Interpelacja nr 14538
Interpelacja w sprawie mechanizmów zabezpieczających matki wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych oraz prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie mechanizmów zabezpieczających matki wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych oraz prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą
Interpelacja nr 14538
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie mechanizmów zabezpieczających matki wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych oraz prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 08-01-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego trafił opis sprawy obrazujący luki w systemie zabezpieczenia społecznego kobiet w ciąży, które wykonują pracę poza klasycznym stosunkiem pracy, tj. na podstawie umów cywilnoprawnych lub w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej.
Opisana historia dotyczy kobiety wykonującej zawód specjalistyczny, która prowadziła działalność gospodarczą nie z własnej preferencji, lecz z uwagi na realia rynku pracy. W trakcie ciąży, z przyczyn zdrowotnych, korzystała ze zwolnienia lekarskiego i pobierała zasiłek chorobowy. W związku z faktycznym zaprzestaniem wykonywania pracy działalność została następnie zawieszona. Poród nastąpił kilka dni po tej czynności. Dopiero po fakcie okazało się, że obowiązujące przepisy uzależniają prawo do zasiłku macierzyńskiego od istnienia tytułu ubezpieczenia w dniu porodu, co w praktyce pozbawiło kobietę świadczenia mimo wcześniejszego regularnego opłacania składek i korzystania z ochrony ubezpieczeniowej w okresie ciąży.
Postępowanie prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych charakteryzowało się długim czasem oczekiwania na decyzje, formalizmem oraz odmowami opartymi na drobnych uchybieniach proceduralnych i terminowych. W efekcie młoda matka, znajdująca się w szczególnie wrażliwej sytuacji życiowej, została pozbawiona podstawowego zabezpieczenia dochodowego oraz zmuszona do rozważenia drogi sądowej lub ubiegania się o minimalne świadczenie socjalne. Tego rodzaju praktyki nie tylko pogłębiają poczucie niepewności i krzywdy, ale również podważają zaufanie obywateli do instytucji państwa i przekonanie o sensie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.
Opisany przypadek pokazuje wyraźnie, że – w przeciwieństwie do kobiet zatrudnionych na podstawie umowy o pracę – kobiety pracujące na podstawie umowy zlecenia lub prowadzące działalność gospodarczą nie są objęte konkretnymi, automatycznymi mechanizmami ochronnymi w okresie ciąży i macierzyństwa. System oparty na sztywnych kryteriach formalnych nie uwzględnia rzeczywistej ciągłości ubezpieczenia ani faktu regularnego finansowania systemu przez ubezpieczone. W konsekwencji prowadzi to do sytuacji, w których ochrona macierzyństwa ma charakter iluzoryczny.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizuje możliwość zmiany przepisów w taki sposób, aby prawo do zasiłku macierzyńskiego dla osób na umowach cywilnoprawnych i prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą było uzależnione od faktycznie opłacanych składek w określonym okresie poprzedzającym poród, na przykład w ciągu ostatnich 12 miesięcy, a nie wyłącznie od formalnego statusu ubezpieczenia w dniu porodu?
Czy rozważane jest wprowadzenie automatycznych mechanizmów ochronnych dla kobiet w ciąży, analogicznych do tych funkcjonujących przy umowie o pracę, które zapobiegałyby utracie prawa do świadczeń z powodu nieświadomych błędów formalnych?
Jakie działania podejmuje lub planuje podjąć ministerstwo w celu ograniczenia nadmiernego formalizmu w postępowaniach ZUS dotyczących zasiłków macierzyńskich i chorobowych, tak aby instytucja ta realizowała przede wszystkim funkcję ochronną, a nie wyłącznie kontrolną?
Czy ministerstwo dostrzega potrzebę wzmocnienia obowiązku informacyjnego ZUS wobec ubezpieczonych kobiet w ciąży, tak aby miały one możliwość podjęcia świadomych decyzji dotyczących swojej sytuacji ubezpieczeniowej?
