Interpelacja w sprawie sprzedaży produktów homeopatycznych w polskich aptekach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14537
do ministra zdrowia
w sprawie sprzedaży produktów homeopatycznych w polskich aptekach
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 08-01-2026
Szanowna Pani Minister,
w ramach niniejszej interpelacji pragnę poruszyć sprawę dotyczącą sprzedaży produktów homeopatycznych w polskich aptekach oraz skuteczności obecnych regulacji w zakresie ochrony pacjentów i konsumentów. Obowiązujące przepisy nie zapewniają wystarczającej ochrony przed wprowadzaniem w błąd, lecz mogą sprzyjać wykorzystywaniu zaufania do aptek, farmaceutów oraz emocjonalnej sytuacji osób chorych i rodziców małych dzieci.
Problem ten został mi szczegółowo przedstawiony przez obywatela, który — działając w pośpiechu i trosce o zdrowie dziecka — zakupił w aptece preparat na bolesne ząbkowanie dla niemowląt. Produkt ten, sprzedany bez jakiejkolwiek ustnej informacji o jego charakterze, okazał się po analizie składu produktem homeopatycznym, który z punktu widzenia chemii i farmakologii nie zawiera substancji czynnej w dawce mogącej wywołać efekt terapeutyczny. Oznaczenie „produkt homeopatyczny” było umieszczone w sposób mało czytelny i niewystarczający z perspektywy obowiązku informacyjnego wobec pacjenta.
Opisany przypadek nie jest odosobniony i wskazuje na systemowy problem fikcyjnego charakteru obowiązku informacyjnego. W sytuacji stresu, pośpiechu oraz troski o zdrowie dziecka pacjent ufa farmaceucie jako przedstawicielowi zawodu zaufania publicznego, zakładając, że oferowany produkt ma potwierdzoną skuteczność i rzeczywiste działanie lecznicze. W praktyce nie otrzymuje on jednak jasnej informacji, że dany produkt nie ma potwierdzonej skuteczności klinicznej, nie zawiera substancji czynnej w dawce farmakologicznej oraz opiera się wyłącznie na mechanizmach placebo, nieuznawanych przez współczesną medycynę opartą na dowodach naukowych.
Produkty te, mimo skrajnych rozcieńczeń substancji wyjściowych i praktycznego braku ich obecności w pojedynczej dawce, sprzedawane są jako produkty lecznicze, w cenach charakterystycznych dla leków o udowodnionym działaniu. Prowadzi to do powstania wyjątkowo dochodowego modelu biznesowego, w którym chemicznie obojętny nośnik sprzedawany jest po bardzo wysokich cenach, a wartość produktu nie wynika ani z kosztów wytworzenia, ani z potwierdzonej skuteczności terapeutycznej, lecz z autorytetu aptek i farmaceutów oraz emocjonalnej sytuacji pacjentów.
Trudno uznać taką praktykę za etyczną i nie powinna być tolerowana w systemie ochrony zdrowia, zwłaszcza gdy dotyczy produktów przeznaczonych dla niemowląt i małych dzieci. Państwo ma obowiązek zapewnić pacjentom rzetelną informację oraz chronić ich przed wprowadzaniem w błąd pod pozorem działań medycznych.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega problem niewystarczającego i nieskutecznego obowiązku informacyjnego wobec pacjentów przy sprzedaży produktów homeopatycznych w aptekach?
Czy resort planuje wprowadzenie obowiązku jednoznacznego, ustnego poinformowania pacjenta przez farmaceutę, że dany produkt jest produktem homeopatycznym i nie zawiera substancji czynnej w dawce leczniczej?
Czy rozważane jest nałożenie obowiązku umieszczania na opakowaniach produktów homeopatycznych wyraźnych, czytelnych i niemożliwych do przeoczenia ostrzeżeń o braku potwierdzonej skuteczności klinicznej?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie regulacji nakazujących wyraźne oddzielenie produktów homeopatycznych od leków o udowodnionym działaniu na półkach aptecznych, tak aby nie sugerować ich równorzędności?
Czy prowadzone są lub planowane prace legislacyjne mające na celu zwiększenie ochrony pacjentów przed wprowadzaniem w błąd przy sprzedaży produktów homeopatycznych?
Czy planowane jest wprowadzenie całkowitego zakazu sprzedaży produktów homeopatycznych w aptekach?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4981 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.1.2026.WK
Warszawa, 20 stycznia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14537 złożoną przez Poseł na Sejm Rzeczypospolitej
Polskiej – Panią Paulinę Matysiak w sprawie sprzedaży produktów homeopatycznych w
polskich aptekach, Minister Zdrowia przekazuje poniższe informacje.
Kwestia obrotu produktami homeopatycznymi była przedmiotem regulacji prawnych na
poziomie europejskim już od lat 80. XX wieku, a obowiązujący obecnie stan prawny jest
wynikiem wieloletniego procesu harmonizacji przepisów w Unii Europejskiej. Kluczowe
znaczenie ma w tym zakresie dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z
dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów
leczniczych stosowanych u ludzi (Dz.Urz.UE.L 2001 Nr 311) („dyrektywa 2001/83/WE”).
Przepisy te uznały produkty lecznicze homeopatyczne za kategorię produktów leczniczych
we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz wprowadziły jednolite
zasady ich rejestracji, wytwarzania, kontroli i wprowadzania do obrotu.
Polska, przystępując do Unii Europejskiej i podpisując Traktat Akcesyjny, przyjęła powyższą
regulację. W konsekwencji definicja produktu leczniczego homeopatycznego zawarta w art.
2 pkt 29 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2025 r. poz.
750, z późn. zm.) („u.p.f.”) jest tożsama z definicją przyjętą w prawie unijnym.
Produkty lecznicze homeopatyczne, co do zasady, podlegają rejestracji i są dopuszczane do
obrotu przez Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i
Produktów Biobójczych, na zasadach analogicznych do innych produktów leczniczych.
Wyjątek stanowią przypadki określone w art. 14 ust. 1 dyrektywy 2001/83/WE, wdrożone
do polskiego porządku prawnego w art. 21 u.p.f., w których możliwe jest zastosowanie
uproszczonej procedury rejestracyjnej. Produkty lecznicze homeopatyczne nieobjęte tą
procedurą muszą spełniać takie same przesłanki dopuszczenia do obrotu jak pozostałe
produkty lecznicze.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jednocześnie farmaceuci, wykonując czynności zawodowe w aptekach, są zobowiązani do
udzielania pacjentom informacji o produktach leczniczych, w tym o produktach leczniczych
homeopatycznych, na takich samych zasadach jak w odniesieniu do innych produktów
leczniczych, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zakresem swoich kompetencji
zawodowych. Nie przewiduje się natomiast wprowadzenia odrębnego obowiązku
jednoznacznego ustnego informowania pacjenta o tym, że dany produkt jest
homeopatyczny i nie zawiera substancji czynnej w dawce leczniczej. Informacja o
charakterze produktu homeopatycznego wynika wprost z jego nazwy i oznakowania oraz
dokumentacji rejestracyjnej, a farmaceuci mają obowiązek przekazania pacjentom
rzetelnych informacji w zakresie niezbędnym do ich bezpiecznego stosowania.
Jak wskazano powyżej, państwa członkowskie zostały zobowiązane do stosowania
jednolitego podejścia regulacyjnego, co oznacza, że wprowadzanie rozwiązań krajowych
wykraczających poza ramy wyznaczone przez prawo unijne, w tym takich, które w praktyce
podważałyby status produktów homeopatycznych jako produktów leczniczych, nie jest
dopuszczalne. Brak transpozycji przepisów dyrektyw lub ich usunięcie z krajowego
porządku prawnego narażałoby Polskę na konsekwencje ze strony Komisji Europejskiej, w
tym na wszczęcie postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W tym kontekście należy podkreślić, że obowiązujące regulacje unijne w sposób
wyczerpujący określają wymagania dotyczące produktów leczniczych homeopatycznych, w
tym również zakres informacji przekazywanych pacjentom. Państwa członkowskie nie mają
swobody w nakładaniu dodatkowych, specyficznych obowiązków informacyjnych, które
mogłyby prowadzić do odmiennego traktowania tej kategorii produktów w porównaniu z
innymi produktami leczniczymi dopuszczonymi do obrotu zgodnie z prawem UE.
Mając na uwadze powyższe uwarunkowania prawne, Minister Zdrowia nie prowadzi
obecnie prac legislacyjnych w zakresie produktów leczniczych homeopatycznych, w tym
m.in. zmierzających do wprowadzenia dodatkowych krajowych regulacji dotyczących
sprzedaży, oznakowania czy ekspozycji produktów leczniczych homeopatycznych, ani do
wprowadzenia zakazu ich sprzedaży w aptekach. Aktualnie obowiązujące przepisy prawa
krajowego, wynikające z implementacji regulacji unijnych, zapewniają jednolite zasady
funkcjonowania rynku produktów leczniczych w całej Unii Europejskiej i nie powinny być
zmieniane w sposób, który pozostawałby w sprzeczności z tymi zasadami.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --