Interpelacja w sprawie problemów interpretacyjnych dotyczących opodatkowania instalacji wewnątrzbudynkowych i urządzeń technicznych w podatku od nieruchomości

Interpelacja nr 14440

do ministra finansów i gospodarki

w sprawie problemów interpretacyjnych dotyczących opodatkowania instalacji wewnątrzbudynkowych i urządzeń technicznych w podatku od nieruchomości

Zgłaszający: Janusz Kowalski

Data wpływu: 31-12-2025

Wraz z wejściem w życie nowych przepisów dotyczących podatku od nieruchomości pojawiły się w praktyce stosowania prawa liczne i istotne wątpliwości interpretacyjne, których bezpośrednim efektem są rozbieżności w kwalifikacji podatkowej instalacji wewnątrzbudynkowych oraz urządzeń technicznych zlokalizowanych w obrębie obiektów budowlanych. Problemy te dotyczą zarówno przedsiębiorców prowadzących działalność w obiektach przemysłowych, magazynowych czy technicznych, jak i organów podatkowych, które w obecnym stanie prawnym zmuszone są do podejmowania decyzji w warunkach niejednoznaczności przepisów. Kluczowe kontrowersje dotyczą rozróżnienia między instalacjami niezbędnymi do użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem a instalacjami technicznymi lub urządzeniami, które służą celom procesowym i produkcyjnym, a których status podatkowy nie został jednoznacznie określony w ustawodawstwie. W konsekwencji podatnicy narażeni są na ryzyko błędnej kwalifikacji elementów infrastruktury wewnątrzbudynkowej, a organa podatkowe podejmują decyzje, które w praktyce prowadzą do niejednolitego stosowania prawa i powstawania licznych sporów podatkowych.

Nowe brzmienie przepisów wprowadza definicję budynku jako obiektu budowlanego wzniesionego w wyniku robót budowlanych, trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadającego fundamenty i dach oraz wyposażonego w instalacje zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Jednocześnie ustawodawca nie precyzuje, jakie instalacje należy uznać za spełniające to kryterium, co w praktyce prowadzi do rozbieżnych interpretacji i braku jednolitych standardów stosowania prawa. W szczególności nie jest jasne, czy pojęcie to obejmuje wyłącznie podstawowe instalacje o charakterze ogólnobudowlanym, czy również instalacje o charakterze specjalistycznym, wynikające ze specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej, bez których dany budynek nie mógłby być wykorzystywany zgodnie ze swoim rzeczywistym, faktycznym i gospodarczym przeznaczeniem.

W praktyce podatkowej coraz częściej pojawia się problem rozróżnienia między instalacjami, które powinny być traktowane jako integralna część budynku i tym samym podlegać opodatkowaniu według zasad właściwych dla budynków, a instalacjami oraz urządzeniami technicznymi, które organa podatkowe kwalifikują jako samodzielne budowle albo elementy budowli podlegające opodatkowaniu według stawki właściwej dla budowli, często istotnie wyższej. Brak jednoznacznych kryteriów w tym zakresie skutkuje sytuacją, w której identyczne lub bardzo zbliżone instalacje w różnych gminach są kwalifikowane odmiennie, co narusza zasadę równości opodatkowania oraz zasadę pewności prawa.

Szczególne wątpliwości budzi kwestia instalacji technologicznych oraz urządzeń technicznych zlokalizowanych wewnątrz budynków, które są trwale związane z konstrukcją obiektu, zasilane z jego infrastruktury oraz funkcjonalnie podporządkowane użytkowaniu budynku zgodnie z jego przeznaczeniem. W wielu przypadkach organa podatkowe przyjmują, że instalacje te, z uwagi na ich funkcję produkcyjną lub technologiczną, nie stanowią elementu budynku, lecz odrębną budowlę, mimo że bez nich budynek nie mógłby pełnić swojej podstawowej funkcji gospodarczej. Takie podejście prowadzi do istotnego zwiększenia obciążeń podatkowych przedsiębiorców i generuje ryzyko wieloletnich sporów podatkowych.

Kolejnym istotnym problemem interpretacyjnym jest kwalifikacja fundamentów pod maszyny i urządzenia techniczne instalowane wewnątrz budynków. W praktyce organa podatkowe często uznają, że fundamenty te, jeżeli są konstrukcyjnie wyodrębnione od fundamentów budynku, stanowią samodzielną budowlę lub element budowli, niezależnie od faktu, że znajdują się w obrębie bryły budynku i służą wyłącznie posadowieniu urządzeń niezbędnych do jego użytkowania. Takie podejście prowadzi do sytuacji, w której jeden obiekt gospodarczy jest de facto opodatkowany wielokrotnie przez wyodrębnianie kolejnych elementów technicznych jako samodzielnych przedmiotów opodatkowania.

Niejasne pozostaje również rozumienie pojęcia urządzenia budowlanego oraz kryterium jego niezbędności do użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Brak ustawowego doprecyzowania tego pojęcia powoduje, że organa podatkowe w sposób dowolny oceniają, czy dane urządzenie lub instalacja jest elementem infrastruktury budowlanej, czy też odrębnym obiektem podlegającym opodatkowaniu. W konsekwencji podatnicy pozbawieni są możliwości rzetelnego i przewidywalnego określenia swoich obowiązków podatkowych, co stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Opisane problemy interpretacyjne mają charakter systemowy i nie dotyczą pojedynczych, incydentalnych przypadków, lecz całych sektorów gospodarki, w szczególności: przemysłu, energetyki, logistyki oraz przetwórstwa. Brak jednolitego stanowiska organów podatkowych oraz brak oficjalnych wytycznych interpretacyjnych prowadzą do narastania sporów, obciążają administrację podatkową oraz sądy administracyjne, a jednocześnie negatywnie wpływając na warunki prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. W tej sytuacji zasadne jest uzyskanie jasnego stanowiska ministra finansów co do sposobu wykładni obowiązujących przepisów oraz planowanych działań zmierzających do ujednolicenia praktyki ich stosowania.

W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Jak minister finansów interpretuje pojęcie instalacji zapewniających możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i jakie kryteria powinny być stosowane przy ocenie, czy dana instalacja wewnątrzbudynkowa stanowi część budynku w rozumieniu przepisów o podatku od nieruchomości?

2. Czy zdaniem ministra finansów instalacje technologiczne oraz techniczne, bez których budynek nie może być faktycznie wykorzystywany zgodnie ze swoim gospodarczym przeznaczeniem, powinny być traktowane jako element budynku, czy jako odrębne budowle, i jakie przesłanki powinny decydować o takiej kwalifikacji?

3. Jakie stanowisko zajmuje minister finansów w sprawie kwalifikacji podatkowej fundamentów pod maszyny i urządzenia techniczne zlokalizowane wewnątrz budynków, w szczególności w sytuacji, gdy fundamenty te są funkcjonalnie związane z budynkiem i nie pełnią samodzielnej funkcji?

4. Czy minister finansów dostrzega problem rozbieżności w praktyce organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego w zakresie opodatkowania instalacji wewnątrzbudynkowych i jakie działania planuje podjąć w celu zapewnienia jednolitego stosowania prawa?

5. Czy jest planowane wydanie interpretacji ogólnej lub oficjalnych wytycznych dotyczących kwalifikacji instalacji i urządzeń wewnątrzbudynkowych na gruncie podatku od nieruchomości, a jeśli tak, w jakim horyzoncie czasowym?

6. Czy minister finansów analizował wpływ obecnych niejasności interpretacyjnych na poziom obciążeń podatkowych przedsiębiorców oraz na bezpieczeństwo prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce?

7. Czy minister finansów przewiduje podjęcie działań mających na celu doprecyzowanie w przepisach podatku od nieruchomości kryteriów kwalifikacji instalacji wewnątrzbudynkowych i urządzeń technicznych jako części budynku lub odrębnych budowli, w szczególności w zakresie instalacji technologicznych oraz fundamentów pod urządzenia, aby ograniczyć niepewność interpretacyjną i zapewnić jednolitą praktykę stosowania prawa przez organa podatkowe?