Interpelacja w sprawie drzew powalających się na tory i sieć trakcyjną oraz problemu egzekwowania przepisów dotyczących usytuowania drzew w sąsiedztwie linii kolejowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14510
do ministra infrastruktury
w sprawie drzew powalających się na tory i sieć trakcyjną oraz problemu egzekwowania przepisów dotyczących usytuowania drzew w sąsiedztwie linii kolejowych
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 05-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich dniach polska kolej po raz kolejny mierzyła się z problemem drzew zawalonych na tory kolejowe, tym razem pod ciężarem śniegu. Taka sytuacja sprawia ogromne zagrożenie, które może skutkować nawet katastrofą komunikacyjną i śmiercią wielu osób. Problem drzew powalonych na tory kolejowe czy zrywających sieć trakcyjną powtarza się wielokrotnie.
Pojawia się przy takich incydentach pytanie, czy adekwatnie zabezpieczone są pasy kolejowe w Polsce i czy obecność drzew przy torach kolejowych nie jest zbyt bliska. Obecne rozwiązania ustalają zasadę, że drzewa poza lasami mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 6 m od dolnej krawędzi nasypu lub skrajnej szyny. Jednakże w przypadku drzewostanu wysokiego (sięgającego 20-30 metrów), zachowanie tej odległości określonej w rozporządzeniu (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1247) nie eliminuje ryzyka upadku drzewa na torowisko lub zerwania sieci trakcyjnej.
Oprócz zagadnień uregulowanych w rozporządzeniu problemem jest także egzekwowanie tych przepisów, często drzewa zagrażające bezpieczeństwu rosną na gruntach prywatnych lub należących do Lasów Państwowych, tuż za granicą pasa kolejowego. PKP Polskie Linie Kolejowe SA napotykają trudności administracyjne przy próbie usunięcia takich zagrożeń. Wiele drzew, które przewracają się na tory, to egzemplarze chore lub martwe, które nie zostały w porę zidentyfikowane i usunięte. O ile należy niewątpliwie dbać o polskie drzewa i nie wycinać ich nadmiernie, to kwestia bezpiecznej komunikacji publicznej powinna być w tym względzie priorytetowa.
W związku z powyżej opisanym zagadnieniem proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jak Ministerstwo Infrastruktury ocenia pomysł nowelizacji przepisów ww. rozporządzenia, w taki sposób, aby uzależnić minimalną odległość nasadzeń od wysokości drzewa, aby zabezpieczyć torowiska?
2. Czy prowadzone są audyty sprawdzające, czy wzdłuż głównych magistrali kolejowych faktycznie przestrzegane są wymogi dotyczące pasów przeciwpożarowych i odległości roślinności określone w rozporządzeniu? To szczególnie ważne zagadnienie także w kontekście budowy linii Kolei Dużych Prędkości, aby uchronić się przed zrywaniem sieci trakcyjnych na tych odcinkach.
3. Czy koszty corocznych napraw sieci trakcyjnych zrywanych przez drzewa nie przewyższają już kosztów ewentualnych odszkodowań za wycinkę szerszego pasa drzew?
4. Jakie środki finansowe zostały przeznaczone w bieżącym roku budżetowym na utrzymanie zieleni przytorowej i czy w ocenie Pana Ministra są one wystarczające?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5709 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-1.054.2.2026
Warszawa, 27 stycznia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 14510 z dnia 9 stycznia br., Posłanki na Sejm RP
Pani Lidii Czechak, przedstawiam poniższe informacje.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 października 2019 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających
usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót
ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon
odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2061) zakładało, że drzewa
i krzewy położone w lasach (w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach)
w sąsiedztwie linii kolejowych będą mogły znajdować się bezpośrednio za zewnętrzną
krawędzią bruzdy tworzącej pas przeciwpożarowy. W pozostałych przypadkach, tj. na
terenach poza lasami, wprowadzono przepisy dopuszczające usytuowanie drzew i krzewów
w odległości nie mniejszej niż 6 m od skrajnej szyny, dolnej krawędzi nasypu, górnej krawędzi
przekopu albo zewnętrznej krawędzi rowów bocznych (dodany § 1a). Dzięki takiej zmianie
drzewa i krzewy na terenach poza lasami mogą być usytuowane w bliższej odległości niż
pierwotnie (15 m), dzięki czemu roślinność ma stanowić ochronę przed zanieczyszczeniami
i hałasem oraz będzie pełnić funkcje przyrodnicze i estetyczne. Nie bez znaczenia była
również możliwość pozostawiania niewielkich zadrzewień rosnących na terenach poza
lasami, w strefie graniczącej z obszarem kolejowym, co może stanowić element stabilizujący
i osłaniający teren graniczący z obszarem kolejowym przed wpływem niekorzystnych
warunków atmosferycznych. W trakcie prac nad ww. rozporządzeniem zmieniającym
przeanalizowano rozwiązania stosowane w niektórych krajach europejskich (opracowanie
Instytutu Kolejnictwa objęło: Niemcy, Czechy, Hiszpanię, Francję, Włochy, Wielką Brytanię,
Belgię i Rosję). W początkowej fazie procesu legislacyjnego za najbardziej optymalny uznano
model obowiązujący w Niemczech, w którym wprowadzono minimalną odległość 6 m od osi
skrajnego toru kolejowego oraz strefę, w której drzewa stanowiące teoretyczne zagrożenie
ze względu na wysokość i odległość toru kolejowego mogą zostać usunięte, a cały obszar jest
przekształcony w tzw. profil V (im bliżej torów, tym niższa roślinność). Niemniej w toku
konsultacji publicznych wiele podmiotów zwróciło uwagę na fakt, że wprowadzenie tego typu
modelu może wiązać się z radykalnym wzrostem kosztów zarządcy infrastruktury w obszarze
utrzymania właściwego stanu roślinności, niezagrażającego bezpieczeństwu ruchu
kolejowego (głównie w okresie wzmożonej wegetacji roślinności), co przesądziło
o nieprzyjęciu tego rodzaju rozwiązania prawnego. Obecnie rozpoczęto prace legislacyjne
nad zmianą rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie
wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów,
-- 1 of 2 --
2
elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej,
a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów
przeciwpożarowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1247, z późn. zm.). Ostateczny kształt nowych
przepisów w tym zakresie będzie zależał od wyników uzgodnień, opiniowania oraz konsultacji
publicznych w toku prac legislacyjnych. Należy mieć na uwadze, że rozporządzenie to
wydawane jest w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, ministrem
właściwym do spraw klimatu oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych.
Spółka w ramach działalności utrzymaniowej przeprowadza czynności sprawdzające czy
wzdłuż głównych magistrali kolejowych faktycznie przestrzegane są wymogi dot. pasów
przeciwpożarowych oraz odległości roślinności określonych w rozporządzeniu.
Naprawy sieci trakcyjnej, w tym również uszkodzeń powstałych w wyniku przewrócenia się
drzew na torowisko lub na urządzenia sieci trakcyjnej, realizowane są w ramach serwisu
awaryjnego świadczonego przez PGE Energetyka Kolejowa S.A. na podstawie obowiązującej
„Umowy na usługi w zakresie utrzymania urządzeń sieci trakcyjnej będących w zarządzaniu
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.”.
Serwis awaryjny obejmuje usuwanie uszkodzeń urządzeń sieci trakcyjnej powstałych wskutek
zużycia eksploatacyjnego, awarii oraz zdarzeń losowych, w tym klęsk żywiołowych i zdarzeń
kolejowych. W ramach tego zakresu mieszczą się także przypadki uszkodzeń infrastruktury
spowodowanych powalonymi drzewami. Wynagrodzenie za usługę serwisu awaryjnego ma
formę ryczałtową. Spółka nie prowadzi odrębnej ewidencji kosztów dotyczących napraw
realizowanych wyłącznie z powodu uszkodzeń sieci trakcyjnej przez drzewa. W konsekwencji
nie ma możliwości wyodrębnienia i porównania kosztów związanych z tego typu zdarzeniami
w stosunku do potencjalnych kosztów odszkodowań za usunięcie drzew rosnących
w sąsiedztwie linii kolejowych. Zdarzenia te mają charakter incydentalny i w porównaniu
z realizowaną wycinką drzew w celu zachowania odległości jak w Rozporządzeniu stanowią
nieznaczny procent kosztów związanych z usuwaniem roślinności rosnącej przy liniach
kolejowych.
Przewidywany na 2026 r. budżet na utrzymanie zieleni przytorowej oraz utrzymanie pasów
przeciwpożarowych wynosi około 75 000 000 zł.
Uprzejmie proszę o przyjęcie powyższego stanowiska.
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --