Interpelacja w sprawie możliwości rządowej pomocy finansowej dla samorządów w kwestii prowadzenia polityki senioralnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 14507
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie możliwości rządowej pomocy finansowej dla samorządów w kwestii prowadzenia polityki senioralnej
Zgłaszający: Anna Ewa Cicholska
Data wpływu: 05-01-2026
Seniorzy poświęcili swoje lata, pracując i wychowując. Tworzyli majątek narodowy, wielu z nich walczyło o wolną, niepodległą i sprawiedliwą Polskę i muszą żyć godnie. Jesteśmy im to winni. Pracując w sejmowej Komisji Polityki Senioralnej, wspólnie z posłami rozwiązujemy problemy osób starszych. Moje częste spotkania z tą grupą społeczną pozwały mi być na bieżąco z ich problemami i oczekiwaniami. W ostatnich latach mogliśmy zauważyć niezwykły wzrost aktywności tej grupy społecznej. Powstawały kluby seniorów, placówki "Senior+", środowiskowe domy samopomocy i inne placówki wspierające, integrujące to środowisko ludzi starszych. Działo się to dzięki nowej polityce kolejnych rządów Zjednoczonej Prawicy. Wsparcie finansowe, programy skierowane do samorządów i bezpośrednio do seniorów spotkały się z zadowoleniem i wdzięcznością osób starszych. Seniorzy znów poczuli się potrzebni. Po zmianie rządów podejście do polityki senioralnej uległo zmianie, co wzbudza niepokój wśród osób starszych. Ograniczenie, a często likwidacja wprowadzonych programów pomocowych wydaje się nieunikniona. Enigmatyczne zapewnienia rządu skierowane do seniorów potęgują niepokój środowiska. Już dzisiaj wiadomo, że wsparcia samorządów w kwestiach senioralnych nie będzie. Władze powiatowe i gminne alarmują, że nie będą w stanie z własnych środków utrzymać m.in. klubów seniorów. Wójtowie noszą się z zamiarem, a wielu podejmuje trudną decyzję o zamykaniu placówek oddanych do dyspozycji seniorom. Warto przypomnieć, że na utworzenie i wyposażanie tych miejsc zostały przez stronę rządowa poniesione olbrzymie koszty, w tym wyszkolenie i zatrudnienie kadry do ich obsługi.
Pani Minister, czy władze samorządowe mogą liczyć na pomoc ze środków rządowych na kontynuację działalności klubów seniora, placówek "Senior+" i w jakim zakresie?
Czy rząd przewiduje przeznaczanie i w jakiej formie środków finansowych na wsparcie samorządów w dalszym prowadzeniu środowiskowych domów samopomocy?
Sekretarz stanu Marzena Okła-Drewnowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6519 znakówadres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Sekretarz Stanu
Marzena Okła-Drewnowicz
DS.WMM.4510.2.2026
Warszawa, 06 lutego 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14507 Posłanki Anny Ewy Cicholskiej, proszę o przyjęcie
poniższych informacji.
Rada Ministrów pod koniec 2025 roku ustanowiła nowy Program wieloletni na rzecz Osób
Starszych "AKTYWNI SENIORZY - ASY" na lata 2026-2030.
Celem strategicznym Programu jest poprawa jakości i poziomu życia osób starszych przez ich
aktywne uczestnictwo w życiu społecznym i edukację.
W Programie przewidziano 5 priorytetowych obszarów działań:
Priorytet I. Rozwój strategicznych koncepcji w zakresie polityki senioralnej
Priorytet II. Edukacja osób starszych
Priorytet III. Partycypacja społeczna osób starszych
Priorytet IV. Integracja wewnątrzpokoleniowa
Priorytet V. Rozwój dziennych form wsparcia
W ramach Priorytetu V. jednostki samorządu terytorialnego będą mogą ubiegać się o uzyskanie
środków finansowych z przeznaczeniem na wsparcie funkcjonowania ośrodków wsparcia
działających w formie dziennych domów pobytu i klubów samopomocy, powstałych w ramach
Programu oraz Programów Senior-WIGOR i Senior+. W obu ww. przypadkach ważnym
działaniem będzie wsparcie seniorów, ze szczególnym uwzględnieniem przeciwdziałania
chorobom otępiennym.
Informuję, że do udzielania odpowiedzi na pytanie nr 2, w zakresie Środowiskowych Domów
Samopomocy, właściwe jest Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Z wyrazami szacunku,
z upoważnienia,
Marzena Okła-Drewnowicz
Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
Do wiadomości:
Pani Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
-- 1 of 1 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.63.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pani Posłanki Anny Ewy Cicholskiej nr 14507, w sprawie
możliwości rządowej pomocy finansowej dla samorządów w kwestii prowadzenia polityki
senioralnej, proszę przyjąć wyjaśnienia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
dotyczące prowadzenia i finansowania środowiskowych domów samopomocy.
Na wstępie należy podkreślić że, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 5 i art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy
z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1214 i 1302 oraz z 2026
r. poz. 26) prowadzenie i rozwój infrastruktury środowiskowych domów samopomocy jest
zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej gminom i powiatom. Oznacza to,
że jest ono w pełni finansowane z budżetu państwa, a środki przekazywane są
(za pośrednictwem wojewodów) gminom i powiatom.
Środki na działalność bieżącą przekazywane są - w formie comiesięcznych dotacji celowych
- jednostkom samorządu terytorialnego prowadzącym bądź zlecającym prowadzenie
środowiskowych domów samopomocy przez wojewodów. Wysokość dotacji określa się na
podstawie art. 51c ust 2 ww. ustawy jako iloczyn aktualnej liczby osób korzystających z
usług świadczonych w tych ośrodkach (czyli liczby osób z aktualną decyzją o skierowaniu
do śds, nie wyższej jednak niż statutowa liczba miejsc w placówce) oraz średniej miesięcznej
wojewódzkiej kwoty dotacji na jednego uczestnika, nie wyższej jednak niż średnia
miesięczna kwota dotacji wyliczona dla województwa.
Wojewoda corocznie ustala średnią miesięczną wojewódzką kwotę dotacji na jednego
uczestnika ośrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi dla środowiskowych
domów samopomocy w wysokości nie niższej niż 250% kryterium dochodowego, o którym
mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 przywołanej ustawy. Ponadto, zgodnie z jej art. 51 c ust 5, kwota
dotacji na 1 uczestnika środowiskowego domu samopomocy może być zwiększona, nie
więcej niż o 30%, na uczestników z niepełnosprawnościami sprzężonymi lub w spektrum
autyzmu, którzy posiadają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wraz ze
wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku
ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Kwotę dotacji na jednego uczestnika środowiskowych domów samopomocy na rok 2026
w ustawie budżetowej ustalono w wysokości 290% kryterium dochodowego osoby
samotnie gospodarującej (czyli w wysokości 2 929 zł miesięcznie). Oznacza to, że kwota
dotacji na uczestnika środowiskowego domu ze spektrum autyzmu bądź
niepełnosprawnościami sprzężonymi wynosi obecnie 3 807,7 zł.
Środki na działalność bieżącą ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi,
w tym dla środowiskowych domów samopomocy, zabezpieczone zostały w budżetach
wojewodów w ustawie budżetowej (w dziale 852 - pomoc społeczna rozdział 85203 -
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
ośrodki wsparcia). Plan budżetu na 2026 r. na realizację zadania ustalono w wysokości 1
336 409 tys. zł (w 2025 r. plan wynosił 1 283 551 tys. zł).
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej systematycznie poszerza dostępność usług
w środowiskowych domach samopomocy, także w odniesieniu do osób wymagających
wzmożonej opieki, rozwijając sieć ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami
psychicznymi. Corocznie na ten cel przekazywane są środki rezerwy celowej budżetu
państwa. Minister rokrocznie określa priorytety przy podziale środków.
O dofinansowanie z rezerwy celowej budżetu państwa na rozwijanie ośrodków wsparcia dla
osób z zaburzeniami psychicznymi mogą ubiegać się jednostki samorządu terytorialnego,
a wniosek o ich przyznanie powinien być kierowany do właściwego wojewody. W
przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku wojewoda sporządza zbiorcze
zapotrzebowanie z województwa i przekazuje je Ministrowi właściwemu do spraw polityki
społecznej celem dalszego rozpatrzenia i ostatecznego podziału środków. W 2025 r. na ten
cel rozdysponowano kwotę 47 138 907, 95 zł.
Aktualnie trwa przekazywanie przez wojewodów zbiorczych zapotrzebowań na rezerwę
celową na rozwój sieci ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi w 2026 r.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --