Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DIŚ-I.0500.1.2026.RC
4179210.16896166.13789461
Warszawa, 01-02-2026
Dotyczy: Odpowiedź na interpelację Posła Piotra Górnikiewicza (znak K10INT14540)
Temat: w sprawie substancji PFAS stanowiących problem środowiskowy i zdrowotny
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Posła Piotra Górnikiewicza w sprawie substancji PFAS
stanowiących problem środowiskowy i zdrowotny (znak K10INT14540), przedstawiam
informację przygotowaną według właściwości przez resort klimatu i środowiska (pytania nr
1, 3, 4), a także inne ministerstwa, do których zwróciłam się z prośbą o wkład do odpowiedzi
zgodnie z kompetencjami: Ministerstwo Infrastruktury (MI) (pytania nr 2 i 5), Ministerstwo
Zdrowia (MZ) (pytania nr 2 i 6), Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW) (pytanie nr
4) i Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) (pytanie nr 6).
Pytanie 1. Czy Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) prowadzi systematyczny,
ogólnokrajowy monitoring obecności substancji z grupy PFAS w wodach powierzchniowych,
podziemnych oraz glebach? Jeśli tak, jakie są wyniki tych badań w ostatnich dwóch latach?
[MKiŚ] Główny Inspektorat Ochrony Środowiska wykonuje badania w celu określenia stanu
jednolitych części wód powierzchniowych (jcwp) i podziemnych (jcwpd). Jednym z jego
elementów jest określenie stanu chemicznego wód. Polega on na klasyfikacji szeregu
wskaźników określonych w odpowiednich rozporządzeniach ministra do spraw gospodarki
wodnej1. Zgodnie z nimi, stan jcwp wód podziemnych nie obejmuje związków chemicznych
z grupy PFAS, natomiast w ocenie stanu chemicznego jednolitych części wód
powierzchniowych, spośród tej grupy substancji badany jest kwas
perfluorooktanosulfonowy i jego pochodne (PFOS). Lista wskaźników stanu chemicznego
jcwp wynika z przepisów unijnych2. Obecność PFOS w wodach powierzchniowych badana
jest w dwóch matrycach:
 w wodzie, jako stężenie wyrażone w μg/l,
 w tkankach ryb, jako stężenie wyrażone w μg/kg.
1 dla wód podziemnych: Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia
11 października 2019 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu jednolitych części wód podziemnych (Dz. U.
z 2019 poz. 2148); dla wód powierzchniowych: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2021 r.
w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego oraz sposobu klasyfikacji stanu
jednolitych części wód powierzchniowych, a także środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz. U.
z 2021 r. poz. 1475).
2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/105/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środowiskowych
norm jakości w dziedzinie polityki wodnej, zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy Rady 82/176/EWG,
83/513/EWG, 84/156/EWG, 84/491/EWG i 86/280/EWG oraz zmieniającej dyrektywę 2000/60/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 348 z 24.12.2008, str. 84 oraz Dz. Urz. UE L 226 z 24.08.2013,
str. 1)

-- 1 of 13 --

2
Wyniki badań przeprowadzonych w ubiegłym roku podlegają jeszcze analizie. Klasyfikacja
wskaźników, zgodnie z rozporządzeniem będzie wykonana przez GIOŚ do 30 czerwca 2026
roku. Wyniki klasyfikacji przeprowadzonej na podstawie badań wykonanych w roku 2024
są dostępne na stronie internetowej GIOŚ https://wody.gios.gov.pl/pjwp/ w zakładce
System monitoringu i klasyfikacji wód. W roku 2024 przebadano stężenie PFOS w wodzie
w sześciu jeziorach (Tabela 1) i 14 jcwp rzecznych (Tabela 2). Przekroczenia dopuszczalnej
normy stężenia PFOS w wodzie stwierdzono w czterech jcwp rzecznych. We wszystkich
przebadanych jeziorach wskaźnik ten otrzymał klasę 1 wskazującą na dobry stan chemiczny.
Tabela 1. Wynik klasyfikacji PFOS w wodzie jezior, badanych w roku 2024
L.p. Kod jcwp Nazwa jeziora Województwo Klasa PFOS
w wodzie
1 PLLW20439 Świekatowskie kujawsko-pomorskie 1
2 PLLW10084 Mąkolno wielkopolskie 1
3 PLLW10672 Sarcze wielkopolskie 1
4 PLLW11044 Glinno zachodniopomorskie 1
5 PLLW10520 Wierzchowo zachodniopomorskie 1
6 PLLW10034 Wojnowskie Wsch. lubuskie 1
Tabela 2. Wynik klasyfikacji PFOS w wodzie jcwp rzecznych, badanych w roku 2024
L.p. Kod jcwp Nazwa jcwp Województwo Klasa PFOS
w wodzie
1 PLRW600009133689 Kasina dolnośląskie 2
2 PLRW600003174139 Nysa Łużycka od granicy do
Mandau dolnośląskie 2
3 PLRW600011174573 Nysa Łużycka od żareckiego
Potoku do żółtej Wody lubuskie 1
4 PLRW200010254649 Moszczanka Właściwa łódzkie 2
5 PLRW200010272439 Słudwia do Przysowej łódzkie 2
6 PLRW200004214831
Biała od Mostyszy do
Binczarówki z Mostyszą i
Binczarówką
małopolskie 1
7 PLRW20000821419937 Dunajec od zb. Czorsztyn do
Obidzkiego Potoku małopolskie 1
8 PLRW200004214325 Kamienica do Homerki małopolskie 1
9 PLRW20001125873 Jeziorka od Kraski do Rowu
Jeziorki mazowieckie 1
10 PLRW2000102996 Drybok pomorskie 1
11 PLRW700010584752 Dopływ z Worgielit warmińsko-mazurskie 1
12 PLRW60001144853 Radew od Chocieli do końca
zb. Hajka zachodniopomorskie 1
13 PLRW6000104286 Wkra zachodniopomorskie 1
14 PLRW60001044894 Żelazna zachodniopomorskie 1
Badaniem stężenia PFOS w tkankach ryb objęto w 2024 roku: 130 jezior, 230 jcwp
rzecznych, jedną jcwp wód przybrzeżnych oraz 2 jcwp wód przejściowych. Przekroczenia
dopuszczalnej normy wskazujące na stan chemiczny poniżej dobrego stwierdzono w dwóch
jeziorach (Tabela 3) i 10 jcwp rzecznych (Tabela 4).

-- 2 of 13 --

3
Tabela 3. Jeziora, w których w roku 2024 stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej normy dla
stężenia PFOS w tkankach ryb
L.p. Kod jcwp Nazwa jeziora Województwo
1 PLLW30449 Klebarskie warmińsko-mazurskie
2 PLLW10378 Głębokie lubuskie
Tabela 4. Jcwp rzeczne, w których w roku 2024 stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej normy
dla stężenia PFOS w tkankach ryb
L.p. Kod jcwp Nazwa jcwp Województwo
1 PLRW20001025954 Kanał Główny "A" mazowieckie
2 PLRW2000112569 Świder od Świdra Wschodniego do ujścia mazowieckie
3 PLRW20001025929 Wilanówka mazowieckie
4 PLRW8000106249 Kołodzieżanka podlaskie
5 PLRW2000172647949 Rybnica podlaskie
6 PLRW20000621789 Czarna od zb. Chańcza do ujścia świętokrzyskie
7 PLRW2000122399 Wisła od Sanny do Wieprza lubelskie
8 PLRW2000122319 Wisła od Wisłoki do Sanny lubelskie
9 PLRW200010272137 Bzura do Starówki łódzkie
10 PLRW600011134999 Bystrzyca od zb. Mietków do ujścia dolnośląskie
Monitoring jakości wód, prowadzony w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska
(dalej: „PMŚ”), planowany jest zgodnie z harmonogramem aktualizacji sześcioletnich Planów
Gospodarowania Wodami (dalej: „PGW”). Celem monitoringu wód jest dostarczenie
uśrednionej oceny stanu, reprezentatywnej przestrzennie dla całej jednolitej części wód
powierzchniowych oraz reprezentatywnej czasowo dla okresu obowiązywania PGW. Plan
badań poszczególnych jednolitych części wód rozłożony jest na okres 6 lat. Oznacza to, że
we wnioskowanym dwuletnim okresie nie były badane wszystkie jcwp objęte PMŚ. Z tego
powodu informację bardziej miarodajną dają wyniki badań substancji z grupy PFAS
przeprowadzonych w ciągu ostatnich 6 lat. Aktualna ocena stanu jcwp obejmuje badania
wykonane w latach 2019-2024. Wyniki tej oceny są dostępne na stronie
https://wody.gios.gov.pl/pjwp/publication/568. W tym okresie przebadano stężenie PFOS
w wodzie w 18 jeziorach i 49 jcwp rzecznych. Przekroczenie dopuszczalnej normy
stwierdzono w 4 jcwp rzecznych. Przekroczenia te stwierdzono na podstawie badań
wykonanych w roku 2024 (Tabela 2).
Badaniem stężenia PFOS w tkankach ryb w latach 2019-2024 objęto cztery jcwp wód
przybrzeżnych, 6 jcwp wód przejściowych, 588 jezior oraz 1314 jcwp rzecznych.
Przekroczenia dopuszczalnej normy wskazujące na stan chemiczny poniżej dobrego
stwierdzono w 17 jeziorach (Tabela 5) i 61 jcwp rzecznych (Tabela 6).

-- 3 of 13 --

4
Tabela 5. Jeziora, w których w latach 2019-2024 stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej
normy dla stężenia PFOS w tkankach ryb
L.p. Kod jcwp Nazwa Jeziora Województwo
1 PLLW20588 Płowęż kujawsko-pomorskie
2 PLLW10380 Buszno lubuskie
3 PLLW10378 Głębokie lubuskie
4 PLLW10034 Wojnowskie Wsch. lubuskie
5 PLLW20353 Parszczenica pomorskie
6 PLLW20727 Patulskie pomorskie
7 PLLW20151 Hartowieckie warmińsko-mazurskie
8 PLLW30449 Klebarskie warmińsko-mazurskie
9 PLLW30066 Łaźno warmińsko-mazurskie
10 PLLW10090 Pątnowskie wielkopolskie
11 PLLW10672 Sarcze wielkopolskie
12 PLLW10276 Wielkie wielkopolskie
13 PLLW20853 Dłusko zachodniopomorskie
14 PLLW11044 Glinno zachodniopomorskie
15 PLLW20794 Ostrowo zachodniopomorskie
16 PLLW20865 Resko Przymorskie zachodniopomorskie
17 PLLW10520 Wierzchowo zachodniopomorskie
Tabela 6. Jcwp rzeczne, w których latach 2019-2024 stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej
normy dla stężenia PFOS w tkankach ryb.
L.p. Kod jcwp Nazwa jcwp Województwo
1 PLRW600011134999 Bystrzyca od zb. Mietków do ujścia dolnośląskie
2 PLRW60001013972 Kanał Dąbie (Strużnik) dolnośląskie
3 PLRW600010143149 Kanał Godnowski dolnośląskie
4 PLRW600009133689 Kasina dolnośląskie
5 PLRW60000517431 Nysa Łużycka od Miedzianki do
Pliessnitz dolnośląskie
6 PLRW60000916692 Polanka dolnośląskie
7 PLRW2000162756319 Skrwa od Dopływu spod Przywitowa
do Chroponianki kujawsko-pomorskie
8 PLRW2000122399 Wisła od Sanny do Wieprza lubelskie
9 PLRW2000122319 Wisła od Wisłoki do Sanny lubelskie
10 PLRW600019187895299 Jeziorna lubuskie
11 PLRW600011174573 Nysa Łużycka od żareckiego Potoku
do żółtej Wody lubuskie
12 PLRW200006254349 Biestrzykówka łódzkie
13 PLRW200010272137 Bzura do Starówki łódzkie
14 PLRW200010272369 Igla łódzkie
15 PLRW600009182889 Końska łódzkie

-- 4 of 13 --

5
L.p. Kod jcwp Nazwa jcwp Województwo
16 PLRW200010254649 Moszczanka Właściwa łódzkie
17 PLRW200010272439 Słudwia do Przysowej łódzkie
18 PLRW200004214831 Biała od Mostyszy do Binczarówki z
Mostyszą i Binczarówką małopolskie
19 PLRW20000421415999 Dunajec od Białego Dunajca do zb.
Czorsztyn małopolskie
20 PLRW2000092139439 Gróbka do Wyrwy małopolskie
21 PLRW200004214325 Kamienica do Homerki małopolskie
22 PLRW2000102139949 Kanał Jadownicki małopolskie
23 PLRW2000072138749 Krzyworzeka małopolskie
24 PLRW2000042134839 Wieprzówka do Targaniczanki małopolskie
25 PLRW20001125873 Jeziorka od Kraski do Rowu Jeziorki mazowieckie
26 PLRW20001025954 Kanał Główny "A" mazowieckie
27 PLRW200010268431 Mławka do Krupionki mazowieckie
28 PLRW2000112569 Świder od Świdra Wschodniego do
ujścia mazowieckie
29 PLRW20001025929 Wilanówka mazowieckie
30 PLRW60001012869 Pradelna opolskie
31 PLRW600010125926 Przedpolna opolskie
32 PLRW200007218499 Jasiołka od Panny do ujścia podkarpackie
33 PLRW8000106249 Kołodzieżanka podlaskie
34 PLRW2000172647949 Rybnica podlaskie
35 PLRW2000102996 Drybok pomorskie
36 PLRW6000104628 Ślizień pomorskie
37 PLRW60000911389 Bełk śląskie
38 PLRW20000421149 Biała śląskie
39 PLRW200003212889 Bobrek śląskie
40 PLRW20000621269 Brynica od zb. Kozłowa Góra do ujścia śląskie
41 PLRW200003212829 Centuria śląskie
42 PLRW60001511549 Łęgoń śląskie
43 PLRW6000091152689 Rozumicki Potok śląskie
44 PLRW200006212529 Trzebyczka śląskie
45 PLRW200006211151 Wisła od Dobki do Bładnicy wraz z
Bładnicą śląskie
46 PLRW2000042111353 Wisła od źródeł do Dobki wraz z
Dobką śląskie
47 PLRW6000231165739 Zb. Dzierżno Duże śląskie
48 PLRW200023211179 Zb. Goczałkowice śląskie
49 PLRW200023212639 Zb. Kozłowa Góra śląskie
50 PLRW60002311687 Zb. Pławniowice śląskie
51 PLRW20000621789 Czarna od zb. Chańcza do ujścia świętokrzyskie
52 PLRW2000105684 Dopływ spod Dębowca warmińsko-mazurskie
53 PLRW7000095844874 Dopływ z Marcinkowa warmińsko-mazurskie

-- 5 of 13 --

6
L.p. Kod jcwp Nazwa jcwp Województwo
54 PLRW700010584752 Dopływ z Worgielit warmińsko-mazurskie
55 PLRW200015296532 Młynówka warmińsko-mazurskie
56 PLRW200009554 Stradanka warmińsko-mazurskie
57 PLRW6000091974327279 Bielica zachodniopomorskie
58 PLRW60001144853 Radew od Chocieli do końca zb. Hajka zachodniopomorskie
59 PLRW600009197432569 Sicina zachodniopomorskie
60 PLRW6000104286 Wkra zachodniopomorskie
61 PLRW60001044894 Żelazna zachodniopomorskie
Zakres badań substancji z grupy PFAS w wodach zostanie znacznie rozszerzony
od przyszłego cyklu gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, obejmującego lata
2028-2033. Nastąpi to w związku z wdrożeniem dyrektywy Parlamentu Europejskiego
i Rady zmieniającej dyrektywę 2000/60/WE ustanawiającą ramy wspólnotowego działania
w dziedzinie polityki wodnej, dyrektywę 2006/118/WE w sprawie ochrony wód
podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu oraz dyrektywę
2008/105/WE w sprawie środowiskowych norm jakości w dziedzinie polityki wodnej.
Projekt tej dyrektywy (2022/0344 (COD)) znajduje się na bardzo zaawansowanym etapie
prac legislacyjnych i wejdzie w życie prawdopodobnie w marcu lub kwietniu 2026 roku.
Zakres badań zostanie poszerzony zgodnie z ww. dyrektywą.
Ponadto Główny Inspektorat Ochrony Środowiska w ramach PMŚ prowadzi monitoring
jakości gleby i ziemi, którego celem jest pozyskanie informacji o stanie gleb i ich ocena.
W ramach prowadzonego w 5-letnich odstępach czasu Monitoringu chemizmu gleb ornych
Polski oznaczanych jest kilkadziesiąt parametrów fizyko-chemicznych. Wśród badanych
parametrów znajdują się metale ciężkie oraz wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne
(WWA). Sposób prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi określa
rozporządzenie Ministra i Klimatu Środowiska zmieniające rozporządzenie w sprawie
sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi3.
Obecny program pomiarowy nie obejmuje badań substancji z grupy PFAS, natomiast
w związku z wejściem w życie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2360
z dnia 12 listopada 2025 r. w sprawie monitorowania i odporności gleby (prawo
o monitorowaniu gleb), zakres badań gleb zostanie poszerzony o substancje
zanieczyszczające glebę, które mogą stwarzać ryzyko dla zdrowia ludzi i dla środowiska,
w tym pestycydy, ich metabolity, substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS) oraz inne nowo
występujące zanieczyszczenia gleby.
Zgodnie z Dyrektywą objęte badaniami substancje zanieczyszczające glebę, wybrane
zostaną na podstawie ich potencjału w zakresie powodowania znaczącego ryzyka
dla zdrowia gleby i odporności gleby, dla zdrowa ludzi lub dla środowiska oraz na podstawie
ich toksyczności i stopnia narażenia na nie w całej Unii Europejskiej.
Zadaniem każdego państwa członkowskiego będzie monitorowanie i ocena stanu zdrowia
gleb na swoim terytorium. W tym celu zostanie wprowadzony ujednolicony system
monitorowania i oceny zdrowia gleb, który zapewni porównywalność danych między
3 rozporządzenie Ministra i Klimatu Środowiska z dnia 31 października 2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 1657)
zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi (Dz.U.
z 2016 r. poz.1395)

-- 6 of 13 --

7
państwami członkowskimi. Wpłynie to pozytywnie na jakość i formę zbieranych danych,
a także na poprawę dostępu społeczeństwa do danych dotyczących stanu i zdrowia gleb.
Obecnie nie jest możliwe określenie szczegółowych zasad i ram monitorowania i oceny
zdrowia gleby, ponieważ transpozycja Dyrektywy do przepisów krajowych znajduje się
na wczesnym etapie. Zasady te zostaną wypracowane przez Ministra Klimatu i Środowiska
we współpracy między innymi z Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska. Pierwszy cykl
pomiarowy zgodnie z ustanowionymi nowymi ramami monitorowania ma zostać
przeprowadzony do dnia 17 grudnia 2030 r., a ocena zdrowia gleby do dnia 17 grudnia 2031
roku.
Pytanie 2. Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo w celu implementacji norm jakości
wody pitnej w zakresie PFAS (limit 0,1 μg/l dla sumy PFAS) wynikających z unijnych dyrektyw?
Czy polskie stacje uzdatniania wody są przygotowane technologicznie do usuwania tych
zanieczyszczeń?
[MI] Ministerstwo Infrastruktury jako resort wiodący, we współpracy z Ministerstwem
Zdrowia procedowało ustawę z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy o zbiorowym
zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw.
W ustawie tej zawarto upoważnienie dla Ministra Zdrowia, który w porozumieniu
z Ministrem Obrony Narodowej, określi, w drodze rozporządzenia, minimalne wymagania
dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, w tym wymagania
chemiczne. Wejście w życie tego rozporządzenia implementowałoby do przepisów prawa
krajowego wymagania załącznika I część B Parametry chemiczne dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie jakości wody
przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. UE L 435 z 23.12.2020, str. 1), w tym również
w zakresie PFAS. Jednakże Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odmówił podpisania tej
ustawy, tym samym nie weszły w życie jej przepisy i podstawa prawna do wydania tego
rozporządzenia przez Ministra Zdrowia.
Ministerstwo Infrastruktury nie posiada informacji dotyczących przygotowania
technologicznego w polskich stacjach uzdatniania wody do usuwania PFAS. Mając na
uwadze obowiązki wynikające z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2020/2184 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do
spożycia przez ludzi, w Ministerstwie Infrastruktury został opracowany Program
inwestycyjny w zakresie poprawy jakości i ograniczenia strat wody przeznaczonej do
spożycia przez ludzi, w którym oszacowano również potrzeby inwestycyjne w zakresie
procesów technologicznych na stacji uzdatniania wody. Potrzeby te zgłaszały gminy, jak
i przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne z obszaru całej Polski. Program ten został
opublikowany na stronie Ministerstwa Infrastruktur pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/przyjeto-program-inwestycyjny-w-zakresie-
poprawy-jakosci-i-ograniczenia-strat-wody-przeznaczonej-do-spozycia-przez-ludzi.
[MZ] Ministerstwo Zdrowia jest resortem współpracującym dla implementacji dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2020/2184 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie jakości
wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, gdyż zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7
czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków4,
podległe Ministrowi Zdrowia organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (powołane do
realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego) sprawują nadzór nad jakością wody
przeznaczonej do spożycia przez ludzi na zasadach określonych w przepisach o Państwowej
Inspekcji Sanitarnej. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej prowadzą nadzór nad jakością
4 Dz. U. z 2024 r., poz. 757

-- 7 of 13 --

8
wody przeznaczoną do spożycia przez ludzi5 w punkcie zgodności, tj. nad jakością finalnego
produktu otrzymywanego przez konsumentów.
W zakresie związków PFAS, dyrektywa 2020/2184 nakłada wymóg prowadzenia
ich monitoringu w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi dla parametrów: „PFAS
Ogółem” i „Suma PFAS”, przy czym w przypadku parametru „PFAS Ogółem” wskazano,
że: „Ta wartość parametryczna ma zastosowanie dopiero po opracowaniu wytycznych
technicznych dotyczących monitorowania tego parametru zgodnie z art. 13 ust. 7. Państwa
członkowskie mogą wtedy zadecydować, czy będą stosowały jeden z parametrów – „PFAS
Ogółem” lub „Suma PFAS” – czy obydwa.”. „PFAS Ogółem” nie będzie oznaczany na skutek
informacji zawartej w skierowanym przez Komisję Europejską do Państw Członkowskich
zawiadomieniu pn. „Wytyczne techniczne dotyczące metod analizy do celów monitorowania
substancji per- i polifluoroalkilowych (PFAS) w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi”
z dnia 07.08.2024 r. W ww. zawiadomieniu wytypowano metodę badania dla parametru
"Suma PFAS", która uznana została za najbardziej odpowiednią do monitorowania wody do
spożycia i która pozwala na spełnienie wymagań dyrektywy oraz rzetelność uzyskiwanych
wyników dla związków PFAS. W przypadku oznaczania „PFAS Ogółem”, zgodnie z ww.
zawiadomieniem KE, na chwilę obecną żadna metoda analityczna nie jest w pełni przydatna
do oznaczenia tego parametru, pozwalająca na uzyskanie rzetelnego wyniku jakości wody
dla parametru „PFAS Ogółem”. Według ww. wytycznych cyt. „nie jest jeszcze możliwe
zapewnienie zgodności z wymogami dotyczącymi skuteczności analitycznej określonymi w części
B załącznika III do dyrektywy w odniesieniu do parametru „PFAS Ogółem”.
Zgodnie z projektowanymi przepisami krajowymi mającymi na celu implementację
dyrektywy 2020/2184, badania wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi będą
wykonywać zarówno zarządzający wodociągami oraz organy Państwowej Inspekcji
Sanitarnej. W przypadku przekroczeń wartości parametrycznych związków PFAS
w wodzie do spożycia, właściciele wodociągów będą musieli wprowadzać technologie
uzdatniania wody lub zmieniać źródła zasilania wody celem zapewnienia odbiorcom wody
o wartości parametrycznej ustanowionej dla „Sumy PFAS”.
Odnosząc się do kwestii przygotowania technologicznego stacji uzdatniania wody
do usuwania związków PFAS, Główny Inspektor Sanitarny nie jest organem właściwym
do dokonywania oceny rozwiązań technologicznych stosowanych w przedsiębiorstwach
wodociągowo-kanalizacyjnych. Takie kwestie pozostają w kompetencji podmiotów
prowadzących zbiorowe zaopatrzenie w wodę. Rola organów Państwowej Inspekcji
Sanitarnej skupia się na ocenie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi
w punkcie zgodności, na podstawie wyników badań laboratoryjnych oraz podejmowaniu
działań przewidzianych przepisami prawa w przypadku stwierdzenia niespełnienia
wymagań, w tym wydawania zaleceń i decyzji administracyjnych mających na celu
zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentów.
Pytanie 3. Czy resort dysponuje mapą „punktów zapalnych” (hotspots), czyli terenów
o podwyższonym ryzyku występowania PFAS (np. rejony dawnych zakładów chemicznych, bazy
lotnicze, miejsca składowania odpadów niebezpiecznych)?
[MKiŚ] Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie dysponuje mapą tzw. „punktów zapalnych”
(hotspots) obejmującą obszary podwyższonego ryzyka występowania substancji z grupy
PFAS. Na dziś nie ma obowiązku badania substancji per- i polifluoroalkilowych (PFAS)
5 art. 4 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2024 r. poz. 416);
art. 12 ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
(Dz.U. z 2024 r. poz. 757)

-- 8 of 13 --

9
w glebie. Dostępne informacje dotyczące występowania PFAS w Polsce mają charakter
fragmentaryczny i pochodzą przede wszystkim z badań naukowych oraz w ograniczonym
zakresie z państwowego monitoringu środowiska, koncentrującego się głównie na wodach
powierzchniowych. Dane te potwierdzają obecność wybranych związków PFAS
w środowisku wodnym, jednak nie pozwalają na pełną ocenę skali i rozmieszczenia tych
substancji w innych komponentach środowiska, w szczególności w glebach.
Podstawę do opracowania kompleksowych ocen przestrzennych oraz identyfikacji
potencjalnych obszarów podwyższonego ryzyka występowania PFAS, w tym w odniesieniu
do powierzchni ziemi i środowiska glebowego, stanowią przede wszystkim ramy prawne
i strategiczne Unii Europejskiej oraz zobowiązania międzynarodowe w zakresie ochrony
środowiska i zarządzania substancjami chemicznymi. Dodatkową podstawę stanowią
przepisy dotyczące zarządzania chemikaliami i zanieczyszczeniami trwałymi, w tym
rozporządzenie REACH oraz Konwencja Sztokholmska, które zobowiązują do identyfikacji
źródeł emisji, miejsc historycznego zanieczyszczenia oraz ograniczania wtórnego
oddziaływania substancji trwałych na środowisko, w tym gleby.
W dniu 16 grudnia 2025 r. weszła w życie dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2025/2360 z dnia 12 listopada 2025 r. w sprawie monitorowania i odporności gleby (prawo
o monitorowaniu gleby)6, tzw. dyrektywa SML. Zgodnie z art. 26 Państwa członkowskie
wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne
do wykonania tej dyrektywy do dnia 17 grudnia 2028 r. Dyrektywa SML wskazuje,
że konieczne jest zbieranie danych na temat obecności substancji zanieczyszczających
glebę, które mogą stwarzać ryzyko dla zdrowia ludzi i dla środowiska, w tym między innymi
PFAS oraz innych nowo występujących zanieczyszczeń gleby. Zgodnie z art. 7 ust. 4
dyrektywy SML państwa członkowskie są zobowiązane do określenia wykazu substancji
zanieczyszczających na potrzeby monitoringu gleb. Wykaz obejmie m.in. niektóre, wybrane
substancje PFAS. W dyrektywie SML wskazano również, że substancje PFAS wybiera się
na podstawie ich potencjału w zakresie powodowania znaczącego ryzyka dla zdrowia gleby
i odporności gleby, dla zdrowa ludzi lub dla środowiska oraz na podstawie ich toksyczności
i stopnia narażenia na nie w całej Unii.
Jednocześnie, w zakresie wynikającym z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach7 resort
klimatu i środowiska posiada wiedzę na temat lokalizacji składowisk odpadów, w tym
składowisk odpadów niebezpiecznych oraz obiektów wyposażonych w wydzielone kwatery
do składowania odpadów niebezpiecznych.
Legalnie funkcjonujące składowiska odpadów – w tym składowiska odpadów
niebezpiecznych – podlegają rozbudowanemu reżimowi prawnemu, obejmującemu
zarówno etap planowania inwestycji, jak i jej budowę oraz eksploatację. Procedura ta
została szczegółowo uregulowana w ustawie o odpadach oraz w rozporządzeniu Ministra
Środowiska w sprawie składowisk odpadów8, a także w przepisach dotyczących planowania
i zagospodarowania przestrzennego.
Każde przedsięwzięcie polegające na budowie składowiska odpadów niebezpiecznych
wymaga przeprowadzenia obligatoryjnej oceny oddziaływania na środowisko zgodnie
z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie,
udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko9.
W ramach tej procedury analizowane są m.in. warunki hydrologiczne i geologiczne terenu
planowanej inwestycji oraz potencjalne ryzyka środowiskowe.
6 Dz. Urz. UE L 2025/2360 z 26 listopada 2025 r.
7 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587.
8 Dz.U. z 2022 r. poz. 1902.
9 Dz.U. z 2024 r. poz. 1112.

-- 9 of 13 --

10
Dodatkowo, inwestycje tego typu mogą być realizowane jedynie w zgodzie z ustaleniami
miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku ich braku – po
uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy. Brak zgodności z przepisami prawa miejscowego
lub niespełnienie wymogów wynikających z przepisów ochrony środowiska skutkuje
odmową wydania odpowiednich decyzji administracyjnych. Po zakończeniu procesu
inwestycyjnego, prowadzenie składowiska odpadów niebezpiecznych wymaga uzyskania
zezwolenia w formie pozwolenia zintegrowanego.
W efekcie, legalnie funkcjonujące składowiska odpadów niebezpiecznych są obiektami
zaprojektowanymi, zlokalizowanymi i eksploatowanymi w sposób ograniczający ryzyko
oddziaływania substancji niebezpiecznych, w tym ewentualnego przemieszczania się
substancji zawartych w odpadach. Obiekty te podlegają stałemu nadzorowi właściwych
organów w ramach obowiązujących decyzji administracyjnych i przepisów prawa ochrony
środowiska. Z powyższych względów trudno przypisać funkcjonującym zgodnie z prawem
składowiskom odpadów miana obszarów podwyższonego ryzyka w rozumieniu map
„hotspotów”.
Pytanie 4. Czy planowane jest wprowadzenie krajowych norm stężenia PFAS w osadach
ściekowych wykorzystywanych w rolnictwie, aby zapobiec przenikaniu „wiecznych chemikaliów”
do łańcucha pokarmowego?
[MKiŚ] Zgodnie z dyrektywą 2024/3019 z dnia 27 listopada 2024 r. dotyczącą oczyszczania
ścieków komunalnych Komisja Europejska do 2 stycznia 2027 r. przyjmie akty wykonawcze
w celu ustanowienia metodyki pomiaru parametrów „PFAS ogółem” i „suma PFAS”
w ściekach komunalnych. Dyrektywa ta znajduje się we właściwości Ministerstwa
Infrastruktury.
Ponadto dyrektywa 86/278/EWG z dnia 12 czerwca 1986 r. w sprawie ochrony środowiska,
w szczególności gleby, w przypadku wykorzystywania osadów ściekowych w rolnictwie
wskazuje m. in. parametry jakościowe osadów ściekowych. Wśród wymaganych
parametrów nie wymieniono PFAS.
Przepisy krajowe regulują parametry jakościowe komunalnych osadów ściekowych
w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie stosowania
komunalnych osadów ściekowych10. Wśród wymaganych parametrów nie wymieniono PFAS.
W związku z brakiem na poziomie UE dopuszczalnych poziomów PFAS w komunalnych
osadach ściekowych oraz metodyk referencyjnych badania tych substancji, obecnie
nie są planowane zmiany przepisów w tym zakresie.
Pytanie 5. Czy Ministerstwo planuje uruchomienie programu wsparcia finansowego dla
samorządów na modernizację infrastruktury wodociągowej pod kątem eliminacji substancji
PFAS?
[MI] Ministerstwo Infrastruktury nie realizuje programów dofinansowania w tym zakresie,
jak również nie jest dysponentem środków, które mogłyby zostać przeznaczone na
inwestycje w tym obszarze. Syntetyczna informacja na temat możliwości wsparcia
inwestycji w obszarze zaopatrzenia ludności w wodę znajduje się na stronie internetowej
resortu infrastruktury pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/finansowanie-zaopatrzenia-w-wode, natomiast
szczegółowych informacji udzielają jednostki zarządzające instrumentami finansowymi.
10 Dz.U. z 2023 r. poz. 23

-- 10 of 13 --

11
Pytanie 6. Jakie jest stanowisko Polski w sprawie propozycji całkowitego zakazu stosowania
PFAS w Unii Europejskiej w ramach rozporządzenia REACH?
[MRiT] Substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS) to duża klasa tysięcy syntetycznych
substancji chemicznych, które są powszechnie stosowane w społeczeństwie. Jednak coraz
częściej wykrywa się je jako zanieczyszczenia środowiska, a niektóre z nich wiążą się
z negatywnym wpływem na zdrowie ludzi. Wszystkie zawierają wiązania węgiel-fluor, które
należą do najsilniejszych wiązań chemicznych w chemii organicznej. Oznacza to, że są
odporne na degradację zarówno podczas użytkowania, jak i w środowisku. Większość PFAS
jest również łatwo transportowana w środowisku, pokonując duże odległości od źródła ich
uwolnienia. Często obserwuje się zanieczyszczenie wód gruntowych, powierzchniowych
i gleby przez PFAS. Oczyszczanie zanieczyszczonych miejsc jest trudne technicznie
i kosztowne. Jeśli emisje będą się powtarzać, będą one nadal kumulować się w środowisku,
wodzie pitnej i żywności.
Mając jednakże świadomość wpływu projektowanej restrykcji na dalszy rozwój produkcji
w wielu sektorach przemysłowych zarówno w Polsce, jak i UE, a tym samym
bezpośredniego jej wpływu na konkurencyjność polskiej i unijnej gospodarki, Ministerstwo
Rozwoju i Technologii podjęło dyskusję z partnerami przemysłowymi, zarówno krajowymi,
jak zagranicznymi stowarzyszeniami branżowymi, w kontekście negatywnych konsekwencji
zastosowania grupowego podejścia w zakresie PFAS, stosowanych do produkcji wielu
produktów konsumenckich i przemysłowych. Na przestrzeni ostatnich dwóch lat w MRiT
odbyło się kilkanaście spotkań z partnerami przemysłowymi w przedmiotowym zakresie.
Wstępnie oceniono wpływ ww. propozycji ograniczenia na kluczowe segmenty gospodarki
UE: lotnictwo, obrona, motoryzacja, produkcja materiałów mających kontakt z żywnością,
czynników chłodniczych HFC/HFO i dedykowanych im pomp ciepła, produkcja tekstyliów
i odzieży, materiałów budowlanych oraz wyrobów gospodarstwa domowego, elektronika
czy przetwórstwo żywności. Sytuację komplikuje fakt, iż propozycja ograniczenia została
opracowana przy zastosowaniu podejścia grupowego do PFAS. Może to również skutkować
wyłączeniem z rynku szeregu kluczowych w łańcuchach dostaw substancji
o niepotwierdzonych właściwościach toksycznych, dla których dodatkowo brakuje
rozwiązań alternatywnych.
Komisja Europejska rozważa wprowadzenie zakazu stosowania PFAS w zastosowaniach
konsumenckich, takich jak kosmetyki, materiały mające kontakt z żywnością i odzież
wierzchnia. W przypadku braku realnych alternatyw, dalsze stosowanie PFAS może być
dozwolone w zastosowaniach przemysłowych w sektorach krytycznych, takich jak opieka
zdrowotna, obronność czy półprzewodniki. Odstępstwa będą podlegać surowym
warunkom, w tym redukcji emisji na wszystkich etapach cyklu życia w celu
zminimalizowania uwalniania zanieczyszczeń do środowiska oraz będą ograniczone
czasowo do czasu znalezienia odpowiednich substytutów. Komisja Europejska deklaruje, że
będzie wspierać wysiłki przemysłu na rzecz łagodzenia skutków, remediacji i odchodzenia
od PFAS. Jest to element kompleksowej strategii, łączącej regulacje z innymi środkami,
takimi jak ukierunkowane inwestycje w badania i rozwój, wsparcie innowacji oraz
wzmocniona koordynacja między instytucjami UE, państwami członkowskimi i sieciami
ekspertów.
W roku 2023 na forum UE odbyły się konsultacje publiczne. W kolejnym kroku komitety
naukowe Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA) ds. oceny ryzyka (RAC) i ds. analiz
społeczno-ekonomicznych (SEAC) poddały analizie wyniki konsultacji do oceny
zaproponowanego ograniczenia i sformułowania opinii na jego temat.

-- 11 of 13 --

12
Jednocześnie pięć organów krajowych (DE, NL, DK, SE, NO), które przygotowały wniosek
o ograniczenie stosowania szerokiej grupy substancji PFAS w ramach rozporządzenia
REACH, zaktualizowało swoje wstępne sprawozdanie, aby uwzględnić uwagi z konsultacji.
Zaktualizowane sprawozdanie zostanie ocenione przez Komitety i posłuży za podstawę ich
opinii. Na podstawie informacji uzyskanych od Komisji Europejskiej, projekt rozporządzenia
zmieniającego załącznik XVII REACH, implementujący restrykcję w odniesieniu do PFAS,
zostanie umieszczony w dossier Komitetu ds. REACH, ale nie wcześniej niż w pierwszym
kwartale roku 2027.
Dodatkowo w ramach działań Komisji Europejskiej ograniczających stosowanie PFAS
w produktach i zastosowaniach przemysłowych i konsumenckich, na forum Komitetu ds.
REACH ukończono prace nad propozycją ograniczenia PFAS w pianach gaśniczych. W dniu
2 października 2025 r. Komisja Europejska przyjęła Rozporządzenie Komisji (UE)
2025/1988 zmieniające załącznik XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu
Europejskiego i Rady w odniesieniu do substancji perfluoroalkilowych i polifluoroalkilowych
w pianach gaśniczych. Ww. akt wykonawczy REACH ogranicza stosowanie PFAS w pianach
gaśniczych, wprowadzając ogólny zakaz sprzedaży od października 2030 r., limit stężenia
1 miligrama na litr oraz okresy przejściowe do 10 lat dla określonych zastosowań (w tym
takich jak zakłady przemysłowe objęte dyrektywą Seveso III, aby umożliwić wprowadzenie
bezpieczniejszych, bezfluorowych alternatyw). Restrykcja ta ma na celu ograniczenie emisji
PFAS. Dotyczy ono całej grupy PFAS i stanowi krok w kierunku realizacji celu UE, jakim jest
minimalizacja tych substancji chemicznych.
[MZ] Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) opublikowała11 w dniu 20 sierpnia 2025 r.
zaktualizowaną propozycję ograniczenia PFAS, przygotowaną w ramach dokumentacji
załącznika XV do rozporządzenia REACH. Propozycja ta obejmuje zarówno wariant zakazu,
jak i warianty dopuszczające dalsze stosowanie PFAS w ściśle określonych
i kontrolowanych zastosowaniach. Obecnie dokumentacja ta podlega analizie w ramach
procedur naukowych i eksperckich prowadzonych na poziomie UE.
W Polsce organem właściwym odpowiedzialnym za wykonywanie zadań przydzielonych
państwom członkowskim na mocy rozporządzenia REACH oraz odpowiedzialnym
za współpracę z Komisją Europejską (KE) i Europejską Agencją Chemikaliów (ECHA)
w zakresie wdrażania rozporządzenia REACH jest Prezes Biura do spraw Substancji
Chemicznych (BdsSCH). Pracownicy BdsSCH biorą udział w pracach Komitetu do spraw
REACH pełniąc rolę ekspertów wspomagających pracę przedstawiciela Ministerstwa
Rozwoju i Technologii oraz biorą udział w pracach urzędów właściwych do spraw
rozporządzeń REACH i CLP5 (CARACAL), które służą wypracowaniu jednolitego stanowiska
na szczeblu UE, zacieśnieniu współpracy państw członkowskich w zakresie wykonania
przepisów ww. rozporządzeń na poziomie krajowym i planowaniu działań lub kontynuacji
prac nad przyjęciem nowych ograniczeń lub zezwoleń dla substancji chemicznych. Zatem
dokładnymi informacjami w zakresie stanu prac nad ograniczeniem PFAS powinno
dysponować Biuro do spraw Substancji Chemicznych.
Główny Inspektor Sanitarny uczestniczy w pracach forum ECHA. Forum ECHA (Forum
Wymiany Informacji o Egzekwowaniu Przepisów) to grupa ekspercka działająca przy
Europejskiej Agencji Chemikaliów, skupiająca przedstawicieli krajowych organów
nadzorczych odpowiedzialnych za kontrolę stosowania unijnych przepisów chemicznych,
w szczególności REACH i CLP. Forum przedstawiło w dniu 17 grudnia 2025 r. dodatkową
opinię dotyczącą wykonalności i egzekwowalności przedmiotowego ograniczenia PFAS.
11 https://www.gov.pl/web/chemikalia/opublikowano-zaktualizowana-propozycjaograniczeniastosowania-
substancji-per--i-polifluoroalkilowych-pfas

-- 12 of 13 --

13
W opinii tej wskazano, że choć wprowadzenie ograniczenia jest możliwe, jego skuteczne
egzekwowanie może być trudne w praktyce, w szczególności ze względu na złożoność
przepisów oraz kwestie związane z identyfikacją substancji objętych ograniczeniem
i stosowaniem licznych derogacji. Z uwagi na trwający charakter procedury oraz brak
ostatecznego projektu aktu prawnego Komisji Europejskiej Polska w ramach prac Forum
nie zgłosiła uwag w kwestii opinii na temat ograniczenia PFAS. Dalsze działania będą
uzależnione od wyników prac prowadzonych na poziomie Unii Europejskiej.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM

-- 13 of 13 --