Interpelacja nr 14564
Interpelacja w sprawie polityki fiskalnej państwa w zakresie wyrobów tytoniowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (100%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (68%)
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie polityki fiskalnej państwa w zakresie wyrobów tytoniowych
Interpelacja nr 14564
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie polityki fiskalnej państwa w zakresie wyrobów tytoniowych
Zgłaszający: Witold Tumanowicz
Data wpływu: 09-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich latach uchwalono szereg przepisów o charakterze fiskalnym i regulacyjnym dotyczącym wyrobów tytoniowych i nikotynowych. Część z tych przepisów wynikała z konieczności implementacji regulacji unijnych (np. zakaz sprzedaży „smakowych” wyrobów nowatorskich), część zmian polegała na podnoszeniu podatku na konkretne kategorie produktów (m. in. podwyżki akcyzy na wyroby nikotynowe czy wprowadzenie nowych stawek akcyzy na część e-papierosów i urządzeń), a część miała charakter stricte regulacyjny (np. zakaz sprzedaży beznikotynowych e-papierosów nieletnim). Aktualnie procedowane są kolejne akty prawne mające na celu dalsze zmiany podatkowe i regulacyjne. Największym z nich jest projekt Ministerstwa Zdrowia wprowadzający m. in. zakaz sprzedaży „smakowych” saszetek nikotynowych, zakaz „jednorazówek” czy też zakaz sprzedaży beztytoniowych wyrobów nowatorskich.
Jednocześnie mimo tych działań, Polska w dalszym ciągu jest państwem o bardzo wysokim poziomie konsumpcji wyrobów tytoniowych i nikotynowych. Liczne podwyżki podatków sprawiły, że systematycznie wzrastają dochody budżetowe. Z kolei zmiany regulacyjne przenoszą konsumpcje do innych kategorii wyrobów. Nie przełożyło się to jednak w mojej ocenie na realizacje „celów zdrowotnych” polityki państwa w stosunku do korzystania z nikotyny. Polska, na tle innych państw europejskich jest też krajem, w którym popularność tradycyjnych papierosów jest zaskakująco wysoka. Działania państwa o charakterze fiskalnym wobec tradycyjnych form korzystania z tytoniu nie przekładają się z kolei na zmniejszenie odsetka palaczy, przenosząc jedynie część rynku do szarej strefy. W ostatnich miesiącach media informowały o tym, że podwyżki stawek akcyzy na tradycyjne papierosy spowodowały widoczny wzrost korzystania z przemycanych czy nielegalnie produkowanych w Polsce papierosów. W przestrzeni publicznej brakuje rzetelnych rządowych danych dotyczących konsumpcji poszczególnych kategorii wyrobów nikotynowych w Polsce oraz wielkości szarej strefy.
Jednocześnie zmiany regulacyjne polegające na zakazywaniu lub ograniczaniu kolejnych kategorii alternatywnych dla tradycyjnych papierosów form korzystania z nikotyny, takich jak np. saszetki nikotynowe czy wyroby nowatorskie, uderzają także w polskie rolnictwo, szczególnie w regionie z którego zostałem wybrany na posła, czyli na Lubelszczyźnie. Polski tytoń bowiem wykorzystywany jest nie tylko do produkcji tradycyjnych papierosów, ale także przy produkcji wkładów do podgrzewaczy, czy jako surowiec służący do pozyskiwania nikotyny wykorzystywanej do produkcji saszetek nikotynowych czy płynów do e-papierosów.
Mając na względzie powyższe proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów prowadząc politykę fiskalną względem wyrobów tytoniowych i nikotynowych realizuje konkretny plan, mający określone cele o charakterze fiskalnym, zdrowotnym i gospodarczym? Czy taka „strategia” była i jest konsultowana z Ministerstwem Zdrowia?
Jakie są mierzalne cele tej „strategii”? W jaki sposób wpisuje się ona w unijne plany na 2040 r. mające na celu stworzenie społeczeństwa wolnego od dymu tytoniowego?
Jak wyglądają dane dotyczące sprzedaży poszczególnych kategorii wyrobów tytoniowych i nikotynowych za lata 2014-2025? Proszę o wskazanie danych za ten okres w ujęciu rocznym w podziale na poszczególne kategorie wyrobów (papierosy, tytoń do palenia, wyroby nowatorskie, e-papierosy, saszetki nikotynowe). Jeśli to możliwe, to proszę o konwersje danych dotyczących innych niż papierosy wyrobów nikotynowych na ekwiwalent „paczki papierosów” zgodnie z metodologią jaką przyjmuje ministerstwo.
Jak wyglądają dane dotyczące szacunkowej wielkości szarej strefy dla poszczególnych kategorii wyrobów tytoniowych i nikotynowych za lata 2014-2025? Proszę o wskazanie danych za ten okres w ujęciu rocznym w podziale na poszczególne kategorie wyrobów (papierosy, tytoń do palenia, wyroby nowatorskie, e-papierosy, saszetki nikotynowe). Jeśli to możliwe to proszę o konwersje danych dotyczących innych niż papierosy wyrobów nikotynowych na ekwiwalent „paczki papierosów” zgodnie z metodologią jaką przyjmuje ministerstwo.
Jak wyglądają dane dotyczące wpływów do budżetu państwa z tytułu podatku akcyzowego dla poszczególnych kategorii wyrobów tytoniowych i nikotynowych za lata 2014-2025? Proszę o wskazanie danych za ten okres w ujęciu rocznym w podziale na poszczególne kategorie wyrobów (papierosy, tytoń do palenia, wyroby nowatorskie, e-papierosy, saszetki nikotynowe).
Z wyrazami szacunku
Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 14564
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie polityki fiskalnej państwa w zakresie wyrobów tytoniowych
Zgłaszający: Witold Tumanowicz
Data wpływu: 09-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich latach uchwalono szereg przepisów o charakterze fiskalnym i regulacyjnym dotyczącym wyrobów tytoniowych i nikotynowych. Część z tych przepisów wynikała z konieczności implementacji regulacji unijnych (np. zakaz sprzedaży „smakowych” wyrobów nowatorskich), część zmian polegała na podnoszeniu podatku na konkretne kategorie produktów (m. in. podwyżki akcyzy na wyroby nikotynowe czy wprowadzenie nowych stawek akcyzy na część e-papierosów i urządzeń), a część miała charakter stricte regulacyjny (np. zakaz sprzedaży beznikotynowych e-papierosów nieletnim). Aktualnie procedowane są kolejne akty prawne mające na celu dalsze zmiany podatkowe i regulacyjne. Największym z nich jest projekt Ministerstwa Zdrowia wprowadzający m. in. zakaz sprzedaży „smakowych” saszetek nikotynowych, zakaz „jednorazówek” czy też zakaz sprzedaży beztytoniowych wyrobów nowatorskich.
Jednocześnie mimo tych działań, Polska w dalszym ciągu jest państwem o bardzo wysokim poziomie konsumpcji wyrobów tytoniowych i nikotynowych. Liczne podwyżki podatków sprawiły, że systematycznie wzrastają dochody budżetowe. Z kolei zmiany regulacyjne przenoszą konsumpcje do innych kategorii wyrobów. Nie przełożyło się to jednak w mojej ocenie na realizacje „celów zdrowotnych” polityki państwa w stosunku do korzystania z nikotyny. Polska, na tle innych państw europejskich jest też krajem, w którym popularność tradycyjnych papierosów jest zaskakująco wysoka. Działania państwa o charakterze fiskalnym wobec tradycyjnych form korzystania z tytoniu nie przekładają się z kolei na zmniejszenie odsetka palaczy, przenosząc jedynie część rynku do szarej strefy. W ostatnich miesiącach media informowały o tym, że podwyżki stawek akcyzy na tradycyjne papierosy spowodowały widoczny wzrost korzystania z przemycanych czy nielegalnie produkowanych w Polsce papierosów. W przestrzeni publicznej brakuje rzetelnych rządowych danych dotyczących konsumpcji poszczególnych kategorii wyrobów nikotynowych w Polsce oraz wielkości szarej strefy.
Jednocześnie zmiany regulacyjne polegające na zakazywaniu lub ograniczaniu kolejnych kategorii alternatywnych dla tradycyjnych papierosów form korzystania z nikotyny, takich jak np. saszetki nikotynowe czy wyroby nowatorskie, uderzają także w polskie rolnictwo, szczególnie w regionie z którego zostałem wybrany na posła, czyli na Lubelszczyźnie. Polski tytoń bowiem wykorzystywany jest nie tylko do produkcji tradycyjnych papierosów, ale także przy produkcji wkładów do podgrzewaczy, czy jako surowiec służący do pozyskiwania nikotyny wykorzystywanej do produkcji saszetek nikotynowych czy płynów do e-papierosów.
Mając na względzie powyższe proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów prowadząc politykę fiskalną względem wyrobów tytoniowych i nikotynowych realizuje konkretny plan, mający określone cele o charakterze fiskalnym, zdrowotnym i gospodarczym? Czy taka „strategia” była i jest konsultowana z Ministerstwem Zdrowia?
Jakie są mierzalne cele tej „strategii”? W jaki sposób wpisuje się ona w unijne plany na 2040 r. mające na celu stworzenie społeczeństwa wolnego od dymu tytoniowego?
Jak wyglądają dane dotyczące sprzedaży poszczególnych kategorii wyrobów tytoniowych i nikotynowych za lata 2014-2025? Proszę o wskazanie danych za ten okres w ujęciu rocznym w podziale na poszczególne kategorie wyrobów (papierosy, tytoń do palenia, wyroby nowatorskie, e-papierosy, saszetki nikotynowe). Jeśli to możliwe, to proszę o konwersje danych dotyczących innych niż papierosy wyrobów nikotynowych na ekwiwalent „paczki papierosów” zgodnie z metodologią jaką przyjmuje ministerstwo.
Jak wyglądają dane dotyczące szacunkowej wielkości szarej strefy dla poszczególnych kategorii wyrobów tytoniowych i nikotynowych za lata 2014-2025? Proszę o wskazanie danych za ten okres w ujęciu rocznym w podziale na poszczególne kategorie wyrobów (papierosy, tytoń do palenia, wyroby nowatorskie, e-papierosy, saszetki nikotynowe). Jeśli to możliwe to proszę o konwersje danych dotyczących innych niż papierosy wyrobów nikotynowych na ekwiwalent „paczki papierosów” zgodnie z metodologią jaką przyjmuje ministerstwo.
Jak wyglądają dane dotyczące wpływów do budżetu państwa z tytułu podatku akcyzowego dla poszczególnych kategorii wyrobów tytoniowych i nikotynowych za lata 2014-2025? Proszę o wskazanie danych za ten okres w ujęciu rocznym w podziale na poszczególne kategorie wyrobów (papierosy, tytoń do palenia, wyroby nowatorskie, e-papierosy, saszetki nikotynowe).
Z wyrazami szacunku
Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 12 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8.5 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (12)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8459 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 3 lutego 2026 roku
Sprawa: interpelacja 14564
Znak sprawy: PAD1.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 14564 Posła na Sejm RP Pana Witolda
Tumanowicza, w sprawie polityki fiskalnej państwa w zakresie wyrobów
tytoniowych, uprzejmie informuję co następuje.
Ministerstwo Finansów prowadząc politykę fiskalną względem wyrobów
tytoniowych i nikotynowych dba o utrzymanie równowagi na rynku realizując w
ten sposób zarówno cele zdrowotne, fiskalne jak i gospodarcze przy jednoczesnej
konieczności spełnienia wymogu osiągnięcia minimalnych poziomów
opodatkowania dla tych wyrobów wynikających obecnie z Dyrektywy Rady
2011/64/UE z 21 czerwca 2011 r. w sprawie struktury oraz stawek akcyzy
stosowanych do wyrobów tytoniowych1 .
Podkreślić należy, że Ministerstwo Finansów wykonując swoje zadania ściśle
współpracuje ze wszystkimi resortami. Natomiast współpraca z Ministerstwem
Zdrowia miała na celu wsparcie tego resortu w walce o zdrowie szczególnie dzieci i
młodzieży, poprzez ograniczenie dostępności ekonomicznej używek, a w ostatnim
czasie przede wszystkim papierosów elektronicznych. W ramach tej współpracy
najistotniejsze było osiągnięcie celu zdrowotnego polegającego na ograniczeniu
wolumenu sprzedaży jednorazowych e-papierosów. Cel fiskalny nie był w tym
przypadku kluczowy.
Z kolei strategia „pokolenia wolnego od tytoniu do 2040 roku”, oznacza, że odsetek
ludności używającej wyrobów tytoniowych powinien spaść do mniej niż 5%.
Inicjatywa ta jest kluczowym elementem unijnego planu walki z rakiem,
obejmującym zaostrzenie zakazów palenia w miejscach publicznych, wyższe
1 Dz. Urz. UE L 176 z 5 lipca 2011 str. 24
-- 1 of 4 --
2/4
podatki oraz ograniczenie sprzedaży nowych produktów. Podkreślić należy, że
resortem wiodącym w przypadku ww. strategii jest Ministerstwo Zdrowia, które
przygotowuje projekty ustaw i koordynuje politykę antynikotynową.
W ramach tego planu Ministerstwo Finansów odpowiada za podatki i w tym
zakresie prowadzi politykę systematycznego, corocznego podnoszenia podatku
akcyzowego na wyroby tytoniowe poczynając od 2022 r., kiedy to zaczęła
obowiązywać akcyzowa Mapa drogowa. Jest to wieloletni plan rządu
(zaktualizowany na lata 2025-2027) stopniowo podnoszący podatki na m.in.
wyroby tytoniowe i ich substytuty, którego celem jest ograniczenie dostępności
ekonomicznej używek, ochrona zdrowia (walka z uzależnieniami) oraz zwiększenie
wpływów do budżetu państwa.
Odnosząc się do pytania o dane dotyczące sprzedaży poszczególnych kategorii
wyrobów tytoniowych i nikotynowych za lata 2014-2025 informuję, że aktualnie
dysponujemy danymi w zakresie tzw. sprzedaży wybranych wyrobów akcyzowych,
opracowanymi na podstawie deklaracji akcyzowych oraz zgłoszeń celnych. Dane te
obejmują informacje o wolumenie wyrobów importowanych, nabytych
wewnątrzwspólnotowo oraz wyprodukowanych w kraju.
W zakresie cygar i cygaretek, płynu do papierosów elektronicznych oraz wyrobów
nowatorskich dysponujemy danymi od 2019 r., natomiast dostępne obecnie dane
za 2025 r. są danymi za pierwszych 9 miesięcy tego roku.
Kształtowanie się sprzedaży, importu i nabycia wewnątrzwspólnotowego wybranych wyrobów akcyzowych
Wyrób
akcyzowy 2014 2016 2015 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025*
Papierosy (mln
szt.) 44 037,5 41 155,7 41 746,4 43 658,8 43 024 44 304,3 43 552,2 45 654,1 49 462 49 255,5 51 550,6 32 443,4
Tytoń do
palenia (tys.
kg)
2 231,3 2 496,8 2 703,2 3 705,4 3 389,7 3 794,8 4 431,1 4 642,9 4 678,8 4 600 4 348,7 2 949,4
Cygara i
cygaretki (tys.
kg)
52 74 62,5 64,9 62,7 49,2 37,8
Wyroby
nowatorskie
(tys. kg)
384,1 793,3 980,4 1 882 2 111,6 2 275,9 1 288,9
Płyn do
papierosów
elektronicznych
(mln ml)
991,6 1 451,5 277,3 416,1 805,4 1009,5 907,8
* Dane za 2025 r. obejmują 9 miesięcy 2025 r.
W odniesieniu do danych o dochodach z tytułu podatku akcyzowego od
papierosów i tytoniu do palenia zgodnie z klasyfikacją budżetową2 dochody z
podatku akcyzowego od papierosów i tytoniu do palenia wykazywane są łącznie
wraz z dochodami z tytułu opodatkowania cygar i cygaretek i ujmowane są jako
wpływy z podatku akcyzowego od wyrobów tytoniowych.
2 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów,
wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. z 2022 r. poz.
513 ze zm.)
-- 2 of 4 --
3/4
W przypadku płynu do papierosów elektronicznych oraz wyrobów nowatorskich
dane dotyczące wysokości dochodów z podatku akcyzowego obejmują okres od
października 2020 r., tj. od ich efektywnego opodatkowania akcyzą.
W przypadku dochodów z podatku akcyzowego od saszetek nikotynowych na
mocy ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, ustawy o zdrowiu
publicznym oraz niektórych innych ustaw3 opodatkowanie akcyzą obowiązuje
dopiero od 1 sierpnia 2025 r.
W chwili obecnej w związku z zasadami sprawozdawczości budżetowej nie
dysponujemy danymi za grudzień 2025 r. stąd w odniesieniu do wskazanych w
zapytaniu wyrobów zostały przekazane dane za 11 miesięcy 2025 r.
Wpływy z tytułu podatku akcyzowego od wybranych wyrobów akcyzowych za lata 2014-2025 (w mln zł)
Wyrób
akcyzowy 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
I-XI
Wyroby
tytoniowe 17 922,7 17 789,7 18 484,5 18 782,6 19 813,0 20 892,7 21 460,0 23 039,3 25 573,8 27 549,0 30 198,8 28 272,9
Wyroby
nowatorskie 9,8 297,4 854,1 1 052,2 1 209,9 1 220,4
Płyn do
papierosów
elektronicznych 6,0 179,5 229,9 443,6 561,4 951,3
Saszetki
nikotynowe 3,5
W kwestii dotyczącej szarej strefy działania podejmuje Krajowa Administracja
Skarbowa (dalej: „KAS”). Do jej zadań należy m.in. rozpoznawanie, wykrywanie i
zwalczanie przestępczości, w tym przestępstw skarbowych i wykroczeń
skarbowych w zakresie podatku akcyzowego. Działania KAS mające na celu
zwalczanie przestępczości w obszarach będących przedmiotem interpelacji
polegają na stale prowadzonych przez KAS kontrolach celno-skarbowych na
terytorium kraju, działaniach analitycznych i międzynarodowych.
Odnosząc się do pytania dotyczącego wielkości szarej strefy w obszarze wyrobów
używanych do palenia (papierosy, tytoń do palenia, wyroby nowatorskie, e-
papierosy, saszetki nikotynowe) należy wyjaśnić, że KAS prowadzi stały monitoring
zjawisk oferowania tych wyrobów bez należności celnych i należnych podatków.
Z posiadanych przez KAS danych wynika, że wielkość szarej strefy w obszarze
papierosów w poszczególnych latach kształtowała się następująco:
1) 2014 r. – 15,1%;
2) 2015 r. – 16,8%;
3) 2016 r. – 15%;
4) 2017 r. – 12,1%;
5) 2018 r. – 9,9 %;
6) 2019 r. – 8,5%;
7) 2020 r. – 6%;
8) 2021 r. – 4,9%;
9) 2022 r. – 4,2%;
10) 2023 r. – 3,6%;
11) 2024 r. – 4,3%.
3 Ustawa z dnia 20 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, ustawy o zdrowiu publicznym oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 r. poz. 340)
-- 3 of 4 --
4/4
Natomiast organy KAS w poszczególnych latach zajęły następujące ilości
nielegalnych papierosów:
1) w 2016 r. – 514.061 tys. szt.;
2) w 2017 r. – 338.650 tys. szt.;
3) w 2018 r. – 288.147 tys. szt.;
4) w 2019 r. – 253.637 tys. szt.;
5) w 2020 r. – 169 293 tys. szt.;
6) w 2021 r. – 297 079 tys. szt.;
7) w 2022 r. - 199 019 tyś. szt.;
8) w 2023 r. – 195 271 tys. szt.;
9) w 2024 r. – 195 509 tys. szt.;
10) w I półroczu 2025 r. – 76 280 tys. szt.
Jednocześnie w latach 2020 – I półrocze 2025 r. zajęto łącznie ponad 656 tys. kg
nielegalnego tytoniu i ponad 801 tys. kg nielegalnego suszu tytoniowego.
W odniesieniu do innych wyrobów do palenia oszacowanie wielkości szarej strefy
jest trudniejsze, gdyż nie są prowadzone badania analogiczne jak w przypadku
papierosów. Brak jest zatem danych pozwalających na dokładną ocenę wielkości
szarej strefy w tym obszarze. W zakresie monitoringu szarej strefy w tych
wyrobach KAS korzysta z opracowań różnych instytucji i środowisk branżowych.
Podkreślenia wymaga, że KAS prowadzi bieżący monitoring rynku wszystkich
wyrobów przeznaczonych do palenia, które podlegają opodatkowaniu podatkiem
akcyzowym oraz od maja 2021 r. kierunkuje usystematyzowane akcje kontrolne w
podmiotach oferujących do sprzedaży te wyroby.
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 3 lutego 2026 roku
Sprawa: interpelacja 14564
Znak sprawy: PAD1.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 14564 Posła na Sejm RP Pana Witolda
Tumanowicza, w sprawie polityki fiskalnej państwa w zakresie wyrobów
tytoniowych, uprzejmie informuję co następuje.
Ministerstwo Finansów prowadząc politykę fiskalną względem wyrobów
tytoniowych i nikotynowych dba o utrzymanie równowagi na rynku realizując w
ten sposób zarówno cele zdrowotne, fiskalne jak i gospodarcze przy jednoczesnej
konieczności spełnienia wymogu osiągnięcia minimalnych poziomów
opodatkowania dla tych wyrobów wynikających obecnie z Dyrektywy Rady
2011/64/UE z 21 czerwca 2011 r. w sprawie struktury oraz stawek akcyzy
stosowanych do wyrobów tytoniowych1 .
Podkreślić należy, że Ministerstwo Finansów wykonując swoje zadania ściśle
współpracuje ze wszystkimi resortami. Natomiast współpraca z Ministerstwem
Zdrowia miała na celu wsparcie tego resortu w walce o zdrowie szczególnie dzieci i
młodzieży, poprzez ograniczenie dostępności ekonomicznej używek, a w ostatnim
czasie przede wszystkim papierosów elektronicznych. W ramach tej współpracy
najistotniejsze było osiągnięcie celu zdrowotnego polegającego na ograniczeniu
wolumenu sprzedaży jednorazowych e-papierosów. Cel fiskalny nie był w tym
przypadku kluczowy.
Z kolei strategia „pokolenia wolnego od tytoniu do 2040 roku”, oznacza, że odsetek
ludności używającej wyrobów tytoniowych powinien spaść do mniej niż 5%.
Inicjatywa ta jest kluczowym elementem unijnego planu walki z rakiem,
obejmującym zaostrzenie zakazów palenia w miejscach publicznych, wyższe
1 Dz. Urz. UE L 176 z 5 lipca 2011 str. 24
-- 1 of 4 --
2/4
podatki oraz ograniczenie sprzedaży nowych produktów. Podkreślić należy, że
resortem wiodącym w przypadku ww. strategii jest Ministerstwo Zdrowia, które
przygotowuje projekty ustaw i koordynuje politykę antynikotynową.
W ramach tego planu Ministerstwo Finansów odpowiada za podatki i w tym
zakresie prowadzi politykę systematycznego, corocznego podnoszenia podatku
akcyzowego na wyroby tytoniowe poczynając od 2022 r., kiedy to zaczęła
obowiązywać akcyzowa Mapa drogowa. Jest to wieloletni plan rządu
(zaktualizowany na lata 2025-2027) stopniowo podnoszący podatki na m.in.
wyroby tytoniowe i ich substytuty, którego celem jest ograniczenie dostępności
ekonomicznej używek, ochrona zdrowia (walka z uzależnieniami) oraz zwiększenie
wpływów do budżetu państwa.
Odnosząc się do pytania o dane dotyczące sprzedaży poszczególnych kategorii
wyrobów tytoniowych i nikotynowych za lata 2014-2025 informuję, że aktualnie
dysponujemy danymi w zakresie tzw. sprzedaży wybranych wyrobów akcyzowych,
opracowanymi na podstawie deklaracji akcyzowych oraz zgłoszeń celnych. Dane te
obejmują informacje o wolumenie wyrobów importowanych, nabytych
wewnątrzwspólnotowo oraz wyprodukowanych w kraju.
W zakresie cygar i cygaretek, płynu do papierosów elektronicznych oraz wyrobów
nowatorskich dysponujemy danymi od 2019 r., natomiast dostępne obecnie dane
za 2025 r. są danymi za pierwszych 9 miesięcy tego roku.
Kształtowanie się sprzedaży, importu i nabycia wewnątrzwspólnotowego wybranych wyrobów akcyzowych
Wyrób
akcyzowy 2014 2016 2015 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025*
Papierosy (mln
szt.) 44 037,5 41 155,7 41 746,4 43 658,8 43 024 44 304,3 43 552,2 45 654,1 49 462 49 255,5 51 550,6 32 443,4
Tytoń do
palenia (tys.
kg)
2 231,3 2 496,8 2 703,2 3 705,4 3 389,7 3 794,8 4 431,1 4 642,9 4 678,8 4 600 4 348,7 2 949,4
Cygara i
cygaretki (tys.
kg)
52 74 62,5 64,9 62,7 49,2 37,8
Wyroby
nowatorskie
(tys. kg)
384,1 793,3 980,4 1 882 2 111,6 2 275,9 1 288,9
Płyn do
papierosów
elektronicznych
(mln ml)
991,6 1 451,5 277,3 416,1 805,4 1009,5 907,8
* Dane za 2025 r. obejmują 9 miesięcy 2025 r.
W odniesieniu do danych o dochodach z tytułu podatku akcyzowego od
papierosów i tytoniu do palenia zgodnie z klasyfikacją budżetową2 dochody z
podatku akcyzowego od papierosów i tytoniu do palenia wykazywane są łącznie
wraz z dochodami z tytułu opodatkowania cygar i cygaretek i ujmowane są jako
wpływy z podatku akcyzowego od wyrobów tytoniowych.
2 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów,
wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. z 2022 r. poz.
513 ze zm.)
-- 2 of 4 --
3/4
W przypadku płynu do papierosów elektronicznych oraz wyrobów nowatorskich
dane dotyczące wysokości dochodów z podatku akcyzowego obejmują okres od
października 2020 r., tj. od ich efektywnego opodatkowania akcyzą.
W przypadku dochodów z podatku akcyzowego od saszetek nikotynowych na
mocy ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, ustawy o zdrowiu
publicznym oraz niektórych innych ustaw3 opodatkowanie akcyzą obowiązuje
dopiero od 1 sierpnia 2025 r.
W chwili obecnej w związku z zasadami sprawozdawczości budżetowej nie
dysponujemy danymi za grudzień 2025 r. stąd w odniesieniu do wskazanych w
zapytaniu wyrobów zostały przekazane dane za 11 miesięcy 2025 r.
Wpływy z tytułu podatku akcyzowego od wybranych wyrobów akcyzowych za lata 2014-2025 (w mln zł)
Wyrób
akcyzowy 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
I-XI
Wyroby
tytoniowe 17 922,7 17 789,7 18 484,5 18 782,6 19 813,0 20 892,7 21 460,0 23 039,3 25 573,8 27 549,0 30 198,8 28 272,9
Wyroby
nowatorskie 9,8 297,4 854,1 1 052,2 1 209,9 1 220,4
Płyn do
papierosów
elektronicznych 6,0 179,5 229,9 443,6 561,4 951,3
Saszetki
nikotynowe 3,5
W kwestii dotyczącej szarej strefy działania podejmuje Krajowa Administracja
Skarbowa (dalej: „KAS”). Do jej zadań należy m.in. rozpoznawanie, wykrywanie i
zwalczanie przestępczości, w tym przestępstw skarbowych i wykroczeń
skarbowych w zakresie podatku akcyzowego. Działania KAS mające na celu
zwalczanie przestępczości w obszarach będących przedmiotem interpelacji
polegają na stale prowadzonych przez KAS kontrolach celno-skarbowych na
terytorium kraju, działaniach analitycznych i międzynarodowych.
Odnosząc się do pytania dotyczącego wielkości szarej strefy w obszarze wyrobów
używanych do palenia (papierosy, tytoń do palenia, wyroby nowatorskie, e-
papierosy, saszetki nikotynowe) należy wyjaśnić, że KAS prowadzi stały monitoring
zjawisk oferowania tych wyrobów bez należności celnych i należnych podatków.
Z posiadanych przez KAS danych wynika, że wielkość szarej strefy w obszarze
papierosów w poszczególnych latach kształtowała się następująco:
1) 2014 r. – 15,1%;
2) 2015 r. – 16,8%;
3) 2016 r. – 15%;
4) 2017 r. – 12,1%;
5) 2018 r. – 9,9 %;
6) 2019 r. – 8,5%;
7) 2020 r. – 6%;
8) 2021 r. – 4,9%;
9) 2022 r. – 4,2%;
10) 2023 r. – 3,6%;
11) 2024 r. – 4,3%.
3 Ustawa z dnia 20 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, ustawy o zdrowiu publicznym oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 r. poz. 340)
-- 3 of 4 --
4/4
Natomiast organy KAS w poszczególnych latach zajęły następujące ilości
nielegalnych papierosów:
1) w 2016 r. – 514.061 tys. szt.;
2) w 2017 r. – 338.650 tys. szt.;
3) w 2018 r. – 288.147 tys. szt.;
4) w 2019 r. – 253.637 tys. szt.;
5) w 2020 r. – 169 293 tys. szt.;
6) w 2021 r. – 297 079 tys. szt.;
7) w 2022 r. - 199 019 tyś. szt.;
8) w 2023 r. – 195 271 tys. szt.;
9) w 2024 r. – 195 509 tys. szt.;
10) w I półroczu 2025 r. – 76 280 tys. szt.
Jednocześnie w latach 2020 – I półrocze 2025 r. zajęto łącznie ponad 656 tys. kg
nielegalnego tytoniu i ponad 801 tys. kg nielegalnego suszu tytoniowego.
W odniesieniu do innych wyrobów do palenia oszacowanie wielkości szarej strefy
jest trudniejsze, gdyż nie są prowadzone badania analogiczne jak w przypadku
papierosów. Brak jest zatem danych pozwalających na dokładną ocenę wielkości
szarej strefy w tym obszarze. W zakresie monitoringu szarej strefy w tych
wyrobach KAS korzysta z opracowań różnych instytucji i środowisk branżowych.
Podkreślenia wymaga, że KAS prowadzi bieżący monitoring rynku wszystkich
wyrobów przeznaczonych do palenia, które podlegają opodatkowaniu podatkiem
akcyzowym oraz od maja 2021 r. kierunkuje usystematyzowane akcje kontrolne w
podmiotach oferujących do sprzedaży te wyroby.
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --