Interpelacja w sprawie sytuacji polskich upraw tytoniu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14563
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie sytuacji polskich upraw tytoniu
Zgłaszający: Witold Tumanowicz
Data wpływu: 09-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich latach uchwalono szereg przepisów o charakterze fiskalnym i regulacyjnym dotyczącym wyrobów tytoniowych i nikotynowych. Część z tych przepisów wynikała z konieczności implementacji regulacji unijnych (np. zakaz sprzedaży „smakowych” wyrobów nowatorskich), część zmian polegała na podnoszeniu podatku na konkretne kategorie produktów (m. in. podwyżki akcyzy na wyroby nikotynowe czy wprowadzenie nowych stawek akcyzy na część e-papierosów i urządzeń), a część miała charakter stricte regulacyjny (np. zakaz sprzedaży beznikotynowych e-papierosów nieletnim). Aktualnie procedowane są kolejne akty prawne mające na celu dalsze zmiany podatkowe i regulacyjne. Największym z nich jest projekt Ministerstwa Zdrowia wprowadzający m.in. zakaz sprzedaży „smakowych” saszetek nikotynowych, zakaz „jednorazówek” czy też zakaz sprzedaży beztytoniowych wyrobów nowatorskich.
Działania o charakterze regulacyjnym i fiskalnym nie przekładają się na widoczne dla społeczeństwa efekty zdrowotne, a jednocześnie uderzają poważnie w polskie rolnictwo, szczególnie w regionie z którego zostałem wybrany na posła, czyli na Lubelszczyźnie. Polska jest bowiem jednym z największych producentów tytoniu w Unii Europejskiej, a pochodzący z Polski tytoń wykorzystywany jest nie tylko do produkcji tradycyjnych papierosów, ale także przy produkcji wkładów do podgrzewaczy, czy jako surowiec służący do pozyskiwania nikotyny wykorzystywanej do produkcji saszetek nikotynowych czy płynów do e-papierosów. W związku z tym drastyczne regulacje różnego rodzaju produktów nikotynowych wpływają negatywnie na sytuację polskich rolników.
Jednocześnie należy wskazać, że polityka prowadzona przez władze wobec produktów tytoniowych i nikotynowych zdaje się nie być oparta o jakiekolwiek systemowe podejście do tematu i jakikolwiek plan działań. Wyrazem tego jest chociażby liczba inicjatyw legislacyjnych dotyczących branży procedowanych w ciągu ostatnich lat.
Szanowny Panie Ministrze, mając na względzie powyższe proszę o udzielenie wyjaśnień w zakresie działań podejmowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ostatnich latach w zakresie problemów z jakimi zmagają się polscy plantatorzy tytoniu.
Proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Jakie działania podjęło ministerstwo w okresie od stycznia 2024 r. w celu ochrony interesów polskich upraw tytoniu?
Jakie były stanowiska resortu wobec kolejnych propozycji zmian w przepisach ograniczających dostęp do wyrobów, do których produkcji wykorzystywany jest polski tytoń oraz do przepisów podnoszących obciążenia fiskalne na produkty tytoniowe i nikotynowe?
Czy ministerstwo posiada strategię dotyczącą polskich upraw tytoniu? Czy szacowano, w jaki sposób przyjmowane na poziomie krajowym i unijnym regulacje wpłyną na wielkość polskiej produkcji tytoniu, a co za tym idzie na plantatorów? Jeśli tak, to co wynika z tych szacunków? Czy resort ma jakiś pomysł w jaki sposób dokonać transformacji regionów, w których uprawiany jest tytoń, w sytuacji w której rynek zbytu na ten surowiec zostanie w wyniku działań regulacyjnych poważnie ograniczony?
Jakie jest stanowisko ministerstwa względem procedowanego aktualnie projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (UD 213)?
Czy w związku z tym projektem do resortu zgłaszały się organizacje rolnicze i zrzeszające plantatorów tytoniu?
Z wyrazami szacunku
Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6916 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 03 lutego 2026 r.
Znak sprawy: RRE.wpr.058.1.2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 14563 w sprawie sytuacji polskich upraw tytoniu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z 13 stycznia 2026 roku nr 14563, posła na Sejm RP Pana
Witolda Tumanowicza, w sprawie sytuacji polskich upraw tytoniu, proszę przyjąć
następujące informacje.
Polska jest trzecim (po Włoszech i Hiszpanii) producentem surowca tytoniowego w UE.
Produkuje ok. 19-21 tys. ton surowca tytoniowego rocznie. Uprawą tytoniu zajmuje się
ok. 3 tys. plantatorów. Resort rolnictwa wspiera działania mające na celu utrzymanie,
prowadzonej od wielu lat, skoncentrowanej regionalnie uprawy tytoniu w Polsce.
W celu ochrony interesów krajowych producentów surowca tytoniowego Ministerstwo
Rolnictwa i Rozwoju Wsi:
z powodzeniem zabiegało o utrzymanie zasady jednomyślności podczas
przyjmowania wspólnych stanowisk UE na 11. Spotkanie Państw Stron Ramowej
Konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o Ograniczeniu Użycia Tytoniu (tzw.
COP11 FCTC);
w zakresie przygotowań UE do COP 11 FCTC wielokrotnie prezentowało
stanowisko, że:
uprawa tytoniu pozostaje istotną gałęzią rolnictwa; rekomendacja Grupy
Ekspertów WHO dotycząca zakończenia wsparcia rządowego dla upraw tytoniu
godzi w żywotne interesy polskiego rolnictwa;
-- 1 of 4 --
rekomendacje Grupy Ekspertów WHO powinny mieć zastosowanie wyłącznie do
produktów finalnych przeznaczonych do spożycia, a nie do surowca
tytoniowego;
doprowadziło do tego, że na COREPER (Komitecie Stałych Przedstawicieli
składającym się z Ambasadorów państw członkowskich UE) w dniu 14.11.2025 r.,
gdzie przyjmowane było stanowisko UE na COP11 FCTC, Polska przedstawiła
odrębne OŚWIADCZENIE, w którym podkreśliła znaczenie uprawy tytoniu
i potrzebę kontynuacji wsparcia tego sektora; w konsekwencji na spotkaniu COP11
FCTC UE nie poparła ani nie odrzuciła decyzji COP11 FCTC zawierającej taką
rekomendację;
w konsekwencji w ramach obrad COP11 FCTC treść decyzji została uzupełniona o
sformułowania, że rekomendacje Grupy Ekspertów WHO w zakresie ograniczania
zużycia tytoniu są dobrowolne, wyłącznie do rozważenia przez Strony Konwencji;
brało udział, wraz z przedstawicielami MZ, w spotkaniu COP11 FCTC śledząc
przebieg obrad;
pracuje nad utworzeniem grupy państw członkowskich UE, które wspólnie będą
zabiegać na unijnym forum, o ochronę interesów sektora uprawy tytoniu;
współpracuje z Komisją Europejską; 13.11.2025 r. Minister RiRW skierował do
Komisarza ds. Rolnictwa i Żywności oraz Komisarza ds. Zdrowia i Dobrostanu
Zwierząt pismo dotyczące konieczności zgłaszania przez UE na spotkaniu COP11
FCTC braku zgody na rekomendacje WHO dotyczące ograniczania wsparcia do
uprawy tytoniu;
współpracuje z innymi resortami, w tym z Ministerstwem Zdrowia (właściwym
w zakresie przepisów dotyczących ochrony zdrowia przed następstwami używania
tytoniu) i Ministerstwem Finansów (właściwym w zakresie przepisów akcyzowych)
oraz Ministerstwem Rozwoju i Technologii (właściwym w zakresie polityki
przemysłowej), zabiegając o to, aby zmiany przepisów dotyczących zdrowia czy
akcyzowych, nie pogarszały warunków gospodarowania plantatorów tytoniu;
na bieżąco monitoruje sytuację na rynku tytoniu;
prowadzi dialog z uczestnikami rynku w celu zapewnienia większego zbytu dla
polskiego surowca tytoniowego do fabryk produkujących wyroby tytoniowe,
zlokalizowanych na terenie naszego kraju;
-- 2 of 4 --
opiniuje projekty unijnych i krajowych aktów prawnych oraz stanowiska Polski
mające wpływ na sektor uprawy tytoniu; zgłasza uwagi, postulaty i komentarze;
w dyskusjach dotyczących negocjowanych przez UE umów o wolnym handlu
prezentuje postulat traktowania tytoniu jako jednego z produktów wrażliwych, dla
których koncesje taryfowe w dostępie do rynku UE powinny być ograniczone.
W stanowiskach dot. proponowanych zmian w przepisach dot. sektora tytoniowego
resort rolnictwa m.in.:
zwracał uwagę, że polski tytoń jest wykorzystywany do produkcji papierosów oraz
wyrobów nowatorskich (podgrzewanych wyrobów tytoniowych) i polscy plantatorzy
tytoniu wiążą swoją przyszłość z produkcją podgrzewanych wyrobów tytoniowych;
wskazywał, że wg posiadanych informacji Polski tytoń nie jest wykorzystywany do
produkcji nikotyny, która służy do produkcji wyrobów nikotynowych;
zauważał zróżnicowane podejście wobec wyrobów tytoniowych (produkowanych
także z polskiego tytoniu) i wyrobów nikotynowych beztytoniowych;
sygnalizował, że wprowadzanie w stosunkowo krótkim czasie, licznych zmian
przepisów dot. sektora tytoniowego powoduje dużą niepewność dla
przedsiębiorców, a także plantatorów tytoniu;
postulował o stosowanie odpowiednio długich okresów przejściowych,
umożliwiających przedsiębiorcom dostosowanie się do projektowanych zmian;
popierał działania zmierzające do eliminowania nielegalnego obrotu wyrobami
tytoniowymi;
przekazywał do Ministerstwa Finansów obawy sektora uprawy tytoniu odnośnie do
propozycji zmiany przepisów dyrektywy akcyzowej 2011/64/UE (1); dotyczą one
przede wszystkim uznania surowca tytoniowego za towar akcyzowy oraz włączenia
go do europejskiego systemu monitorowania przewozu EMCS.
Sektor tytoniu jest jednym z nielicznych sektorów, które od czasu przystąpienia Polski
do Unii Europejskiej uzyskują ciągłe wsparcie finansowe. Od 2015 r. w sektorze tytoniu
przyznawana jest płatność niezwiązana z produkcją, w ramach tzw. przejściowego
wsparcia krajowego. Podczas rozmów dotyczących reformy Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2023-2027 udało się wynegocjować utrzymanie płatności niezwiązanej do uprawy
tytoniu. W Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na
-- 3 of 4 --
płatność niezwiązaną do tytoniu zaplanowano 72,59 mln EUR. Ponadto, plantatorzy
tytoniu mogą na zasadach ogólnych korzystać ze wsparcia i programów pomocowych
w rolnictwie.
Na forum UE resort rolnictwa wnioskuje o utrzymanie po 2027 r. możliwości
kontynuowania płatności niezwiązanych z produkcją, w ramach których w Polsce
wspierany jest sektor tytoniu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) dyrektywa Rady 2011/64/UE z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie struktury oraz
stawek akcyzy stosowanych do wyrobów tytoniowych (Dz. U. L 176 z 05.07.2011 r.,
str. 24)
(2) dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r.
w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych
państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów
tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylająca dyrektywę 2001/37/WE
(Dz. U. L 127 z 29.04.2014 r., str. 1 ze zm.)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --