Interpelacja w sprawie możliwości rozszerzenia delimitacji w "Rządowym programie rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14517
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie możliwości rozszerzenia delimitacji w "Rządowym programie rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych"
Zgłaszający: Joanna Frydrych
Data wpływu: 07-01-2026
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907) oraz art. 191–193 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (t.j. M.P. z 2022 r. poz. 990, 1092 i 1204), zwracam się do Pani z interpelacją w sprawie rozszerzenia delimitacji w „Rządowym programie rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych” o istotne społecznie i gospodarczo tereny nieleżące bezpośrednio przy granicy UE.
Szanowna Pani Minister, na podstawie licznych rozmów z mieszkańcami oraz pism kierowanych do mojego biura poselskiego pragnę zwrócić uwagę na istotny problem związany z delimitacją terytorialną przyjętą w „Rządowym programie rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych” będącym elementem realizacji „Strategii rozwoju Polski do 2035 roku”.
Zgodnie z założeniami programu wsparciem objęte zostały wyłącznie powiaty bezpośrednio przylegające do granicy zewnętrznej Unii Europejskiej, co w praktyce wyklucza z możliwości skorzystania z instrumentów wsparcia wiele obszarów, które – choć nie graniczą bezpośrednio z Ukrainą, Białorusią czy Rosją – również ponoszą realne koszty społeczne, gospodarcze i infrastrukturalne wynikające z agresji Rosji na Ukrainę oraz ogólnej destabilizacji wschodniej granicy. Przykładem takiego obszaru jest miasto Sanok, oddalone o nieco ponad 40 km od granicy z Ukrainą, które odgrywa istotną rolę w systemie wsparcia uchodźców, logistyki, transportu oraz lokalnej gospodarki. Mimo to, z uwagi na obecne kryteria delimitacyjne, nie kwalifikuje się ono do objęcia wsparciem w ramach programu.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej planuje dokonanie przeglądu lub aktualizacji kryteriów delimitacyjnych w ramach „Rządowego programu rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych”?
2. Czy możliwe jest włączenie do programu takich miast jak Sanok, które – mimo że nie przylegają bezpośrednio do granicy – pełnią istotną rolę w systemie wsparcia i reagowania na skutki wojny w Ukrainie?
3. Czy prowadzone są analizy wpływu wojny w Ukrainie na obszary nieobjęte programem, a znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie obszarów nim objętych?
4. Czy samorządy z takich obszarów jak powiat sanocki mogą liczyć na inne formy wsparcia w ramach polityki spójności lub funduszy krajowych?
Z wyrazami szacunku
Joanna Frydrych
Poseł na Sejm RP
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10811 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 28 stycznia 2026 r.
znak sprawy: DRP-VIII.054.1.2026.MK
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 14517 Pani Poseł Joanny Frydrych
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację w sprawie możliwości rozszerzenia delimitacji
w „Rządowym programie rozwoju północno-wschodnich obszarów
przygranicznych” przedstawiam następujące informacje.
Ad 1.
Na obecnym etapie realizacji „Rządowego programu rozwoju północno-
wschodnich obszarów przygranicznych na lata 2024-2030” (dalej: Program)
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej nie planowało rozszerzania
istniejącej delimitacji Programu. Istotne jest, że obecny zakres obszarowy jak
i merytoryczny Programu w dużej mierze koreluje z dostępną alokacją środków
budżetu państwa w ramach Programu wynoszącą 500 mln zł.
Ad 2. i 3.
Obecnie trwają prace nad aktualizacją średniookresowej strategii rozwoju kraju,
tj. Strategią Rozwoju Polski do 2035 r. Przedłożenie projektu na komitety Rady
Ministrów planowane jest w I kwartale 2026 r.
W dokumencie przewidziano Obszar Strategicznej Interwencji odporności
i rozwoju obszarów przy zewnętrznej granicy UE. W obszarze wsparcia znalazł się
również powiat sanocki. Strategia średniookresowa wyznacza cele i kierunki
działań państwa na następne 10 lat. Rozszerzenie delimitacji OSI o powiaty, które
dotychczas nie wchodziły w skład ,,Rządowego programu rozwoju północno-
wschodnich obszarów przygranicznych na lata 2024-2030", stanowi zatem
dostrzeżenie zwiększonego zakresu oddziaływania problemów kumulujących się
-- 1 of 5 --
2
na wschodniej granicy Polski. Sposób i termin realizacji wskazanych w interwencji
działań będzie przedmiotem prac rządu po decyzji Rady Ministrów o przyjęciu
dokumentu i będzie uzależniony od dostępności środków finansowych (w tym
w nowej perspektywie finansowej UE).
Ad 4.
W nawiązaniu do kwestii dostępności alternatywnych form wsparcia dla
jednostek samorządu terytorialnego z obszaru powiatu sanockiego, należy
wskazać na istotną rolę programów krajowych i programu regionalnego
finansowanych ze środków europejskich.
Największy z dostępnych programów, tj. Fundusze Europejskie na
Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FEnIKS) ma charakter
ogólnokrajowy, a o dofinansowanie mogą ubiegać się podmioty z terenu całej
Polski, niezależnie od ich bezpośredniego położenia względem granic podziału
administracyjnego. JST z powiatu sanockiego mają możliwość partycypacji w
naborach wniosków realizowanych zarówno w trybie konkurencyjnym, jak i
niekonkurencyjnym w ramach następujących sektorów:
Transportu (m.in. infrastruktura drogowa, kolejowa oraz bezpieczeństwo
transportu),
Energetyki (m.in. efektywność energetyczna budynków publicznych,
rozwój OZE),
Środowiska (m.in. gospodarka wodno-ściekowa, odpadowa, adaptacja
do zmian klimatu),
Zdrowia (wzmocnienie systemowych placówek ochrony zdrowia
i ratownictwa),
Kultury (ochrona dziedzictwa kulturowego oraz rozwój infrastruktury
kultury).
W ramach aktualnego harmonogramu naboru projektów w ramach programu
FEnIKS planowane/realizowane są następujące nabory w podziale
na poszczególne typy projektów, które są skierowane do JST:
Wsparcie zrównoważonych systemów gospodarowania wodami
opadowymi z udziałem zieleni/zielono-niebieskiej
infrastruktury/rozwiązań opartych na przyrodzie (miasta powyżej
100 tys.) - nabór trwa do 27 lutego br.
Kompleksowe projekty z zakresu gospodarki wodno-ściekowej
w aglomeracjach ujętych w KPOŚK – nabór trwa do 31 marca br.
Instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych zgodnie z hierarchią
sposobów postępowania z odpadami – nabór trwa do 30 stycznia br.
Sieć ciepłownicza/chłodnicza – wsparcie nieefektywnych systemów
ciepłowniczych – nabór trwa do 31 marca br.
Źródła wysokosprawnej kogeneracji - nabór dla jednostek wytwórczych
OZE – nabór trwa do 10 marca br.
-- 2 of 5 --
3
Wsparcie zrównoważonych systemów gospodarowania wodami
opadowymi z udziałem zieleni/zielono-niebieskiej
infrastruktury/rozwiązań opartych na przyrodzie (miasta średnie) – nabór
trwa do 30 kwietnia br.
Edukacja w zakresie kwestii klimatycznych, adaptacji do zmian klimatu
oraz ochrony zasobów wodnych – nabór trwa do 30 stycznia br.
W ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–
2027, w kontekście łagodzenia negatywnych skutków interwencji zbrojnej
w Ukrainie, wszystkie samorządy mogą ubiegać się o dofinansowanie
wynagrodzenia asystenta międzykulturowego wspierającego uczniów
z doświadczeniem migracji w szkołach. Wsparcie to jest finansowane
z Europejskiego Funduszu Społecznego + w ramach rządowego programu
„Przyjazna szkoła”.
W programie ponadregionalnym Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej
2021-2027 należy wskazać na trwające i planowane nabory, skierowane do JST,
w tym z powiatu sanockiego, w ramach działania 2.2. Adaptacja do zmian
klimatu.
Wsparcie przeznaczone jest na inwestycje w spójne i zintegrowane
przedsięwzięcia infrastrukturalne, kompleksowo dostosowujące miasta
do ekstremalnych stanów pogodowych oraz łagodzące efekt miejskich wysp
ciepła przez rozwój zielono-niebieskiej infrastruktury, obejmujące
zagospodarowanie wód opadowych w zlewniach miejskich oraz zakładanie
zielono-niebieskiej infrastruktury w mieście. Nabory wniosków o dofinasowanie:
Typ projektu: Przedsięwzięcia infrastrukturalne z zakresu zielonej oraz
zielono-niebieskiej infrastruktury w miastach, oraz zarządzanie wodami
opadowymi i roztopowymi: 15.12.2025 r. - 16.03.2026 r.;
Typ projektu: Opracowanie/aktualizacja Miejskich Planów Adaptacji:
16.02.2026 r. - 16.04.2026 r.
Nabory przeprowadza Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej.
W programie regionalnym Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027
przewiduje się wsparcie 11 miejskich obszarów funkcjonalnych realizowane
za pośrednictwem instrumentu ZIT. Wśród nich znajduje się m.in. Duopol Sanok-
Lesko. Wsparcie dla ZIT skoncentrowane będzie w dwóch obszarach,
tj. w Priorytecie 3: Mobilność Miejska oraz Priorytecie 6: Rozwój Zrównoważony
Terytorialnie.
W ramach Priorytetu 3: Mobilność Miejska podejmowane są działania
koncentrujące się na budowie oraz rozwoju zintegrowanego i efektywnego
systemu publicznego transportu zbiorowego na terenie miast i ich obszarów
funkcjonalnych, w tym m.in. na:
rozwoju infrastruktury transportu publicznego;
-- 3 of 5 --
4
rozwoju infrastruktury ograniczającej zmotoryzowany ruch indywidualny
lub integrującej różne formy transportu;
działaniach towarzyszących rozwojowi transportu publicznego
(rozwiązaniach z zakresu organizacji ruchu, ułatwiających płynne
poruszanie się pojazdów komunikacji zbiorowej);
rozwoju bezemisyjnego lub niskoemisyjnego taboru transportu
publicznego;
rozwoju mikromobilności i aktywnych form mobilności (np. ścieżki
rowerowe z infrastrukturą towarzyszącą, systemy roweru miejskiego,
bike-sharing, hulajnogi);
rozwoju infrastruktury dla ruchu niezmotoryzowanego (np. strefowe
uspokojenie ruchu, likwidacja utrudnień i zagrożeń w ruchu pieszym
i rowerowym, tworzenie bezkolizyjnych, ciągłych i bezpośrednich tras
pieszych oraz rowerowych);
rozwoju nowych rodzajów transportu zbiorowego (systemów
współdzielenia środków transportu lub innowacyjnych środków
transportu, np. transport na żądanie);
rozwiązaniach cyfrowych w transporcie miejskim w tym na systemach ITS,
systemach organizacji przewozów, systemach informacji pasażerskiej,
aplikacjach planowania podróży i zakupu biletów, rozwiązaniach
cyfrowych wykorzystywanych dla aktywnych form mobilności
i mikromobilności);
działaniach na rzecz taryfowej integracji transportu zbiorowego (np.
systemy typu „wspólny bilet”).
Na działania realizowane w ramach Priorytetu 3 realizowane poprzez ZIT
przeznaczona została alokacja w kwocie ponad 82 mln EUR.
Ponadto, zgodnie z Harmonogramem naborów wniosków o dofinansowanie
w programie Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027, w ramach
działania 3.1 Zrównoważona mobilność miejska – ZIT planowany jest nabór
adresowany m.in. do JST i ZIT na następujące typy projektów:
Infrastruktura publicznego transportu zbiorowego;
Bezemisyjny lub niskoemisyjny tabor transportu publicznego oraz
systemy ruchu niezmotoryzowanego i mikromobilności wraz z niezbędną
infrastrukturą.
Nabór planowany jest w okresie 23 kwietnia – 28 maja 2026 r. na kwotę
228 009 696 PLN.
W ramach Priorytetu 6: Rozwój Zrównoważony Terytorialnie działania skierowane
są do miast oraz ich obszarów funkcjonalnych (cel szczegółowy 5.1) i koncentrują
się na ochronie, rozwoju i promowaniu publicznych walorów i usług
turystycznych, dziedzictwa kulturowego i usług w dziedzinie kultury, dziedzictwa
naturalnego i ekoturystyki poza obszarami Natura 2000 oraz na fizycznej
odnowie i bezpieczeństwie przestrzeni publicznych. Na działania realizowane
-- 4 of 5 --
5
w ramach Priorytetu 6, dla celu szczegółowego 5.1 przeznaczono alokację
w kwocie ponad 256 mln EUR.
Do dnia 19 lutego 2026 r. w ramach działania 6.1 Zrównoważony rozwój
miejskich obszarów funkcjonalnych prowadzony jest nabór dla projektu
pn. „Rozszerzenie oferty spędzania czasu wolnego oraz tworzenie warunków
do integracji mieszkańców MOF Sanok-Lesko poprzez poprawę standardu
i dostępności przestrzeni publicznych”. Podmiotem uprawnionym do złożenia
wniosku w ramach powyższego naboru jest Gmina Sanok. Przewidziana alokacja
wynosi 21 075 884 PLN.
Podmioty z powiatu sanockiego korzystają również ze wsparcia programu
Interreg Polska – Słowacja 2021-2027 w obszarze klimatu (priorytet 1. Przyjazne
naturze i bezpieczne Pogranicze) oraz współpracy instytucji (priorytet 4.
Współpraca instytucji i mieszkańców Pogranicza). W 2024 roku gmina Sanok
w partnerstwie ze słowacką gminą Sačurov otrzymały blisko 700 tys. EUR
dofinansowania na realizację projektu dotyczącego zmian klimatycznych.
Ponadto Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku realizuje partnerski projekt
z obszaru współpracy o dofinansowaniu ok. 400 tys. EUR – grant udzielony
w 2025 r. Muzeum jest też partnerem projektu z turystyki, który oczekuje
na dofinansowanie na liście rezerwowej – dofinansowanie 2,1 mln EUR.
W ramach programu Interreg NEXT Polska – Ukraina 2021 – 2027 obecnie trwa
ocena wniosków z pierwszego naboru Funduszu Małych Projektów w priorytecie
Współpraca. W przypadku wybrania, podmioty z powiatu sanockiego będą
uczestniczyć w trzech projektach o łącznej wartości dofinansowania UE
237 tys. EUR.
Aktualne informacje o naborach oraz szczegółowe kryteria wyboru projektów
są publikowane na oficjalnych stronach internetowych poszczególnych
programów oraz na stronie www.funduszeeuropejskie.gov.pl.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --