Interpelacja w sprawie wprowadzenia do aplikacji mObywatel bezpłatnej funkcji potwierdzania niekaralności obywatela
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14587
do ministra sprawiedliwości
w sprawie wprowadzenia do aplikacji mObywatel bezpłatnej funkcji potwierdzania niekaralności obywatela
Zgłaszający: Patryk Wicher, Joanna Borowiak, Dariusz Stefaniuk, Agnieszka Górska, Andrzej Śliwka, Zbigniew Hoffmann, Przemysław Drabek, Paweł Hreniak, Tadeusz Chrzan, Anna Dąbrowska-Banaszek, Fryderyk Sylwester Kapinos, Józefa Szczurek-Żelazko, Ewa Leniart, Grzegorz Lorek, Andrzej Adamczyk, Agata Wojtyszek
Data wpływu: 12-01-2026
Szanowny Panie Ministrze!
W związku z odpowiedzią Ministerstwa Cyfryzacji, dotyczącą wprowadzenia do aplikacji mObywatel bezpłatnej funkcji potwierdzania niekaralności obywatela, zwracam się do ministra sprawiedliwości o zajęcie jednoznacznego stanowiska oraz przedstawienie informacji w zakresie działań pozostających w kompetencji Ministerstwa Sprawiedliwości.
W pierwotnej interpelacji wskazano, że obecnie uzyskanie zaświadczenia o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego wiąże się z kosztami oraz barierami proceduralnymi, w tym często koniecznością osobistego stawiennictwa, co stanowi realne utrudnienie dla obywateli – zwłaszcza w mniejszych miejscowościach – w dostępie do zatrudnienia, wolontariatu i działalności społecznej.
W odpowiedzi Ministerstwa Cyfryzacji wskazano m.in., że:
minister cyfryzacji jest otwarty na rozwój mObywatela w zakresie udostępnienia informacji o niekaralności, jednak realizacja wymaga współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości;
rozmowy pomiędzy resortami zostały podjęte, planowane jest ich wznowienie, natomiast inicjatywa w tym zakresie należy do Ministerstwa Sprawiedliwości;
warunkiem wdrożenia jest m.in. dostosowanie przepisów, złożenie przez Ministerstwo Sprawiedliwości wniosku o nawiązanie współpracy zgodnie z art. 16 ustawy o aplikacji mObywatel, podpisanie porozumienia oraz wystawienie przez Ministerstwo Sprawiedliwości API umożliwiającego uruchomienie usługi.
Powyższe przesądza, że kluczowe decyzje leżą po stronie ministra sprawiedliwości jako dysponenta systemów i rejestrów KRK. W interesie obywateli zasadne jest uzyskanie jednoznacznej informacji, czy i w jakim trybie MS zamierza podjąć inicjatywę wskazaną przez ministra cyfryzacji.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza zainicjować wdrożenie w aplikacji mObywatel funkcjonalności umożliwiającej obywatelowi bieżące potwierdzenie informacji o własnej niekaralności, bez konieczności odrębnego wniosku w standardowym trybie?
Na jakim etapie znajdują się wskazane w odpowiedzi ministra cyfryzacji rozmowy pomiędzy Ministerstwem Sprawiedliwości i Ministerstwem Cyfryzacji, kiedy zostały rozpoczęte oraz kiedy planowane jest ich wznowienie i wypracowanie wiążących uzgodnień?
Czy MS dokonało już analizy prawnej w zakresie konieczności dostosowania przepisów, o których mowa w odpowiedzi ministra cyfryzacji?
Czy MS planuje, aby taka usługa miała charakter bezpłatny dla obywatela (analogicznie do pozostałych usług w mObywatelu), a jeżeli nie – to jakie przesłanki prawne lub kosztowe przemawiają za utrzymaniem odpłatności i czy rozważany jest model częściowego/całkowitego zniesienia opłat w tym konkretnym kanale cyfrowym?
Czy ministerstwo dostrzega możliwość uproszczenia procedur dla obywateli poprzez ograniczenie przypadków, w których wymagane jest formalne „zaświadczenie”, na rzecz cyfrowego potwierdzenia w aplikacji – zwłaszcza tam, gdzie chodzi o szybkie potwierdzenie braku wpisu w KRK do celów zatrudnienia lub wolontariatu?
Podsekretarz stanu Sławomir Pałka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4734 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Sławomir Pałka
BK-VII.0520.25.2026
Warszawa, 09 lutego 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
W odpowiedzi na interpelację nr 14587 grupy posłów w sprawie wprowadzenia
do aplikacji mObywatel bezpłatnej funkcji potwierdzania niekaralności
obywatela, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Aplikacja mObywatel niewątpliwie jest rozwiązaniem nowoczesnym, które
odpowiada na bieżące potrzeby obywateli. Ministerstwo Sprawiedliwości
dostrzegło możliwość podjęcia prac w celu integracji systemu
teleinformatycznego Krajowego Rejestru Karnego z aplikacją mObywatel.
Niemniej w pierwszej kolejności konieczne jest wdrożeniem eUsługi KRK 2.0. oraz
integracja tego systemu z Portalem Rejestrów Sądowych.
eUsługa KRK 2.0 zastąpi obecny eKRK. Nowy system, nowocześniejszy i bardziej
funkcjonalny, zapewni pełną obsługę wydawania zaświadczeń z Rejestru w
drodze elektronicznej. Zarówno w zakresie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym,
jak Kodeksu postępowania administracyjnego.
Dopiero w następnym kroku możliwa będzie ewentualna integracja z
mObywatel. Opracowywane rozwiązanie przewiduje wykorzystanie tej aplikacji
-- 1 of 3 --
jako jednego ze źródeł uwierzytelniających użytkownika, jak profil zaufany lub
podpis kwalifikowany.
Wdrożenie w aplikacji mObywatel usługi umożliwiającej „potwierdzenie własnej
niekaralności” powinno być poprzedzone szeroką oceną praktyczności tego
rozwiązania i jego wpływu na sektor publiczny. Dopiero tak przeprowadzona
ocena umożliwi podjęcie decyzji o ewentualnym powieleniu w aplikacji
mObywatel niektórych funkcjonalności eUsługi KRK 2.0.
Należy przy tym zaznaczyć, że potencjalna usługa w aplikacji mObywatel
nie byłaby w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb, jakie wiążą się z procesem
uzyskiwania informacji z KRK przez osoby fizyczne. Na przykład nie
obejmowałaby użytkowników aplikacji, którzy mają inne obywatelstwo niż
polskie. Aplikacja mObywatel nie umożliwiałaby również działania poprzez
pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego osoby fizycznej, czy też
przedstawiciela podmiotu uprawnionego do uzyskiwania informacji z Rejestru.
Trzeba też pamiętać, że mObywatel służy głównie do pozyskania danych, które
posiadacz aplikacji może zaprezentować na wyświetlaczu osobie trzeciej.
Zaświadczenie/informacja z Krajowego Rejestru Karnego jest natomiast
dokumentem, który w postaci papierowej czy też elektronicznej, powinien zostać
złożony do akt danego postępowania (np. rekrutacyjnego).
Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje zatem przede wszystkim na konieczność
finalizacji prac związanych z wdrożeniem nowej eUsługi KRK 2.0.
Ad 2.
Wstępne analizy oraz spotkania robocze z przedstawicielami Kancelarii Prezesa
Rady Ministrów, pełniącej wówczas funkcję organu właściwego w sprawach
informatyzacji, a następnie z przedstawicielami Ministerstwa Cyfryzacji, zostały
przeprowadzone w latach 2023–2024. Ewentualne wznowienie prac zostanie
podjęte po wdrożeniu eUsługi KRK 2.0. i ocenie funkcjonowania nowego
systemu.
Ad 3.
Wstępna analiza prawna została przeprowadzona w kwietniu 2023 r. Jednak
-- 2 of 3 --
po tej dacie weszły w życie m.in. przepisy ustawy z 26 maja 2023 r. o aplikacji
mObywatel. W przypadku wznowienia prac związanych z udostępnieniem usługi
w aplikacji mObywatel, analiza prawna zostanie dokonana ponownie, z
uwzględnieniem aktualnie obowiązujących regulacji.
Ad 4.
Opłata z tytułu udzielenia informacji za pośrednictwem systemu
teleinformatycznego (eKRK) wynosi 20 zł, zaś w postaci nieelektronicznej - 30 zł.
Kwestia odpłatności za taką usługę pozostaje otwarta. Musi zostać oceniona w
kontekście dochodów budżetu państwa oraz charakteru, jaki miałaby przyjąć
informacja z Rejestru uzyskana poprzez aplikację mObywatel. Zagadnienie to
niewątpliwie wymaga uzyskania stanowiska Ministra Finansów.
Ad 5.
Informacja z Rejestru uzyskana w formie dokumentu mobilnego w aplikacji
mObywatel, byłaby informacją do okazania na własnym urządzeniu bądź do
przekazania na urządzenie innego użytkownika. Natomiast obecnie wydawane
zaświadczenie z Rejestru dołączane jest do akt danego postępowania, czy też akt
osobowych. W tej sytuacji ocena czy informacja w aplikacji mObywatel jest w
stanie zastąpić obecne zaświadczenie, wymaga szerokich konsultacji
międzyresortowych. Zwłaszcza w zakresie wymaganych zmian ustawowych. W
obrocie prawnym funkcjonuje obecnie około 100 ustaw, które uzależniają
możliwość podjęcia określonej aktywności zawodowej i zarobkowej od
niekaralności. Każdy przypadek powinien zostać poddany odrębnej analizie.
Z wyrazami szacunku
Sławomir Pałka
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --