Interpelacja w sprawie ochrony ptaków przy projektowaniu i realizacji obiektów infrastrukturalnych z elementami transparentnymi
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7554 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.0500.1.2026.1.KB
4179563.16959143.13778428
Warszawa, 29-01-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Marcina Skonieczki (znak: K10INT14560)
Temat: w sprawie ochrony ptaków przy projektowaniu i realizacji obiektów
infrastrukturalnych z elementami transparentnymi
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT14560 Posła Marcina Skonieczki w sprawie
ochrony ptaków przy projektowaniu i realizacji obiektów infrastrukturalnych z elementami
transparentnymi poniżej przekazuję wyjaśnienia w zakresie właściwym dla Ministra Klimatu
i Środowiska.
Zgodnie z art. 75 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 z późn. zm.), organem właściwym
do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji liniowych, tj. dróg,
linii kolejowych, jest odpowiednio regionalny dyrektor ochrony środowiska lub wójt
(burmistrz, prezydent miasta). Organ w toku postępowania, po przeanalizowaniu zebranej
dokumentacji, wskazuje niezbędne działania minimalizujące wpływ przedsięwzięcia na
środowisko, w tym również warunki dotyczące powierzchni stosowanych w ekranach
akustycznych.
Wpływ przezroczystych powierzchni na awifaunę, w szczególności na ryzyko kolizji jest
tematem znanym od dawna organom ochrony środowiska. Najczęściej kwestia ta dotyczyła
przezroczystych ekranów akustycznych montowanych przy realizacji inwestycji liniowych.
Ze względu na ich duże wymiary powodowały one często istotną śmiertelność w lokalnych
populacjach ptaków. Dodatkowo występowały liczne problemy z ich nieprawidłowym
zabezpieczeniem przed ww. ryzykiem. W szczególności rozwiązaniem nieskutecznym
okazało się naklejanie sylwetek ptaków na tego typu powierzchniach. Mimo zastosowania
zróżnicowanych wzorów sylwetek ptaków naklejanych na ekranach, żaden z nich nie jest
rozwiązaniem skutecznie minimalizującym kolizję ptaków z tego typu konstrukcjami.
Najczęściej powtarzanym błędem związanym z sylwetkami ptaków jest formowanie kształtu
potencjalnego „ptaka drapieżnego” w taki sposób, że powstały wzór przypomina gawrona
(Corvus frugilegus), który w żaden sposób nie powoduje efektu odstraszania u pozostałych
przedstawicieli awifauny. Jednak nawet prawidłowo odwzorowane sylwetki ptaków
drapieżnych, rozmieszczone na dużej powierzchni przezroczystego ekranu, są rozwiązaniem
nieskutecznym z powodu przyzwyczajania się lokalnych populacji ptaków do tych sylwetek,
co prowadzi do prób przelotu i zderzeń. Jest to efektem m.in. braku ruchu naklejonych
wzorów, gdyż ptaki bazując na bodźcach wzrokowych wiążą niebezpieczeństwo ataku
drapieżnika z jego gwałtownym ruchem. Nieruchoma sylwetka ptaka drapieżnego nie
-- 1 of 3 --
wywołuje u przedstawicieli awifauny odruchu zagrożenia, dlatego też ptaki próbują jedynie
ominąć naklejkę w bezpośrednim jej sąsiedztwie, rozbijając się o niezaklejoną część ekranu.
Liczne badania dotyczące śmiertelności ptaków przy przezroczystych ekranach
akustycznych, prowadzone głównie w Europie Zachodniej i Ameryce Północnej
potwierdzają brak skuteczności rozwiązań polegających na naklejaniu sylwetek ptaków
na przezroczyste ekrany akustyczne. Wskazują one jednocześnie, iż największą
efektywność uzyskiwano zawsze poprzez, naklejanie pionowych pasów na powierzchniach
transparentnych.
Dlatego też Ministerstwo Klimatu i Środowiska rekomenduje środki zabezpieczenia
przezroczystych ekranów akustycznych, o których mowa w zweryfikowanej przez
Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska publikacji „Poradnik projektowania przejść
dla zwierząt i działań ograniczających śmiertelność fauny przy drogach”1.
Organy środowiskowe wypracowały skuteczny i sprawdzony sposób minimalizacji ryzyka
kolizji z przezroczystymi ekranami akustycznymi w postaci naklejania na całej wysokości
ekranu pionowych pasów ciemnej barwy, o szerokości 2 cm, w odstępach co 10 cm.
Rozwiązanie to jest uznawane za najlepszy sposób redukujący ryzyko kolizji awifauny z
ekranami akustycznymi i stosowane jest w wydawanych przez organy środowiskowe
decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji. Kwestia zatem ryzyka kolizji
ptaków z przezroczystymi powierzchniami jest już teraz standardowo identyfikowana i
oceniana w ramach procedury oceny oddziaływania na środowisko, a odpowiednie warunki
przeciwdziałające powyższemu niebezpieczeństwu są zawierane w rozstrzygnięciach
organów środowiskowych.
Ponadto, pragnę zwrócić uwagę na art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo
budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725, z późn. zm. ), zgodnie z którym przed wydaniem
decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu
budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność
projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami
ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko. Z brzmienia tego przepisu wynika, że nawet w przypadku
inwestycji, dla których uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest
wymagane, w projekcie budowlanym wymagania ochrony środowiska powinny zostać
wzięte pod uwagę.
Niezależnie od powyższego, należy zwrócić uwagę, że świadomość w zakresie istotności
zagrożenia jakim są kolizje ptaków z obiektami budowlanymi, w szczególności
z powierzchniami transparentnymi, szklanymi, zwiększyła się znacznie na przestrzeni
ostatnich kilku lat. Przykładem dobrej praktyki może być stosowanie przez zarządców
niektórych miast w Polsce zabezpieczeń wiat przystanków komunikacji miejskiej
1 https://korytarze.pl/media/21/download/Poradnik-projektowania-przejsc-dla-zwierzat-
2010.pdf?v=1
-- 2 of 3 --
(np. na terenie m.st. Warszawy, niektóre z wiat przystankowych zostały zabezpieczone
ze środków budżetu miasta lub w ramach projektów budżetu obywatelskiego -
https://um.warszawa.pl/-/wiaty-przystankowe-przyjazne-dla-ptakow-i-owadow.
Mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż wydawane przez uprawnione organy decyzje
o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia zawierają informacje
niezbędne do prawidłowego zabezpieczenia elementów inwestycji w postaci ekranów
akustycznych przed kolizjami z ptakami, Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie identyfikuje
potrzeby przygotowania dodatkowych wytycznych dla organów i inwestorów, o których
mowa w interpelacji. Jednocześnie zapewniam, że resort środowiska w ramach opiniowania
projektów aktów prawnych, które w sposób pośredni lub bezpośredni oddziałują na
zwierzęta, każdorazowo podejmuje działania zmierzające do zapewnienia rozwiązań
bezpiecznych dla zwierząt, zgłaszając stosowne uwagi tak w toku nieformalnych konsultacji,
jak i w ramach rządowego procesu legislacyjnego.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 3 of 3 --