Interpelacja w sprawie zasadności przeprowadzenia kontroli w spółce Wodociągi Miasta Krakowa w związku z podejrzeniem nieprawidłowości w zagospodarowaniu osadów ściekowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14557
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zasadności przeprowadzenia kontroli w spółce Wodociągi Miasta Krakowa w związku z podejrzeniem nieprawidłowości w zagospodarowaniu osadów ściekowych
Zgłaszający: Maciej Konieczny
Data wpływu: 09-01-2026
Szanowna Pani Minister,
w przestrzeni medialnej od niemal roku pojawiają się informacje o potencjalnych nieprawidłowościach w gospodarowaniu odpadami w spółce Wodociągi Miasta Krakowa SA. Wiadomo, że Prokuratura Okręgowa w Gliwicach prowadzi śledztwo w sprawie podejrzenia nielegalnego gospodarowania osadami ściekowymi, które miały zostać składowane na terenie woj. śląskiego (w Paczynce w gminie Toszek). W związku z tym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora z dnia 9 maja 1996 r. zwracam się z z wnioskiem o wyjaśnienia dot. roli i obowiązków podmiotów wytwarzających te odpady, zwłaszcza spółki Wodociągi Miasta Krakowa SA.
Z publicznie dostępnych informacji wynika, że:
· Śląski WIOŚ przeprowadził kontrole interwencyjne u podmiotów zajmujących się zbieraniem i przetwarzaniem osadów ściekowych,
· kontrole te wykazały nieprawidłowości, a wobec przedsiębiorców nałożono kary pieniężne - ukarani przedsiębiorcy skorzystali z prawa do wniesienia odwołania do GIOŚ,
· jednocześnie Wodociągi Miasta Krakowa SA informują, że nie posiadają wiedzy o prowadzonym śledztwie ani o ewentualnych nieprawidłowościach,
· z kolei gmina Toszek przekazała dziennikarzom, że nie była inicjatorem śledztwa toczonego przez Prokuraturę Okręgową w Gliwicach, nie była też stroną w postępowaniu, a także że nie posiada informacji, gdzie i jakie odpady były nielegalnie składowane na jej terenie.
Obowiązująca ustawa o odpadach mówi, że wytwórca odpadów (w tym osadów ściekowych) ponosi odpowiedzialność za prawidłowe ich przekazanie i dotrzymanie staranności w wyborze podmiotów odbierających odpady, bez względu na to, czy dalsze naruszenia nastąpiły już poza miejscem ich wytworzenia.
W związku z tym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada informacje, czy Wodociągi Miasta Krakowa SA były lub są objęte kontrolą Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie gospodarowania osadami ściekowymi w okresie objętym śledztwem prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w Gliwicach?
2. Czy w ramach nadzoru nad głównym inspektorem ochrony środowiska, Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa zlecenie kontroli interwencyjnej lub problemowej w spółce Wodociągi Miasta Krakowa SA, obejmującej sposób przekazywania osadów ściekowych podmiotom zewnętrznym i weryfikację kontrahentów odbierających odpady, jak również prawidłowość prowadzenia ewidencji w systemie Baza Danych Odpadowych i zgodność zawieranych umów z przepisami ustawy o odpadach?
3. Jakie działania systemowe podejmuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska, aby zapobiegać sytuacjom, w których osady ściekowe pochodzące z dużych aglomeracji miejskich trafiają do nielegalnych miejsc składowania lub są wykorzystywane w sposób niezgodny z prawem?
4. Czy GIOŚ lub WIOŚ przekazał wójtowi gminy Toszek informację o stwierdzeniu lub podejrzeniu niezgodnego z prawem składowania odpadów na terenie tej gminy? Proszę o wskazanie daty, kiedy taką informację przekazano, a także jej formę i zakres przekazanych informacji.
5. Czy, jeśli takie informacje nie zostały przekazane, to z jakiego powodu GIOŚ lub WIOŚ odstąpił od poinformowania wójta gminy Toszek, który zgodnie z ustawą o odpadach jest właściwym organem do podjęcia działań administracyjnych w sprawie usunięcia odpadów?
6. Czy fakt niepoinformowania wójta gminy Toszek o zagrożeniu środowiskowym na jej terenie, mającym bezpośredni wpływ na zdrowie mieszkańców i przyczyniającym się do obniżenia jakości powierzchni ziemi, jest niewykonaniem obowiązku współdziałania organów administracji i naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do państwa, a także działaniem narażającym na niebezpieczeństwo środowisko i mieszkańców gminy Toszek?
7. Jakie kroki zamierza podjąć Ministerstwo Klimatu i Środowiska, by wesprzeć lokalne samorządy, tu gminę Toszek, które zgłaszają brak wiedzy i odpowiednich narzędzi do reagowania na przypadki nielegalnego składowania odpadów na ich terenie, zwłaszcza, gdy powodują obniżenie jakości powierzchni ziemi?
8. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjąć działania nadzorcze, a także wydać wytyczne dla IOŚ, które zobowiążą inspektoraty do bezzwłocznego informowania właściwych gmin o przypadkach niezgodnego z prawem składowania odpadów na ich terenie, bez względu na toczące się postępowania karne i kontrolne?
Z uwagi na możliwe konsekwencje dla środowiska i zdrowia mieszkańców, a także na znaczenie transparentności w gospodarowaniu odpadami komunalnymi, proszę o szczegółową odpowiedź.
Z poważaniem
Maciej Konieczny
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź zawiera znaczną ilość ogólników lub zapowiedzi dalszych analiz przy ograniczonej liczbie konkretów.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (20)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „organem właściwym jest” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21344 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DIŚ-I.0500.2.2026.JS
4179216.16982308.13779897
Warszawa, 29-01-2026
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr K10INT14557 Posła Macieja Koniecznego
Temat: zasadność przeprowadzenia kontroli w spółce Wodociągi Miasta Krakowa
w związku z podejrzeniem nieprawidłowości w zagospodarowaniu osadów
ściekowych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT14557 Posła Macieja Koniecznego, w sprawie
zasadności przeprowadzenia kontroli w spółce Wodociągi Miasta Krakowa w związku
z podejrzeniem nieprawidłowości w zagospodarowaniu osadów ściekowych, przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji resortu klimatu i środowiska.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska posiada informacje, czy Wodociągi Miasta
Krakowa były lub są objęte kontrolą Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie
gospodarowania osadami ściekowymi w okresie objętym śledztwem prowadzonym przez
Prokuraturę Okręgową w Gliwicach?
Zgodnie z informacją przekazaną przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony
Środowiska (Małopolski WIOŚ), w okresie od 11 do 30 grudnia 2024 r. Małopolski WIOŚ
przeprowadził planową kontrolę Oczyszczalni Ścieków „Kujawy”, eksploatowanej przez
Wodociągi Miasta Krakowa S.A. (WMK), której zakres obejmował m.in. gospodarkę
odpadami powstającymi w wyniku oczyszczania ścieków komunalnych, w tym
zagospodarowanie osadów ściekowych. W ramach tej kontroli Małopolski WIOŚ
nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie gospodarowania odpadami.
2. Czy w ramach nadzoru nad Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska, Ministerstwo
Klimatu i Środowiska rozważa zlecenie kontroli interwencyjnej lub problemowej w spółce
Wodociągi Miasta Krakowa SA, obejmującej sposób przekazywania osadów ściekowych
podmiotom zewnętrznym i weryfikację kontrahentów odbierających odpady,
jak również prawidłowość prowadzenia ewidencji w systemie Baza Danych
Odpadowych i zgodność zawieranych umów z przepisami ustawy o odpadach?
Kwestia planowania i określenia zakresu kontroli podmiotów korzystających ze środowiska
należy do kompetencji organów Inspekcji Ochrony Środowiska, w tym właściwego
-- 1 of 7 --
wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (WIOŚ) oraz Głównego Inspektora
Ochrony Środowiska (GIOŚ).
Zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony
Środowiska1 (ustawa o Inspekcji), WIOŚ, kierując działalnością Inspekcji Ochrony
Środowiska na obszarze województwa wykonuje jej zadania, z wyłączeniem zadań,
o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 i 2a, zgodnie z ogólnymi kierunkami działania,
zaleceniami i wytycznymi oraz poleceniami GIOŚ oraz ustala, w porozumieniu z wojewodą,
kierunki działania oraz roczne plany pracy Inspekcji Ochrony Środowiska w województwie,
których elementem są roczne plany działalności kontrolnej. W myśl art. 4a ust. 1 ustawy
o Inspekcji, GIOŚ kierując działalnością Inspekcji Ochrony Środowiska ustala ogólne kierunki
działania Inspekcji Ochrony Środowiska oraz wydaje zalecenia i wytyczne, określające
sposób postępowania w trakcie realizacji zadań, o których mowa w art. 2 ust. 1, oraz
kontroluje stan ich realizacji (pkt. 1), może wydawać WIOŚ polecenia dotyczące podjęcia
określonych czynności i żądać będących w ich posiadaniu informacji o stanie środowiska
i jego ochronie oraz o zakresie i wynikach ich działania (pkt 3), jak też może wydawać WIOŚ
polecenia przeprowadzenia w określonym czasie kontroli (pkt 4a).
Jak wynika z informacji przekazanej GIOŚ przez Małopolskiego WIOŚ, organ ten otrzymał
we wrześniu 2024 r. od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (Śląski
WIOŚ) informacje o ustalaniach w zakresie nieprawidłowego przeprowadzania procesu
R3 przez podmiot prowadzący działalność w Paczynce gm. Toszek. Niewłaściwemu
przetwarzaniu miały zostać poddane ustabilizowane komunalne osady ściekowe
(kod odpadu 19 08 05) odebrane z Zakładu Oczyszczania Ścieków Kujawy należącego
do WMK. Odpady miały być przyjęte na teren instalacji, mieszane ze słomą, czasowo
magazynowane na pryzmach, a następnie przekazywane innemu podmiotowi
do zastosowania na użytkach rolnych. Małopolski WIOŚ przekazał powyższe informacje
do WMK i zwrócił się o ich uwzględnienie przy planowaniu współpracy z podmiotem
odbierającym przedmiotowe odpady ze względu na stwarzanie przez ten podmiot
zagrożenia dla środowiska naturalnego. Jednocześnie Małopolski WIOŚ zwrócił się
o przekazanie wszystkich dostępnych sprawozdań z badań ustabilizowanych komunalnych
osadów ściekowych wytworzonych w Zakładzie Oczyszczania Ścieków Kujawy,
wykonanych w 2024 roku.
WMK korzysta ze Stacji Termicznej Utylizacji Osadów (dalej: STUO) działającej na terenie
Zakładu Oczyszczania Ścieków Płaszów, gdzie wytwarzane osady ściekowe są podsuszane,
a następnie spalane z odzyskiem ciepła. Przekazywanie odpadu o kodzie 19 08 05 innym
podmiotom odbywa się w okresach przerw eksploatacyjnych STUO. Z informacji
przedłożonych przez WMK do Małopolskiego WIOŚ w przedmiotowej sprawie wynikało,
że WMK przekazywało ww. odpady do podmiotu prowadzącego działalność w Paczynce
gm. Toszek, posiadającego decyzję na ich przetwarzanie. Odpady o kodzie 19 08 05
powinny być kierowane do procesu R3 zgodnie z posiadanym przez podmiot zezwoleniem
na przetwarzanie odpadów. Taki sposób zagospodarowania został wskazany jako jedyny
dopuszczalny w umowie z dnia 11 lipca 2024 r. zawartej z podmiotem. WMK nie prowadziło
odzysku polegającego na stosowaniu komunalnych osadów ściekowych w rozumieniu
art. 96 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach2 (ustawa o odpadach). Z uwagi na to,
WMK poinformował Małopolskiego WIOŚ o braku obowiązku wykonywania badań
komunalnych osadów ściekowych i ich przekazywania podmiotowi przetwarzającemu
odpad. Biorąc powyższe pod uwagę, Małopolski WIOŚ nie znalazł w przedmiotowej sprawie
przesłanek uzasadniających wszczęcie kontroli interwencyjnej WMK.
1 Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2024 r. poz. 425)
2 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.).
-- 2 of 7 --
Jednocześnie w przypadku otrzymania przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska skargi
lub wniosku o podjęcie interwencji z informacją dotyczącą zanieczyszczenia środowiska
lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia w związku z działalnością podmiotów
odbierających odpady od WMK, zostaną przeprowadzone kontrole zarówno WMK,
jak też podmiotów, którym przekazuje odpady.
3. Jakie działania systemowe podejmuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska,
aby zapobiegać sytuacjom, w których osady ściekowe pochodzące z dużych aglomeracji
miejskich trafiają do nielegalnych miejsc składowania lub są wykorzystywane w sposób
niezgodny z prawem?
Na wstępie należy wskazać, że stosowanie komunalnych osadów ściekowych (KOS)
powinno się odbywać zgodnie z przepisami ustawy o odpadach. Odpady KOS wytwórca
klasyfikuje do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju odpadów, zgodnie
z rozporządzeniem w sprawie katalogu odpadów3. Działania związane z przetwarzaniem
KOS należy prowadzić w oparciu o stosowne decyzje administracyjne w tym zakresie,
tj. m.in. zezwolenie na przetwarzanie odpadów4.
Analizując kwestię stosowania KOS na powierzchni ziemi w procesie R10 – Obróbka
na powierzchni ziemi przynosząca korzyści dla rolnictwa lub poprawę stanu środowiska, należy
podkreślić, że zgodnie z art. 96 ust. 3 ustawy o odpadach, odpowiedzialność za prawidłowe
stosowanie komunalnych osadów ściekowych we wskazanych w ustawie celach związanych
z uprawą roślin5, spoczywa na wytwórcy tych osadów. Na podstawie art. 96 ust. 7 ustawy
o odpadach wytwórca KOS jest obowiązany do przekazywania, wraz z tymi osadami,
władającemu powierzchnią ziemi, na której komunalne osady ściekowe mają być
stosowane, informacji o dawkach tego osadu, które mogą być stosowane
na poszczególnych gruntach, oraz wyników badań osadów oraz gruntów, na których mają
być stosowane.
Dodatkowo należy podkreślić, że zgodnie z art. 96 ust. 10 ustawy o odpadach, władający
powierzchnią ziemi, na której mają być stosowane komunalne osady ściekowe, jest
obowiązany przechowywać wyniki badań przez okres 5 lat od dnia zastosowania
komunalnych osadów ściekowych. Ponadto, zgodnie z art. 96 ust. 8 ustawy o odpadach,
w przypadku stosowania KOS w celach związanych z uprawą roślin wskazanych powyżej,
wytwórca osadów jest obowiązany do powiadomienia WIOŚ o zamiarze przekazania tych
osadów władającemu powierzchnią ziemi, na której te osady mają być stosowane,
na co najmniej 7 dni przed przekazaniem. Z kolei zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy o odpadach
zakazuje się stosowania KOS poza obszarem województwa, na którym osady te zostały
wytworzone, z określonymi w ustawie wyjątkami.
W przypadku stosowania KOS na powierzchni ziemi odzysk tych odpadów należy także
prowadzić zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu w sprawie stosowania
komunalnych osadów ściekowych6 (rozporządzenie KOS). Rozporządzenie KOS określa
szczegółowe warunki odzysku KOS, na gruntach, na których ich stosowanie jest
dopuszczone przepisami, w tym:
dawki osadów, które można stosować na gruntach;
3 Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r., poz. 10).
4 Art. 41 ustawy o odpadach.
5 1) w rolnictwie, rozumianym jako uprawa wszystkich płodów rolnych wprowadzanych do obrotu handlowego,
włączając w to uprawy przeznaczane do produkcji pasz,
2) do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu,
3) do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz.
6 Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie stosowania komunalnych osadów
ściekowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 23).
-- 3 of 7 --
zakres, częstotliwość i metody referencyjne badań KOS i gruntów, na których osady
te mają być stosowane;
dopuszczalną zawartość metali ciężkich w KOS i w wierzchniej warstwie gruntu,
na którym te osady mają być stosowane;
liczbę żywych jaj pasożytów jelitowych w KOS;
obowiązek równomiernego rozprowadzenia na powierzchni gruntu i wymieszanie
z glebą nie później niż następnego dnia po ich przetransportowaniu na powierzchnię
gruntu, na której mają być stosowane.
Jednakże, z przekazanych przez GIOŚ informacji wynika, że WMK nie prowadziły odzysku
polegającego na stosowaniu komunalnych osadów ściekowych na powierzchni ziemi
w procesie odzysku R10, a zatem wyżej opisane przepisy nie znalazły zastosowania.
Informacje przekazane przez GIOŚ wskazują, że planowane w tym przypadku było
skierowanie odpadów o kodzie 19 08 05 – ustabilizowane komunalne osady ściekowe
do przetwarzania w procesie R3 przez zewnętrzny podmiot posiadający zezwolenie
na przetwarzanie odpadów w tym zakresie. W takim przypadku odpowiedzialność
za zagospodarowanie KOS spoczywa na podmiocie posiadającym wskazane zezwolenie.
Należy przy tym wyjaśnić, że dopuszcza się wykorzystywanie KOS jako surowca
do produkcji środków poprawiających właściwości gleby lub nawozów. Dopuszczenie
do obrotu takich produktów odbywa się na zasadach określonych w ustawie o nawozach
i nawożeniu7 na podstawie pozwolenia ministra właściwego do spraw rolnictwa
wydawanego w trybie przepisów tej ustawy8 albo – gdy stanowi produkt nawozowy UE –
na podstawie rozporządzenia ustanawiającego przepisy dotyczące udostępniania na rynku
produktów nawozowych UE9. Jeżeli w wyniku przetwarzania uzyskany zostanie materiał
zgodny z warunkami ww. przepisów, materiał taki utraci status odpadów zgodnie z art. 14
ustawy o odpadach. Natomiast jeżeli materiał uzyskany w wyniku procesu R3,
np. kompostowania, nie spełni wymagań dla produktu – w tym przypadku wyżej opisanych
przepisów dotyczących wprowadzania do obrotu środków poprawiających właściwości
gleby lub nawozów, pozostaje odpadem i znajdują wobec niego zastosowanie przepisy
związane z gospodarowaniem odpadami.
Ponadto, do GIOŚ wpływają zgłoszenia o możliwych naruszeniach środowiskowych i wtedy
działania GIOŚ ukierunkowane na zapobieganie nielegalnemu postępowaniu z odpadami,
w tym osadami ściekowymi, polegają w szczególności na przyjmowaniu sygnałów (także
drogą elektroniczną), ich weryfikacji i analizie pod kątem ryzyka popełnienia przestępstwa
lub wykroczenia przeciwko środowisku, a następnie kierowaniu informacji do organów
właściwych rzeczowo i miejscowo, w szczególności do właściwego WIOŚ oraz inicjowaniu
współpracy i wymiany informacji z innymi instytucjami adekwatnie do charakteru sprawy.
W sprawie objętej interpelacją zgłoszenie z dnia 26 sierpnia 2024 r., przesłane do GIOŚ
dotyczące podejrzenia nieprawidłowego magazynowania osadów ściekowych w gminie
Toszek zostało po analizie przekazane w dniu 27 sierpnia 2024 r. do Śląskiego WIOŚ,
z jednoczesnym przekazaniem do wiadomości właściwych podmiotów, w tym Burmistrza
Toszka, RZGW w Gliwicach oraz Komendy Miejskiej Policji w Gliwicach. W związku
z ponowieniami zgłoszeń przez osobę interweniującą w dniach 10, 16 i 17 września
2024 r., GIOŚ zapewniał dalsze przekazywanie korespondencji ww. organom
i monitorowanie obiegu informacji, co stanowi element praktycznego mechanizmu szybkiej
reakcji i koordynacji działań organów w przypadku potencjalnych naruszeń
w gospodarowaniu odpadami.
7 Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2024 r. poz. 105).
8 Art. 4 ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu.
9 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1009 z dnia 5 czerwca 2019 r. ustanawiające
przepisy dotyczące udostępniania na rynku produktów nawozowych UE, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr
1069/2009 i (WE) nr 1107/2009 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 2003/200 (Dz. Urz. UE L 170 z
25.06.2019, str. 1, z późn. zm.)
-- 4 of 7 --
4. Czy GIOŚ lub WIOŚ przekazał wójtowi gminy Toszek informację o stwierdzeniu
lub podejrzeniu niezgodnego z prawem składowania odpadów na terenie tej gminy?
Proszę o wskazanie daty, kiedy taką informację przekazano, a także jej formę i zakres
przekazanych informacji.
Według informacji przekazanej przez Śląskiego WIOŚ, ustalenia z kontroli podmiotu
podejrzanego o niezgodne z prawem magazynowanie odpadów na terenie gminy Toszek
i ustalenia z czynności w trybie art. 10b ustawy o Inspekcji, polegających na obserwacji
terenu działalności tego podmiotu, zostały ujęte w piśmie Śląskiego WIOŚ z dnia 4 września
2024 r., skierowanym do Marszałka Województwa Śląskiego i przekazanym do wiadomości
m.in. Burmistrza Toszka.
Natomiast, jak wskazano w punkcie 3, w związku z otrzymanym zgłoszeniem z dnia
26 sierpnia 2024 r., dotyczącym podejrzenia nieprawidłowego magazynowania osadów
ściekowych w gminie Toszek, GIOŚ przekazał to zgłoszenie w dniu 27 sierpnia 2024 r.
do Śląskiego WIOŚ, kierując je jednocześnie do wiadomości Burmistrza Toszka
oraz do RZGW w Gliwicach i Komendy Miejskiej Policji w Gliwicach, a następnie w dniach
11 września 2024 r. oraz 20 września 2024 r. analogicznie przekazał ponowione zgłoszenia
osoby interweniującej.
5. Czy, jeśli takie informacje nie zostały przekazane, to z jakiego powodu GIOŚ lub WIOŚ
odstąpił od poinformowania wójta gminy Toszek, który zgodnie z ustawą
o odpadach jest właściwym organem do podjęcia działań administracyjnych
w sprawie usunięcia odpadów?
Jak wskazano w punkcie 4, Burmistrz Toszka był informowany o sprawie zarówno przez
Śląskiego WIOŚ, jak też przez GIOŚ.
6. Czy fakt niepoinformowania wójta gminy Toszek o zagrożeniu środowiskowym
na jej terenie, mającym bezpośredni wpływ na zdrowie mieszkańców
i przyczyniającym się do obniżenia jakości powierzchni ziemi, jest niewykonaniem
obowiązku współdziałania organów administracji i naruszeniem zasady pogłębiania do
państwa, a także działaniem narażającym na niebezpieczeństwo środowisko
i mieszkańców gminy Toszek?
W sprawach prowadzonych w GIOŚ o charakterze interwencyjno-analitycznym
standardowo zapewnia się przekazywanie informacji do organów właściwych rzeczowo
i miejscowo. W niniejszej sprawie, na podstawie posiadanych materiałów, organ gminy
Toszek był uwzględniany w rozdzielnikach korespondencji (do wiadomości),
co nie potwierdza tezy o braku poinformowania gminy.
7. Jakie kroki zamierza podjąć Ministerstwo Klimatu i Środowiska, by wesprzeć lokalne
samorządy – tu gminę Toszek – które zgłaszają brak wiedzy i odpowiednich narzędzi
do reagowania na przypadki nielegalnego składowania odpadów na ich terenie,
zwłaszcza, gdy powodują obniżenie jakości powierzchni ziemi?
Działania Ministra Klimatu i Środowiska mają charakter systemowy,
w tym związany w szczególności z realizacją zadań o charakterze legislacyjnym.
-- 5 of 7 --
Aktualnie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska (MKiŚ) prowadzone są prace nad projektem
ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (projekt nr UD 252)
10.
Jednymi z celów tych zmian jest wzmocnienie gminnych systemów gospodarowania
odpadami oraz ograniczenie zjawiska porzucania odpadów w miejscach do tego
nieprzeznaczonych. Kluczowym kierunkiem interwencji jest zwiększenie dostępności
PSZOK oraz innych form zbierania odpadów komunalnych, w szczególności tych które
nie są odbierane z naszych nieruchomości. Co istotne zaproponowano rozszerzenie zakresu
działania PSZOK — punkty będą mogły fakultatywnie i odpłatnie przyjmować również inne
odpady niż komunalne. Projekt przewiduje możliwość odpłatnego przyjmowania odpadów
od właścicieli nieruchomości nieobjętych gminnym systemem gospodarowania odpadami
komunalnymi.
Zgodnie z kierunkami działań w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów
oraz kształtowania systemu gospodarki odpadami, określonymi w Krajowym planie
gospodarki odpadami 2028, zaproponowano zmiany zorientowane na zapewnienie
odpowiedniej dostępności dla mieszkańców punktów selektywnego zbierania odpadów
komunalnych (PSZOK), określając minimalną liczbę PSZOK-ów, które zobowiązana jest
utworzyć gmina, różnicując liczbę obowiązkowych do utworzenie punktów w zależności
od wielkości gminy, liczby mieszkańców oraz obsługiwanego obszaru. W sytuacjach,
w których warunki techniczne, organizacyjne lub finansowe uniemożliwiają utworzenie
dodatkowego PSZOK, ustawa przewiduje obowiązek zapewnienia mobilnych
lub czasowych form zbierania odpadów przynajmniej raz w miesiącu, z wcześniejszym
podaniem miejsca i terminu ich prowadzenia.
Zaproponowane zmiany zwiększają dostępność legalnych kanałów odbioru odpadów, dzięki
którym mieszkańcy i przedsiębiorcy mogą pozbywać się odpadów, a tym samym skierowane
są na ograniczenie skali porzucania odpadów w lasach, na poboczach dróg czy na terenach
zielonych. Nowy model funkcjonowania PSZOK będzie realnym narzędziem
przeciwdziałania powstawaniu nielegalnie deponowanych odpadów i poprawy stanu
środowiska.
Nie mniej istotna jest edukacja, a w szczególności działania czy kampanie informacyjne
mające na celu zarówno zmianę postaw możliwie wielu grup docelowych, jak i zwiększająca
świadomość w kontekście długofalowych czy też pośrednich konsekwencji określonych -
złych zachowań czy przyzwyczajeń każdego z nas. Z tego względu MKiŚ realizuje różnego
rodzaju kampanie edukacyjne. Trwają również przygotowania do uruchomienia kampanii,
która będzie obejmowała tematykę po części już w przeszłości poruszaną w kampaniach
reklamowych, ale również i tematykę nowszą, m.in. związaną z zapobieganiem powstawaniu
odpadów, np. marnowaniu żywności.
W przypadku GIOŚ, wsparcie samorządów w reagowaniu na przypadki nielegalnego
postępowania z odpadami realizowane jest poprzez obsługę zgłoszeń o możliwych
naruszeniach, ich analizę oraz niezwłoczne przekazywanie informacji do organów
właściwych rzeczowo i miejscowo, w tym do właściwego WIOŚ oraz do organów jednostek
samorządu terytorialnego i innych instytucji, a także poprzez koordynację obiegu informacji
i współpracę z organami ścigania oraz innymi służbami w sprawach przestępstw i wykroczeń
przeciwko środowisku.
8. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje podjąć działania nadzorcze, a także
wydać wytyczne dla IOŚ, które zobowiążą Inspektoraty do bezzwłocznego informowania
10 Projekt dostępny na stronie Rządowego Centrum Legislacji: https://legislacja.gov.pl/projekt/12403751
-- 6 of 7 --
właściwych gmin o przypadkach niezgodnego z prawem składowania odpadów
na ich terenie, bez względu na toczące się postępowania karne i kontrolne?
Należy podkreślić, że gmina jako jednostka samorządu terytorialnego, pełniąca ustawowe
zadania w zakresie utrzymania czystości i porządku na swoim terenie, powinna posiadać
wiedzę o zdarzeniach mających miejsce na jej terenie, w szczególności w sytuacjach
mogących powodować zagrożenie dla środowiska lub zdrowia ludzi. Tego rodzaju
procederu nie sposób nie zauważyć ani traktować jako zdarzenie incydentalne.
W związku z powyższym, system wzajemnego informowania pomiędzy właściwą gminą a
inspekcją powinien stanowić oczywisty element współpracy, niezależnie od toczących się
postępowań karnych czy kontrolnych.
Natomiast w zakresie opracowywania i wydawania wytycznych dla Inspekcji Ochrony
Środowiska organem właściwym jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska a nie Minister
Klimatu i Środowiska.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 7 of 7 --