Interpelacja nr 14519
Interpelacja w sprawie rozszerzenia uprawnień urlopowych dla osób z lekkim stopniem niepełnosprawności
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rozszerzenia uprawnień urlopowych dla osób z lekkim stopniem niepełnosprawności
Interpelacja nr 14519
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie rozszerzenia uprawnień urlopowych dla osób z lekkim stopniem niepełnosprawności
Zgłaszający: Krystyna Sibińska, Piotr Głowski
Data wpływu: 07-01-2026
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dodatkowy urlop wypoczynkowy przysługuje wyłącznie osobom legitymującym się umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności. Osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności zostały pozbawione tego uprawnienia, mimo że ich sytuacja zdrowotna również wiąże się z trwałymi ograniczeniami w codziennym funkcjonowaniu oraz zwiększonym obciążeniem psychofizycznym w pracy zawodowej.
W praktyce osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności często zobowiązane są do regularnego korzystania z opieki medycznej, badań diagnostycznych oraz rehabilitacji. Wymaga to wykorzystywania urlopu wypoczynkowego na cele zdrowotne, co powoduje, że urlop ten nie spełnia swojej podstawowej funkcji, jaką jest rzeczywisty wypoczynek i regeneracja sił. Skutkiem takiego stanu rzeczy może być narastające zmęczenie, pogorszenie stanu zdrowia, a w dłuższej perspektywie także wzrost absencji chorobowej oraz ryzyko dezaktywizacji zawodowej.
Warto podkreślić, że wprowadzenie dodatkowego urlopu wypoczynkowego, nawet w ograniczonym wymiarze, dla osób z lekkim stopniem niepełnosprawności mogłoby stanowić istotny element polityki wspierającej utrzymanie aktywności zawodowej tej grupy. Rozwiązanie to wpisywałoby się w konstytucyjną zasadę równości oraz realizację idei włączania osób z niepełnosprawnościami w rynek pracy, a jednocześnie mogłoby przyczynić się do ograniczenia kosztów związanych z długotrwałymi zwolnieniami lekarskimi.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadziło lub planuje prowadzić analizy dotyczące zasadności rozszerzenia dodatkowego urlopu wypoczynkowego na osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności?
2. Czy rozważane są zmiany legislacyjne w zakresie uprawnień pracowniczych osób z lekkim stopniem niepełnosprawności, w szczególności dotyczące urlopu wypoczynkowego lub innych form rekompensaty zwiększonego obciążenia zdrowotnego?
3. Czy ministerstwo dostrzega potencjalne korzyści społeczne i ekonomiczne wynikające z wprowadzenia takiego rozwiązania, w tym ograniczenie absencji chorobowej oraz zwiększenie stabilności zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami?
4. Jeżeli obecnie nie są prowadzone prace w tym zakresie, to czy ministerstwo planuje ich podjęcie w najbliższym czasie?
Interpelacja nr 14519
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie rozszerzenia uprawnień urlopowych dla osób z lekkim stopniem niepełnosprawności
Zgłaszający: Krystyna Sibińska, Piotr Głowski
Data wpływu: 07-01-2026
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dodatkowy urlop wypoczynkowy przysługuje wyłącznie osobom legitymującym się umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności. Osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności zostały pozbawione tego uprawnienia, mimo że ich sytuacja zdrowotna również wiąże się z trwałymi ograniczeniami w codziennym funkcjonowaniu oraz zwiększonym obciążeniem psychofizycznym w pracy zawodowej.
W praktyce osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności często zobowiązane są do regularnego korzystania z opieki medycznej, badań diagnostycznych oraz rehabilitacji. Wymaga to wykorzystywania urlopu wypoczynkowego na cele zdrowotne, co powoduje, że urlop ten nie spełnia swojej podstawowej funkcji, jaką jest rzeczywisty wypoczynek i regeneracja sił. Skutkiem takiego stanu rzeczy może być narastające zmęczenie, pogorszenie stanu zdrowia, a w dłuższej perspektywie także wzrost absencji chorobowej oraz ryzyko dezaktywizacji zawodowej.
Warto podkreślić, że wprowadzenie dodatkowego urlopu wypoczynkowego, nawet w ograniczonym wymiarze, dla osób z lekkim stopniem niepełnosprawności mogłoby stanowić istotny element polityki wspierającej utrzymanie aktywności zawodowej tej grupy. Rozwiązanie to wpisywałoby się w konstytucyjną zasadę równości oraz realizację idei włączania osób z niepełnosprawnościami w rynek pracy, a jednocześnie mogłoby przyczynić się do ograniczenia kosztów związanych z długotrwałymi zwolnieniami lekarskimi.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadziło lub planuje prowadzić analizy dotyczące zasadności rozszerzenia dodatkowego urlopu wypoczynkowego na osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności?
2. Czy rozważane są zmiany legislacyjne w zakresie uprawnień pracowniczych osób z lekkim stopniem niepełnosprawności, w szczególności dotyczące urlopu wypoczynkowego lub innych form rekompensaty zwiększonego obciążenia zdrowotnego?
3. Czy ministerstwo dostrzega potencjalne korzyści społeczne i ekonomiczne wynikające z wprowadzenia takiego rozwiązania, w tym ograniczenie absencji chorobowej oraz zwiększenie stabilności zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami?
4. Jeżeli obecnie nie są prowadzone prace w tym zakresie, to czy ministerstwo planuje ich podjęcie w najbliższym czasie?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maja Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9691 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.19.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14519 Pani Posłanki Krystyny Sibińskiej i Pana Posła Piotra
Głowskiego, w sprawie rozszerzenia uprawnień urlopowych dla osób z lekkim stopniem
niepełnosprawności, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie pragnę podkreślić, że pełniąc powierzoną mi funkcję dokładam wszelkich
starań, aby zagwarantować osobom z niepełnosprawnościami najlepsze wsparcie i ochronę
na rynku pracy. W Biurze Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych przy
projektowaniu zmian w systemowych analizowane są wszystkie postulaty dotyczące
aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami.
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913, z późn. zm.)
wyróżniono trzy stopnie niepełnosprawności:
— lekki stopień niepełnosprawności, do którego zalicza się osobę o naruszonej sprawności
organizmu powodującej istotne obniżenie zdolności wykonywania pracy w porównaniu
do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną
sprawnością psychiczną i fizyczną lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych,
które można kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne,
środki pomocnicze lub środki techniczne;
— umiarkowany stopień niepełnosprawności, do którego zalicza się osoby z naruszoną
sprawnością organizmu niezdolne do pracy albo zdolne do pracy jedynie w warunkach
pracy chronionej lub wymagające czasowej albo częściowej pomocy innych osób
w pełnieniu ról społecznych;
— znaczny stopień niepełnosprawności, do którego zalicza się osoby z naruszoną
sprawnością organizmu, niezdolne do pracy albo mogące świadczyć pracę jedynie
w warunkach pracy chronionej i wymagające, w celu pełnienia ról społecznych, stałej
lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do
samodzielnej egzystencji.
Uprawnienia przysługujące osobom z niepełnosprawnościami ustalono uwzględniając
stopień naruszenia sprawności ich organizmu oraz możliwość podjęcia i wykonywania przez
nie pracy zawodowej, dlatego różnią się one w zależności od stopnia niepełnosprawności
pracownika. Warto przy tym podkreślić, że pracownicy z orzeczonym lekkim
stopniem niepełnosprawności również mogą korzystać z przyznanych im w związku z tym
uprawnień, które zabezpieczają regulacje dotyczące:
czasu pracy osoby niepełnosprawnej. Zgodnie z art. 15 ustawy o rehabilitacji czas pracy
osoby z niepełnosprawnością nie może przekroczyć 8 godzin na dobę i 40 godzin
tygodniowo;
zakazu zatrudniania osób niepełnosprawnych w porze nocnej i w godzinach
nadliczbowych (art. 15 ust. 3 ustawy). Istnieją jednak wyjątki od tej zasady. Zgodnie
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
z przepisem art. 16 przepisów art. 15 nie stosuje się do osób zatrudnionych przy
pilnowaniu oraz gdy, na wniosek osoby zatrudnionej, lekarz przeprowadzający badania
profilaktyczne pracowników (lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą
osobą) wyrazi na to zgodę;
prawa do dodatkowej przerwy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas
przerwy wynosi 15 minut i jest wliczany do czasu pracy (art. 17 ustawy o rehabilitacji).
Pracodawcy zatrudniający osoby z niepełnosprawnością w stopniu lekkim mogą uzyskać,
oprócz miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń tych pracowników, refundację
kosztów wyposażenia ich stanowisk pracy i kosztów szkoleń. Ponadto, osoby posiadające
orzeczenie o tym stopniu niepełnosprawności mogą być wliczane do wskaźnika zatrudnienia
osób z niepełnosprawnościami w zakładzie pracy, dzięki czemu pracodawca zobowiązany
do dokonywania wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
może wpłaty te pomniejszyć, a pracodawca ubiegający się o przyznanie statusu zakładu
pracy chronionej osiągnąć wymagane do tego wskaźniki.
Postulat zrównania osób z lekkim stopniem niepełnosprawności w przedmiocie korzystania
z dodatkowego urlopu wypoczynkowego czy możliwości uzyskania zwolnienia od pracy
z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na odbycie badań lekarskich z osobami, którym
orzeczono umiarkowany i znaczny niepełnosprawności, musi zostać gruntownie
przeanalizowany pod kątem skutków społecznych oraz finansowych takiej zmiany. Prace
zmierzające do jej wprowadzenia nie są obecnie prowadzone, warto jednak wspomnieć, że
rozpoczęto realizację projektu pn. Przebudowa modelu orzekania o niepełnosprawności
w ramach działania 03.04 Nowe rozwiązania na rzecz osób z niepełnosprawnościami
w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS).
Projekt realizowany jest w okresie od 1 grudnia 2025 do 31 sierpnia 2028 r. Celem projektu
jest przygotowanie kompleksowego modelu orzekania o niepełnosprawności i systemu
świadczeń oraz innych form wsparcia, odpowiadających na indywidualne potrzeby
osób z niepełnosprawnościami.
Zmodyfikowany model orzekania o niepełnosprawności opierał się będzie na
Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF),
zostanie też uzgodniony z postanowieniami Konwencji ONZ o prawach osób
niepełnosprawnych (KPON). Będzie to pierwszy krok wiodący do stworzenia
kompleksowego i w pełni zintegrowanego systemu orzekania o niepełnosprawności.
Uproszczony system świadczeń będzie uwzględniał indywidualne potrzeby danej osoby
zarówno w życiu codziennym, jak i w sferze społeczno-zawodowej, zachowując przy tym
zgodność z zasadami proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej. Modyfikacja systemu
orzekania o niepełnosprawności umożliwi również zmianę uprawnień pracowniczych,
jednak na tak wczesnym etapie realizacji projektu nie może być jeszcze mowy o szczegółach
w tym zakresie.
Pragnę zaznaczyć, że niezależnie od tego stale podejmowane są konkretne działania na
rzecz wsparcia aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami. W ramach Działania
03.04 Nowe rozwiązania na rzecz osób z niepełnosprawnościami w ramach Programu
Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS) realizowany jest projekt
pn. Standaryzacja modelu zatrudnienia wspomaganego w Polsce. Realizacja projektu
obejmuje okres od początku 2025 do końca 2029 roku. Projekt ma charakter koncepcyjny.
Na jego gruncie wypracowane zostaną rozwiązania dotyczące systemu wdrożenia modelu
zatrudnienia wspomaganego, w tym niezbędnych procedur standaryzujących obszar
merytoryczny, organizacyjny i finansowy tej usługi.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W tym roku, w związku z realizacją projektu pn. Standaryzacja modelu zatrudnienia
wspomaganego w Polsce, rusza też projekt pn. Testowanie wdrożenia usługi zatrudnienia
wspomaganego. W jego ramach osoby z niepełnosprawnościami mające szczególne
trudności w podjęciu i utrzymaniu zatrudnienia będą mogły liczyć na wsparcie w tym
zakresie.
Pragnę też przypomnieć o przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.
U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.), które zawierają szereg rozwiązań służących
uelastycznieniu form zatrudnienia i czasu pracy ułatwiających pracownikom łączenie
obowiązków rodzinnych z dbaniem o zdrowie i z pracą zawodową. Polegają one m.in. na
umożliwieniu wykonywania pracy w formie zdalnej i uelastycznieniu form organizacji jej
czasu.
Przepisy o pracy zdalnej, co do zasady, mają zastosowanie do wszystkich pracowników
w jednakowym zakresie, jednak w myśl art. 6719 § 6 i 7 k.p. - w przypadku wniosku
złożonego przez pracownicę w ciąży, pracowników wychowujących dziecko do ukończenia
przez nie 4 roku życia oraz pracowników wymienionych w art. 1421 § 1 pkt 2 i 3 k.p. (tj. m.in.
pracowników – rodziców dzieci z niepełnosprawnościami) - wniosek ten jest dla
pracodawcy wiążący, chyba że jego uwzględnienie nie jest możliwe z uwagi na organizację
pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika.
Za elastyczną organizację pracy uważa się pracę zdalną, systemy czasu pracy, o których
mowa w: art. 139 k.p. (tj. system przerywanego czasu pracy), art. 143 (tj. system skróconego
tygodnia pracy) i art. 144 (tzw. system pracy weekendowej), elastyczne rozkłady czasu pracy
(tzw. ruchomy czas pracy - art. 1401 k.p. i indywidualny rozkład czasu pracy - art. 142 k.p.)
oraz obniżenie wymiaru czasu pracy.
Zgodnie z art. 1731 k.p. pracownikowi przysługuje ponadto urlop opiekuńczy w wymiarze
do 5 dni w roku kalendarzowym, bez zachowania prawa do wynagrodzenia, mający
umożliwić mu zapewnienie osobistej opieki lub wsparcia osobie będącej członkiem jego
rodziny lub zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym, która wymaga go
z poważnych względów medycznych. Za członka rodziny uważa się syna, córkę, matkę, ojca
lub małżonka. Ponadto, na mocy art. 1481 § 1 k.p., pracownikowi przysługuje zwolnienie od
pracy z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych
chorobą lub wypadkiem, jeżeli niezbędna jest natychmiastowa obecność pracownika – w
wymiarze 2 dni (16 godzin) w roku, z zachowaniem za czas tego zwolnienia prawa do 50%
wynagrodzenia. Wskazane rozwiązania mają służyć uelastycznieniu zatrudnienia, co
pozwoli pracownikom na zachowanie odpowiedniej równowagi między życiem prywatnym
i zawodowym.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.19.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14519 Pani Posłanki Krystyny Sibińskiej i Pana Posła Piotra
Głowskiego, w sprawie rozszerzenia uprawnień urlopowych dla osób z lekkim stopniem
niepełnosprawności, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie pragnę podkreślić, że pełniąc powierzoną mi funkcję dokładam wszelkich
starań, aby zagwarantować osobom z niepełnosprawnościami najlepsze wsparcie i ochronę
na rynku pracy. W Biurze Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych przy
projektowaniu zmian w systemowych analizowane są wszystkie postulaty dotyczące
aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami.
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913, z późn. zm.)
wyróżniono trzy stopnie niepełnosprawności:
— lekki stopień niepełnosprawności, do którego zalicza się osobę o naruszonej sprawności
organizmu powodującej istotne obniżenie zdolności wykonywania pracy w porównaniu
do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną
sprawnością psychiczną i fizyczną lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych,
które można kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne,
środki pomocnicze lub środki techniczne;
— umiarkowany stopień niepełnosprawności, do którego zalicza się osoby z naruszoną
sprawnością organizmu niezdolne do pracy albo zdolne do pracy jedynie w warunkach
pracy chronionej lub wymagające czasowej albo częściowej pomocy innych osób
w pełnieniu ról społecznych;
— znaczny stopień niepełnosprawności, do którego zalicza się osoby z naruszoną
sprawnością organizmu, niezdolne do pracy albo mogące świadczyć pracę jedynie
w warunkach pracy chronionej i wymagające, w celu pełnienia ról społecznych, stałej
lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do
samodzielnej egzystencji.
Uprawnienia przysługujące osobom z niepełnosprawnościami ustalono uwzględniając
stopień naruszenia sprawności ich organizmu oraz możliwość podjęcia i wykonywania przez
nie pracy zawodowej, dlatego różnią się one w zależności od stopnia niepełnosprawności
pracownika. Warto przy tym podkreślić, że pracownicy z orzeczonym lekkim
stopniem niepełnosprawności również mogą korzystać z przyznanych im w związku z tym
uprawnień, które zabezpieczają regulacje dotyczące:
czasu pracy osoby niepełnosprawnej. Zgodnie z art. 15 ustawy o rehabilitacji czas pracy
osoby z niepełnosprawnością nie może przekroczyć 8 godzin na dobę i 40 godzin
tygodniowo;
zakazu zatrudniania osób niepełnosprawnych w porze nocnej i w godzinach
nadliczbowych (art. 15 ust. 3 ustawy). Istnieją jednak wyjątki od tej zasady. Zgodnie
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
z przepisem art. 16 przepisów art. 15 nie stosuje się do osób zatrudnionych przy
pilnowaniu oraz gdy, na wniosek osoby zatrudnionej, lekarz przeprowadzający badania
profilaktyczne pracowników (lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą
osobą) wyrazi na to zgodę;
prawa do dodatkowej przerwy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas
przerwy wynosi 15 minut i jest wliczany do czasu pracy (art. 17 ustawy o rehabilitacji).
Pracodawcy zatrudniający osoby z niepełnosprawnością w stopniu lekkim mogą uzyskać,
oprócz miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń tych pracowników, refundację
kosztów wyposażenia ich stanowisk pracy i kosztów szkoleń. Ponadto, osoby posiadające
orzeczenie o tym stopniu niepełnosprawności mogą być wliczane do wskaźnika zatrudnienia
osób z niepełnosprawnościami w zakładzie pracy, dzięki czemu pracodawca zobowiązany
do dokonywania wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
może wpłaty te pomniejszyć, a pracodawca ubiegający się o przyznanie statusu zakładu
pracy chronionej osiągnąć wymagane do tego wskaźniki.
Postulat zrównania osób z lekkim stopniem niepełnosprawności w przedmiocie korzystania
z dodatkowego urlopu wypoczynkowego czy możliwości uzyskania zwolnienia od pracy
z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na odbycie badań lekarskich z osobami, którym
orzeczono umiarkowany i znaczny niepełnosprawności, musi zostać gruntownie
przeanalizowany pod kątem skutków społecznych oraz finansowych takiej zmiany. Prace
zmierzające do jej wprowadzenia nie są obecnie prowadzone, warto jednak wspomnieć, że
rozpoczęto realizację projektu pn. Przebudowa modelu orzekania o niepełnosprawności
w ramach działania 03.04 Nowe rozwiązania na rzecz osób z niepełnosprawnościami
w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS).
Projekt realizowany jest w okresie od 1 grudnia 2025 do 31 sierpnia 2028 r. Celem projektu
jest przygotowanie kompleksowego modelu orzekania o niepełnosprawności i systemu
świadczeń oraz innych form wsparcia, odpowiadających na indywidualne potrzeby
osób z niepełnosprawnościami.
Zmodyfikowany model orzekania o niepełnosprawności opierał się będzie na
Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF),
zostanie też uzgodniony z postanowieniami Konwencji ONZ o prawach osób
niepełnosprawnych (KPON). Będzie to pierwszy krok wiodący do stworzenia
kompleksowego i w pełni zintegrowanego systemu orzekania o niepełnosprawności.
Uproszczony system świadczeń będzie uwzględniał indywidualne potrzeby danej osoby
zarówno w życiu codziennym, jak i w sferze społeczno-zawodowej, zachowując przy tym
zgodność z zasadami proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej. Modyfikacja systemu
orzekania o niepełnosprawności umożliwi również zmianę uprawnień pracowniczych,
jednak na tak wczesnym etapie realizacji projektu nie może być jeszcze mowy o szczegółach
w tym zakresie.
Pragnę zaznaczyć, że niezależnie od tego stale podejmowane są konkretne działania na
rzecz wsparcia aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami. W ramach Działania
03.04 Nowe rozwiązania na rzecz osób z niepełnosprawnościami w ramach Programu
Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS) realizowany jest projekt
pn. Standaryzacja modelu zatrudnienia wspomaganego w Polsce. Realizacja projektu
obejmuje okres od początku 2025 do końca 2029 roku. Projekt ma charakter koncepcyjny.
Na jego gruncie wypracowane zostaną rozwiązania dotyczące systemu wdrożenia modelu
zatrudnienia wspomaganego, w tym niezbędnych procedur standaryzujących obszar
merytoryczny, organizacyjny i finansowy tej usługi.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W tym roku, w związku z realizacją projektu pn. Standaryzacja modelu zatrudnienia
wspomaganego w Polsce, rusza też projekt pn. Testowanie wdrożenia usługi zatrudnienia
wspomaganego. W jego ramach osoby z niepełnosprawnościami mające szczególne
trudności w podjęciu i utrzymaniu zatrudnienia będą mogły liczyć na wsparcie w tym
zakresie.
Pragnę też przypomnieć o przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.
U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.), które zawierają szereg rozwiązań służących
uelastycznieniu form zatrudnienia i czasu pracy ułatwiających pracownikom łączenie
obowiązków rodzinnych z dbaniem o zdrowie i z pracą zawodową. Polegają one m.in. na
umożliwieniu wykonywania pracy w formie zdalnej i uelastycznieniu form organizacji jej
czasu.
Przepisy o pracy zdalnej, co do zasady, mają zastosowanie do wszystkich pracowników
w jednakowym zakresie, jednak w myśl art. 6719 § 6 i 7 k.p. - w przypadku wniosku
złożonego przez pracownicę w ciąży, pracowników wychowujących dziecko do ukończenia
przez nie 4 roku życia oraz pracowników wymienionych w art. 1421 § 1 pkt 2 i 3 k.p. (tj. m.in.
pracowników – rodziców dzieci z niepełnosprawnościami) - wniosek ten jest dla
pracodawcy wiążący, chyba że jego uwzględnienie nie jest możliwe z uwagi na organizację
pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika.
Za elastyczną organizację pracy uważa się pracę zdalną, systemy czasu pracy, o których
mowa w: art. 139 k.p. (tj. system przerywanego czasu pracy), art. 143 (tj. system skróconego
tygodnia pracy) i art. 144 (tzw. system pracy weekendowej), elastyczne rozkłady czasu pracy
(tzw. ruchomy czas pracy - art. 1401 k.p. i indywidualny rozkład czasu pracy - art. 142 k.p.)
oraz obniżenie wymiaru czasu pracy.
Zgodnie z art. 1731 k.p. pracownikowi przysługuje ponadto urlop opiekuńczy w wymiarze
do 5 dni w roku kalendarzowym, bez zachowania prawa do wynagrodzenia, mający
umożliwić mu zapewnienie osobistej opieki lub wsparcia osobie będącej członkiem jego
rodziny lub zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym, która wymaga go
z poważnych względów medycznych. Za członka rodziny uważa się syna, córkę, matkę, ojca
lub małżonka. Ponadto, na mocy art. 1481 § 1 k.p., pracownikowi przysługuje zwolnienie od
pracy z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych
chorobą lub wypadkiem, jeżeli niezbędna jest natychmiastowa obecność pracownika – w
wymiarze 2 dni (16 godzin) w roku, z zachowaniem za czas tego zwolnienia prawa do 50%
wynagrodzenia. Wskazane rozwiązania mają służyć uelastycznieniu zatrudnienia, co
pozwoli pracownikom na zachowanie odpowiedniej równowagi między życiem prywatnym
i zawodowym.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --