Interpelacja w sprawie sprzeciwu wobec budowy kopalni na terenie Jury Krakowsko-Częstochowskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14576
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie sprzeciwu wobec budowy kopalni na terenie Jury Krakowsko-Częstochowskiej
Zgłaszający: Kamil Wnuk, Bożenna Hołownia, Rafał Kasprzyk, Barbara Okuła, Łukasz Osmalak, Ewa Schädler, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 12-01-2026
Szanowna Pani Minister,
zwracamy się z interpelacją dotyczącą planów budowy kopalni cynku i ołowiu w rejonie Zawiercia oraz związanego z tym nacisku na zgodę administracyjną i uznania złoża za strategiczne pomimo sprzeciwu lokalnej społeczności, samorządów i organizacji ekologicznych.
Postępowanie dotyczące uznania złoża „Zawiercie 3“ RC 17226 za strategiczne było najgorszą możliwą decyzją dla regionu, na co nie ma zgody mieszkańców.
Jura Krakowsko-Częstochowska jest jednym z najcenniejszych regionów turystycznych w Polsce, charakteryzuje się niezwykłymi formami krasowymi, licznymi jaskiniami, ostańcami skalnymi oraz bogatą florą i fauną. Region ten jest znaczącą atrakcją przyrodniczą i krajobrazową, m.in. Ojcowski Park Narodowy i liczne parki krajobrazowe przyciągają rocznie setki tysięcy turystów.
Jura posiada unikalne zabytki historyczne – średniowieczne zamki wzdłuż Szlaku Orlich Gniazd, które stanowią jeden z najważniejszych turystycznych i kulturowych elementów tego obszaru.
Mieszkańcy i samorządy powiatu zawierciańskiego wyraziły jednoznaczny sprzeciw wobec budowy kopalni – poprzez protesty mieszkańców i uchwały rad miejskich oraz powiatowych przeciwko planowanej inwestycji, z naciskiem na ochronę zdrowia, przyszłości lokalnych społeczności i rozwoju turystyki.
Organizacje obywatelskie podkreślają, że wydobycie rud cynku i ołowiu wiąże się z poważnymi skutkami dla jakości wód gruntowych, środowiska naturalnego oraz zdrowia ludzi. Woda, jako kluczowy zasób naturalny, nie może być zagrożona dla krótkoterminowych korzyści surowcowych.
Strategia rozwoju Jury Krakowsko-Częstochowskiej opiera się na zrównoważonym wykorzystaniu zasobów naturalnych w turystyce i rekreacji, co stoi w sprzeczności z planami przemysłowej eksploatacji surowców na dużą skalę.
Pytania do Pani Minister:
1. Czy ministerstwo dokonuje aktualnej oceny środowiskowej i planistycznej wpływu planowanej inwestycji kopalnianej na walory turystyczne, środowiskowe i kulturowe Jury Krakowsko-Częstochowskiej?
2. Jakie działania ministerstwo podejmuje, aby zagwarantować ochronę zasobów przyrodniczych i zdrowia mieszkańców w świetle sprzeciwów społecznych oraz obowiązujących przepisów dotyczących planowania przestrzennego?
3. Czy ministerstwo przewiduje wsparcie dla wpisania Jury Krakowsko-Częstochowskiej na listę światowego dziedzictwa UNESCO lub podobne formy ochrony statusu tego obszaru ze względu na jego wyjątkowe walory przyrodnicze i historyczne?
4. Jakie są obecnie planowane kroki legislacyjne lub administracyjne w kwestii uznania złoża „Zawiercie III“ RC 17226 za strategiczne?
Proszę o szczegółową odpowiedź i wskazanie konkretnych działań, które ministerstwo podejmie w celu ochrony Jury Krakowsko-Częstochowskiej przed szkodliwymi skutkami planowanej eksploatacji kopalnianej.
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7467 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.50.2025.DK
4192156.17017800.13837699
Warszawa, 09-02-2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty,
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Kamila Wnuka oraz grupy Posłów z dnia
20 stycznia 2026 r., NR K10INT14576 w sprawie sprzeciwu wobec budowy kopalni
na terenie Jury Krakowsko-Częstochowskiej, przedstawiam poniższe informacje.
1. Czy Ministerstwo dokonuje aktualnej oceny środowiskowej i planistycznej wpływu
planowanej inwestycji kopalnianej na walory turystyczne, środowiskowe i kulturowe Jury
Krakowsko-Częstochowskiej?
Postępowanie o uznanie złoża kopaliny za złoże strategiczne nie przewiduje
przeprowadzenia postępowania dotyczącego aktualnej oceny środowiskowej i planistycznej
na walory turystyczne, środowiskowe ani kulturowe regionu, w którym występuje złoże
kopaliny. Takie oceny mogą być dokonane w innych postępowaniach administracyjnych,
związanych z planowaniem i realizacją konkretnych przedsięwzięć o znanym zakresie,
rozmiarze i lokalizacji.
Postępowania dotyczące złóż strategicznych mają charakter ogólny, niezwiązany
z konkretnym przedsięwzięciem, lecz dokonaniem oceny spełnienia merytorycznych
i obiektywnych przesłanek związanych ze złożem (art. 94a ust. 5 ustawy – Prawo
geologiczne i górnicze1, dalej jako „P.g.g.”).
W toku postępowania organ pozyskuje m.in. opinie wójta, burmistrza albo prezydenta.
Organ przedstawia opinię, w drodze postanowienia, w zakresie projektowanych granic złoża
strategicznego oraz sposobu zagospodarowania terenu, na którym jest położone to złoże,
z uwzględnieniem uwarunkowań urbanistycznych, gospodarczych, środowiskowych
i kulturowych tego terenu (art. 94a ust. 10 P.g.g.).
Złoże kopaliny może być uznane za strategiczne w części, jeżeli w stosunku do pozostałej
jego części nie jest możliwe zagospodarowanie złoża, w szczególności ze względu
na istniejącą zwartą zabudowę, infrastrukturę znajdującą się nad złożem kopaliny lub zakaz
prowadzenia działalności w zakresie wydobycia na terenach podlegających szczególnej
ochronie (art. 94a ust. 6 P.g.g.).
Należy podkreślić, że niezależnie od tego, czy złoże kopaliny zostanie uznane za złoże
strategiczne, podlega ochronie na podstawie przepisów prawa, w szczególności:
art. 72 i 125 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska2, dalej
jako „P.o.ś.”,
1 Dz.U. z 2026 r. poz. 69
2 Dz.U. z 2025 r. poz. 647, z późn. zm.
-- 1 of 3 --
2
art. 95 i 96 ustawy z 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze,
art. 7 ust. 2 pkt 3 lit. c) i art. 13b pkt 3 lit. h) ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym3,
art. 1 pkt 4 i art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego
charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju4.
Ponadto ochrona złóż kopalin nie oznacza nakazu umożliwienia budowy kopalni.
Społeczność lokalna (władze gminy) zawsze współdecydują w zakresie dopuszczenia
do uruchomienia działalności górniczej (poprzez uchwalenie planów ogólnych
i miejscowych, a następnie poprzez uzgodnienie koncesji na wydobycie).
2. Jakie działania Ministerstwo podejmuje, aby zagwarantować ochronę zasobów
przyrodniczych i zdrowia mieszkańców w świetle sprzeciwów społecznych oraz
obowiązujących przepisów dotyczących planowania przestrzennego?
Złoża kopalin stanowią jeden z zasobów przyrodniczych podlegających ochronie. Inne
zasoby przyrodnicze oraz zdrowie mieszkańców podlegają również ochronie, lecz
są realizowane w innych postępowaniach. W przypadku gdy powstaną plany budowy
konkretnej kopalni inwestor zobowiązany będzie do uzyskania odpowiednich decyzji
określających środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.
3. Czy Ministerstwo przewiduje wsparcie dla wpisania Jury Krakowsko-Częstochowskiej
na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO lub podobne formy ochrony statusu tego
obszaru ze względu na jego wyjątkowe walory przyrodnicze i historyczne?
Do wpisu na Listę światowego dziedzictwa mogą pretendować te miejsca, które
potencjalnie spełniają kryteria i wymogi stanowiące o ich wyjątkowej uniwersalnej wartości.
Ww. kryteria dostępne są pod linkiem: https://www.unesco.pl/kultura/dziedzictwo-
kulturowe/swiatowe-dziedzictwo/kryteria/.
Warunki, które powinno spełniać dobro kultury, dobro przyrodnicze lub dobro mieszane
są określone w Wytycznych operacyjnych do realizacji Konwencji w sprawie ochrony
światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego.
Resortem wiodącym w kwestiach dotyczących Konwencji w sprawie ochrony światowego
dziedzictwa kulturalnego i naturalnego jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa
Narodowego (dalej jako: „MKiDN”).
Zainteresowanie wpisem dobra, które - zdaniem wnioskodawcy - spełnia warunki
niezbędne do zaliczenia go w poczet światowego dziedzictwa w rozumieniu Konwencji
UNESCO, należy zgłosić Departamentowi Ochrony Zabytków MKiDN. Wskazane jest przy
tym odniesienie się do kwestii istotnych z punktu widzenia Konwencji – proponowanych
kryteriów wpisu, autentyzmu i integralności dobra, wyjątkowego charakteru na tle innych
podobnych miejsc, występowania potencjalnych zagrożeń, warunków dotyczących ochrony
i systemu zarządzania.
3 Dz.U. z 2024 r. poz. 1130, z późn. zm.
4 Dz.U. z 2018 r. poz. 1235
-- 2 of 3 --
3
4. Jakie są obecnie planowane kroki legislacyjne lub administracyjne w kwestii uznania
złoża „Zawiercie III” RC 17226 za strategiczne?
Postępowania dotyczące złóż strategicznych są prowadzone zgodnie z procedurą
przewidzianą w P.g.g.
Sprawa dotycząca uznania złoża rudy cynku i ołowiu „Zawiercie III” RC 17226
za strategiczne jest obecnie na etapie szczegółowej analizy organu w zakresie spełnienia
przesłanek uznania złoża za złoże strategiczne. Jeśli zostaną spełnione przesłanki
ustawowe, pozwalające na uznanie złoża za strategiczne w całości lub w części, nastąpi
wyznaczenie granic złoża strategicznego. Uznanie złoża kopaliny albo jego części za złoże
strategiczne w drodze decyzji następuje po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza, prezydenta
miasta) gmin, na terenie których jest położone złoże kopaliny, którego dotyczy
dokumentacja geologiczna albo dodatek do dokumentacji geologicznej.
Minister Klimatu i Środowiska podkreśla, że samo wszczęcie postępowania nie jest
równoznaczne z uznaniem danego złoża za złoże strategiczne. Każdy przypadek będzie
analizowany indywidualnie, z uwzględnieniem kryteriów gospodarczych, ilościowych,
technicznych, środowiskowych oraz przestrzennych. Ponadto zgodnie z art. 75 § 1 Kodeksu
postępowania administracyjnego5 jako dowód w sprawie może zostać dopuszczone
wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Uznanie złoża za strategiczne nie oznacza również natychmiastowego uruchomienia jego
wydobycia. Decyzja ta ma na celu zabezpieczenie zasobów na przyszłość – dla obecnych
i przyszłych pokoleń.
W Ministerstwie trwają obecnie prace przygotowujące nowelizację Prawa geologicznego
i górniczego. Projekt po jego opracowaniu oraz uzgodnieniu wewnętrznym zostanie
udostępniony publicznie, w szczególności do konsultacji publicznych.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
5 Dz.U. z 2025 r. poz. 1691
-- 3 of 3 --