4) dla dwóch wież wodnych na stacji Złotów?
20. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie zachodniopomorskim:
1) dla wieży wodnej stacji Czaplinek;
2) dla pozostałej po wieży wodnej podstawy wieży na stacji Głowaczewo;
3) dla kolejowej wieży wodnej nr 3 stacji Szczecinek;
4) dla wieży wodnej stacji Świdwin;
5) dla wieży wodnej stacji Świnoujście;
6) dla wieży wodnej stacji Tarnowo Pomorskie;
7) dla wieży wodnej oraz gmachu dworca kolejowego Wałcz?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 1459
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie zabytkowych wież wodnych i innych obiektów kolejowych
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 14-02-2024
Szanowny Panie Ministrze,
Polskie Koleje Państwowe prawdopodobnie są właścicielem największej w Polsce liczby zabytków architektury. Związane jest to z tym, że zdecydowana większość obiektów architektury kolejowej zbudowana została ponad sto lat temu. Oczywiście spółka PKP SA nie jest instytucją muzealną, niemniej spoczywa na niej jako właścicielu nieruchomości obowiązek należytego utrzymania posiadanych obiektów. Niestety zdecydowana większość popada w ruinę, a tylko nieliczne dworce oraz bardzo rzadko inne obiekty są przez spółkę rewitalizowane. Istotną częścią posiadanej przez PKP SA zabytkowej architektury są wieże wodne. W dzisiejszych czasach nie pełnią one już swojej pierwotnej funkcji, często niszczeją lub służą za maszty sieci komórkowych.
Rozwiązaniem problemu może być przekształcanie wież wodnych w wieże widokowe, punkty gastronomiczne lub mieszkania. Przykładem takiej zmiany może być wieża wodna w Łobżenicy czy w Umianowicach - obydwie są dzisiaj punktami widokowymi - albo wieże wodne w niemieckim Angermünde czy wieże zakładowe w Grudziądzu, które zaadaptowano na mieszkania. Inne przykłady udanej renowacji wieży wodnej to: kolejowa wieża wodna w Białowieży Towarowej, kolejowa wieża wodna w Solcu Kujawskim, wieża zakładów Fakora w Łodzi przy ulicy Rzgowskiej czy wieże w Goleniowie i Żyrardowie. Niekiedy remontuje się tylko drewniane części wież wodnych, aby zapobiec ich dalszej degradacji - tak zrobiono np. w Szamotułach. Rolą państwa powinno być dbanie o historię i związane z nią zabytki, niestety szereg dawnych wież wodnych znajduje się w złym stanie technicznym i wymaga pilnych prac remontowych lub prac związanych ze zmianą przeznaczenia. Szczególną troską należy objąć obiekty, które posiadają drewniane elementy konstrukcyjne, np. drewnianą obudowę górnej części wieży, w której znajduje się zbiornik na wodę.
Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Ile obiektów zabytkowych wpisanych do gminnych ewidencji zabytków znajduje się w posiadaniu PKP SA oraz jakie to są obiekty? Ile z nich stanowią wieże wodne?
2. Ile obiektów zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków znajduje się w posiadaniu PKP SA oraz jakie to są obiekty? Ile z nich stanowią wieże wodne?
3. Ile kolejowych obiektów zabytkowych będących w posiadaniu PKP SA lub PKP PLK wybudowano przed 1900 rokiem?
4. Czy są prowadzone prace nad programem ochrony kolejowych obiektów zabytkowych?
5. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie dolnośląskim:
1) dla wieży wodnej w Jordanowie Śląskim, która przez zaniedbania właściciela nie posiada już części drewnianej;
2) dla wieży wodnej w Kamiennej Górze;
3) dla wieży wodnej w Ławszowej, która nadal posiada zachowaną drewnianą część;
4) dla wieży wodnej w Marciszowie, której drewniana część grozi zawaleniem;
5) dla wieży wodnej w Nowej Wsi Grodziskiej;
6) dla wieży wodnej w Piławie Górnej, której drewniana część częściowo się zawaliła;
7) dla wieży wodnej w Przewornie, która z braku właściwej opieki częściowo się zawaliła;
8) dla wieży wodnej w Stroniu Śląskim;
9) dla dwóch wież wodnych w Strzegomiu;
10) dla wieży wodnej w Szczytnej;
11) dla wieży wodnej w Trzebieszowicach, która nie posiada już części zbiornikowej;
12) dla ośmiokątnej ceglanej wieży wodnej w Złotoryi, która nie posiada już drewnianej części obudowy zbiornika?
6. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie kujawsko-pomorskim:
1) dla wieży wodnej w Aleksandrowie Kujawskim;
2) dla małej wieży wodnej na stacji Bydgoszcz Główna, która pozostała po wyburzeniu parowozowni;
3) dla wież wodnych na stacjach Mogilno, Gopło oraz Kruszwica, które przez zaniedbania ze strony właściciela nie posiadają już części drewnianej;
4) dla pozostałej po wieży wodnej podstawy wieży na stacji Koronowo;
5) dla wieży wodnej na stacji Łążek, której drewniany dach już częściowo się zawalił;
6) dla wieży wodnej nr 2 na stacji Nakło nad Notecią z drewnianą częścią obudowy zbiornika;
7) dla wieży wodnej oraz parowozowni wachlarzowej stacji Pruszcz Bagienica;
8) dla wieży wodnej na stacji Szubin, która przez zaniedbania właściciela nie posiada już dachu;
9) dla wieży wodnej na stacji Unisław Pomorski;
10) dla wieży wodnej na stacji Warlubie;
11) dla wieży wodnej na stacji Włocławek, której ściany części drewnianej zabezpieczono jedynie deskami a dach zawalił się;
12) dla wieży wodnej na stacji Więcbork;
13) dla wieży wodnej na stacji Wrocki?
7. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie lubelskim:
1) dla wieży wodnej w Józefowie Roztoczańskim, która wymaga pilnej interwencji remontowej;
2) dla wieży wodnej stacji Bystrzyca koło Lublina;
3) dla wieży wodnej stacji Trawniki;
4) dla wieży wodnej stacji Sadurki;
5) dla wieży wodnej stacji Uhrusk;
6) dla wieży wodnej stacji Puławy?
8. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie lubuskim:
1) dla wschodniej wieży wodnej stacji Gorzów Wielkopolski;
2) dla wieży wodnej w Lubniewicach, która przez zaniedbania właściciela częściowo się zawaliła;
3) dla wieży wodnej na dawnej stacji Wysoka Gorzowska;
4) dla budynków wagonowni stacji Żary (w budynkach tych znajdowała się wieża wodna)?
9. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych i budynków w województwie łódzkim:
1) dla ceglanych wież wodnych na stacjach Głowno, Łowicz, Łask oraz Zgierz;
2) dla budynków zespołu kolei wąskotorowej w Krośniewicach;
3) dla budynku dworca Ostrowy?
10. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie małopolskim:
1) dla unikatowej w skali kraju wieży wodnej na stacji Kęty;
2) dla kolejowej wieży wodnej na stacji Zator;
3) dla kolejowej wieży wodnej na stacji Trzebinia?
11. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie mazowieckim:
1) dla kolejowej wieży ciśnień na stacji Płońsk;
2) dla kolejowej wieży wodnej przy ulicy Domagalskiego obsługującej kiedyś parowozy na stacji Radom;
3) dla wieży wodnej położonej przy stacji wąskotorowej Tarczyn?
12. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie opolskim:
1) dla wieży wodnej stacji Głuchołazy, która wymaga pilnej interwencji;
2) dla wieży wodnej na stacji Opole Groszowice?
13. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie podkarpackim:
1) dla pozostałości wieży wodnej na stacji Rudnik nad Sanem;
2) dla wieży wodnej stacji Żurawica Rozrządowa?
14. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie podlaskim:
1) dla wieży wodnej na stacji Nurzec;
2) dla wieży wodnej na stacji Suwałki?
15. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie pomorskim:
1) dla wieży wodnej na stacji w Czarnym;
2) dla wieży wodnej stacji Łeba;
3) dla wieży wodnej stacji Miechucino;
4) dla wieży wodnej stacji Ocypel, która przez zaniedbania właściciela nie posiada już dachu;
5) dla wieży wodnej stacji Skórcz oraz całego zespołu dworca w Skórczu;
6) dla wieży wodnej na stacji Zielin Miastecki?
16. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych i budowli w województwie śląskim:
1) dla kolejowej wieży ciśnień na stacji Bytom Karb Wąskotorowy;
2) dla wieży wodnej stacji Strzemieszyce Północne (Dąbrowa Górnicza);
3) dla dworca kolejowego Dąbrowa Górnicza Strzemieszyce;
4) dla stacji Dąbrowa Górnicza Ząbkowice;
5) dla wieży wodnej oraz nastawni bramowej na stacji Racibórz;
6) dla wieży wodnej na stacji Ruda Kochłowice;
7) dla wieży wodnej na stacji Sosnowiec Maczki oraz dla budynku dworca kolejowego Sosnowiec Maczki;
8) dla wieży wodnej na stacji Tworóg?
17. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych oraz dworców kolejowych w województwie świętokrzyskim:
1) dla wieży wodnej na stacji Końskie oraz budynku dworca Końskie;
2) dla bardzo zniszczonego budynku dworca kolejowego Stąporków;
3) dla drewnianego budynku dworca Wierna Rzeka;
4) dla pałacowego zdewastowanego dworca Dębska Wola oraz sąsiadującego kamiennego budynku dworcowego;
5) dla budynku dworca kolejowego Zagnańsk?
18. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych oraz niektórych dworców kolejowych w województwie warmińsko-mazurskim:
1) dla wieży wodnej zachodniej stacji Elbląg;
2) dla wieży wodnej oraz dworca kolejowego stacji Górowo Iławeckie;
3) dla wieży wodnej stacji Lidzbark Warmiński;
4) dla wieży wodnej stacji Małdyty;
5) dla wieży wodnej stacji Montowo;
6) dla wieży wodnej stacji Muszaki;
7) dla wieży wodnej stacji Orzysz oraz budynku dworca Orzysz wraz z budynkiem magazynu;
8) dla wieży wodnej stacji Zalewo, która przez brak właściwego utrzymania nie posiada już obudowy zbiornika?
19. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie wielkopolskim:
1) dla wieży wodnej na stacji Krzyż;
2) dla wieży wodnej przy parowozowni Piła Główna;
3) dla pozostałości po wieży wodnej stacji Rosko;
4) dla dwóch wież wodnych na stacji Złotów?
20. Jakie są plany dla wybranych wież wodnych w województwie zachodniopomorskim:
1) dla wieży wodnej stacji Czaplinek;
2) dla pozostałej po wieży wodnej podstawy wieży na stacji Głowaczewo;
3) dla kolejowej wieży wodnej nr 3 stacji Szczecinek;
4) dla wieży wodnej stacji Świdwin;
5) dla wieży wodnej stacji Świnoujście;
6) dla wieży wodnej stacji Tarnowo Pomorskie;
7) dla wieży wodnej oraz gmachu dworca kolejowego Wałcz?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Bożena Żelazowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Dużo ogólników
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
65%
Konkretność
35%
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
24
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (24)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada informacji”
(2x)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10737 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1459 Pani Poseł Pauliny Matysiak z 21 lutego 2024 roku
w sprawie zabytkowych wież wodnych i innych obiektów kolejowych, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie dysponuje danymi dotyczącymi
obiektów zabytkowych wpisanych do Gminnych Ewidencji Zabytków będących w
posiadaniu PKP. Zgodnie z art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i
opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 840 z późń. zm., dalej: u.o.z.) to wójt (burmistrz,
prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie kart adresowych
zabytków nieruchomych z terenu gminy. W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte
zabytki nieruchome wpisane do rejestru zabytków, inne zabytki nieruchome znajdujące się
w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta
(burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Ad 2.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie posiada informacji o stanie własności
zabytków związanych z kolejnictwem wpisanych do rejestru zabytków w tym wież wodnych
będących w posiadaniu PKP S.A. Istnieje możliwość sporządzenia takiej listy, ale bez podania
własności.
Ad 3.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie posiada informacji o stanie własności
obiektów kolejowych wybudowanych przed 1900 rokiem będących w posiadaniu PKP S.A.
lub PKP PLK. Istnieje możliwość sporządzenia takiej listy, ale bez podania posiadacza.
Ad 4.
Zadanie 1.1.2., wyznaczone w Krajowym Programie Ochrony Zabytków i Opieki nad
Zabytkami na lata 2023-2026 przyjętym Uchwałą Rady Ministrów z 8 grudnia 2023 r.
(t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1470), polega na weryfikacji i klasyfikacji zasobu, jego stanu
zachowania i waloryzacji zabytków techniki kolejowej i zaplecza kolejowego.
Od 2020 r. przy Departamencie Ochrony Zabytków MKiDN działa zespół roboczy, pracujący
nad rozwiązywaniem bieżących problemów związanych z inwestycjami prowadzonymi przez
PKP S.A. i PKP PLK przy zabytkowych obiektach infrastruktury kolejowej (zarówno objętych
ochroną poprzez wpis do rejestru zabytków zgodnie z art. 7 pkt 1 u.o.z., jak i ujętych
w gminnych ewidencjach zabytków). W skład ww. zespołu wchodzą przedstawiciele PKP
PLK, PKP S.A., Ministerstwa Infrastruktury, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa
Narodowego oraz właściwych terytorialnie wojewódzkich konserwatorów zabytków.
-- 1 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Od 2020 r. do 2023 r. departament prowadził działania zmierzające do rozpoznania zasobu
zabytków związanych z infrastrukturą kolejową i drogową. W związku z powziętymi
ustaleniami zdecydowano w 2023 r., w ramach KPOZ na lata 2023-2026 r., zlecić
Narodowemu Instytutowi Konserwacji Zabytków (dalej: NIKZ) prowadzenie weryfikacji
i waloryzacji zabytków techniki kolejowej. Prace te jednak nie rozpoczęły się jeszcze z uwagi
na weryfikowanie ww. Programu.
Na zlecenie NIKZ dr hab. prof. Instytutu Badawczego Dróg i Mostów pan Janusz Rymsza
opracował „Wytyczne wyznaczenia nośności zabytkowych mostów i wiaduktów
kolejowych”, mające na celu ułatwienie przygotowania inwestycji prowadzonych przy
ww. infrastrukturze kolejowej, tak by odbywały się one bez uszczerbku dla wartości
zabytkowych tych obiektów. Obecnie ww. wytyczne są poddawane koniecznej weryfikacji
przed przedstawieniem ich Generalnemu Konserwatorowi Zabytków oraz Ministrowi
Infrastruktury.
Ad 5-20.
Zgodnie z art. 5 u.o.z. opieka nad zabytkiem spoczywa przede wszystkim na jego właścicielu.
Opieka ta polega w szczególności na zapewnieniu warunków: naukowego badania,
dokumentowania zabytku, prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót
budowlanych przy zabytku; zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak
najlepszym stanie; korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego
wartości; popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczenia dla
historii i kultury.
Organy administracji publicznej zgodnie z art. 4 u.o.z. są zobowiązane do sprawowania
ochrony nad zabytkami. Ta jednak polega w szczególności na podejmowaniu działań
mających na celu: zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych
umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie;
zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków;
udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków; przeciwdziałanie
kradzieży, zaginięciu lub nielegalnemu wywozowi zabytków za granicę; kontrolę stanu
zachowania i przeznaczenia zabytków; uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska.
W ramach ww. powinności wojewódzki konserwator zabytków (dalej: WKZ) jest
zobowiązany do prowadzenia kontroli przestrzegania przepisów o ochronie zabytków
i opiece nad zabytkami zgodnie z art. 38 u.o.z. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości
na podstawie wyników tej kontroli może wydać właścicielowi lub posiadaczowi zabytku
zalecenia konserwatorskie zgodnie z art. 40 ust. 1 u.o.z. lub w uzasadnionych przypadkach
odstąpić od ich formułowania i nakazać przeprowadzenie, w terminie określonym w tej
decyzji, prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich
wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym
uszkodzeniem tego zabytku (art. 49 ust. 1 u.o.z.). WKZ może też wydać inną decyzję
nakazującą stosownie do art. 40 ust. 2 u.o.z. Ponadto w przypadku stwierdzenia w trakcie
ww. kontroli, że doszło do zniszczenia lub uszkodzenia zabytku WKZ jest zobowiązany do
zawiadomienia odpowiednich organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa
wskazanego w art. 108-118 u.o.z.
Prowadzenie prac przy obiektach wpisanych do rejestru zabytków wymaga uzyskania
pozwolenia właściwego miejscowo WKZ stosownie do art. 36 ust. 1 u.o.z. W stosunku do
obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych
w gminnej ewidencji zabytków pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego
wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim
konserwatorem zabytków w trybie art. 39 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane
(t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.).
-- 2 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 15 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks
postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.) organy
administracji publicznej są zobowiązane do przestrzegania swojej właściwości instancyjnej.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako organ ochrony zabytków wyższego stopnia
jest uprawniony jedynie do oceny decyzji WKZ w drodze odwołania od konkretnej decyzji
lub w administracyjnym postępowania nadzwyczajnym prowadzonym na zasadach
opisanych w k.p.a. Nie istnieją też przepisy prawne umożliwiające Ministrowi podejmowanie
działań w zastępstwie właściciela zabytku, jak i wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Tym samym kwestie ewentualnych planów wobec wymienionych w interpelacji obiektów
leżą poza kompetencjami Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Organy ochrony
zabytków o planach wobec zabytków dowiadują się w momencie wpływu wniosku o wydanie
niezbędnego pozwolenia lub uzgodnienia.
Do obiektów wymienionych w interpelacji, które zostały objęte ochroną przez wpis do
rejestru zabytków i w związku z tym prace przy nich wymagają uzyskania pozwolenia
konserwatorskiego, należą:
ośmiokątna wieża wodna z Złotoryi, woj. dolnośląskie, wpisana pod nr A/3480/492/L
z 29.12.1976 r.,
wieża wodna oraz parowozownia wachlarzowa stacji Pruszcz Bagienica, woj. kujawsko-
pomorskie, wpisane pod nr A/1801 decyzją z 1.12.2021 r.,
wieża wodna na stacji Głowno, woj. łódzkie wpisana pod nr A/413 decyzją
z 1.06.2022 r.,
wieża wodna na stacji Łask, woj. łódzkie, wpisana pod nr A/383 decyzją z 23.05.2019 r.,
zespół budynków kolei wąskotorowej w Krośniewicach, woj. łódzkie wpisanych pod
nr A/264 decyzją z 15.01.2016 r.,
kolejowa wieża ciśnień na stacji Płońsk, woj. mazowieckie, wpisana pod nr 1183/2012
decyzją z 9.11.2012 r.,
wieża wodna na stacji Nurzec, woj. podlaskie, wpisana pod nr A-59 decyzją
z 27.08.2003 r.,
wieża wodna na stacji Miechucino, woj. pomorskie, wpisana pod nr 1487 decyzją
z 27.10.1994 r. (Minister odmówił skreślenia z rejestru ww. obiektu - decyzja
z 10.11.2011 r. znak. DOZ-OAiK-6700/646/08),
wieża wodna i zabudowa stacji w Dąbrowie Górniczej Ząbkowice, woj. śląskie, wpisane
pod nr A/706/2020 decyzją z 1.10.1010 r.,
wieża wodna na stacji Racibórz, woj. śląskie, wpisana pod nr A/847/2024 decyzją
z 14.07.2021 r.,
budynek dworca na stacji Sosnowiec Maczki, woj. śląskie, wpisany pod nr 807/67
decyzją z 9.12.1967 r.,
dworzec kolejowy w Stąporkowie, woj. świętokrzyskie, wpisany pod nr A.952 decyzją
z 1.02.2023 r.,
wieża wodna na stacji Lidzbark Warmiński, woj. warmińsko-mazurskie, wpisana pod
nr A-1603 decyzją z 7.05.1996 r. (Minister odmówił skreślenia z rejestru zabytków),
wieża wodna na stacji Zalewo, woj. warmińsko-mazurskie, wpisana pod nr A 3319
decyzją z 11.05.1992 r.,
wieża wodna przy parowozowni Piła Główna, woj. wielkopolskie, wpisana do rejestru
zabytków wraz zespołem zabudowań stacji pod nr 796/Wlkp./A decyzją z 7.07.2010 r.,
wieża w zespole wodociągów w Złotowie, woj. wielkopolskie, wpisana pod nr A-765
decyzją z 10.10.1995 r. (wieża wodna na stacji kolejowej Złotów nie została objęta
wpisem do rejestru zabytków),
wieża wodna nr 3 na stacji Szczecinek, woj. zachodniopomorskie, wpisana pod nr A-389
decyzją z 15.10.2012 r.,
-- 3 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
wieża wodna oraz gmach dworca w Wałczu wpisane w ramach zespołu zabudowań
dworca pod nr A-254 decyzją z 8.03.2006 r.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Bożena Żelazowska
-- 4 of 4 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1459 Pani Poseł Pauliny Matysiak z 21 lutego 2024 roku
w sprawie zabytkowych wież wodnych i innych obiektów kolejowych, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie dysponuje danymi dotyczącymi
obiektów zabytkowych wpisanych do Gminnych Ewidencji Zabytków będących w
posiadaniu PKP. Zgodnie z art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i
opiece nad zabytkami (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 840 z późń. zm., dalej: u.o.z.) to wójt (burmistrz,
prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie kart adresowych
zabytków nieruchomych z terenu gminy. W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte
zabytki nieruchome wpisane do rejestru zabytków, inne zabytki nieruchome znajdujące się
w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta
(burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Ad 2.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie posiada informacji o stanie własności
zabytków związanych z kolejnictwem wpisanych do rejestru zabytków w tym wież wodnych
będących w posiadaniu PKP S.A. Istnieje możliwość sporządzenia takiej listy, ale bez podania
własności.
Ad 3.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie posiada informacji o stanie własności
obiektów kolejowych wybudowanych przed 1900 rokiem będących w posiadaniu PKP S.A.
lub PKP PLK. Istnieje możliwość sporządzenia takiej listy, ale bez podania posiadacza.
Ad 4.
Zadanie 1.1.2., wyznaczone w Krajowym Programie Ochrony Zabytków i Opieki nad
Zabytkami na lata 2023-2026 przyjętym Uchwałą Rady Ministrów z 8 grudnia 2023 r.
(t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1470), polega na weryfikacji i klasyfikacji zasobu, jego stanu
zachowania i waloryzacji zabytków techniki kolejowej i zaplecza kolejowego.
Od 2020 r. przy Departamencie Ochrony Zabytków MKiDN działa zespół roboczy, pracujący
nad rozwiązywaniem bieżących problemów związanych z inwestycjami prowadzonymi przez
PKP S.A. i PKP PLK przy zabytkowych obiektach infrastruktury kolejowej (zarówno objętych
ochroną poprzez wpis do rejestru zabytków zgodnie z art. 7 pkt 1 u.o.z., jak i ujętych
w gminnych ewidencjach zabytków). W skład ww. zespołu wchodzą przedstawiciele PKP
PLK, PKP S.A., Ministerstwa Infrastruktury, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa
Narodowego oraz właściwych terytorialnie wojewódzkich konserwatorów zabytków.
-- 1 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Od 2020 r. do 2023 r. departament prowadził działania zmierzające do rozpoznania zasobu
zabytków związanych z infrastrukturą kolejową i drogową. W związku z powziętymi
ustaleniami zdecydowano w 2023 r., w ramach KPOZ na lata 2023-2026 r., zlecić
Narodowemu Instytutowi Konserwacji Zabytków (dalej: NIKZ) prowadzenie weryfikacji
i waloryzacji zabytków techniki kolejowej. Prace te jednak nie rozpoczęły się jeszcze z uwagi
na weryfikowanie ww. Programu.
Na zlecenie NIKZ dr hab. prof. Instytutu Badawczego Dróg i Mostów pan Janusz Rymsza
opracował „Wytyczne wyznaczenia nośności zabytkowych mostów i wiaduktów
kolejowych”, mające na celu ułatwienie przygotowania inwestycji prowadzonych przy
ww. infrastrukturze kolejowej, tak by odbywały się one bez uszczerbku dla wartości
zabytkowych tych obiektów. Obecnie ww. wytyczne są poddawane koniecznej weryfikacji
przed przedstawieniem ich Generalnemu Konserwatorowi Zabytków oraz Ministrowi
Infrastruktury.
Ad 5-20.
Zgodnie z art. 5 u.o.z. opieka nad zabytkiem spoczywa przede wszystkim na jego właścicielu.
Opieka ta polega w szczególności na zapewnieniu warunków: naukowego badania,
dokumentowania zabytku, prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót
budowlanych przy zabytku; zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak
najlepszym stanie; korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego
wartości; popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczenia dla
historii i kultury.
Organy administracji publicznej zgodnie z art. 4 u.o.z. są zobowiązane do sprawowania
ochrony nad zabytkami. Ta jednak polega w szczególności na podejmowaniu działań
mających na celu: zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych
umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie;
zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków;
udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków; przeciwdziałanie
kradzieży, zaginięciu lub nielegalnemu wywozowi zabytków za granicę; kontrolę stanu
zachowania i przeznaczenia zabytków; uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska.
W ramach ww. powinności wojewódzki konserwator zabytków (dalej: WKZ) jest
zobowiązany do prowadzenia kontroli przestrzegania przepisów o ochronie zabytków
i opiece nad zabytkami zgodnie z art. 38 u.o.z. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości
na podstawie wyników tej kontroli może wydać właścicielowi lub posiadaczowi zabytku
zalecenia konserwatorskie zgodnie z art. 40 ust. 1 u.o.z. lub w uzasadnionych przypadkach
odstąpić od ich formułowania i nakazać przeprowadzenie, w terminie określonym w tej
decyzji, prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich
wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym
uszkodzeniem tego zabytku (art. 49 ust. 1 u.o.z.). WKZ może też wydać inną decyzję
nakazującą stosownie do art. 40 ust. 2 u.o.z. Ponadto w przypadku stwierdzenia w trakcie
ww. kontroli, że doszło do zniszczenia lub uszkodzenia zabytku WKZ jest zobowiązany do
zawiadomienia odpowiednich organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa
wskazanego w art. 108-118 u.o.z.
Prowadzenie prac przy obiektach wpisanych do rejestru zabytków wymaga uzyskania
pozwolenia właściwego miejscowo WKZ stosownie do art. 36 ust. 1 u.o.z. W stosunku do
obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych
w gminnej ewidencji zabytków pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego
wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z wojewódzkim
konserwatorem zabytków w trybie art. 39 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane
(t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.).
-- 2 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 15 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks
postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.) organy
administracji publicznej są zobowiązane do przestrzegania swojej właściwości instancyjnej.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako organ ochrony zabytków wyższego stopnia
jest uprawniony jedynie do oceny decyzji WKZ w drodze odwołania od konkretnej decyzji
lub w administracyjnym postępowania nadzwyczajnym prowadzonym na zasadach
opisanych w k.p.a. Nie istnieją też przepisy prawne umożliwiające Ministrowi podejmowanie
działań w zastępstwie właściciela zabytku, jak i wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Tym samym kwestie ewentualnych planów wobec wymienionych w interpelacji obiektów
leżą poza kompetencjami Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Organy ochrony
zabytków o planach wobec zabytków dowiadują się w momencie wpływu wniosku o wydanie
niezbędnego pozwolenia lub uzgodnienia.
Do obiektów wymienionych w interpelacji, które zostały objęte ochroną przez wpis do
rejestru zabytków i w związku z tym prace przy nich wymagają uzyskania pozwolenia
konserwatorskiego, należą:
ośmiokątna wieża wodna z Złotoryi, woj. dolnośląskie, wpisana pod nr A/3480/492/L
z 29.12.1976 r.,
wieża wodna oraz parowozownia wachlarzowa stacji Pruszcz Bagienica, woj. kujawsko-
pomorskie, wpisane pod nr A/1801 decyzją z 1.12.2021 r.,
wieża wodna na stacji Głowno, woj. łódzkie wpisana pod nr A/413 decyzją
z 1.06.2022 r.,
wieża wodna na stacji Łask, woj. łódzkie, wpisana pod nr A/383 decyzją z 23.05.2019 r.,
zespół budynków kolei wąskotorowej w Krośniewicach, woj. łódzkie wpisanych pod
nr A/264 decyzją z 15.01.2016 r.,
kolejowa wieża ciśnień na stacji Płońsk, woj. mazowieckie, wpisana pod nr 1183/2012
decyzją z 9.11.2012 r.,
wieża wodna na stacji Nurzec, woj. podlaskie, wpisana pod nr A-59 decyzją
z 27.08.2003 r.,
wieża wodna na stacji Miechucino, woj. pomorskie, wpisana pod nr 1487 decyzją
z 27.10.1994 r. (Minister odmówił skreślenia z rejestru ww. obiektu - decyzja
z 10.11.2011 r. znak. DOZ-OAiK-6700/646/08),
wieża wodna i zabudowa stacji w Dąbrowie Górniczej Ząbkowice, woj. śląskie, wpisane
pod nr A/706/2020 decyzją z 1.10.1010 r.,
wieża wodna na stacji Racibórz, woj. śląskie, wpisana pod nr A/847/2024 decyzją
z 14.07.2021 r.,
budynek dworca na stacji Sosnowiec Maczki, woj. śląskie, wpisany pod nr 807/67
decyzją z 9.12.1967 r.,
dworzec kolejowy w Stąporkowie, woj. świętokrzyskie, wpisany pod nr A.952 decyzją
z 1.02.2023 r.,
wieża wodna na stacji Lidzbark Warmiński, woj. warmińsko-mazurskie, wpisana pod
nr A-1603 decyzją z 7.05.1996 r. (Minister odmówił skreślenia z rejestru zabytków),
wieża wodna na stacji Zalewo, woj. warmińsko-mazurskie, wpisana pod nr A 3319
decyzją z 11.05.1992 r.,
wieża wodna przy parowozowni Piła Główna, woj. wielkopolskie, wpisana do rejestru
zabytków wraz zespołem zabudowań stacji pod nr 796/Wlkp./A decyzją z 7.07.2010 r.,
wieża w zespole wodociągów w Złotowie, woj. wielkopolskie, wpisana pod nr A-765
decyzją z 10.10.1995 r. (wieża wodna na stacji kolejowej Złotów nie została objęta
wpisem do rejestru zabytków),
wieża wodna nr 3 na stacji Szczecinek, woj. zachodniopomorskie, wpisana pod nr A-389
decyzją z 15.10.2012 r.,
-- 3 of 4 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
wieża wodna oraz gmach dworca w Wałczu wpisane w ramach zespołu zabudowań
dworca pod nr A-254 decyzją z 8.03.2006 r.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Bożena Żelazowska
-- 4 of 4 --