Interpelacja nr 14438
Interpelacja w sprawie negatywnego wpływu systemu kaucyjnego na mniejszych przedsiębiorców
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki, Finanse i Budżet (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie negatywnego wpływu systemu kaucyjnego na mniejszych przedsiębiorców
Interpelacja nr 14438
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie negatywnego wpływu systemu kaucyjnego na mniejszych przedsiębiorców
Zgłaszający: Witold Tumanowicz
Data wpływu: 31-12-2025
Szanowny Panie Ministrze,
uruchomiony w Polsce z dniem 1 października 2025 r. system kaucyjny to rewolucja w zakresie procesu zagospodarowania odpadów opakowaniowych po napojach w Polsce. Objęcie system kaucyjnym i kaucją butelek PET, puszek aluminiowych i szklanych butelek wielokrotnego użytku to ogromna zmiana nie tylko dla samych obywateli, ale też dla licznych przedsiębiorców, w tym przede wszystkim dla producentów produktów wykorzystujących opakowania objęte systemem oraz właścicieli placówek handlowych, które objęte kaucją butelki i puszki będą sprzedawać, rozliczać kaucję, a następnie odbierać puste opakowania i odpady opakowaniowe.
Mimo że zmiany w prawie wdrażające system kaucyjny zostały pierwotnie uchwalone jeszcze w 2023 roku, a nowelizowane w 2024 r., to już na starcie funkcjonowania systemu kaucyjnego (formalnie działa od 1 października 2025 r.) ujawnił się szereg znaczących problemów systemowych.
W toku wdrażania systemu kaucyjnego ujawnił się jego fundamentalny mankament – próba narzucenia odgórnego, scentralizowanego rozwiązania rynkowi, który od lat funkcjonował w oparciu o dobrowolne i zróżnicowane modele zwrotu opakowań. Już na etapie tworzenia przepisów system ten wymagał licznych wyjątków i odstępstw, co pokazuje, że nie jest on rozwiązaniem uniwersalnym ani dostosowanym do realiów poszczególnych branż.
Przykład wyłączeń dla wybranych sektorów, w tym branży mleczarskiej, potwierdza, że państwo samo przyznaje, iż sztywne regulacje nie przystają do rzeczywistości gospodarczej. Zamiast jednego przymusowego modelu, konieczne okazują się decyzje uznaniowe, negocjowane indywidualnie i podejmowane administracyjnie. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której system kaucyjny nie działa jako spójny mechanizm rynkowy, lecz jako biurokratyczna konstrukcja wymagająca ciągłych korekt, wyjątków i interwencji państwa. Koszty tej nieefektywności ponoszą przede wszystkim mniejsi przedsiębiorcy oraz konsumenci, podczas gdy największe podmioty są w stanie dostosować się do regulacji lub wynegocjować dla siebie odmienne warunki.
Nie można pominąć faktu, że wprowadzenie systemu kaucyjnego w obecnym kształcie prowadzi do dalszego faworyzowania największych sieci handlowych kosztem małych, często rodzinnych sklepów. Duże podmioty dysponujące kapitałem i infrastrukturą są w stanie obsłużyć system kaucyjny bez istotnego uszczerbku dla swojej działalności, podczas gdy mniejsze placówki stają przed wyborem pomiędzy ponoszeniem nieproporcjonalnie wysokich kosztów a utratą klientów. W praktyce konsumenci są kierowani do dużych sieci handlowych, gdzie mogą łatwo rozliczyć kaucję, co prowadzi do dalszej koncentracji rynku detalicznego i marginalizacji drobnego handlu. Jak wskazują organizacje reprezentujące sektor MŚP, w tym Polska Izba Handlu, skutkiem funkcjonowania systemu kaucyjnego może być istotny spadek przychodów, a w skrajnych przypadkach bankructwo znacznej liczby mniejszych placówek.
Dla mniejszych producentów wód i napojów szczególnie dotkliwe są ustawowe zasady rozliczania kaucji. Przepisy nakładają na producentów sztywne i krótkie terminy przekazywania środków do operatorów systemu kaucyjnego, nie przewidując jednocześnie analogicznych terminów zapłaty kaucji przez ich kontrahentów, takich jak sieci handlowe czy dystrybutorzy. W efekcie producenci są zmuszeni do finansowania systemu z własnych środków obrotowych, co w praktyce oznacza kredytowanie kaucji. Obciążenie to jest szczególnie dotkliwe dla mniejszych podmiotów oraz producentów napojów o niskiej cenie jednostkowej, w przypadku których kaucja stanowi znaczną część wartości produktu. Skutkiem może być wzrost cen i spadek sprzedaży, zwłaszcza w segmencie wód butelkowanych.
Na marginesie należy również wskazać na niespójność i nieracjonalność obowiązujących regulacji podatkowych. Woda butelkowana objęta jest podstawową stawką VAT w wysokości 23%, podczas gdy wiele wysoko przetworzonych napojów korzysta z preferencyjnych stawek podatkowych. Stanowi to kolejny przykład nadmiernego fiskalizmu państwa oraz braku konsekwencji w kształtowaniu polityki podatkowej. W połączeniu z dodatkowymi kosztami wynikającymi z systemu kaucyjnego prowadzi to do dalszego obciążania konsumentów oraz producentów, bez realnego uzasadnienia ekonomicznego i bez przeprowadzenia rzetelnej analizy skutków takich regulacji.
W świetle powyższego system kaucyjny nie jawi się jako narzędzie ochrony środowiska, lecz jako kosztowny, biurokratyczny eksperyment, który destabilizuje rynek i faworyzuje największych uczestników kosztem obywateli i drobnych przedsiębiorców. W związku z tym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii widzi zagrożenia dla konkurencyjności mniejszych, rodzimych przedsiębiorców związane z funkcjonowaniem systemu kaucyjnego w Polsce? Jeżeli tak, to jakie?
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii analizowało wpływ systemu kaucyjnego na konkurencyjność polskich przedsiębiorców, w szczególności mikro-, małych i średnich przedsiębiorców? Jeżeli tak, kto jest autorem tych analiz i z jakiej daty pochodzą?
Czy zdaniem resortu przyjęte w ramach systemu kaucyjnego rozwiązania dotyczące ustawowych terminów przekazania kaucji przez producentów do operatorów systemu kaucyjnego nie zagrażają polskim producentom, pomimo braku wprowadzenia analogicznych ustawowych terminów przekazania kaucji do producenta przez jego klientów np. sieci handlowe i dystrybutorów? Czy ministerstwo analizowało wpływ powyższej regulacji dot. terminów rozliczenia kaucji na sytuację finansową producentów, zwłaszcza z grupy mikro-, małych i średnich przedsiębiorców?
Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące wymaganych od producentów napojów przez duże sieci handlowe terminów płatności kaucji oraz wpływu tych praktyk na sytuacje finansową polskich producentów napojów?
Czy zdaniem ministerstwa zasadne byłoby wprowadzenie zmian w przepisach, które zagwarantowałyby, że transfer środków stanowiących wartość kaucji w ramach całego łańcucha odbywałby się w jednakowych terminach gwarantowanych ustawą? Czy ministerstwo zamierza wystąpić do Ministerstwa Klimatu i Środowiska z wnioskiem w powyższym zakresie?
Z wyrazami szacunku
Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 14438
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie negatywnego wpływu systemu kaucyjnego na mniejszych przedsiębiorców
Zgłaszający: Witold Tumanowicz
Data wpływu: 31-12-2025
Szanowny Panie Ministrze,
uruchomiony w Polsce z dniem 1 października 2025 r. system kaucyjny to rewolucja w zakresie procesu zagospodarowania odpadów opakowaniowych po napojach w Polsce. Objęcie system kaucyjnym i kaucją butelek PET, puszek aluminiowych i szklanych butelek wielokrotnego użytku to ogromna zmiana nie tylko dla samych obywateli, ale też dla licznych przedsiębiorców, w tym przede wszystkim dla producentów produktów wykorzystujących opakowania objęte systemem oraz właścicieli placówek handlowych, które objęte kaucją butelki i puszki będą sprzedawać, rozliczać kaucję, a następnie odbierać puste opakowania i odpady opakowaniowe.
Mimo że zmiany w prawie wdrażające system kaucyjny zostały pierwotnie uchwalone jeszcze w 2023 roku, a nowelizowane w 2024 r., to już na starcie funkcjonowania systemu kaucyjnego (formalnie działa od 1 października 2025 r.) ujawnił się szereg znaczących problemów systemowych.
W toku wdrażania systemu kaucyjnego ujawnił się jego fundamentalny mankament – próba narzucenia odgórnego, scentralizowanego rozwiązania rynkowi, który od lat funkcjonował w oparciu o dobrowolne i zróżnicowane modele zwrotu opakowań. Już na etapie tworzenia przepisów system ten wymagał licznych wyjątków i odstępstw, co pokazuje, że nie jest on rozwiązaniem uniwersalnym ani dostosowanym do realiów poszczególnych branż.
Przykład wyłączeń dla wybranych sektorów, w tym branży mleczarskiej, potwierdza, że państwo samo przyznaje, iż sztywne regulacje nie przystają do rzeczywistości gospodarczej. Zamiast jednego przymusowego modelu, konieczne okazują się decyzje uznaniowe, negocjowane indywidualnie i podejmowane administracyjnie. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której system kaucyjny nie działa jako spójny mechanizm rynkowy, lecz jako biurokratyczna konstrukcja wymagająca ciągłych korekt, wyjątków i interwencji państwa. Koszty tej nieefektywności ponoszą przede wszystkim mniejsi przedsiębiorcy oraz konsumenci, podczas gdy największe podmioty są w stanie dostosować się do regulacji lub wynegocjować dla siebie odmienne warunki.
Nie można pominąć faktu, że wprowadzenie systemu kaucyjnego w obecnym kształcie prowadzi do dalszego faworyzowania największych sieci handlowych kosztem małych, często rodzinnych sklepów. Duże podmioty dysponujące kapitałem i infrastrukturą są w stanie obsłużyć system kaucyjny bez istotnego uszczerbku dla swojej działalności, podczas gdy mniejsze placówki stają przed wyborem pomiędzy ponoszeniem nieproporcjonalnie wysokich kosztów a utratą klientów. W praktyce konsumenci są kierowani do dużych sieci handlowych, gdzie mogą łatwo rozliczyć kaucję, co prowadzi do dalszej koncentracji rynku detalicznego i marginalizacji drobnego handlu. Jak wskazują organizacje reprezentujące sektor MŚP, w tym Polska Izba Handlu, skutkiem funkcjonowania systemu kaucyjnego może być istotny spadek przychodów, a w skrajnych przypadkach bankructwo znacznej liczby mniejszych placówek.
Dla mniejszych producentów wód i napojów szczególnie dotkliwe są ustawowe zasady rozliczania kaucji. Przepisy nakładają na producentów sztywne i krótkie terminy przekazywania środków do operatorów systemu kaucyjnego, nie przewidując jednocześnie analogicznych terminów zapłaty kaucji przez ich kontrahentów, takich jak sieci handlowe czy dystrybutorzy. W efekcie producenci są zmuszeni do finansowania systemu z własnych środków obrotowych, co w praktyce oznacza kredytowanie kaucji. Obciążenie to jest szczególnie dotkliwe dla mniejszych podmiotów oraz producentów napojów o niskiej cenie jednostkowej, w przypadku których kaucja stanowi znaczną część wartości produktu. Skutkiem może być wzrost cen i spadek sprzedaży, zwłaszcza w segmencie wód butelkowanych.
Na marginesie należy również wskazać na niespójność i nieracjonalność obowiązujących regulacji podatkowych. Woda butelkowana objęta jest podstawową stawką VAT w wysokości 23%, podczas gdy wiele wysoko przetworzonych napojów korzysta z preferencyjnych stawek podatkowych. Stanowi to kolejny przykład nadmiernego fiskalizmu państwa oraz braku konsekwencji w kształtowaniu polityki podatkowej. W połączeniu z dodatkowymi kosztami wynikającymi z systemu kaucyjnego prowadzi to do dalszego obciążania konsumentów oraz producentów, bez realnego uzasadnienia ekonomicznego i bez przeprowadzenia rzetelnej analizy skutków takich regulacji.
W świetle powyższego system kaucyjny nie jawi się jako narzędzie ochrony środowiska, lecz jako kosztowny, biurokratyczny eksperyment, który destabilizuje rynek i faworyzuje największych uczestników kosztem obywateli i drobnych przedsiębiorców. W związku z tym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii widzi zagrożenia dla konkurencyjności mniejszych, rodzimych przedsiębiorców związane z funkcjonowaniem systemu kaucyjnego w Polsce? Jeżeli tak, to jakie?
Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii analizowało wpływ systemu kaucyjnego na konkurencyjność polskich przedsiębiorców, w szczególności mikro-, małych i średnich przedsiębiorców? Jeżeli tak, kto jest autorem tych analiz i z jakiej daty pochodzą?
Czy zdaniem resortu przyjęte w ramach systemu kaucyjnego rozwiązania dotyczące ustawowych terminów przekazania kaucji przez producentów do operatorów systemu kaucyjnego nie zagrażają polskim producentom, pomimo braku wprowadzenia analogicznych ustawowych terminów przekazania kaucji do producenta przez jego klientów np. sieci handlowe i dystrybutorów? Czy ministerstwo analizowało wpływ powyższej regulacji dot. terminów rozliczenia kaucji na sytuację finansową producentów, zwłaszcza z grupy mikro-, małych i średnich przedsiębiorców?
Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące wymaganych od producentów napojów przez duże sieci handlowe terminów płatności kaucji oraz wpływu tych praktyk na sytuacje finansową polskich producentów napojów?
Czy zdaniem ministerstwa zasadne byłoby wprowadzenie zmian w przepisach, które zagwarantowałyby, że transfer środków stanowiących wartość kaucji w ramach całego łańcucha odbywałby się w jednakowych terminach gwarantowanych ustawą? Czy ministerstwo zamierza wystąpić do Ministerstwa Klimatu i Środowiska z wnioskiem w powyższym zakresie?
Z wyrazami szacunku
Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Michał Baranowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 11 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (11)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15837 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DZG-III.054.1.2026
Warszawa, 28 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: udzielenia odpowiedzi na interpelację Pana Posła Witolda Tumanowicza
w sprawie negatywnego wpływu systemu kaucyjnego na mniejszych przedsiębiorców
(K10INT14438)
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła Witolda Tumanowicza w sprawie wpływu
systemu kaucyjnego na mniejszych przedsiębiorców (K10INT14438) - chciałbym na
wstępie poinformować, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii uważnie obserwuje
uruchomienie systemu kaucyjnego w Polsce. Jego właściwe działanie uważamy za
skuteczny sposób zwiększenia poziomów selektywnego zbierania odpadów i recyklingu,
a tym samym realizacji idei gospodarki o obiegu zamkniętym.
W odniesieniu do kwestii opodatkowania wody butelkowanej, zgodnie z informacjami
uzyskanymi od Ministerstwa Finansów, obniżoną stawkę VAT w wysokości 5% stosuje się
m.in. do soków owocowych i warzywnych (tzw. soki 100%) oraz napojów
bezalkoholowych, w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub
owocowo-warzywnego wynosi nie mniej niż 20% składu surowcowego1.
Dla możliwości objęcia danego napoju stawką VAT w wysokości 5% decydującym jest
skład produktu. Jeżeli dany napój nie zawiera wymaganej ilości soku z owoców lub
warzyw – nie jest objęty stawką 5%. Podobne zasady opodatkowania VAT tego rodzaju
napojów obowiązywały również przed wprowadzeniem tzw. nowej matrycy stawek VAT,
a zatem stawką VAT2 w wysokości 5% objęte były już wcześniej określone napoje
bezalkoholowe, w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-
warzywnego wynosił nie mniej niż 20% składu surowcowego. Woda butelkowana jest
opodatkowana natomiast stawką VAT 23%. Przewidziane w przepisach prawa krajowego
1 Poz. 17 załącznika nr 10 w związku z art. 41 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
towarów i usług.
2 Wprowadzona ustawą z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów
i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1751, z późn. zm.).
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
w zakresie VAT preferencje w postaci stawek obniżonych czy zwolnień od podatku oparte
są na regulacjach zawartych w dyrektywie VAT3.
Jak wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE),
z zastrzeżeniem poszanowania zasady neutralności podatkowej, na której opiera się
wspólny system VAT, do państw członkowskich należy dokładniejsze określenie – wśród
dostaw towarów i świadczenia usług objętych kategoriami załącznika III do dyrektywy
VAT – tych, do których ma zastosowanie stawka obniżona4.
Możliwość dokonywania selektywnego stosowania obniżonej stawki VAT jest uzasadniona
m.in. tym względem, że – ponieważ stawka ta stanowi wyjątek – ograniczenie jej
stosowania do określonych i swoistych aspektów kategorii danego świadczenia jest spójne
z zasadą, według której wyjątki i odstępstwa należy interpretować zawężająco5.