Z wyrazami szacunku
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 14538
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie mechanizmów zabezpieczających matki wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych oraz prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 08-01-2026
Szanowna Pani Minister,
do mojego biura poselskiego trafił opis sprawy obrazujący luki w systemie zabezpieczenia społecznego kobiet w ciąży, które wykonują pracę poza klasycznym stosunkiem pracy, tj. na podstawie umów cywilnoprawnych lub w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej.
Opisana historia dotyczy kobiety wykonującej zawód specjalistyczny, która prowadziła działalność gospodarczą nie z własnej preferencji, lecz z uwagi na realia rynku pracy. W trakcie ciąży, z przyczyn zdrowotnych, korzystała ze zwolnienia lekarskiego i pobierała zasiłek chorobowy. W związku z faktycznym zaprzestaniem wykonywania pracy działalność została następnie zawieszona. Poród nastąpił kilka dni po tej czynności. Dopiero po fakcie okazało się, że obowiązujące przepisy uzależniają prawo do zasiłku macierzyńskiego od istnienia tytułu ubezpieczenia w dniu porodu, co w praktyce pozbawiło kobietę świadczenia mimo wcześniejszego regularnego opłacania składek i korzystania z ochrony ubezpieczeniowej w okresie ciąży.
Postępowanie prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych charakteryzowało się długim czasem oczekiwania na decyzje, formalizmem oraz odmowami opartymi na drobnych uchybieniach proceduralnych i terminowych. W efekcie młoda matka, znajdująca się w szczególnie wrażliwej sytuacji życiowej, została pozbawiona podstawowego zabezpieczenia dochodowego oraz zmuszona do rozważenia drogi sądowej lub ubiegania się o minimalne świadczenie socjalne. Tego rodzaju praktyki nie tylko pogłębiają poczucie niepewności i krzywdy, ale również podważają zaufanie obywateli do instytucji państwa i przekonanie o sensie opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.
Opisany przypadek pokazuje wyraźnie, że – w przeciwieństwie do kobiet zatrudnionych na podstawie umowy o pracę – kobiety pracujące na podstawie umowy zlecenia lub prowadzące działalność gospodarczą nie są objęte konkretnymi, automatycznymi mechanizmami ochronnymi w okresie ciąży i macierzyństwa. System oparty na sztywnych kryteriach formalnych nie uwzględnia rzeczywistej ciągłości ubezpieczenia ani faktu regularnego finansowania systemu przez ubezpieczone. W konsekwencji prowadzi to do sytuacji, w których ochrona macierzyństwa ma charakter iluzoryczny.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo analizuje możliwość zmiany przepisów w taki sposób, aby prawo do zasiłku macierzyńskiego dla osób na umowach cywilnoprawnych i prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą było uzależnione od faktycznie opłacanych składek w określonym okresie poprzedzającym poród, na przykład w ciągu ostatnich 12 miesięcy, a nie wyłącznie od formalnego statusu ubezpieczenia w dniu porodu?
Czy rozważane jest wprowadzenie automatycznych mechanizmów ochronnych dla kobiet w ciąży, analogicznych do tych funkcjonujących przy umowie o pracę, które zapobiegałyby utracie prawa do świadczeń z powodu nieświadomych błędów formalnych?
Jakie działania podejmuje lub planuje podjąć ministerstwo w celu ograniczenia nadmiernego formalizmu w postępowaniach ZUS dotyczących zasiłków macierzyńskich i chorobowych, tak aby instytucja ta realizowała przede wszystkim funkcję ochronną, a nie wyłącznie kontrolną?
Czy ministerstwo dostrzega potrzebę wzmocnienia obowiązku informacyjnego ZUS wobec ubezpieczonych kobiet w ciąży, tak aby miały one możliwość podjęcia świadomych decyzji dotyczących swojej sytuacji ubezpieczeniowej?
Z wyrazami szacunku
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6731 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.27.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14538 Pani Posłanki Pauliny Matysiak, w sprawie
mechanizmów zabezpieczających matki wykonujące pracę na podstawie umów
cywilnoprawnych oraz prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) przywiązuje
szczególną wagę do zasady ochrony macierzyństwa (art. 18 Konstytucji) oraz zasady
równości i niedyskryminacji osób z jakiegokolwiek powodu (art. 32 Konstytucji), w tym ze
względu na płeć czy realizację ról związanych z rodzicielstwem. Zasady te muszą przekładać
się nie tylko na sferę stanowienia prawa, ale także na praktykę jego stosowania. Z tego
powodu winny one znaleźć odzwierciedlenie również w praktyce stosowania prawa
ubezpieczeń społecznych przez ZUS, w tym związanych z macierzyństwem.
Pragnę podkreślić, że 25 listopada 2025 r. oraz 18 grudnia 2025 r. wystąpiłem do Prezesa
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o weryfikację praktyk ZUS dotyczących
kontroli ubezpieczonych płatniczek składek, które są kobietami w ciąży, a także weryfikacji
podlegania przez kobiety w ciąży ubezpieczeniom społecznym oraz kontroli przyznawania
i odbierania zasiłków macierzyńskich. W tych sprawach zwróciłem się również 25 listopada
2025 r. do Przewodniczącego Rady Nadzorczej ZUS z prośbą o uczynienie ich przedmiotem
prac organu. Jednocześnie informuję, że 22 grudnia 2025 r. w Ministerstwie odbyło się
spotkanie z kierownictwem ZUS dotyczące możliwych zmian w praktyce wstrzymywania
wypłat świadczeń chorobowych kobietom w ciąży podczas kontroli podlegania
ubezpieczeniom społecznym prowadzonych przez zakład. W rozmowach uczestniczyły po
stronie Kierownictwa MRPiPS Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Wiceministra
Aleksandra Gajewska, a także Dyrektor Generalny Ministerstwa Przewodniczący Rady
Nadzorczej ZUS Liwiusz Laska oraz moja osoba, zaś po stronie zakładu Prezes ZUS
Zbigniew Derdziuk, Wiceprezes ZUS Paweł Jaroszek oraz kierownicy komórek
organizacyjnych w Centrali ZUS. Zwróciłem się do Prezesa zakładu z prośbą o
uruchomienie, począwszy od lutego br. comiesięcznego monitoringu danych liczbowych
dotyczących obszaru postępowań wyjaśniających oraz decyzji w sprawach świadczeń z
ubezpieczenia chorobowego. Zjawisko to jest na bieżąco monitorowane.
Wyjaśniam, że prawo do świadczeń z tytułu ubezpieczenia chorobowego określa ustawa
o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i
macierzyństwa1, zwana dalej ustawą zasiłkową. Świadczenia pieniężne na warunkach i w
wysokości określonych w tym akcie przysługują osobom objętym ubezpieczeniem
1 Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby
i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501, z późn. zm.)
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
społecznym w razie choroby i macierzyństwa, o którym mowa w ustawie o systemie
ubezpieczeń społecznych2.
Zgodnie z art. 29 ustawy zasiłkowej, zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która
w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego:
1) urodziła dziecko;
2) przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 14 roku życia i wystąpiła do sądu
opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia;
3) przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej
zawodowej, dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego
podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia.
Warunkiem nabycia prawa do zasiłku macierzyńskiego jest wystąpienie zdarzenia
ubezpieczeniowego (urodzenie dziecka, przyjęcie dziecka na wychowanie) w okresie
trwania ubezpieczenia chorobowego albo, w odniesieniu do pracowników, w okresie urlopu
wychowawczego. Nabycie prawa do zasiłku macierzyńskiego nie jest obwarowane
warunkami w postaci posiadania odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego czy okresu
wyczekiwania. Oznacza to możliwość nabycia prawa do zasiłku od pierwszego dnia
ubezpieczenia chorobowego. Zasada ta dotyczy wszystkich ubezpieczonych, którzy
w świetle art. 29 ustawy zasiłkowej mogą nabyć prawo do zasiłku macierzyńskiego. Prawo
do tego świadczenia, poza wyjątkiem określonym w art. 30 ustawy zasiłkowej3, zostało
jednakowo uregulowane wobec ubezpieczonych w ramach ubezpieczenia chorobowego,
bez względu na tytuł ubezpieczenia czy jego formę (obowiązkowe lub dobrowolne).
Przepis art. 30 cytowanej ustawy przewiduje możliwość uzyskania prawa do zasiłku
macierzyńskiego w sytuacji urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego
(ustaniu tytułu ubezpieczenia), jednak możliwość taka dotyczy wyłącznie byłej pracownicy
w ściśle określonych sytuacjach. W innych przypadkach, zasiłek macierzyński nie
przysługuje.
Informuję przy tym, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone są
obecnie analizy dotyczące zmian legislacyjnych, mających na celu doprecyzowanie zasad
nabywania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego po ustaniu tytułu ubezpieczenia.
Odnosząc się do pytania 4., informuję, że w zakresie wzmocnienia obowiązku
informacyjnego ZUS wobec kobiet w ciąży wystąpię do Prezesa zakładu, ponieważ – należy
to podkreślić - ochrona macierzyństwa polega na szerokim wsparciu faktycznym kobiet, w
tym informacyjnym.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
2 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn.
zm.)
3 Na mocy art. 30 ustawy zasiłkowej, zasiłek macierzyński przysługuje również w razie urodzenia dziecka po ustaniu
ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało w okresie ciąży:
1) wskutek śmierci, ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy – wówczas, jeśli nie zostało zapewnione
inne zatrudnienie, do dnia porodu przysługuje zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.
2) z naruszeniem przepisów prawa, stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu.
Natomiast ubezpieczonej będącej pracownicą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas określony, z którą
umowa o pracę na podstawie art. 177 § 3 Kodeksu pracy została przedłużona do dnia porodu - przysługuje prawo
do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.27.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14538 Pani Posłanki Pauliny Matysiak, w sprawie
mechanizmów zabezpieczających matki wykonujące pracę na podstawie umów
cywilnoprawnych oraz prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) przywiązuje
szczególną wagę do zasady ochrony macierzyństwa (art. 18 Konstytucji) oraz zasady
równości i niedyskryminacji osób z jakiegokolwiek powodu (art. 32 Konstytucji), w tym ze
względu na płeć czy realizację ról związanych z rodzicielstwem. Zasady te muszą przekładać
się nie tylko na sferę stanowienia prawa, ale także na praktykę jego stosowania. Z tego
powodu winny one znaleźć odzwierciedlenie również w praktyce stosowania prawa
ubezpieczeń społecznych przez ZUS, w tym związanych z macierzyństwem.
Pragnę podkreślić, że 25 listopada 2025 r. oraz 18 grudnia 2025 r. wystąpiłem do Prezesa
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o weryfikację praktyk ZUS dotyczących
kontroli ubezpieczonych płatniczek składek, które są kobietami w ciąży, a także weryfikacji
podlegania przez kobiety w ciąży ubezpieczeniom społecznym oraz kontroli przyznawania
i odbierania zasiłków macierzyńskich. W tych sprawach zwróciłem się również 25 listopada
2025 r. do Przewodniczącego Rady Nadzorczej ZUS z prośbą o uczynienie ich przedmiotem
prac organu. Jednocześnie informuję, że 22 grudnia 2025 r. w Ministerstwie odbyło się
spotkanie z kierownictwem ZUS dotyczące możliwych zmian w praktyce wstrzymywania
wypłat świadczeń chorobowych kobietom w ciąży podczas kontroli podlegania
ubezpieczeniom społecznym prowadzonych przez zakład. W rozmowach uczestniczyły po
stronie Kierownictwa MRPiPS Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Wiceministra
Aleksandra Gajewska, a także Dyrektor Generalny Ministerstwa Przewodniczący Rady
Nadzorczej ZUS Liwiusz Laska oraz moja osoba, zaś po stronie zakładu Prezes ZUS
Zbigniew Derdziuk, Wiceprezes ZUS Paweł Jaroszek oraz kierownicy komórek
organizacyjnych w Centrali ZUS. Zwróciłem się do Prezesa zakładu z prośbą o
uruchomienie, począwszy od lutego br. comiesięcznego monitoringu danych liczbowych
dotyczących obszaru postępowań wyjaśniających oraz decyzji w sprawach świadczeń z
ubezpieczenia chorobowego. Zjawisko to jest na bieżąco monitorowane.
Wyjaśniam, że prawo do świadczeń z tytułu ubezpieczenia chorobowego określa ustawa
o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i
macierzyństwa1, zwana dalej ustawą zasiłkową. Świadczenia pieniężne na warunkach i w
wysokości określonych w tym akcie przysługują osobom objętym ubezpieczeniem
1 Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby
i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501, z późn. zm.)
-- 1 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
społecznym w razie choroby i macierzyństwa, o którym mowa w ustawie o systemie
ubezpieczeń społecznych2.
Zgodnie z art. 29 ustawy zasiłkowej, zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która
w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego:
1) urodziła dziecko;
2) przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 14 roku życia i wystąpiła do sądu
opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia;
3) przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej
zawodowej, dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego
podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia.
Warunkiem nabycia prawa do zasiłku macierzyńskiego jest wystąpienie zdarzenia
ubezpieczeniowego (urodzenie dziecka, przyjęcie dziecka na wychowanie) w okresie
trwania ubezpieczenia chorobowego albo, w odniesieniu do pracowników, w okresie urlopu
wychowawczego. Nabycie prawa do zasiłku macierzyńskiego nie jest obwarowane
warunkami w postaci posiadania odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego czy okresu
wyczekiwania. Oznacza to możliwość nabycia prawa do zasiłku od pierwszego dnia
ubezpieczenia chorobowego. Zasada ta dotyczy wszystkich ubezpieczonych, którzy
w świetle art. 29 ustawy zasiłkowej mogą nabyć prawo do zasiłku macierzyńskiego. Prawo
do tego świadczenia, poza wyjątkiem określonym w art. 30 ustawy zasiłkowej3, zostało
jednakowo uregulowane wobec ubezpieczonych w ramach ubezpieczenia chorobowego,
bez względu na tytuł ubezpieczenia czy jego formę (obowiązkowe lub dobrowolne).
Przepis art. 30 cytowanej ustawy przewiduje możliwość uzyskania prawa do zasiłku
macierzyńskiego w sytuacji urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego
(ustaniu tytułu ubezpieczenia), jednak możliwość taka dotyczy wyłącznie byłej pracownicy
w ściśle określonych sytuacjach. W innych przypadkach, zasiłek macierzyński nie
przysługuje.
Informuję przy tym, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzone są
obecnie analizy dotyczące zmian legislacyjnych, mających na celu doprecyzowanie zasad
nabywania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego po ustaniu tytułu ubezpieczenia.
Odnosząc się do pytania 4., informuję, że w zakresie wzmocnienia obowiązku
informacyjnego ZUS wobec kobiet w ciąży wystąpię do Prezesa zakładu, ponieważ – należy
to podkreślić - ochrona macierzyństwa polega na szerokim wsparciu faktycznym kobiet, w
tym informacyjnym.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
2 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn.
zm.)
3 Na mocy art. 30 ustawy zasiłkowej, zasiłek macierzyński przysługuje również w razie urodzenia dziecka po ustaniu
ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało w okresie ciąży:
1) wskutek śmierci, ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy – wówczas, jeśli nie zostało zapewnione
inne zatrudnienie, do dnia porodu przysługuje zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.
2) z naruszeniem przepisów prawa, stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu.
Natomiast ubezpieczonej będącej pracownicą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę na czas określony, z którą
umowa o pracę na podstawie art. 177 § 3 Kodeksu pracy została przedłużona do dnia porodu - przysługuje prawo
do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia.
-- 2 of 3 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --