Interpelacja nr 14458
Interpelacja w sprawie znowelizowanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie znowelizowanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Interpelacja nr 14458
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie znowelizowanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zgłaszający: Edward Siarka
Data wpływu: 02-01-2026
Szanowny Panie Ministrze!
Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw znacząco modyfikują dotychczasowy model zarządzania przestrzenią, nakładając na wszystkie gminy obowiązek uchwalenia planów ogólnych, które będą stanowić wiążące prawnie kryterium dla ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Cel wprowadzonej regulacji, jakim jest przeciwdziałanie niekontrolowanemu i chaotycznemu rozlewaniu się zabudowy, jest niewątpliwie słuszny – podzielenie gmin na określone obszary zabudowy pozytywnie wpłynie na uporządkowanie przestrzeni oraz zwiększy walory krajobrazowe gmin.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż nie wszystkie przewidziane nowelizacją rozwiązania przyczynią się do osiągnięcia zamierzonych rezultatów. Sztywny limit ograniczający sumę chłonności terenów niezabudowanych przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową do 130% wartości zapotrzebowania na nową zabudowę będzie stanowić nieprzekraczalną barierę dla harmonijnego rozwoju gmin wiejskich i miejsko-wiejskich. Jednolity dla całego kraju wskaźnik nie uwzględnia specyfiki ukształtowania poszczególnych terenów i może prowadzić do szeregu negatywnych konsekwencji, takich jak depopulacja oraz regres gospodarczy gmin tzw. Polski powiatowej.
Większość polskich wsi w sposób naturalny rozwijała się w oparciu o model rozproszonej struktury osadniczej – konieczność zachowania ścisłego bilansu pomiędzy zapotrzebowaniem na nową zabudowę a chłonnością terenów niezabudowanych doprowadzi do sytuacji, w której uzupełnianie już istniejącej zabudowy oraz tworzenie spójnych stref planistycznych będzie znacznie utrudnione, a wręcz niemożliwe.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pana z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo podczas prac nad nowelizacją przepisów uwzględniło ewentualne skutki, jakie sztywny limit chłonności terenów niezabudowanych wywoła w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich?
Czy ministerstwo rozważało zniesienie limitu 130% chłonności terenów niezabudowanych i zwiększenie roli samorządów w procesie planowania przestrzennego?
Z wyrazami szacunku
Edward Siarka
Interpelacja nr 14458
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie znowelizowanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zgłaszający: Edward Siarka
Data wpływu: 02-01-2026
Szanowny Panie Ministrze!
Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw znacząco modyfikują dotychczasowy model zarządzania przestrzenią, nakładając na wszystkie gminy obowiązek uchwalenia planów ogólnych, które będą stanowić wiążące prawnie kryterium dla ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Cel wprowadzonej regulacji, jakim jest przeciwdziałanie niekontrolowanemu i chaotycznemu rozlewaniu się zabudowy, jest niewątpliwie słuszny – podzielenie gmin na określone obszary zabudowy pozytywnie wpłynie na uporządkowanie przestrzeni oraz zwiększy walory krajobrazowe gmin.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż nie wszystkie przewidziane nowelizacją rozwiązania przyczynią się do osiągnięcia zamierzonych rezultatów. Sztywny limit ograniczający sumę chłonności terenów niezabudowanych przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową do 130% wartości zapotrzebowania na nową zabudowę będzie stanowić nieprzekraczalną barierę dla harmonijnego rozwoju gmin wiejskich i miejsko-wiejskich. Jednolity dla całego kraju wskaźnik nie uwzględnia specyfiki ukształtowania poszczególnych terenów i może prowadzić do szeregu negatywnych konsekwencji, takich jak depopulacja oraz regres gospodarczy gmin tzw. Polski powiatowej.
Większość polskich wsi w sposób naturalny rozwijała się w oparciu o model rozproszonej struktury osadniczej – konieczność zachowania ścisłego bilansu pomiędzy zapotrzebowaniem na nową zabudowę a chłonnością terenów niezabudowanych doprowadzi do sytuacji, w której uzupełnianie już istniejącej zabudowy oraz tworzenie spójnych stref planistycznych będzie znacznie utrudnione, a wręcz niemożliwe.
Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pana z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo podczas prac nad nowelizacją przepisów uwzględniło ewentualne skutki, jakie sztywny limit chłonności terenów niezabudowanych wywoła w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich?
Czy ministerstwo rozważało zniesienie limitu 130% chłonności terenów niezabudowanych i zwiększenie roli samorządów w procesie planowania przestrzennego?
Z wyrazami szacunku
Edward Siarka
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
28%
Konkretność
72%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.9 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5707 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.1.2026
Warszawa, 23 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 14458 w sprawie znowelizowanych przepisów ustawy o
planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14458 Pana Posła Edwarda Siarki w sprawie
znowelizowanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
przekazuję następujące wyjaśnienia.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w dniu 24 września 2023 r. weszła w życie
nowelizacja ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym (Dz. U. poz. 1688, z późn. zm.), która zobligowała gminy do sporządzenia
planów ogólnych gmin – nowych opracowań planistycznych w randze aktu prawa
miejscowego, obejmujących całą gminę i sporządzanych wyłącznie w formie cyfrowej.
Dokument ten w znacznej mierze zastąpi dotychczasowe studia uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, które zgodnie z art. 65
ww. nowelizacji stracą moc najpóźniej z dniem 1 lipca 2026 r. W tym samym terminie
zakończy się okres przejściowy i wejdą w życie wszystkie znowelizowane przepisy reformy
systemu planowania przestrzennego.
W odpowiedzi na pytanie Pana Posła dotyczące zmiany art. 13d ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz wprowadzenia bardziej elastycznego
bilansowania chłonności gminnej informuję, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii
nie prowadzi prac nad zmianą w powyższym zakresie.
Konieczność bilansowania terenów pod zabudowę mieszkaniową w planowaniu
przestrzennym jest kontynuacją idei sporządzania bilansu terenów w dotychczasowych
studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin,
wprowadzonej w 2015 r. do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Obowiązek sporządzania bilansu terenów w studium był pierwszym i do tej pory jedynym
narzędziem nakładającym jakiekolwiek wymogi racjonalizowania planowania
przestrzennego w gminie.
Wprowadzane w ramach nowelizacji zmiany stanowią kontynuację kierunku bilansowania
obranego w 2015 r. i polegają na ujednoliceniu i doprecyzowaniu metodologii.
Zapotrzebowanie na nową zabudowę i chłonność terenów niezabudowanych określa
-- 1 of 2 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
się na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie
projektu planu ogólnego gminy, dokumentowania prac planistycznych w zakresie tego
planu oraz wydawania z niego wypisów i wyrysów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2758, z późn.
zm.), zwanego dalej „rozporządzenie POG”. Wprowadzony w ww. rozporządzeniu
wykonawczym w sprawie projektu planu ogólnego gminy sposób obliczania
zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową opiera się na wzorze matematycznym.
Poszczególne elementy wzoru zostały zdefiniowane w rozporządzeniu, określono również
źródła i aktualność danych, z których należy korzystać. W przypadku szacowania
chłonności terenów niezabudowanych wskazano przesłanki, jakimi należy się kierować
wykonując obliczenia, które należy wzorować na terenach zagospodarowanych już w
sposób najbardziej zbliżony do planowanego. Wprowadzone ograniczenie możliwości
wyznaczania terenów pod nową zabudowę mieszkaniową do 130% realnego
zapotrzebowania nie jest celem samym w sobie, lecz narzędziem racjonalizacji decyzji
przestrzennych. W połączeniu z metodologią bilansowania terenów, opartą na jasno
zdefiniowanym wzorze i danych, umożliwia prowadzenie polityki przestrzennej opartej
na rzeczywistych potrzebach, a nie na spekulacyjnych założeniach. Sprzyja zachowaniu
przejrzystości procesu planistycznego i zapewnia wszystkim gminom – niezależnie
od wielkości i sytuacji społeczno-gospodarczej – równy dostęp do narzędzi zarządzania
przestrzenią.
Należy zaznaczyć, że zgodnie z § 3 ust. 10 rozporządzenia POG dopuszcza się określenie
wyższego zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową, niż wynika to ze wzoru,
o którym mowa w ust. 2, jeżeli jest to uzasadnione szczególnymi potrzebami w zakresie
nowej zabudowy mieszkaniowej określonymi w strategii rozwoju gminy, strategii rozwoju
ponadlokalnego lub strategii rozwoju obszaru otoczenia Centralnego Portu
Komunikacyjnego.
Na zakończenie pragnę dodać, że Ministerstwo cały czas monitoruje problemy związane
ze stosowaniem przepisów związanych z reformą planowania przestrzennego i w razie
potrzeby podejmuje prace legislacyjne w celu ich zmiany. m. in. w nowelizacji ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (ustawa z dnia 4 kwietnia 2025 r.
o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych
ustaw, Dz. U. z 2025 r. poz. 527) dokonano doprecyzowania przepisów art. 13d ust. 1
ustawy upzp, dotyczących wyznaczania stref planistycznych z zabudową mieszkaniową.
Doprecyzowano również w nowym art. 13ba, do jakiego momentu procedury
planistycznej należy aktualizować projekt planu ogólnego. Zgłaszane postulaty
są na bieżąco analizowane zarówno pod względem merytorycznym, jak również pod
względem rozpoznania czy gminy postulują podobne zmiany. Należy też zawsze brać pod
uwagę, że wprowadzanie zmian w przepisach w trakcie rozpoczętej procedury
sporządzania planu ogólnego nie zawsze może mieć pozytywne skutki dla wszystkich jego
uczestników.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 2 of 2 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.1.2026
Warszawa, 23 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 14458 w sprawie znowelizowanych przepisów ustawy o
planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14458 Pana Posła Edwarda Siarki w sprawie
znowelizowanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
przekazuję następujące wyjaśnienia.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w dniu 24 września 2023 r. weszła w życie
nowelizacja ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym (Dz. U. poz. 1688, z późn. zm.), która zobligowała gminy do sporządzenia
planów ogólnych gmin – nowych opracowań planistycznych w randze aktu prawa
miejscowego, obejmujących całą gminę i sporządzanych wyłącznie w formie cyfrowej.
Dokument ten w znacznej mierze zastąpi dotychczasowe studia uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, które zgodnie z art. 65
ww. nowelizacji stracą moc najpóźniej z dniem 1 lipca 2026 r. W tym samym terminie
zakończy się okres przejściowy i wejdą w życie wszystkie znowelizowane przepisy reformy
systemu planowania przestrzennego.
W odpowiedzi na pytanie Pana Posła dotyczące zmiany art. 13d ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym oraz wprowadzenia bardziej elastycznego
bilansowania chłonności gminnej informuję, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii
nie prowadzi prac nad zmianą w powyższym zakresie.
Konieczność bilansowania terenów pod zabudowę mieszkaniową w planowaniu
przestrzennym jest kontynuacją idei sporządzania bilansu terenów w dotychczasowych
studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin,
wprowadzonej w 2015 r. do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Obowiązek sporządzania bilansu terenów w studium był pierwszym i do tej pory jedynym
narzędziem nakładającym jakiekolwiek wymogi racjonalizowania planowania
przestrzennego w gminie.
Wprowadzane w ramach nowelizacji zmiany stanowią kontynuację kierunku bilansowania
obranego w 2015 r. i polegają na ujednoliceniu i doprecyzowaniu metodologii.
Zapotrzebowanie na nową zabudowę i chłonność terenów niezabudowanych określa
-- 1 of 2 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
się na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie
projektu planu ogólnego gminy, dokumentowania prac planistycznych w zakresie tego
planu oraz wydawania z niego wypisów i wyrysów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2758, z późn.
zm.), zwanego dalej „rozporządzenie POG”. Wprowadzony w ww. rozporządzeniu
wykonawczym w sprawie projektu planu ogólnego gminy sposób obliczania
zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową opiera się na wzorze matematycznym.
Poszczególne elementy wzoru zostały zdefiniowane w rozporządzeniu, określono również
źródła i aktualność danych, z których należy korzystać. W przypadku szacowania
chłonności terenów niezabudowanych wskazano przesłanki, jakimi należy się kierować
wykonując obliczenia, które należy wzorować na terenach zagospodarowanych już w
sposób najbardziej zbliżony do planowanego. Wprowadzone ograniczenie możliwości
wyznaczania terenów pod nową zabudowę mieszkaniową do 130% realnego
zapotrzebowania nie jest celem samym w sobie, lecz narzędziem racjonalizacji decyzji
przestrzennych. W połączeniu z metodologią bilansowania terenów, opartą na jasno
zdefiniowanym wzorze i danych, umożliwia prowadzenie polityki przestrzennej opartej
na rzeczywistych potrzebach, a nie na spekulacyjnych założeniach. Sprzyja zachowaniu
przejrzystości procesu planistycznego i zapewnia wszystkim gminom – niezależnie
od wielkości i sytuacji społeczno-gospodarczej – równy dostęp do narzędzi zarządzania
przestrzenią.
Należy zaznaczyć, że zgodnie z § 3 ust. 10 rozporządzenia POG dopuszcza się określenie
wyższego zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową, niż wynika to ze wzoru,
o którym mowa w ust. 2, jeżeli jest to uzasadnione szczególnymi potrzebami w zakresie
nowej zabudowy mieszkaniowej określonymi w strategii rozwoju gminy, strategii rozwoju
ponadlokalnego lub strategii rozwoju obszaru otoczenia Centralnego Portu
Komunikacyjnego.
Na zakończenie pragnę dodać, że Ministerstwo cały czas monitoruje problemy związane
ze stosowaniem przepisów związanych z reformą planowania przestrzennego i w razie
potrzeby podejmuje prace legislacyjne w celu ich zmiany. m. in. w nowelizacji ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (ustawa z dnia 4 kwietnia 2025 r.
o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych
ustaw, Dz. U. z 2025 r. poz. 527) dokonano doprecyzowania przepisów art. 13d ust. 1
ustawy upzp, dotyczących wyznaczania stref planistycznych z zabudową mieszkaniową.
Doprecyzowano również w nowym art. 13ba, do jakiego momentu procedury
planistycznej należy aktualizować projekt planu ogólnego. Zgłaszane postulaty
są na bieżąco analizowane zarówno pod względem merytorycznym, jak również pod
względem rozpoznania czy gminy postulują podobne zmiany. Należy też zawsze brać pod
uwagę, że wprowadzanie zmian w przepisach w trakcie rozpoczętej procedury
sporządzania planu ogólnego nie zawsze może mieć pozytywne skutki dla wszystkich jego
uczestników.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 2 of 2 --