Z utrwalonego orzecznictwa TSUE wynika również, że zasada neutralności VAT sprzeciwia
się temu, aby towary lub usługi podobne, które są konkurencyjne wobec siebie, były
traktowane odmiennie z punktu widzenia VAT. Jeśli chodzi zaś o ocenę podobieństwa
danych towarów lub usług, z orzecznictwa TSUE wynika, że zasadniczo należy
uwzględniać punkt widzenia przeciętnego konsumenta.
Towary lub usługi są podobne, gdy wykazują analogiczne właściwości i zaspokajają te
same potrzeby konsumenta, według kryterium porównywalności w użytkowaniu, i gdy
istniejące różnice nie wpływają w znaczący sposób na decyzję przeciętnego konsumenta
o skorzystaniu z jednego lub drugiego towaru bądź usługi6.
Na tle powyższych wskazówek TSUE należy stwierdzić, że napoje objęte stawką 5%
zawierające co najmniej 20% soku owocowego czy warzywnego oraz inne napoje objęte
CN 2202 niespełniające tego warunku (takie jak wody butelkowane mineralne czy
źródlane, wody smakowe, zawierające mniejszą, czasem śladową, ilość tego soku, czy też
napoje niezawierające w ogóle soku z owoców lub warzyw, zawierające tylko dodatek
cukru lub innego środka słodzącego, a także różne napoje gazowane) to różne produkty,
które z punktu widzenia przeciętnego konsumenta nie są zastępowalne.
W przypadku omawianych towarów z kategorii napojów bezalkoholowych polskie
przepisy uzależniają, jak już wskazano wcześniej, stosowanie stawki obniżonej od
kryterium składu surowcowego. W ocenie Ministerstwa Finansów kryterium to
precyzyjnie i jednoznacznie określa zakres danej kategorii objętej preferencją. Nie jest
zatem uzasadniona w interpelacji uwaga o niespójności i nieracjonalności funkcjonujących
w omawianym zakresie regulacji.
Niezależnie od powyższego zauważenia wymaga, że ewentualna zmiana polegająca na
obniżeniu stawki VAT na wodę wiązałaby się z istotnym zmniejszeniem wpływów
budżetowych z tytułu podatku VAT.
3 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.) – dalej
dyrektywa VAT.
4 Przykładowo: wyrok w sprawie C-499/16 pkt 23
5 Wyrok w sprawie C-499/16 pkt 24.
6 Wyrok w sprawie C-499/16 pkt 30 i 31, wyrok w sprawie C-146/22 pkt 46 – 52.
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Podatek VAT jest podstawowym źródłem wpływów do budżetu państwa, z którego
finansowane są wydatki związane z funkcjonowaniem sfery publicznej, w tym wydatki na
cele społeczne czy obronność kraju. Wszelkie zatem decyzje w zakresie zmian w
wysokości stawek VAT powinny opierać się na szacunkach wpływu takiego rozwiązania na
konsumentów, jak również ich kompleksowego wpływu na gospodarkę, w tym budżet
państwa.
W kontekście potencjalnych skutków finansowych dla budżetu państwa należy również
mieć na uwadze okoliczność objęcia Polski procedurą nadmiernego deficytu. W obecnych
uwarunkowaniach budżetowych, ale również geopolitycznych i gospodarczych, zakres
możliwych działań polegających na wprowadzaniu preferencji podatkowych pozostaje
zatem ograniczony. Z tego względu zmiana wysokości opodatkowania VAT wody
butelkowanej nie jest obecnie planowana.
Nie wyklucza to jednak prowadzenia w tej kwestii dalszych analiz i podjęcia w przyszłości
ewentualnych działań w tym obszarze, w przypadku zmiany uwarunkowań budżetowych.
Odpowiedzi na poszczególne pytania przedstawiam poniżej. Wyjaśnienia w dużym stopniu
opierają się na informacjach przekazanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska -
resort odpowiedzialny za wprowadzenie przepisów dotyczących systemu kaucyjnego.
1. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii widzi zagrożenia dla konkurencyjności
mniejszych, rodzimych przedsiębiorców, związane z funkcjonowaniem systemu
kaucyjnego w Polsce? Jeżeli tak, to jakie?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii bacznie obserwuje wprowadzenie systemu
kaucyjnego i jego konsekwencje dla podmiotów funkcjonujących na rynku krajowy. MRiT
zauważa zarówno zagrożenia, jak i szanse dla konkurencyjności mniejszych, rodzimych
przedsiębiorców. Zostanie to szczegółowo wyjaśnione w odpowiedzi na pytanie nr 2.
Rozporządzenie PPWR (rozporządzenie 2025/407) nakazuje wprowadzenie systemów
kaucyjnych (art. 50 ust. 2) do 1 stycznia 2029. Innymi słowy - jest to data graniczna, więc
system kaucyjny może być ustanowiony w Polsce wcześniej tak, aby zapewnić zgodność
przepisów krajowych z przepisami Unii Europejskiej.
2. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii analizowało wpływ systemu kaucyjnego na
konkurencyjność polskich przedsiębiorców, w szczególności mikro, małych i średnich
przedsiębiorców? Jeżeli tak, kto jest autorem tych analiz i z jakiej daty pochodzą?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie przeprowadzało odrębnych analiz wpływu
uruchomienia systemu kaucyjnego na konkurencyjność przedsiębiorstw. W Polsce wpływ
na konkurencyjność handlu i MŚP był analizowany w raportach organizacji biznesowych i
branżowych. Każda prezentowana dotychczas analiza była przygotowywana przed pełnym
rozruchem systemu, a więc jest obarczona błędami wynikającymi w dużym stopniu z
przyjętych założeń funkcjonowania systemu i warunkowością zależną od wielu zmiennych.
7 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r.
w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020
i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Wpływ na dane przedsiębiorstwo zależeć będzie od trudnych do oszacowania przed
wdrożeniem systemu zmiennych jak np. niepewność wdrożeniowa – czyli zaangażowanie
w uczestnictwo w systemie, decyzja o prowadzeniu manualnej lub automatycznej zbiórki
opakowań, wysokość kosztów i struktura opłat niezbędnych do poniesienia za
uczestnictwo w systemie, zróżnicowanych w zależności od wielkości przedsiębiorstwa i od
operatora, opłat operacyjnych, logistyki odbiorów, rozliczeń kaucji, harmonizacji
z wymaganiami dotyczącymi rozszerzonej odpowiedzialności producenta wynikającymi
z rozporządzenia PPWR.
Nie bez znaczenia jest prognozowane i podkreślane w OSR do nowelizacji ustawy
kaucyjnej ryzyko spadku obrotów małych sklepów przy niedostatecznym lokalnym
dostępie do punktów zwrotu opakowań i możliwości odzyskania kaucji. Szacunki
branżowe wskazują możliwą utratę ok. 30% przychodów jednostek, które nie przyjmują
zwrotów. Może być to szczególnie dotkliwe dla małych jednostek handlowych o
powierzchni poniżej 200 m2. Z drugiej strony analizy wskazują na szansę konkurencyjną
dla małych sklepów, jeśli zapewnią wygodne punkty zwrotu opakowań – będzie to efekt
dodatkowego ruchu klientów. Wskazuje na to m.in. doświadczenia rynków UE, gdzie
model „return‑to‑retail” koreluje z wysokimi wskaźnikami zwrotu.
3. Czy zdaniem resortu, przyjęte w ramach systemu kaucyjnego rozwiązania dotyczące
ustawowych terminów przekazania kaucji przez producentów do operatorów systemu
kaucyjnego nie zagrażają polskim producentom, pomimo braku wprowadzenia
analogicznych ustawowych terminów przekazania kaucji do producenta przez jego
klientów np. sieci handlowe i dystrybutorów? Czy Ministerstwo analizowało wpływ
powyższej regulacji dot. terminów rozliczenia kaucji na sytuację finansową producentów,
zwłaszcza z grupy mikro, małych i średnich przedsiębiorców?
W art. 40j ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami
i odpadami opakowaniowymi8 (dalej: ustawa) wskazuje się, że w zezwoleniu na
prowadzenie systemu kaucyjnego określa się zasady pobierania i zwracania kaucji oraz
rozliczania kaucji między podmiotem reprezentującym a podmiotami, o których mowa
w art. 40g ust. 1 pkt 3 (w tym m.in. wprowadzających produkty w opakowaniach na
napoje, wprowadzających bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje).
Zezwolenie jest wydawane na wniosek zainteresowanego przedsiębiorcy (podmiot
reprezentujący), który samodzielnie określi we wniosku m.in. terminy zapłaty. Oznacza to,
że zezwolenie, wydawane przez ministra właściwego do spraw klimatu, zawiera terminy,
w jakich będzie zwracana kaucja producentom opakowań, bez uwzględnienia ich
interesów. Tylko jedna strona transakcji będzie miała wpływ na ustalenie tych terminów
(bez możliwości negocjacji terminów). Jednocześnie w ustawie nie wskazano wprost, jaki
miałby być termin maksymalny, co może budzić wątpliwości odnośnie do zasady równości
prowadzenia działalności gospodarczej.
Ewentualna inicjatywa ustawodawcza mogłaby wskazywać, że rozliczenie finansowe
następuje w okresie rozliczeniowym nie dłuższym niż miesiąc.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na ogólne przepisy dotyczące terminów zapłaty, które
zostaną wyjaśnione w odpowiedzi na pytanie 5.
8 Dz.U. z 2025 r. poz. 870
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
4. Czy Ministerstwo prowadzi analizy dotyczące wymaganych od producentów napojów
przez duże sieci handlowe terminów płatności kaucji oraz wpływu tych praktyk na
sytuację finansową polskich producentów napojów?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie analizowało adresowanej w pytaniu kwestii.
Rozliczenia między podmiotami znajdują się w zawieranych między nimi umowach.
W praktyce producenci napojów rozliczają się z hurtowniami najczęściej w ciągu 14–30
dni, a przy większych podmiotach do 45–60 dni. Między przedsiębiorcami termin zapłaty
co do zasady nie powinien przekraczać 60 dni.
Dla poprawności rozliczeń między podmiotami istotne znaczenie ma prawidłowe ustalenie
momentu powstania obowiązku pobrania kaucji, którym powstaje z chwilą dokonania
sprzedaży produktu przez wprowadzającego do sieci handlowej. Zgodnie z art. 40g ust. 16
ustawy kaucję pobiera się na etapach dystrybucji produktu w opakowaniu, o którym mowa
w załączniku nr 1a do ustawy, będącego napojem, poprzedzających sprzedaż tego
produktu użytkownikowi końcowemu oraz od użytkownika końcowego nabywającego ten
produkt.
Ze względu na terminy dokonywania rozliczeń pomiędzy podmiotami, które znajdują się
w ich umowach, nie zidentyfikowano konieczności wprowadzania zmian w przepisach
w tym zakresie.
5. Czy zdaniem Ministerstwa zasadne byłoby wprowadzenie zmian w przepisach, które
zagwarantowałyby, że transfer środków stanowiących wartość kaucji w ramach całego
łańcucha odbywałby się w jednakowych terminach gwarantowanych ustawą? Czy
Ministerstwo zamierza wystąpić do Ministerstwa Klimatu i Środowiska z wnioskiem
w powyższym zakresie?
W polskim systemie prawa obowiązują ogólne przepisy dotyczące terminów zapłaty.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym
opóźnieniom w transakcjach handlowych termin zapłaty określony w umowie nie może
przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku,
potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, chyba że strony w umowie
wyraźnie ustalą inaczej i pod warunkiem, że ustalenie to nie jest rażąco nieuczciwe wobec
wierzyciela.
Jednocześnie zgodnie z art. 7 ust. 2a tej ustawy termin zapłaty określony w umowie nie
może przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku,
potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, jeżeli dłużnikiem zobowiązanym
do zapłaty za towary lub usługi jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem jest
mikroprzedsiębiorca, mały przedsiębiorca albo średni przedsiębiorca. W przypadku gdy
strony ustalą harmonogram spełnienia świadczenia pieniężnego w częściach, termin ten
stosuje się do zapłaty każdej części świadczenia pieniężnego.
Ustawowe regulowanie terminów zapłaty uwzględniające krótsze terminy niż te
wynikające z ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach
handlowych, mogą przyczynić się do zwiększenia płynności przedsiębiorstw.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii obecnie nie planuje wystąpić z wnioskiem o zmianę
przepisów w zakresie wskazanym w pytaniu.
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Na zakończenie chciałbym zwrócić uwagę na fakt, że system kaucyjny dopiero rozpoczął
swoje działanie, a ewentualne zmiany w przepisach powinny być wprowadzane rozważnie
i po dokonaniu analizy funkcjonowania tego systemu w dłuższej perspektywie.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
Do wiadomości
1. Ministerstwo Klimatu i Środowiska
-- 6 of 6 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DZG-III.054.1.2026
Warszawa, 28 stycznia 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: udzielenia odpowiedzi na interpelację Pana Posła Witolda Tumanowicza
w sprawie negatywnego wpływu systemu kaucyjnego na mniejszych przedsiębiorców
(K10INT14438)
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pana Posła Witolda Tumanowicza w sprawie wpływu
systemu kaucyjnego na mniejszych przedsiębiorców (K10INT14438) - chciałbym na
wstępie poinformować, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii uważnie obserwuje
uruchomienie systemu kaucyjnego w Polsce. Jego właściwe działanie uważamy za
skuteczny sposób zwiększenia poziomów selektywnego zbierania odpadów i recyklingu,
a tym samym realizacji idei gospodarki o obiegu zamkniętym.
W odniesieniu do kwestii opodatkowania wody butelkowanej, zgodnie z informacjami
uzyskanymi od Ministerstwa Finansów, obniżoną stawkę VAT w wysokości 5% stosuje się
m.in. do soków owocowych i warzywnych (tzw. soki 100%) oraz napojów
bezalkoholowych, w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub
owocowo-warzywnego wynosi nie mniej niż 20% składu surowcowego1.
Dla możliwości objęcia danego napoju stawką VAT w wysokości 5% decydującym jest
skład produktu. Jeżeli dany napój nie zawiera wymaganej ilości soku z owoców lub
warzyw – nie jest objęty stawką 5%. Podobne zasady opodatkowania VAT tego rodzaju
napojów obowiązywały również przed wprowadzeniem tzw. nowej matrycy stawek VAT,
a zatem stawką VAT2 w wysokości 5% objęte były już wcześniej określone napoje
bezalkoholowe, w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-
warzywnego wynosił nie mniej niż 20% składu surowcowego. Woda butelkowana jest
opodatkowana natomiast stawką VAT 23%. Przewidziane w przepisach prawa krajowego
1 Poz. 17 załącznika nr 10 w związku z art. 41 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
towarów i usług.
2 Wprowadzona ustawą z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów
i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1751, z późn. zm.).
-- 1 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
w zakresie VAT preferencje w postaci stawek obniżonych czy zwolnień od podatku oparte
są na regulacjach zawartych w dyrektywie VAT3.
Jak wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE),
z zastrzeżeniem poszanowania zasady neutralności podatkowej, na której opiera się
wspólny system VAT, do państw członkowskich należy dokładniejsze określenie – wśród
dostaw towarów i świadczenia usług objętych kategoriami załącznika III do dyrektywy
VAT – tych, do których ma zastosowanie stawka obniżona4.
Możliwość dokonywania selektywnego stosowania obniżonej stawki VAT jest uzasadniona
m.in. tym względem, że – ponieważ stawka ta stanowi wyjątek – ograniczenie jej
stosowania do określonych i swoistych aspektów kategorii danego świadczenia jest spójne
z zasadą, według której wyjątki i odstępstwa należy interpretować zawężająco5.
Z utrwalonego orzecznictwa TSUE wynika również, że zasada neutralności VAT sprzeciwia
się temu, aby towary lub usługi podobne, które są konkurencyjne wobec siebie, były
traktowane odmiennie z punktu widzenia VAT. Jeśli chodzi zaś o ocenę podobieństwa
danych towarów lub usług, z orzecznictwa TSUE wynika, że zasadniczo należy
uwzględniać punkt widzenia przeciętnego konsumenta.
Towary lub usługi są podobne, gdy wykazują analogiczne właściwości i zaspokajają te
same potrzeby konsumenta, według kryterium porównywalności w użytkowaniu, i gdy
istniejące różnice nie wpływają w znaczący sposób na decyzję przeciętnego konsumenta
o skorzystaniu z jednego lub drugiego towaru bądź usługi6.
Na tle powyższych wskazówek TSUE należy stwierdzić, że napoje objęte stawką 5%
zawierające co najmniej 20% soku owocowego czy warzywnego oraz inne napoje objęte
CN 2202 niespełniające tego warunku (takie jak wody butelkowane mineralne czy
źródlane, wody smakowe, zawierające mniejszą, czasem śladową, ilość tego soku, czy też
napoje niezawierające w ogóle soku z owoców lub warzyw, zawierające tylko dodatek
cukru lub innego środka słodzącego, a także różne napoje gazowane) to różne produkty,
które z punktu widzenia przeciętnego konsumenta nie są zastępowalne.
W przypadku omawianych towarów z kategorii napojów bezalkoholowych polskie
przepisy uzależniają, jak już wskazano wcześniej, stosowanie stawki obniżonej od
kryterium składu surowcowego. W ocenie Ministerstwa Finansów kryterium to
precyzyjnie i jednoznacznie określa zakres danej kategorii objętej preferencją. Nie jest
zatem uzasadniona w interpelacji uwaga o niespójności i nieracjonalności funkcjonujących
w omawianym zakresie regulacji.
Niezależnie od powyższego zauważenia wymaga, że ewentualna zmiana polegająca na
obniżeniu stawki VAT na wodę wiązałaby się z istotnym zmniejszeniem wpływów
budżetowych z tytułu podatku VAT.
3 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.) – dalej
dyrektywa VAT.
4 Przykładowo: wyrok w sprawie C-499/16 pkt 23
5 Wyrok w sprawie C-499/16 pkt 24.
6 Wyrok w sprawie C-499/16 pkt 30 i 31, wyrok w sprawie C-146/22 pkt 46 – 52.
-- 2 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Podatek VAT jest podstawowym źródłem wpływów do budżetu państwa, z którego
finansowane są wydatki związane z funkcjonowaniem sfery publicznej, w tym wydatki na
cele społeczne czy obronność kraju. Wszelkie zatem decyzje w zakresie zmian w
wysokości stawek VAT powinny opierać się na szacunkach wpływu takiego rozwiązania na
konsumentów, jak również ich kompleksowego wpływu na gospodarkę, w tym budżet
państwa.
W kontekście potencjalnych skutków finansowych dla budżetu państwa należy również
mieć na uwadze okoliczność objęcia Polski procedurą nadmiernego deficytu. W obecnych
uwarunkowaniach budżetowych, ale również geopolitycznych i gospodarczych, zakres
możliwych działań polegających na wprowadzaniu preferencji podatkowych pozostaje
zatem ograniczony. Z tego względu zmiana wysokości opodatkowania VAT wody
butelkowanej nie jest obecnie planowana.
Nie wyklucza to jednak prowadzenia w tej kwestii dalszych analiz i podjęcia w przyszłości
ewentualnych działań w tym obszarze, w przypadku zmiany uwarunkowań budżetowych.
Odpowiedzi na poszczególne pytania przedstawiam poniżej. Wyjaśnienia w dużym stopniu
opierają się na informacjach przekazanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska -
resort odpowiedzialny za wprowadzenie przepisów dotyczących systemu kaucyjnego.
1. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii widzi zagrożenia dla konkurencyjności
mniejszych, rodzimych przedsiębiorców, związane z funkcjonowaniem systemu
kaucyjnego w Polsce? Jeżeli tak, to jakie?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii bacznie obserwuje wprowadzenie systemu
kaucyjnego i jego konsekwencje dla podmiotów funkcjonujących na rynku krajowy. MRiT
zauważa zarówno zagrożenia, jak i szanse dla konkurencyjności mniejszych, rodzimych
przedsiębiorców. Zostanie to szczegółowo wyjaśnione w odpowiedzi na pytanie nr 2.
Rozporządzenie PPWR (rozporządzenie 2025/407) nakazuje wprowadzenie systemów
kaucyjnych (art. 50 ust. 2) do 1 stycznia 2029. Innymi słowy - jest to data graniczna, więc
system kaucyjny może być ustanowiony w Polsce wcześniej tak, aby zapewnić zgodność
przepisów krajowych z przepisami Unii Europejskiej.
2. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii analizowało wpływ systemu kaucyjnego na
konkurencyjność polskich przedsiębiorców, w szczególności mikro, małych i średnich
przedsiębiorców? Jeżeli tak, kto jest autorem tych analiz i z jakiej daty pochodzą?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie przeprowadzało odrębnych analiz wpływu
uruchomienia systemu kaucyjnego na konkurencyjność przedsiębiorstw. W Polsce wpływ
na konkurencyjność handlu i MŚP był analizowany w raportach organizacji biznesowych i
branżowych. Każda prezentowana dotychczas analiza była przygotowywana przed pełnym
rozruchem systemu, a więc jest obarczona błędami wynikającymi w dużym stopniu z
przyjętych założeń funkcjonowania systemu i warunkowością zależną od wielu zmiennych.
7 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r.
w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020
i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia dyrektywy 94/62/WE
-- 3 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Wpływ na dane przedsiębiorstwo zależeć będzie od trudnych do oszacowania przed
wdrożeniem systemu zmiennych jak np. niepewność wdrożeniowa – czyli zaangażowanie
w uczestnictwo w systemie, decyzja o prowadzeniu manualnej lub automatycznej zbiórki
opakowań, wysokość kosztów i struktura opłat niezbędnych do poniesienia za
uczestnictwo w systemie, zróżnicowanych w zależności od wielkości przedsiębiorstwa i od
operatora, opłat operacyjnych, logistyki odbiorów, rozliczeń kaucji, harmonizacji
z wymaganiami dotyczącymi rozszerzonej odpowiedzialności producenta wynikającymi
z rozporządzenia PPWR.
Nie bez znaczenia jest prognozowane i podkreślane w OSR do nowelizacji ustawy
kaucyjnej ryzyko spadku obrotów małych sklepów przy niedostatecznym lokalnym
dostępie do punktów zwrotu opakowań i możliwości odzyskania kaucji. Szacunki
branżowe wskazują możliwą utratę ok. 30% przychodów jednostek, które nie przyjmują
zwrotów. Może być to szczególnie dotkliwe dla małych jednostek handlowych o
powierzchni poniżej 200 m2. Z drugiej strony analizy wskazują na szansę konkurencyjną
dla małych sklepów, jeśli zapewnią wygodne punkty zwrotu opakowań – będzie to efekt
dodatkowego ruchu klientów. Wskazuje na to m.in. doświadczenia rynków UE, gdzie
model „return‑to‑retail” koreluje z wysokimi wskaźnikami zwrotu.
3. Czy zdaniem resortu, przyjęte w ramach systemu kaucyjnego rozwiązania dotyczące
ustawowych terminów przekazania kaucji przez producentów do operatorów systemu
kaucyjnego nie zagrażają polskim producentom, pomimo braku wprowadzenia
analogicznych ustawowych terminów przekazania kaucji do producenta przez jego
klientów np. sieci handlowe i dystrybutorów? Czy Ministerstwo analizowało wpływ
powyższej regulacji dot. terminów rozliczenia kaucji na sytuację finansową producentów,
zwłaszcza z grupy mikro, małych i średnich przedsiębiorców?
W art. 40j ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami
i odpadami opakowaniowymi8 (dalej: ustawa) wskazuje się, że w zezwoleniu na
prowadzenie systemu kaucyjnego określa się zasady pobierania i zwracania kaucji oraz
rozliczania kaucji między podmiotem reprezentującym a podmiotami, o których mowa
w art. 40g ust. 1 pkt 3 (w tym m.in. wprowadzających produkty w opakowaniach na
napoje, wprowadzających bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje).
Zezwolenie jest wydawane na wniosek zainteresowanego przedsiębiorcy (podmiot
reprezentujący), który samodzielnie określi we wniosku m.in. terminy zapłaty. Oznacza to,
że zezwolenie, wydawane przez ministra właściwego do spraw klimatu, zawiera terminy,
w jakich będzie zwracana kaucja producentom opakowań, bez uwzględnienia ich
interesów. Tylko jedna strona transakcji będzie miała wpływ na ustalenie tych terminów
(bez możliwości negocjacji terminów). Jednocześnie w ustawie nie wskazano wprost, jaki
miałby być termin maksymalny, co może budzić wątpliwości odnośnie do zasady równości
prowadzenia działalności gospodarczej.
Ewentualna inicjatywa ustawodawcza mogłaby wskazywać, że rozliczenie finansowe
następuje w okresie rozliczeniowym nie dłuższym niż miesiąc.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na ogólne przepisy dotyczące terminów zapłaty, które
zostaną wyjaśnione w odpowiedzi na pytanie 5.
8 Dz.U. z 2025 r. poz. 870
-- 4 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
4. Czy Ministerstwo prowadzi analizy dotyczące wymaganych od producentów napojów
przez duże sieci handlowe terminów płatności kaucji oraz wpływu tych praktyk na
sytuację finansową polskich producentów napojów?
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie analizowało adresowanej w pytaniu kwestii.
Rozliczenia między podmiotami znajdują się w zawieranych między nimi umowach.
W praktyce producenci napojów rozliczają się z hurtowniami najczęściej w ciągu 14–30
dni, a przy większych podmiotach do 45–60 dni. Między przedsiębiorcami termin zapłaty
co do zasady nie powinien przekraczać 60 dni.
Dla poprawności rozliczeń między podmiotami istotne znaczenie ma prawidłowe ustalenie
momentu powstania obowiązku pobrania kaucji, którym powstaje z chwilą dokonania
sprzedaży produktu przez wprowadzającego do sieci handlowej. Zgodnie z art. 40g ust. 16
ustawy kaucję pobiera się na etapach dystrybucji produktu w opakowaniu, o którym mowa
w załączniku nr 1a do ustawy, będącego napojem, poprzedzających sprzedaż tego
produktu użytkownikowi końcowemu oraz od użytkownika końcowego nabywającego ten
produkt.
Ze względu na terminy dokonywania rozliczeń pomiędzy podmiotami, które znajdują się
w ich umowach, nie zidentyfikowano konieczności wprowadzania zmian w przepisach
w tym zakresie.
5. Czy zdaniem Ministerstwa zasadne byłoby wprowadzenie zmian w przepisach, które
zagwarantowałyby, że transfer środków stanowiących wartość kaucji w ramach całego
łańcucha odbywałby się w jednakowych terminach gwarantowanych ustawą? Czy
Ministerstwo zamierza wystąpić do Ministerstwa Klimatu i Środowiska z wnioskiem
w powyższym zakresie?
W polskim systemie prawa obowiązują ogólne przepisy dotyczące terminów zapłaty.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym
opóźnieniom w transakcjach handlowych termin zapłaty określony w umowie nie może
przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku,
potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, chyba że strony w umowie
wyraźnie ustalą inaczej i pod warunkiem, że ustalenie to nie jest rażąco nieuczciwe wobec
wierzyciela.
Jednocześnie zgodnie z art. 7 ust. 2a tej ustawy termin zapłaty określony w umowie nie
może przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku,
potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, jeżeli dłużnikiem zobowiązanym
do zapłaty za towary lub usługi jest duży przedsiębiorca, a wierzycielem jest
mikroprzedsiębiorca, mały przedsiębiorca albo średni przedsiębiorca. W przypadku gdy
strony ustalą harmonogram spełnienia świadczenia pieniężnego w częściach, termin ten
stosuje się do zapłaty każdej części świadczenia pieniężnego.
Ustawowe regulowanie terminów zapłaty uwzględniające krótsze terminy niż te
wynikające z ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach
handlowych, mogą przyczynić się do zwiększenia płynności przedsiębiorstw.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii obecnie nie planuje wystąpić z wnioskiem o zmianę
przepisów w zakresie wskazanym w pytaniu.
-- 5 of 6 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Na zakończenie chciałbym zwrócić uwagę na fakt, że system kaucyjny dopiero rozpoczął
swoje działanie, a ewentualne zmiany w przepisach powinny być wprowadzane rozważnie
i po dokonaniu analizy funkcjonowania tego systemu w dłuższej perspektywie.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Baranowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
Do wiadomości
1. Ministerstwo Klimatu i Środowiska
-- 6 of 6 --