Interpelacja nr 14547
Interpelacja w sprawie prowadzenia przez komornika sądowego egzekucji z nieruchomości przy istniejącym zabezpieczeniu na rzecz prokuratury (art. 291 i art. 292 k.p.k.)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie prowadzenia przez komornika sądowego egzekucji z nieruchomości przy istniejącym zabezpieczeniu na rzecz prokuratury (art. 291 i art. 292 k.p.k.)
Interpelacja nr 14547
do ministra sprawiedliwości
w sprawie prowadzenia przez komornika sądowego egzekucji z nieruchomości przy istniejącym zabezpieczeniu na rzecz prokuratury (art. 291 i art. 292 k.p.k.)
Zgłaszający: Krzysztof Habura
Data wpływu: 09-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w praktyce działania komorników sądowych zdarzają się sytuacje, w których komornik sądowy, realizując tytuł wykonawczy wystawiony przez sąd powszechny, stosuje wobec dłużnika, który jest właścicielem nieruchomości, środek egzekucyjny w postaci egzekucji z nieruchomości, w sytuacji gdy prokuratura na nieruchomości ustanowiła zabezpieczenie w postaci hipoteki przymusowej w określonej kwocie pieniężnej. Zabezpieczenie to ma na celu zagwarantowanie zapłaty w przyszłości – przez właściciela nieruchomości, który jest dodatkowo podejrzanym w sprawie karnej – kary grzywny, którą zasądzi sąd karny. W tym celu prokuratorzy wydają postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym, które w podstawie prawnej zawiera przepis art. 291 K.p.k., który określa rodzaj kary, jaka zostanie orzeczona w przyszłości wobec właściciela nieruchomości, a którą ma zabezpieczać ustanowiona hipoteka, a także przepis art. 292 K.p.k., który wprowadza zakaz zbycia i obciążania nieruchomości.
Tym samym komornik sądowy, realizując egzekucję z nieruchomości, której etapami są zajęcie nieruchomości, jej opis i oszacowanie, przybicie i przysądzenie własności nieruchomości na rzecz jej nabywcy licytacyjnego, docelowo dowiaduje się od nabywcy nieruchomości, że sąd wieczystoksięgowy poinformował go, iż pomimo wpisania go w dziale II księgi wieczystej jako nowego właściciela nieruchomości, nie wykreśli wpisu widniejącego w dziale IV księgi wieczystej o wciąż istniejącym zabezpieczeniu ustanowionym na rzecz prokuratury.
Nabywcy nieruchomości nie chcą się z tym pogodzić, gdyż oznacza to dla nich, że nieruchomość, którą nabyli oni w egzekucji sądowej, wciąż jest zabezpieczona na rzecz prokuratury tytułem kary, która zostanie wymierzona wobec poprzedniego właściciela podejrzanego (oskarżonego) w sprawie karnej, a co więcej, prokuratura może z tej nieruchomości prowadzić egzekucję wobec nowego właściciela nieruchomości. Niektórzy nabywcy nieruchomości nie mają wiedzy prawnej, że przystępują do licytacji nieruchomości, która pomimo zmiany właściciela pozostanie obciążona. Próbują więc cofnąć skutek przysądzenia własności na ich rzecz i domagają się sądownie zwrotu zapłaconej w licytacji ceny za zakup nieruchomości. Co więcej, nawet jeżeli nabywca licytacyjny zapragnie zbyć nieruchomość kolejnej osobie trzeciej, obciążenie w postaci zabezpieczenia wciąż będzie istniało na rzecz prokuratury i nie wygaśnie ono na skutek kolejnego przeniesienia własności czy też podziału nieruchomości.
Na tę zależność i nieporozumienia zwrócił uwagę rzecznik praw obywatelskich, który w piśmie z dnia 11.07.2024 r., znak: II.510.666.2024.JS, skierowanym do ministra sprawiedliwości zaproponował nowelizację przepisów Kodeksu postępowania karnego w zakresie art. 294 K.p.k. poprzez dodanie nowego §3 w brzmieniu: „§3. Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasa zabezpieczenie, o którym mowa w art. 292.”.
Minister sprawiedliwości w odpowiedzi z dnia 14.11.2024 r., znak: DPK-I.053.1.2024, przeciwstawił się takiej zmianie przepisów, uznając, że interes Skarbu Państwa i konieczność uzyskania zaspokojenia w sprawie karnej od osoby, która dopuściła się przestępstwa, jest najważniejszy. Jednocześnie minister sprawiedliwości zasugerował, aby organy egzekucyjne informowały potencjalnych nabywców o skutkach prawnych wynikających z zabezpieczeń ustanowionych przez prokuratorów na gruncie art. 291 K.p.k. i art. 292 K.p.k., a być może informacje takie zamieszczali w dokumencie pt. „Opis i oszacowanie nieruchomości”, tak aby osoby te odstępowały od nabycia zabezpieczonych nieruchomości albo przystępowały do ich nabycia, mając świadomość skutków wynikających z postanowień o zabezpieczeniu majątkowym.
W przypadku komorników sądowych w grę może nadto wchodzić odpowiedzialność odszkodowawcza organu egzekucyjnego wynikająca z art. 417 Kodeksu cywilnego.
Tym samym – skoro nowelizacja przepisów nie wchodzi w grę – zasadne byłoby, aby minister sprawiedliwości wydał pismo okólne skierowane do komorników sądowych jako organów egzekucyjnych, z którego wynikałoby, aby nie stosować środków egzekucyjnych w postaci egzekucji z nieruchomości wobec tych nieruchomości, co do których prokuratorzy wydali postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym zgodnie z art. 291 K.p.k. i art. 292 K.p.k., ewentualnie aby zlecając w toku postępowania egzekucyjnego rzeczoznawcom majątkowym sporządzenie dokumentu pt. „Opis i oszacowanie nieruchomości”, dopilnowywać, aby w dokumencie tym znalazło się pouczenie o skutku prawnym dla nabywcy nieruchomości wynikającym z art. 291 K.p.k. i art. 292 K.p.k.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie:
Czy Pan Minister dostrzega konieczność wydania pisma okólnego skierowanego do komorników sądowych, aby nie stosować środków egzekucyjnych w postaci egzekucji z nieruchomości wobec tych nieruchomości, co do których prokuratorzy wydali postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym zgodnie z art. 291 K.p.k. i art. 292 K.p.k., ewentualnie aby zlecając w toku postępowania egzekucyjnego rzeczoznawcom majątkowym sporządzenie opisu i oszacowania nieruchomości, dopilnowywać, by w dokumencie tym znalazło się pouczenie o skutkach prawnych dla nabywcy nieruchomości wynikających z art. 291 K.p.k. i art. 292 K.p.k.?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Habura
Interpelacja nr 14547
do ministra sprawiedliwości
w sprawie prowadzenia przez komornika sądowego egzekucji z nieruchomości przy istniejącym zabezpieczeniu na rzecz prokuratury (art. 291 i art. 292 k.p.k.)
Zgłaszający: Krzysztof Habura
Data wpływu: 09-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w praktyce działania komorników sądowych zdarzają się sytuacje, w których komornik sądowy, realizując tytuł wykonawczy wystawiony przez sąd powszechny, stosuje wobec dłużnika, który jest właścicielem nieruchomości, środek egzekucyjny w postaci egzekucji z nieruchomości, w sytuacji gdy prokuratura na nieruchomości ustanowiła zabezpieczenie w postaci hipoteki przymusowej w określonej kwocie pieniężnej. Zabezpieczenie to ma na celu zagwarantowanie zapłaty w przyszłości – przez właściciela nieruchomości, który jest dodatkowo podejrzanym w sprawie karnej – kary grzywny, którą zasądzi sąd karny. W tym celu prokuratorzy wydają postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym, które w podstawie prawnej zawiera przepis art. 291 K.p.k., który określa rodzaj kary, jaka zostanie orzeczona w przyszłości wobec właściciela nieruchomości, a którą ma zabezpieczać ustanowiona hipoteka, a także przepis art. 292 K.p.k., który wprowadza zakaz zbycia i obciążania nieruchomości.
Tym samym komornik sądowy, realizując egzekucję z nieruchomości, której etapami są zajęcie nieruchomości, jej opis i oszacowanie, przybicie i przysądzenie własności nieruchomości na rzecz jej nabywcy licytacyjnego, docelowo dowiaduje się od nabywcy nieruchomości, że sąd wieczystoksięgowy poinformował go, iż pomimo wpisania go w dziale II księgi wieczystej jako nowego właściciela nieruchomości, nie wykreśli wpisu widniejącego w dziale IV księgi wieczystej o wciąż istniejącym zabezpieczeniu ustanowionym na rzecz prokuratury.
Nabywcy nieruchomości nie chcą się z tym pogodzić, gdyż oznacza to dla nich, że nieruchomość, którą nabyli oni w egzekucji sądowej, wciąż jest zabezpieczona na rzecz prokuratury tytułem kary, która zostanie wymierzona wobec poprzedniego właściciela podejrzanego (oskarżonego) w sprawie karnej, a co więcej, prokuratura może z tej nieruchomości prowadzić egzekucję wobec nowego właściciela nieruchomości. Niektórzy nabywcy nieruchomości nie mają wiedzy prawnej, że przystępują do licytacji nieruchomości, która pomimo zmiany właściciela pozostanie obciążona. Próbują więc cofnąć skutek przysądzenia własności na ich rzecz i domagają się sądownie zwrotu zapłaconej w licytacji ceny za zakup nieruchomości. Co więcej, nawet jeżeli nabywca licytacyjny zapragnie zbyć nieruchomość kolejnej osobie trzeciej, obciążenie w postaci zabezpieczenia wciąż będzie istniało na rzecz prokuratury i nie wygaśnie ono na skutek kolejnego przeniesienia własności czy też podziału nieruchomości.
Na tę zależność i nieporozumienia zwrócił uwagę rzecznik praw obywatelskich, który w piśmie z dnia 11.07.2024 r., znak: II.510.666.2024.JS, skierowanym do ministra sprawiedliwości zaproponował nowelizację przepisów Kodeksu postępowania karnego w zakresie art. 294 K.p.k. poprzez dodanie nowego §3 w brzmieniu: „§3. Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasa zabezpieczenie, o którym mowa w art. 292.”.
Minister sprawiedliwości w odpowiedzi z dnia 14.11.2024 r., znak: DPK-I.053.1.2024, przeciwstawił się takiej zmianie przepisów, uznając, że interes Skarbu Państwa i konieczność uzyskania zaspokojenia w sprawie karnej od osoby, która dopuściła się przestępstwa, jest najważniejszy. Jednocześnie minister sprawiedliwości zasugerował, aby organy egzekucyjne informowały potencjalnych nabywców o skutkach prawnych wynikających z zabezpieczeń ustanowionych przez prokuratorów na gruncie art. 291 K.p.k. i art. 292 K.p.k., a być może informacje takie zamieszczali w dokumencie pt. „Opis i oszacowanie nieruchomości”, tak aby osoby te odstępowały od nabycia zabezpieczonych nieruchomości albo przystępowały do ich nabycia, mając świadomość skutków wynikających z postanowień o zabezpieczeniu majątkowym.
W przypadku komorników sądowych w grę może nadto wchodzić odpowiedzialność odszkodowawcza organu egzekucyjnego wynikająca z art. 417 Kodeksu cywilnego.
Tym samym – skoro nowelizacja przepisów nie wchodzi w grę – zasadne byłoby, aby minister sprawiedliwości wydał pismo okólne skierowane do komorników sądowych jako organów egzekucyjnych, z którego wynikałoby, aby nie stosować środków egzekucyjnych w postaci egzekucji z nieruchomości wobec tych nieruchomości, co do których prokuratorzy wydali postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym zgodnie z art. 291 K.p.k. i art. 292 K.p.k., ewentualnie aby zlecając w toku postępowania egzekucyjnego rzeczoznawcom majątkowym sporządzenie dokumentu pt. „Opis i oszacowanie nieruchomości”, dopilnowywać, aby w dokumencie tym znalazło się pouczenie o skutku prawnym dla nabywcy nieruchomości wynikającym z art. 291 K.p.k. i art. 292 K.p.k.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie:
Czy Pan Minister dostrzega konieczność wydania pisma okólnego skierowanego do komorników sądowych, aby nie stosować środków egzekucyjnych w postaci egzekucji z nieruchomości wobec tych nieruchomości, co do których prokuratorzy wydali postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym zgodnie z art. 291 K.p.k. i art. 292 K.p.k., ewentualnie aby zlecając w toku postępowania egzekucyjnego rzeczoznawcom majątkowym sporządzenie opisu i oszacowania nieruchomości, dopilnowywać, by w dokumencie tym znalazło się pouczenie o skutkach prawnych dla nabywcy nieruchomości wynikających z art. 291 K.p.k. i art. 292 K.p.k.?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Habura
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5168 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.22.2026
Warszawa, 23 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 14547 Pana Posła Krzysztofa Habury
w sprawie prowadzenia przez komornika sądowego egzekucji z nieruchomości
przy istniejącym zabezpieczeniu na rzecz prokuratury (art. 291 i art. 292 k.p.k.).
Komornik sądowy, prowadząc postępowanie egzekucyjne, jest związany treścią tytułu
wykonawczego oraz wnioskami wierzyciela, które – zgodnie z obowiązującymi przepisami
– jest zobowiązany realizować. Wszczęcie oraz prowadzenie egzekucji z nieruchomości
wymaga złożenia przez wierzyciela stosownego wniosku, o którym mowa w art. 799
ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz.
1568), dalej jako k.p.c. W przypadku jego złożenia komornik sądowy ma obowiązek
podjęcia czynności egzekucyjnych.
Przesłanki zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały w sposób
wyczerpujący i ścisły określone w przepisach k.p.c. Żaden z przepisów tej ustawy nie
przewiduje możliwości zawieszenia bądź umorzenia egzekucji z nieruchomości wyłącznie
z tego powodu, że została ona objęta zabezpieczeniem majątkowym ustanowionym przez
-- 1 of 3 --
2
prokuratora na podstawie art. 291 i 292 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks
postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46) dalej jako k.p.k. Wprowadzenie takiego
rozwiązania wymagałoby zmiany przepisów prawa powszechnie obowiązującego i może
nastąpić wyłącznie w drodze ustawowej. W konsekwencji, wydanie postulowanego przez
Pana Posła pisma okólnego w aktualnym stanie prawnym byłoby pozbawione podstaw
prawnych, a tym samym niedopuszczalne.
Odnośnie do pytania o możliwość ewentualnego zalecenia umieszczania w opisie
i oszacowaniu nieruchomości pouczeń o skutkach prawnych zabezpieczenia
prokuratorskiego dla nabywcy zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 942 k.p.c. opisu
i oszacowania nieruchomości dokonuje komornik sądowy. Czynność ta jest poprzedzona
sporządzeniem przez biegłego sądowego operatu szacunkowego, którego celem jest
określenie wartości nieruchomości. Sporządzenie protokołu opisu i oszacowania stanowi
jednak czynność egzekucyjną należącą wyłącznie do kompetencji organu egzekucyjnego,
tj. komornika sądowego.
Zakres informacji, jakie powinien zawierać protokół opisu i oszacowania, został
precyzyjnie określony w art. 950 § 1 k.p.c. Zgodnie z pkt 3 tego przepisu komornik
wymienia w protokole stwierdzone prawa i obciążenia nieruchomości. Oznacza to,
że obowiązek ustalenia i ujawnienia informacji o istniejącym zabezpieczeniu
prokuratorskim ustanowionym na podstawie art. 291 k.p.k. i 292 k.p.k. już obecnie wynika
z obowiązujących przepisów prawa i spoczywa bezpośrednio na komorniku sądowym.
Ponadto, zgodnie z art. 763¹ k.p.c., to komornik poucza strony oraz uczestników
postępowania niezastępowanych przez profesjonalnych pełnomocników o sposobie
i terminie zaskarżenia czynności egzekucyjnych. Przepis ten jednoznacznie wskazuje,
że obowiązek udzielania pouczeń spoczywa na organie egzekucyjnym, a nie na biegłym
sądowym.
Brak jest zatem podstaw prawnych do zobowiązywania komorników sądowych
do nakładania na biegłych sądowych obowiązku zamieszczania w operacie szacunkowym
-- 2 of 3 --
3
pouczeń o skutkach prawnych wynikających z art. 291 k.p.k. i 292 k.p.k. Wydanie
postulowanego pisma okólnego również w tym zakresie byłoby pozbawione podstaw
prawnych, a tym samym niedopuszczalne.
Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z zasadą praworządności komornicy sądowi
działają wyłącznie na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa. Tylko
przepisy rangi ustawowej mogą nakładać na komornika określone obowiązki i zadania.
Kreowanie takich obowiązków w drodze pisma okólnego pozostawałoby w sprzeczności
z jedną z podstawowych zasad konstytucyjnych.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że problematyka poruszona w interpelacji Pana Posła ma
charakter złożony i wymaga pogłębionej, systemowej analizy prawnej. Dotyczy ona
zarówno przepisów prawa karnego, jak i prawa cywilnego, a ponadto nie była dotychczas
przedmiotem szerokiego i jednoznacznego orzecznictwa Sądu Najwyższego.
W postanowieniu z dnia 7 maja 2009 r.1 Sąd Najwyższy uznał, że do zakazu zbywania
i obciążania nieruchomości nie ma zastosowania art. 1000 § 1 k.p.c., gdyż taki zakaz
nie stanowi praw ani roszczeń osobistych w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca
1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ani praw, o których mowa w art. 1001 § 1 k.p.c.
W konsekwencji, po sprzedaży egzekucyjnej zakaz ten nadal obciąża nieruchomość.
Na zakończenie uprzejmie informuję, że z uwagi na wagę problemu przedstawionego
w interpelacji Pana Posła, zagadnienie to będzie przedmiotem dalszych analiz
prowadzonych w odpowiednich komórkach organizacyjnych Ministerstwa
Sprawiedliwości.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
1 postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt IV CSK 567/08
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.22.2026
Warszawa, 23 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 14547 Pana Posła Krzysztofa Habury
w sprawie prowadzenia przez komornika sądowego egzekucji z nieruchomości
przy istniejącym zabezpieczeniu na rzecz prokuratury (art. 291 i art. 292 k.p.k.).
Komornik sądowy, prowadząc postępowanie egzekucyjne, jest związany treścią tytułu
wykonawczego oraz wnioskami wierzyciela, które – zgodnie z obowiązującymi przepisami
– jest zobowiązany realizować. Wszczęcie oraz prowadzenie egzekucji z nieruchomości
wymaga złożenia przez wierzyciela stosownego wniosku, o którym mowa w art. 799
ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz.
1568), dalej jako k.p.c. W przypadku jego złożenia komornik sądowy ma obowiązek
podjęcia czynności egzekucyjnych.
Przesłanki zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały w sposób
wyczerpujący i ścisły określone w przepisach k.p.c. Żaden z przepisów tej ustawy nie
przewiduje możliwości zawieszenia bądź umorzenia egzekucji z nieruchomości wyłącznie
z tego powodu, że została ona objęta zabezpieczeniem majątkowym ustanowionym przez
-- 1 of 3 --
2
prokuratora na podstawie art. 291 i 292 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks
postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46) dalej jako k.p.k. Wprowadzenie takiego
rozwiązania wymagałoby zmiany przepisów prawa powszechnie obowiązującego i może
nastąpić wyłącznie w drodze ustawowej. W konsekwencji, wydanie postulowanego przez
Pana Posła pisma okólnego w aktualnym stanie prawnym byłoby pozbawione podstaw
prawnych, a tym samym niedopuszczalne.
Odnośnie do pytania o możliwość ewentualnego zalecenia umieszczania w opisie
i oszacowaniu nieruchomości pouczeń o skutkach prawnych zabezpieczenia
prokuratorskiego dla nabywcy zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 942 k.p.c. opisu
i oszacowania nieruchomości dokonuje komornik sądowy. Czynność ta jest poprzedzona
sporządzeniem przez biegłego sądowego operatu szacunkowego, którego celem jest
określenie wartości nieruchomości. Sporządzenie protokołu opisu i oszacowania stanowi
jednak czynność egzekucyjną należącą wyłącznie do kompetencji organu egzekucyjnego,
tj. komornika sądowego.
Zakres informacji, jakie powinien zawierać protokół opisu i oszacowania, został
precyzyjnie określony w art. 950 § 1 k.p.c. Zgodnie z pkt 3 tego przepisu komornik
wymienia w protokole stwierdzone prawa i obciążenia nieruchomości. Oznacza to,
że obowiązek ustalenia i ujawnienia informacji o istniejącym zabezpieczeniu
prokuratorskim ustanowionym na podstawie art. 291 k.p.k. i 292 k.p.k. już obecnie wynika
z obowiązujących przepisów prawa i spoczywa bezpośrednio na komorniku sądowym.
Ponadto, zgodnie z art. 763¹ k.p.c., to komornik poucza strony oraz uczestników
postępowania niezastępowanych przez profesjonalnych pełnomocników o sposobie
i terminie zaskarżenia czynności egzekucyjnych. Przepis ten jednoznacznie wskazuje,
że obowiązek udzielania pouczeń spoczywa na organie egzekucyjnym, a nie na biegłym
sądowym.
Brak jest zatem podstaw prawnych do zobowiązywania komorników sądowych
do nakładania na biegłych sądowych obowiązku zamieszczania w operacie szacunkowym
-- 2 of 3 --
3
pouczeń o skutkach prawnych wynikających z art. 291 k.p.k. i 292 k.p.k. Wydanie
postulowanego pisma okólnego również w tym zakresie byłoby pozbawione podstaw
prawnych, a tym samym niedopuszczalne.
Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z zasadą praworządności komornicy sądowi
działają wyłącznie na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa. Tylko
przepisy rangi ustawowej mogą nakładać na komornika określone obowiązki i zadania.
Kreowanie takich obowiązków w drodze pisma okólnego pozostawałoby w sprzeczności
z jedną z podstawowych zasad konstytucyjnych.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że problematyka poruszona w interpelacji Pana Posła ma
charakter złożony i wymaga pogłębionej, systemowej analizy prawnej. Dotyczy ona
zarówno przepisów prawa karnego, jak i prawa cywilnego, a ponadto nie była dotychczas
przedmiotem szerokiego i jednoznacznego orzecznictwa Sądu Najwyższego.
W postanowieniu z dnia 7 maja 2009 r.1 Sąd Najwyższy uznał, że do zakazu zbywania
i obciążania nieruchomości nie ma zastosowania art. 1000 § 1 k.p.c., gdyż taki zakaz
nie stanowi praw ani roszczeń osobistych w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca
1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ani praw, o których mowa w art. 1001 § 1 k.p.c.
W konsekwencji, po sprzedaży egzekucyjnej zakaz ten nadal obciąża nieruchomość.
Na zakończenie uprzejmie informuję, że z uwagi na wagę problemu przedstawionego
w interpelacji Pana Posła, zagadnienie to będzie przedmiotem dalszych analiz
prowadzonych w odpowiednich komórkach organizacyjnych Ministerstwa
Sprawiedliwości.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
1 postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt IV CSK 567/08
-- 3 of 3 --