Interpelacja w sprawie barier w dostępie do glukometrów mówiących dla osób niewidomych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14578
do ministra zdrowia
w sprawie barier w dostępie do glukometrów mówiących dla osób niewidomych
Zgłaszający: Bożenna Hołownia, Joanna Mucha, Barbara Okuła, Łukasz Osmalak, Marcin Skonieczka, Wioleta Tomczak
Data wpływu: 12-01-2026
Zwracam się z prośbą o wyjaśnienie w sprawie systemowych braków w zakresie dostępu do glukometrów z funkcją głosową dla osób niewidomych i niedowidzących chorujących na cukrzycę. Obecny system refundacji koncentruje się na paskach testowych oraz sensorach, traktując sam glukometr jako bezpłatny dodatek oferowany przez apteki. W praktyce pacjenci z dysfunkcją wzroku często nie mogą uzyskać w ten sposób specjalistycznego urządzenia mówiącego, które jest niezbędne do ich samodzielnej egzystencji i bezpiecznego dawkowania insuliny. Brak wyodrębnienia glukometru mówiącego jako refundowanego wyrobu medycznego zmusza osoby z niepełnosprawnością do ponoszenia pełnych kosztów zakupu dedykowanego sprzętu. Sytuacja ta prowadzi do wykluczenia najuboższych pacjentów i zwiększa ryzyko powikłań zagrażających życiu.
Czy ministerstwo planuje wyodrębnienie glukometrów mówiących jako niezależnych wyrobów medycznych podlegających refundacji dla osób z orzeczeniem o niepełnosprawności wzroku?
Jakie działania podejmuje resort, aby zapewnić osobom niewidomym równy dostęp do nowoczesnych technologii wspierających leczenie cukrzycy, które są dostosowane do ich potrzeb (standardy dostępności)?
Ile wniosków o dofinansowanie zakupu glukometru mówiącego wpłynęło do podległych organów w ciągu ostatnich dwóch lat i jaka część z nich została rozpatrzona pozytywnie w ramach programów celowych?
Czy lekarze pierwszego kontaktu są informowani jakiego rodzaju recepty/zlecenia na refundowane urządzenia mogą przepisać osobom chorym na cukrzycę z niepełnosprawnością wzroku? W jaki sposób?
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5782 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLR2.050.1.2026.AK
Warszawa, 03 lutego 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14578 z 14 stycznia 2026 r. Pani Bożenny
Hołowni, Posłanki na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej i Grupy Posłów, w sprawie
barier w dostępie do glukometrów mówiących dla osób niewidomych, Minister
Zdrowia zwraca się z uprzejmą prośbą o przyjęcie poniższego.
Kwestię refundacji wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie reguluje
rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2017 r. w sprawie wykazu
wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1038), zwane
dalej „rozporządzeniem”.
Rozporządzenie definiuje katalog wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie
wraz z określeniem limitów ich finansowania ze środków publicznych, wysokości
udziału własnego świadczeniobiorcy w tym limicie, kryteriów ich przyznawania
oraz osób uprawnionych do wystawiania zleceń na zaopatrzenie w wyroby.
W załączniku do rozporządzenia znajduje się obecnie 231 grup wyrobów
medycznych, z czego siedem pozycji jest dedykowanych wyrobom medycznym
służącym do monitorowania glikemii, są to: sensory do systemu ciągłego
monitorowania glikemii w czasie rzeczywistym (CGM-RT, kody R.03.01, R.03.02
i R.03.03), transmitery do CGM-RT (kody R.04.01 i R.04.02) oraz czujnik do
systemu monitorowania stężenia glukozy flash (FGM, kody R.05.01 i R.05.02).
Zlecenie na zaopatrzenie w wyrób medyczny mogą otrzymać tylko ci pacjenci,
których jednostki chorobowe wpisują się w kryteria określone w rozporządzeniu.
Lekarz wystawiając zlecenie jest odpowiedzialny za dokonanie rozpoznania, ocenę
stanu pacjenta oraz ustalenie, czy postawiona przez niego diagnoza uprawnia
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
pacjenta do nabycia wyrobu medycznego z refundacją. Wśród osób uprawnionych
do wystawiania zleceń na wszystkie z ww. systemów monitorowania glikemii
znajdują się m.in. lekarze podstawowej opieki zdrowotnej.
Jednocześnie w związku z powyższym należy zauważyć, że w przypadku refundacji
wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie nie funkcjonuje tryb
„wnioskowania o dofinansowanie” ani „programów celowych”. Odmienna sytuacja
istnieje na podstawie odrębnych przepisów, które umożliwiają uzyskanie
dofinansowania dla osób z niepełnosprawnością do zakupu sprzętu
rehabilitacyjnego nie objętego ubezpieczeniem zdrowotnym oraz dofinansowania
w części lub całości zaopatrzenia w wyroby medyczne wydawane na zlecenie, ze
środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, nad
którym nadzór sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego,
tj. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Ministerstwo Zdrowia sukcesywnie wprowadza rozwiązania w przepisach prawa
wychodzące naprzeciw oczekiwaniom diabetyków. Od 2018 r. do refundacji
w ramach rozporządzenia wprowadzono cztery nowe grupy wyrobów medycznych
dedykowane diabetykom: zbiornik na insulinę do osobistej pompy insulinowej,
sensor do systemu CGM-RT, transmiter do CGM-RT oraz czujnik FGM, a następnie
m.in. rozszerzano kryteria przyznawania (w tym w zakresie chorób rzadkich) oraz
uwzględniano możliwość refundacji nowych technologii. Istotnymi zmianami
z perspektywy poprawy dostępności do systemów monitorowania glikemii dla osób
niewidomych było rozszerzenie kryteriów przyznawania do sensorów FGM
o dorosłych z cukrzycą typu 1 albo 3 albo z innymi typami cukrzycy posiadających
orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności ze względu na stan wzroku,
wymagających insulinoterapii, oraz obniżenie dla ww. grupy pacjentów udziału
własnego w limicie finansowania ze środków publicznych na sensory FGM z 30%
do 20%. Wprowadzenie ww. zmian w zakresie wyrobów medycznych
dedykowanych diabetykom jest niewątpliwie wyjściem naprzeciw oczekiwaniom
tej grupy pacjentów, podnosi możliwości terapeutyczne oraz obniża koszty
ponoszone w związku z chorobą.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że intencją wykazu wyrobów medycznych
wydawanych na zlecenie jest zabezpieczenie potrzeb różnych grup pacjentów w jak
największym stopniu, przy jednoczesnym uwzględnieniu możliwości finansowych
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Narodowego Funduszu Zdrowia, dlatego też nie wszystkie postulaty zgłaszane do
resortu zdrowia mogą być zrealizowane.
Należy zaznaczyć, iż w Polsce – podobnie jak we wszystkich krajach – priorytetem
systemu opieki zdrowotnej jest sprawiedliwe społecznie gospodarowanie
publicznymi środkami przeznaczonymi na finansowanie świadczeń zdrowotnych.
Działając w ramach obowiązujących przepisów oraz starannie równoważąc
interesy różnych grup pacjentów partycypujących w systemie refundacji, a także
kładąc nacisk na dbałość o dyscyplinę finansów publicznych, podejmowane są
wielokierunkowe działania w celu udostępniania pacjentom różnych opcji
terapeutycznych. Jednocześnie należy zauważyć, że środki finansowe
przeznaczone na refundację są ograniczone, zatem istotne jest racjonalne
wprowadzanie na wykaz kolejnych grup wyrobów medycznych czy dokonywanie
zmian w już istniejących.
Ponadto, podkreślenia wymaga, że od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje wymóg, aby
sensory do systemów monitorowania glikemii finansowane ze środków NFZ
pozwalały na dawkowanie insuliny na podstawie odczytów – intencją było
umożliwienie refundacji wyłącznie sensorów pozwalających na zastąpienie
konieczności monitorowania poziomu glikemii glukometrem.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --