Interpelacja nr 14461
Interpelacja w sprawie zasad przyznawania zasiłku opiekuńczego po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (60%)
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie zasad przyznawania zasiłku opiekuńczego po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia
Interpelacja nr 14461
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zasad przyznawania zasiłku opiekuńczego po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Ewa Kołodziej
Data wpływu: 02-01-2026
Szanowna Pani Ministro,
do mojego biura poselskiego zgłosiła się matka chłopca z niepełnosprawnościami, która zwróciła się z prośbą o interwencję w związku z obowiązującymi przepisami regulującymi zasady przyznawania zasiłku opiekuńczego.
Syn zgłaszającej, urodzony z niepełnosprawnością, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności zawierającym wskazanie określone w pkt 7, tj. konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Chłopiec w dniu 7 kwietnia 2026 r. ukończy 18 lat.
Matka dziecka wskazuje, że nie rozumie obowiązujących regulacji prawnych, zgodnie z którymi po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia limit dni zasiłku opiekuńczego ulega znacznemu obniżeniu, do poziomu przewidzianego dla opieki nad innym chorym członkiem rodziny. W jej ocenie przepisy te są krzywdzące i oderwane od rzeczywistości, ponieważ stan zdrowia jej syna w dniu poprzedzającym 18. urodziny oraz po ich ukończeniu pozostaje niezmienny.
Zgłaszająca podnosi, że zmiana limitów świadczenia w sposób automatyczny, wyłącznie z uwagi na osiągnięcie pełnoletności, istotnie ograniczy jej realną możliwość sprawowania opieki, w szczególności:
udziału w turnusach rehabilitacyjnych,
towarzyszenia synowi podczas hospitalizacji oraz specjalistycznych wizyt lekarskich,
zapewnienia mu ciągłości leczenia i rehabilitacji wymagających stałej obecności opiekuna.
W praktyce oznacza to przerzucenie ciężaru opieki wyłącznie na rodzinę, bez uwzględnienia faktycznego zakresu zależności osoby z niepełnosprawnością od opiekuna.
Z uwagi na rosnącą liczbę rodzin znajdujących się w analogicznej sytuacji uprzejmie proszę o udzielenie szczegółowej odpowiedzi na poniższe pytania:
Jakie było uzasadnienie ustawodawcy dla wprowadzenia automatycznego ograniczenia liczby dni zasiłku opiekuńczego po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia niezależnie od stopnia i charakteru niepełnosprawności?
Czy ministerstwo analizowało skutki społeczne i zdrowotne obowiązujących przepisów dla rodzin wychowujących dzieci z niepełnosprawnością znaczną, które po osiągnięciu pełnoletności nadal wymagają stałej, codziennej opieki?
Czy ministerstwo rozważa możliwość zmiany obowiązujących regulacji w taki sposób, aby w przypadku osób posiadających orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności od urodzenia po ukończeniu przez nie 18. roku życia zachować dotychczasowe uprawnienia opiekuńcze bezterminowo z uwagi na trwały i nieodwracalny charakter ich stanu zdrowia?
Czy prowadzone są lub planowane są prace legislacyjne zmierzające do bardziej elastycznego i sprawiedliwego systemu wsparcia opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnościami, uwzględniającego rzeczywiste potrzeby rodzin?
Jakie alternatywne formy wsparcia ministerstwo przewiduje dla opiekunów, którzy po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia tracą możliwość korzystania z dotychczasowych uprawnień mimo braku jakiejkolwiek poprawy stanu zdrowia osoby wymagającej opieki?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Iwona Maria Kozłowska
Interpelacja nr 14461
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zasad przyznawania zasiłku opiekuńczego po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Ewa Kołodziej
Data wpływu: 02-01-2026
Szanowna Pani Ministro,
do mojego biura poselskiego zgłosiła się matka chłopca z niepełnosprawnościami, która zwróciła się z prośbą o interwencję w związku z obowiązującymi przepisami regulującymi zasady przyznawania zasiłku opiekuńczego.
Syn zgłaszającej, urodzony z niepełnosprawnością, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności zawierającym wskazanie określone w pkt 7, tj. konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Chłopiec w dniu 7 kwietnia 2026 r. ukończy 18 lat.
Matka dziecka wskazuje, że nie rozumie obowiązujących regulacji prawnych, zgodnie z którymi po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia limit dni zasiłku opiekuńczego ulega znacznemu obniżeniu, do poziomu przewidzianego dla opieki nad innym chorym członkiem rodziny. W jej ocenie przepisy te są krzywdzące i oderwane od rzeczywistości, ponieważ stan zdrowia jej syna w dniu poprzedzającym 18. urodziny oraz po ich ukończeniu pozostaje niezmienny.
Zgłaszająca podnosi, że zmiana limitów świadczenia w sposób automatyczny, wyłącznie z uwagi na osiągnięcie pełnoletności, istotnie ograniczy jej realną możliwość sprawowania opieki, w szczególności:
udziału w turnusach rehabilitacyjnych,
towarzyszenia synowi podczas hospitalizacji oraz specjalistycznych wizyt lekarskich,
zapewnienia mu ciągłości leczenia i rehabilitacji wymagających stałej obecności opiekuna.
W praktyce oznacza to przerzucenie ciężaru opieki wyłącznie na rodzinę, bez uwzględnienia faktycznego zakresu zależności osoby z niepełnosprawnością od opiekuna.
Z uwagi na rosnącą liczbę rodzin znajdujących się w analogicznej sytuacji uprzejmie proszę o udzielenie szczegółowej odpowiedzi na poniższe pytania:
Jakie było uzasadnienie ustawodawcy dla wprowadzenia automatycznego ograniczenia liczby dni zasiłku opiekuńczego po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia niezależnie od stopnia i charakteru niepełnosprawności?
Czy ministerstwo analizowało skutki społeczne i zdrowotne obowiązujących przepisów dla rodzin wychowujących dzieci z niepełnosprawnością znaczną, które po osiągnięciu pełnoletności nadal wymagają stałej, codziennej opieki?
Czy ministerstwo rozważa możliwość zmiany obowiązujących regulacji w taki sposób, aby w przypadku osób posiadających orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności od urodzenia po ukończeniu przez nie 18. roku życia zachować dotychczasowe uprawnienia opiekuńcze bezterminowo z uwagi na trwały i nieodwracalny charakter ich stanu zdrowia?
Czy prowadzone są lub planowane są prace legislacyjne zmierzające do bardziej elastycznego i sprawiedliwego systemu wsparcia opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnościami, uwzględniającego rzeczywiste potrzeby rodzin?
Jakie alternatywne formy wsparcia ministerstwo przewiduje dla opiekunów, którzy po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia tracą możliwość korzystania z dotychczasowych uprawnień mimo braku jakiejkolwiek poprawy stanu zdrowia osoby wymagającej opieki?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Iwona Maria Kozłowska
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maja Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10709 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.15.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14461 z 8 stycznia 2026 roku Pań Posłanek Iwony Marii
Kozłowskiej i Ewy Kołodziej, w sprawie zasad przyznawania zasiłku opiekuńczego, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Ustawodawca w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach
pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r.
poz. 501 i poz. 1083 oraz z 2026 r. poz. 26) dokonał zróżnicowania prawa do zasiłku
opiekuńczego ze względu na osobę podopiecznego oraz szczególne okoliczności
uzasadniające konieczność zapewnienia opieki. W stosunku do zdrowego dziecka
warunkami nabycia prawa do zasiłku opiekuńczego są jego wiek (do 8 lat) oraz jedna z
sytuacji:
— nieprzewidziane zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do
których dziecko uczęszcza albo choroba niani, z którą rodzice mają zawartą umowę
uaktywniającą, o której mowa w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad
dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2024 r. poz. 338, 743 i 858) bądź dziennego opiekuna
sprawujących opiekę nad dzieckiem;
— poród albo choroba małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka stale opiekujących
się dzieckiem, jeżeli zdarzenia te uniemożliwiają małżonkowi lub rodzicowi
sprawowanie opieki, bądź ich pobyt w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym
podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i
całodobowe świadczenia zdrowotne (art. 32 ust. 1 pkt 1).
W stosunku do chorego dziecka warunkiem nabycia prawa do zasiłku opiekuńczego jest
wiek (do 14 lat) oraz choroba dziecka potwierdzona stosownym zaświadczeniem lekarskim
(art. 32 ust. 1 pkt 2). Z kolei w przypadku dziecka z niepełnosprawnością warunkami nabycia
prawa do zasiłku opiekuńczego są:
— wiek dziecka (do 18 lat),
— orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności łącznie
ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby
w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz
konieczności stałego, codziennego udziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia,
rehabilitacji i edukacji, a także jedno z dwojga: poród lub choroba małżonka
ubezpieczonego albo rodzica dziecka stale opiekujących się dzieckiem (jeżeli zdarzenie
to uniemożliwia im sprawowanie opieki); pobyt małżonka ubezpieczonego albo rodzica
dziecka stale opiekujących się dzieckiem w szpitalu bądź innym zakładzie leczniczym
należącym do podmiotu leczniczego wykonującego działalność w zakresie
stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych (art. 32 ust. 1 pkt 2a).
W stosunku do niepełnosprawnego chorego dziecka warunkami nabycia prawa do zasiłku
opiekuńczego są:
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
— wiek dziecka (do 18 lat);
— orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności łącznie
ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby
w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz
konieczności stałego, codziennego udziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia,
rehabilitacji i edukacji i choroba dziecka potwierdzona stosownym zaświadczeniem
lekarskim (art. 32 ust. 1 pkt 2b).
W stosunku do innego chorego członka rodziny warunkiem nabycia prawa do zasiłku
opiekuńczego jest choroba członka rodziny potwierdzona stosownym orzeczeniem
lekarskim.
W art. 33 ust. 1 przywołanej ustawy zróżnicowano również długość okresu zasiłkowego,
zależnie od cech osób (kategorii), nad którymi sprawowana jest opieka. Stosownie do pkt 1a
tego przepisu, jeżeli opieka sprawowana jest nad dziećmi, o których mowa w art. 32 ust. 1
pkt 2a i 2b, tj. dziećmi legitymującymi się orzeczeniem o zaliczeniu do znacznego stopnia
niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami:
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie
ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stałego, codziennego udziału
opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia przez nie
18 lat, to zasiłek opiekuńczy przysługuje przez okres zwolnienia od wykonywania pracy
z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, nie dłużej niż przez okres 30 dni
w roku kalendarzowym.
Wskazaną regulację wprowadzono ustawą o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw z dnia
10 maja 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1076). W uzasadnieniu nowelizacji wskazano, iż
przeprowadzone zmiany motywowane są „potrzebą pomocy państwa rodzinom
wychowującym dzieci niepełnosprawne” oraz że „wykonywanie funkcji rodzicielskiej i praca
zawodowa wymaga od osoby wykonującej pracę pogodzenia wielu obowiązków,
a w przypadku rodziców wychowujących dzieci z niepełnosprawnościami łączenie pracy
zarobkowej z obowiązkami domowymi wymaga jeszcze większego wysiłku”.
W efekcie wprowadzonych regulacji wydłużono okres uprawnienia do zasiłku opiekuńczego
z 14 do 30 dni w przypadku opieki nad dzieckiem z niepełnosprawnością do ukończenia
przez nie 18 lat. Wprowadzenie analogicznych rozwiązań dotyczących okresu zasiłkowego
w odniesieniu do opieki sprawowanej nad osobą z niepełnosprawnością, która ukończyła
18 rok życia nie było i – na chwilę obecną - nie jest przedmiotem prac legislacyjnych
prowadzonych w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Wyznaczenie maksymalnej granicy wieku dziecka do 18 lat znajduje uzasadnienie
w obowiązującym prawie, tj. okresie pozostawania dziecka pod władzą rodzicielską (art. 92
ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy – Dz. U. z 2023 r. poz. 2809)
albo opieką sprawowaną przez opiekuna, którego dla osoby małoletniej ustanawia się do
ukończenia przez nią 18 roku życia (art. 145 § 1 k.r.o. w związku z art. 10 ustawy z dnia 23
kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny – Dz. U. z 2025 r. poz. 1071).
Odnośnie do zawartych w treści interpelacji uwag zgłoszonych przez matkę pełnoletniego
syna będącego osobą z niepełnosprawnościami wskazać należy, że - stosownie do art. 32
ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego
- w razie choroby i macierzyństwa treścią ryzyka socjalnego, którego skutki podlegają
ochronie realizowanej poprzez wypłatę zasiłku opiekuńczego w ramach ubezpieczenia
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
chorobowego, jest fakt wystąpienia jednej z określonych w tym przepisie sytuacji połączony
z koniecznością zaprzestania wykonywania pracy lub innej aktywności zarobkowej na czas
choroby (opieka krótkotrwała).
Do takich okoliczności trudno zakwalifikować pobyt na turnusie rehabilitacyjnym, który jest
zorganizowaną formą aktywnej rehabilitacji połączonej z elementami wypoczynku i służy
ogólnej poprawie psychofizycznej sprawności oraz rozwijaniu umiejętności społecznych
uczestników (art. 10c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i
społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – Dz. U. z 2025 r. poz.913 oraz
1746). Również w przypadku przyjęcia pełnoletniej osoby na oddział szpitalny celem
hospitalizacji to na personelu oddziału, a nie na opiekunie osoby hospitalizowanej spoczywa
obowiązek opieki nad pacjentem.
Podkreślenia wymaga, że celem zasiłku opiekuńczego nie było i nie jest zwolnienie rodziny
z obowiązku opieki nad osobą z niepełnosprawnościami, tylko zapewnienie pomocy przy
takiej opiece poprzez wypłatę świadczenia na czas choroby członka rodziny.
Państwo polskie wspiera różnorodne formy pomocy kierowanej do osób
z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów, zarówno w zakresie rehabilitacji społecznej,
leczniczej, jak i zawodowej, w tym np. poprzez finansowanie kosztów pobytu opiekuna
osoby z niepełnosprawnościami na turnusie rehabilitacyjnym, opiekę wytchnieniową, czy
zapewnienie usług asystenta osoby z niepełnosprawnościami (w ramach programów
finansowanych z Funduszu Solidarnościowego).
W ramach świadczeń rodzinnych osoby z niepełnosprawnościami, które ukończyły 18 rok
życia oraz opiekujący się nimi rodzice mogą korzystać odpowiednio z następujących
świadczeń opiekuńczych:
— zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 215,84 zł miesięcznie przysługującego osobom
z niepełnosprawnościami, w tym legitymującym się znacznym stopniem
niepełnosprawności, bez względu na osiągany dochód;
— świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 3386 zł miesięcznie przysługującego
opiekunom osób z niepełnosprawnościami, którzy korzystając z ochrony praw nabytych
kontynuują pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach
obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. (m. in. bez możliwości podejmowania
zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz bez względu na ukończenie przez osobę
z niepełnosprawnościami 18 r. życia ).
Rodzicom wychowującym dzieci z niepełnosprawnościami przysługuje też zasiłek rodzinny
uzależniony od spełnienia kryterium dochodowego (764 zł). Zasiłek rodzinny na
niepełnosprawne dziecko przysługuje do ukończenia przez nie 24 roku życia, jeżeli
kontynuuje ono naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem
o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności (na dziecko w wieku powyżej
18 lat zasiłek rodzinny przysługuje w kwocie 135 zł miesięcznie). Rodzice dziecka
z niepełnosprawnością, którzy nabędą prawo do pobierania zasiłku rodzinnego, mogą też
ubiegać się, w zależności od swojej sytuacji, o dodatki do tego zasiłku, w szczególności
z tytułu z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka, w wysokości 110 zł miesięcznie na
dziecko pomiędzy 5 a 24 rokiem życia.
Warto podkreślić, że istotne wsparcie kierowane do osób z niepełnosprawnościami, które
ukończyły 18 rok życia stanowi świadczenie wspierające, którego celem jest udzielanie
osobom niepełnosprawnym wykazującym potrzebę wsparcia pomocy służącej
częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem ich szczególnych potrzeb
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
życiowych (art. 3 ust. 1 ustawa z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, Dz.U. z 2023
r. poz. 1429 i 2760 oraz z 2025 r. poz. 619).
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.15.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14461 z 8 stycznia 2026 roku Pań Posłanek Iwony Marii
Kozłowskiej i Ewy Kołodziej, w sprawie zasad przyznawania zasiłku opiekuńczego, proszę
przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Ustawodawca w art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach
pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r.
poz. 501 i poz. 1083 oraz z 2026 r. poz. 26) dokonał zróżnicowania prawa do zasiłku
opiekuńczego ze względu na osobę podopiecznego oraz szczególne okoliczności
uzasadniające konieczność zapewnienia opieki. W stosunku do zdrowego dziecka
warunkami nabycia prawa do zasiłku opiekuńczego są jego wiek (do 8 lat) oraz jedna z
sytuacji:
— nieprzewidziane zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do
których dziecko uczęszcza albo choroba niani, z którą rodzice mają zawartą umowę
uaktywniającą, o której mowa w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad
dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2024 r. poz. 338, 743 i 858) bądź dziennego opiekuna
sprawujących opiekę nad dzieckiem;
— poród albo choroba małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka stale opiekujących
się dzieckiem, jeżeli zdarzenia te uniemożliwiają małżonkowi lub rodzicowi
sprawowanie opieki, bądź ich pobyt w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym
podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i
całodobowe świadczenia zdrowotne (art. 32 ust. 1 pkt 1).
W stosunku do chorego dziecka warunkiem nabycia prawa do zasiłku opiekuńczego jest
wiek (do 14 lat) oraz choroba dziecka potwierdzona stosownym zaświadczeniem lekarskim
(art. 32 ust. 1 pkt 2). Z kolei w przypadku dziecka z niepełnosprawnością warunkami nabycia
prawa do zasiłku opiekuńczego są:
— wiek dziecka (do 18 lat),
— orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności łącznie
ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby
w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz
konieczności stałego, codziennego udziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia,
rehabilitacji i edukacji, a także jedno z dwojga: poród lub choroba małżonka
ubezpieczonego albo rodzica dziecka stale opiekujących się dzieckiem (jeżeli zdarzenie
to uniemożliwia im sprawowanie opieki); pobyt małżonka ubezpieczonego albo rodzica
dziecka stale opiekujących się dzieckiem w szpitalu bądź innym zakładzie leczniczym
należącym do podmiotu leczniczego wykonującego działalność w zakresie
stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych (art. 32 ust. 1 pkt 2a).
W stosunku do niepełnosprawnego chorego dziecka warunkami nabycia prawa do zasiłku
opiekuńczego są:
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
— wiek dziecka (do 18 lat);
— orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności łącznie
ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby
w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz
konieczności stałego, codziennego udziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia,
rehabilitacji i edukacji i choroba dziecka potwierdzona stosownym zaświadczeniem
lekarskim (art. 32 ust. 1 pkt 2b).
W stosunku do innego chorego członka rodziny warunkiem nabycia prawa do zasiłku
opiekuńczego jest choroba członka rodziny potwierdzona stosownym orzeczeniem
lekarskim.
W art. 33 ust. 1 przywołanej ustawy zróżnicowano również długość okresu zasiłkowego,
zależnie od cech osób (kategorii), nad którymi sprawowana jest opieka. Stosownie do pkt 1a
tego przepisu, jeżeli opieka sprawowana jest nad dziećmi, o których mowa w art. 32 ust. 1
pkt 2a i 2b, tj. dziećmi legitymującymi się orzeczeniem o zaliczeniu do znacznego stopnia
niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami:
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie
ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stałego, codziennego udziału
opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia przez nie
18 lat, to zasiłek opiekuńczy przysługuje przez okres zwolnienia od wykonywania pracy
z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, nie dłużej niż przez okres 30 dni
w roku kalendarzowym.
Wskazaną regulację wprowadzono ustawą o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw z dnia
10 maja 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1076). W uzasadnieniu nowelizacji wskazano, iż
przeprowadzone zmiany motywowane są „potrzebą pomocy państwa rodzinom
wychowującym dzieci niepełnosprawne” oraz że „wykonywanie funkcji rodzicielskiej i praca
zawodowa wymaga od osoby wykonującej pracę pogodzenia wielu obowiązków,
a w przypadku rodziców wychowujących dzieci z niepełnosprawnościami łączenie pracy
zarobkowej z obowiązkami domowymi wymaga jeszcze większego wysiłku”.
W efekcie wprowadzonych regulacji wydłużono okres uprawnienia do zasiłku opiekuńczego
z 14 do 30 dni w przypadku opieki nad dzieckiem z niepełnosprawnością do ukończenia
przez nie 18 lat. Wprowadzenie analogicznych rozwiązań dotyczących okresu zasiłkowego
w odniesieniu do opieki sprawowanej nad osobą z niepełnosprawnością, która ukończyła
18 rok życia nie było i – na chwilę obecną - nie jest przedmiotem prac legislacyjnych
prowadzonych w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Wyznaczenie maksymalnej granicy wieku dziecka do 18 lat znajduje uzasadnienie
w obowiązującym prawie, tj. okresie pozostawania dziecka pod władzą rodzicielską (art. 92
ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy – Dz. U. z 2023 r. poz. 2809)
albo opieką sprawowaną przez opiekuna, którego dla osoby małoletniej ustanawia się do
ukończenia przez nią 18 roku życia (art. 145 § 1 k.r.o. w związku z art. 10 ustawy z dnia 23
kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny – Dz. U. z 2025 r. poz. 1071).
Odnośnie do zawartych w treści interpelacji uwag zgłoszonych przez matkę pełnoletniego
syna będącego osobą z niepełnosprawnościami wskazać należy, że - stosownie do art. 32
ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego
- w razie choroby i macierzyństwa treścią ryzyka socjalnego, którego skutki podlegają
ochronie realizowanej poprzez wypłatę zasiłku opiekuńczego w ramach ubezpieczenia
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
chorobowego, jest fakt wystąpienia jednej z określonych w tym przepisie sytuacji połączony
z koniecznością zaprzestania wykonywania pracy lub innej aktywności zarobkowej na czas
choroby (opieka krótkotrwała).
Do takich okoliczności trudno zakwalifikować pobyt na turnusie rehabilitacyjnym, który jest
zorganizowaną formą aktywnej rehabilitacji połączonej z elementami wypoczynku i służy
ogólnej poprawie psychofizycznej sprawności oraz rozwijaniu umiejętności społecznych
uczestników (art. 10c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i
społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – Dz. U. z 2025 r. poz.913 oraz
1746). Również w przypadku przyjęcia pełnoletniej osoby na oddział szpitalny celem
hospitalizacji to na personelu oddziału, a nie na opiekunie osoby hospitalizowanej spoczywa
obowiązek opieki nad pacjentem.
Podkreślenia wymaga, że celem zasiłku opiekuńczego nie było i nie jest zwolnienie rodziny
z obowiązku opieki nad osobą z niepełnosprawnościami, tylko zapewnienie pomocy przy
takiej opiece poprzez wypłatę świadczenia na czas choroby członka rodziny.
Państwo polskie wspiera różnorodne formy pomocy kierowanej do osób
z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów, zarówno w zakresie rehabilitacji społecznej,
leczniczej, jak i zawodowej, w tym np. poprzez finansowanie kosztów pobytu opiekuna
osoby z niepełnosprawnościami na turnusie rehabilitacyjnym, opiekę wytchnieniową, czy
zapewnienie usług asystenta osoby z niepełnosprawnościami (w ramach programów
finansowanych z Funduszu Solidarnościowego).
W ramach świadczeń rodzinnych osoby z niepełnosprawnościami, które ukończyły 18 rok
życia oraz opiekujący się nimi rodzice mogą korzystać odpowiednio z następujących
świadczeń opiekuńczych:
— zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 215,84 zł miesięcznie przysługującego osobom
z niepełnosprawnościami, w tym legitymującym się znacznym stopniem
niepełnosprawności, bez względu na osiągany dochód;
— świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 3386 zł miesięcznie przysługującego
opiekunom osób z niepełnosprawnościami, którzy korzystając z ochrony praw nabytych
kontynuują pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach
obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. (m. in. bez możliwości podejmowania
zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz bez względu na ukończenie przez osobę
z niepełnosprawnościami 18 r. życia ).
Rodzicom wychowującym dzieci z niepełnosprawnościami przysługuje też zasiłek rodzinny
uzależniony od spełnienia kryterium dochodowego (764 zł). Zasiłek rodzinny na
niepełnosprawne dziecko przysługuje do ukończenia przez nie 24 roku życia, jeżeli
kontynuuje ono naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem
o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności (na dziecko w wieku powyżej
18 lat zasiłek rodzinny przysługuje w kwocie 135 zł miesięcznie). Rodzice dziecka
z niepełnosprawnością, którzy nabędą prawo do pobierania zasiłku rodzinnego, mogą też
ubiegać się, w zależności od swojej sytuacji, o dodatki do tego zasiłku, w szczególności
z tytułu z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka, w wysokości 110 zł miesięcznie na
dziecko pomiędzy 5 a 24 rokiem życia.
Warto podkreślić, że istotne wsparcie kierowane do osób z niepełnosprawnościami, które
ukończyły 18 rok życia stanowi świadczenie wspierające, którego celem jest udzielanie
osobom niepełnosprawnym wykazującym potrzebę wsparcia pomocy służącej
częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem ich szczególnych potrzeb
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
życiowych (art. 3 ust. 1 ustawa z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym, Dz.U. z 2023
r. poz. 1429 i 2760 oraz z 2025 r. poz. 619).
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --