Interpelacja nr 14500
Interpelacja w sprawie struktury kosztów składających się na opłatę jakościową oraz założeń do jej kalkulacji na rok 2026
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie struktury kosztów składających się na opłatę jakościową oraz założeń do jej kalkulacji na rok 2026
Interpelacja nr 14500
do ministra energii
w sprawie struktury kosztów składających się na opłatę jakościową oraz założeń do jej kalkulacji na rok 2026
Zgłaszający: Maciej Małecki, Wojciech Michał Zubowski
Data wpływu: 05-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w grudniu 2025 r. roku dokonano zmian w tzw. rozporządzeniu taryfowym obejmujących m.in. zasady naliczania opłaty jakościowej. Zmiany te mają bezpośredni wpływ na sposób alokacji kosztów funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz na poziom obciążeń ponoszonych przez odbiorców końcowych. Tym bardziej zasadne jest przedstawienie pełnej informacji dotyczącej struktury kosztów finansowanych z opłaty jakościowej oraz założeń przyjmowanych do jej kalkulacji.
Opłata jakościowa stanowi istotny element końcowej ceny energii elektrycznej ponoszonej przez gospodarstwa domowe oraz przedsiębiorstwa. Jednocześnie w przestrzeni publicznej brak jest szczegółowych, publicznie dostępnych informacji dotyczących jej struktury kosztowej oraz przyjmowanych założeń do jej kalkulacji w kolejnych latach.
W związku z powyższym proszę o przedstawienie:
1. Szczegółowej struktury kosztów pokrywanych ze środków zbieranych poprzez opłatę jakościową w latach 2023, 2024 oraz 2025, z wyszczególnieniem:
całościowych kosztów pokrywanych w danym roku ze środków pochodzących z opłaty jakościowej,
poszczególnych kategorii kosztowych (w szczególności: koszty redysponowania, zakup mocy bilansujących, usuwanie ograniczeń sieciowych oraz inne koszty systemowe),
udziału procentowego poszczególnych kategorii kosztów w całkowitej opłacie jakościowej.
2. Czy w analizowanym okresie następowały zmiany metodologii kalkulacji opłaty jakościowej, w tym wynikające z nowelizacji rozporządzenia taryfowego, a jeżeli tak – jakie były ich przyczyny oraz konsekwencje finansowe? Proszę o wskazanie liczby podmiotów, które są beneficjentami wprowadzonych zmian.
3. Założeń przyjętych do kalkulacji opłaty jakościowej w taryfach na rok 2026, w tym:
prognozowanych wolumenów energii przyjętych do kalkulacji,
kluczowych parametrów kosztowych (w szczególności: koszty redysponowania, zakupu mocy bilansujących, usuwania ograniczeń sieciowych),
innych założeń makroekonomicznych i rynkowych mających wpływ na wysokość opłaty jakościowej.
4. Informacji, czy rząd przewiduje dalsze zmiany w konstrukcji opłaty jakościowej lub sposobie jej naliczania, a jeżeli tak – jakie są ich cele oraz przewidywany wpływ na rachunki dla różnych grup odbiorców energii elektrycznej.
5. Informacji, czy rząd rozważa przeniesienie części kosztów obecnie finansowanych poprzez opłatę jakościową na wytwórców energii elektrycznej, których charakter pracy – w szczególności niestabilność generacji – generuje zwiększone koszty bilansowania systemu elektroenergetycznego.
Z poważaniem
Maciej Małecki
Poseł na Sejm RP
Wojciech Zubowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 14500
do ministra energii
w sprawie struktury kosztów składających się na opłatę jakościową oraz założeń do jej kalkulacji na rok 2026
Zgłaszający: Maciej Małecki, Wojciech Michał Zubowski
Data wpływu: 05-01-2026
Szanowny Panie Ministrze,
w grudniu 2025 r. roku dokonano zmian w tzw. rozporządzeniu taryfowym obejmujących m.in. zasady naliczania opłaty jakościowej. Zmiany te mają bezpośredni wpływ na sposób alokacji kosztów funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz na poziom obciążeń ponoszonych przez odbiorców końcowych. Tym bardziej zasadne jest przedstawienie pełnej informacji dotyczącej struktury kosztów finansowanych z opłaty jakościowej oraz założeń przyjmowanych do jej kalkulacji.
Opłata jakościowa stanowi istotny element końcowej ceny energii elektrycznej ponoszonej przez gospodarstwa domowe oraz przedsiębiorstwa. Jednocześnie w przestrzeni publicznej brak jest szczegółowych, publicznie dostępnych informacji dotyczących jej struktury kosztowej oraz przyjmowanych założeń do jej kalkulacji w kolejnych latach.
W związku z powyższym proszę o przedstawienie:
1. Szczegółowej struktury kosztów pokrywanych ze środków zbieranych poprzez opłatę jakościową w latach 2023, 2024 oraz 2025, z wyszczególnieniem:
całościowych kosztów pokrywanych w danym roku ze środków pochodzących z opłaty jakościowej,
poszczególnych kategorii kosztowych (w szczególności: koszty redysponowania, zakup mocy bilansujących, usuwanie ograniczeń sieciowych oraz inne koszty systemowe),
udziału procentowego poszczególnych kategorii kosztów w całkowitej opłacie jakościowej.
2. Czy w analizowanym okresie następowały zmiany metodologii kalkulacji opłaty jakościowej, w tym wynikające z nowelizacji rozporządzenia taryfowego, a jeżeli tak – jakie były ich przyczyny oraz konsekwencje finansowe? Proszę o wskazanie liczby podmiotów, które są beneficjentami wprowadzonych zmian.
3. Założeń przyjętych do kalkulacji opłaty jakościowej w taryfach na rok 2026, w tym:
prognozowanych wolumenów energii przyjętych do kalkulacji,
kluczowych parametrów kosztowych (w szczególności: koszty redysponowania, zakupu mocy bilansujących, usuwania ograniczeń sieciowych),
innych założeń makroekonomicznych i rynkowych mających wpływ na wysokość opłaty jakościowej.
4. Informacji, czy rząd przewiduje dalsze zmiany w konstrukcji opłaty jakościowej lub sposobie jej naliczania, a jeżeli tak – jakie są ich cele oraz przewidywany wpływ na rachunki dla różnych grup odbiorców energii elektrycznej.
5. Informacji, czy rząd rozważa przeniesienie części kosztów obecnie finansowanych poprzez opłatę jakościową na wytwórców energii elektrycznej, których charakter pracy – w szczególności niestabilność generacji – generuje zwiększone koszty bilansowania systemu elektroenergetycznego.
Z poważaniem
Maciej Małecki
Poseł na Sejm RP
Wojciech Zubowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Minister Miłosz Motyka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6479 znaków
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Miłosz Motyka
BM-WPR.0510.38.2026.KK
Warszawa, 2026-03-20
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posła Macieja Małeckiego i Wojciecha Zubowskiego nr 14500
w sprawie struktury kosztów składających się na opłatę jakościową oraz założeń do jej kalkulacji
na rok 2026, uprzejmie informuję, co następuje.
Opłata jakościowa pokrywa koszty utrzymywania przez operatora systemu przesyłowego
PSE S.A. systemowych standardów jakości i niezawodności bieżących dostaw energii
elektrycznej. Do najważniejszych kategorii kosztowych należą: koszty rezerw mocy (przed
wdrożeniem drugiego etapu reformy rynku bilansującego) lub zakupu mocy bilansujących
(po tej reformie) oraz koszty usuwania ograniczeń systemowych, a także koszty
nierynkowego redysponowania OZE, uruchomień jednostek wytwórczych, czy też szeregu
usług systemowych świadczonych przez uczestników rynku.
Minister Energii nie odpowiada za szczegółowe gromadzenie tych danych, ponieważ są one
elementem kalkulacji stawki jakościowej, którą w ramach postępowania taryfowego
operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego PSE S.A. przedkłada corocznie do
zatwierdzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki (URE).
Istotnym czynnikiem wpływającym na koszty pokrywane przez opłatę jakościową
w ostatnich latach było wdrożenie drugiego etapu reformy rynku bilansującego, którego
elementem było wejście w życie zatwierdzonych przez Prezesa URE nowych Warunków
Dotyczących Bilansowania. Reforma rynku została wdrożona w związku z koniecznością
wprowadzenia zmian, mających na celu poprawę wyceny energii elektrycznej na rynku
bilansującym, aby zachęcić jego uczestników do większej elastyczności i dopasowania
zużycia lub produkcji energii do bieżących potrzeb systemu elektroenergetycznego.
Obowiązek realizacji reformy rynku w Polsce wynikał z konieczności dostosowania
krajowego porządku prawnego do rozporządzenia 2019/943 z 5 czerwca 2019 r. w sprawie
rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz rozporządzenia KE 2017/2195
z 23 listopada 2017 r. ustanawiającego wytyczne dotyczące bilansowania, a także
z opracowanego na podstawie ww. rozporządzenia 2019/943 „Planu wdrażania reform
rynku energii elektrycznej”, przyjętego przez Komitet do Spraw Europejskich w dniu 14 maja
2020 r.
W wyniku wdrożenia drugiego etapu rynku bilansującego, PSE S.A. wprowadziły
w szczególności następujące istotne zmiany biznesowo–funkcjonalne: nową strukturę
podmiotową i obiektową, zmianę zasad planowania i prowadzenia ruchu KSE z wielkości
brutto na netto, obsługę programów pracy, nowy katalog usług bilansujących, rynkowe
pozyskiwanie mocy bilansujących, mechanizm wyceny niedoboru mocy, zmianę zasad
wyceny energii bilansującej i niezbilansowania, 15-minutowe okresy: rozliczania
niezbilansowania i rozliczania energii bilansującej. W związku z powyższym, zmianie uległa
wysokość oraz struktura kosztów ponoszonych przez PSE S.A. oraz uwzględnianych
w kalkulacji stawki jakościowej.
-- 1 of 2 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 2
Zmiany te zostały uwzględnione w kalkulacji taryfy PSE S.A. na 2024 r., tj. do 13 czerwca
2024 r. koszty ustalane były na podstawie zasad funkcjonowania rynku bilansującego przed
wdrożeniem drugiego etapu reformy na rynku bilansującym, a od 14 czerwca 2024 r.
planowane koszty odzwierciedlały zmiany wprowadzone reformą rynku bilansującego. Rok
2025 był pierwszym, dla którego w kalkulacji stawki jakościowej uwzględniono pełne
roczne, prognozowane koszty uwzględniające wdrożenie drugiego etapu reformy rynku
bilansującego.
W analizowanym okresie (taryfy na lata 2023, 2024 i 2025) stawkę jakościową kalkulowano
na podstawie przepisów zawartych w §17 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska
w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią
elektryczną (dalej: rozporządzenie taryfowe), a współczynnik udziału odbiorców
w pokrywaniu kosztów systemowych kok wyznaczany był zgodnie z formułą zawartą w § 26
ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia. W wyniku zmiany ww. rozporządzenia z dnia 6 grudnia
2024 r. (Dz.U. 2024, poz. 1814) w § 23a wprowadzono nowy przepis dotyczący konta
regulacyjnego dla kosztów opłaty jakościowej. Przepis ten miał zastosowanie po raz
pierwszy do kosztów ponoszonych przez PSE S.A. w okresie od 1 stycznia 2025 r.,
a okresem rozliczenia salda jest rok kalendarzowy. W związku z powyższym, saldo konta
regulacyjnego dla kosztów opłaty jakościowej zostanie uwzględnione w kalkulacji stawki
jakościowej na rok 2027.
W związku z opublikowaną 12 grudnia 2025 r. zmianą rozporządzenia taryfowego
(Dz. U. z 2025 r., poz. 1772), zmienione zostały kryteria kwalifikacji odbiorców specjalnych
opłaty jakościowej, o których mowa w § 26 w ust. 2 pkt 1 rozporządzenia taryfowego.
Wprowadzona zmiana, stosowana do taryf począwszy od 2026 roku, zmodyfikowała
kryteria kwalifikacji odbiorców do korzystania ze współczynnika kos=0,1, m.in. poprzez
obniżenie kryterium zużycia energii elektrycznej z 400 GWh do 200 GWh. W zatwierdzonej
przez Prezesa URE taryfie PSE S.A. na rok 2026, stawka jakościowa została ustalona na
poziomie 32,65 PLN/MWh, a współczynnik udziału odbiorców innych niż odbiorca
specjalny w pokrywaniu kosztów systemowych kok został określony na poziomie 1,01577.
W konsekwencji stawka opłaty jakościowej dla odbiorców innych niż odbiorcy specjalni
wyniesie 33,16 zł/MWh - odbiorcy zasilani z sieci wysokiego i średniego napięcia
oraz 0,0332 zł/kWh - odbiorcy zasilani z sieci niskiego napięcia.
Kwestie ewentualnych zmian dotyczących opłaty jakościowej będą jednym z tematów prac
Zespołu do spraw poprawy efektywności kształtowania taryf sieciowych energii elektrycznej,
powołanego przez Ministra Energii w dniu 14 listopada 2025 r. W ramach prac ww. Zespołu
analizowane będą m.in. różne warianty redystrybucji kosztów między użytkowników sieci,
aby zapewnić odpowiednie odzwierciedlenie ich oddziaływania na koszty Krajowego
Systemu Elektroenergetycznego, z jednoczesnym uwzględnieniem potrzeb różnych
odbiorców – od gospodarstw domowych po przemysł energochłonny oraz właściwym
wyważeniem interesów wszystkich uczestników rynku energii elektrycznej.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2026-03-20 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Miłosz Motyka
BM-WPR.0510.38.2026.KK
Warszawa, 2026-03-20
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posła Macieja Małeckiego i Wojciecha Zubowskiego nr 14500
w sprawie struktury kosztów składających się na opłatę jakościową oraz założeń do jej kalkulacji
na rok 2026, uprzejmie informuję, co następuje.
Opłata jakościowa pokrywa koszty utrzymywania przez operatora systemu przesyłowego
PSE S.A. systemowych standardów jakości i niezawodności bieżących dostaw energii
elektrycznej. Do najważniejszych kategorii kosztowych należą: koszty rezerw mocy (przed
wdrożeniem drugiego etapu reformy rynku bilansującego) lub zakupu mocy bilansujących
(po tej reformie) oraz koszty usuwania ograniczeń systemowych, a także koszty
nierynkowego redysponowania OZE, uruchomień jednostek wytwórczych, czy też szeregu
usług systemowych świadczonych przez uczestników rynku.
Minister Energii nie odpowiada za szczegółowe gromadzenie tych danych, ponieważ są one
elementem kalkulacji stawki jakościowej, którą w ramach postępowania taryfowego
operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego PSE S.A. przedkłada corocznie do
zatwierdzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki (URE).
Istotnym czynnikiem wpływającym na koszty pokrywane przez opłatę jakościową
w ostatnich latach było wdrożenie drugiego etapu reformy rynku bilansującego, którego
elementem było wejście w życie zatwierdzonych przez Prezesa URE nowych Warunków
Dotyczących Bilansowania. Reforma rynku została wdrożona w związku z koniecznością
wprowadzenia zmian, mających na celu poprawę wyceny energii elektrycznej na rynku
bilansującym, aby zachęcić jego uczestników do większej elastyczności i dopasowania
zużycia lub produkcji energii do bieżących potrzeb systemu elektroenergetycznego.
Obowiązek realizacji reformy rynku w Polsce wynikał z konieczności dostosowania
krajowego porządku prawnego do rozporządzenia 2019/943 z 5 czerwca 2019 r. w sprawie
rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz rozporządzenia KE 2017/2195
z 23 listopada 2017 r. ustanawiającego wytyczne dotyczące bilansowania, a także
z opracowanego na podstawie ww. rozporządzenia 2019/943 „Planu wdrażania reform
rynku energii elektrycznej”, przyjętego przez Komitet do Spraw Europejskich w dniu 14 maja
2020 r.
W wyniku wdrożenia drugiego etapu rynku bilansującego, PSE S.A. wprowadziły
w szczególności następujące istotne zmiany biznesowo–funkcjonalne: nową strukturę
podmiotową i obiektową, zmianę zasad planowania i prowadzenia ruchu KSE z wielkości
brutto na netto, obsługę programów pracy, nowy katalog usług bilansujących, rynkowe
pozyskiwanie mocy bilansujących, mechanizm wyceny niedoboru mocy, zmianę zasad
wyceny energii bilansującej i niezbilansowania, 15-minutowe okresy: rozliczania
niezbilansowania i rozliczania energii bilansującej. W związku z powyższym, zmianie uległa
wysokość oraz struktura kosztów ponoszonych przez PSE S.A. oraz uwzględnianych
w kalkulacji stawki jakościowej.
-- 1 of 2 --
+48 (22) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 2
Zmiany te zostały uwzględnione w kalkulacji taryfy PSE S.A. na 2024 r., tj. do 13 czerwca
2024 r. koszty ustalane były na podstawie zasad funkcjonowania rynku bilansującego przed
wdrożeniem drugiego etapu reformy na rynku bilansującym, a od 14 czerwca 2024 r.
planowane koszty odzwierciedlały zmiany wprowadzone reformą rynku bilansującego. Rok
2025 był pierwszym, dla którego w kalkulacji stawki jakościowej uwzględniono pełne
roczne, prognozowane koszty uwzględniające wdrożenie drugiego etapu reformy rynku
bilansującego.
W analizowanym okresie (taryfy na lata 2023, 2024 i 2025) stawkę jakościową kalkulowano
na podstawie przepisów zawartych w §17 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska
w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią
elektryczną (dalej: rozporządzenie taryfowe), a współczynnik udziału odbiorców
w pokrywaniu kosztów systemowych kok wyznaczany był zgodnie z formułą zawartą w § 26
ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia. W wyniku zmiany ww. rozporządzenia z dnia 6 grudnia
2024 r. (Dz.U. 2024, poz. 1814) w § 23a wprowadzono nowy przepis dotyczący konta
regulacyjnego dla kosztów opłaty jakościowej. Przepis ten miał zastosowanie po raz
pierwszy do kosztów ponoszonych przez PSE S.A. w okresie od 1 stycznia 2025 r.,
a okresem rozliczenia salda jest rok kalendarzowy. W związku z powyższym, saldo konta
regulacyjnego dla kosztów opłaty jakościowej zostanie uwzględnione w kalkulacji stawki
jakościowej na rok 2027.
W związku z opublikowaną 12 grudnia 2025 r. zmianą rozporządzenia taryfowego
(Dz. U. z 2025 r., poz. 1772), zmienione zostały kryteria kwalifikacji odbiorców specjalnych
opłaty jakościowej, o których mowa w § 26 w ust. 2 pkt 1 rozporządzenia taryfowego.
Wprowadzona zmiana, stosowana do taryf począwszy od 2026 roku, zmodyfikowała
kryteria kwalifikacji odbiorców do korzystania ze współczynnika kos=0,1, m.in. poprzez
obniżenie kryterium zużycia energii elektrycznej z 400 GWh do 200 GWh. W zatwierdzonej
przez Prezesa URE taryfie PSE S.A. na rok 2026, stawka jakościowa została ustalona na
poziomie 32,65 PLN/MWh, a współczynnik udziału odbiorców innych niż odbiorca
specjalny w pokrywaniu kosztów systemowych kok został określony na poziomie 1,01577.
W konsekwencji stawka opłaty jakościowej dla odbiorców innych niż odbiorcy specjalni
wyniesie 33,16 zł/MWh - odbiorcy zasilani z sieci wysokiego i średniego napięcia
oraz 0,0332 zł/kWh - odbiorcy zasilani z sieci niskiego napięcia.
Kwestie ewentualnych zmian dotyczących opłaty jakościowej będą jednym z tematów prac
Zespołu do spraw poprawy efektywności kształtowania taryf sieciowych energii elektrycznej,
powołanego przez Ministra Energii w dniu 14 listopada 2025 r. W ramach prac ww. Zespołu
analizowane będą m.in. różne warianty redystrybucji kosztów między użytkowników sieci,
aby zapewnić odpowiednie odzwierciedlenie ich oddziaływania na koszty Krajowego
Systemu Elektroenergetycznego, z jednoczesnym uwzględnieniem potrzeb różnych
odbiorców – od gospodarstw domowych po przemysł energochłonny oraz właściwym
wyważeniem interesów wszystkich uczestników rynku energii elektrycznej.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2026-03-20 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --