tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.13.2026
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 14437 Pana Posła Mariusza Kałużnego, w sprawie kryzysu
demograficznego w Polsce, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) powołano Radę
do spraw Polityki Rodzinnej i Demograficznej złożoną z naukowców i przedstawicieli
samorządów. Jej zadaniem jest wypracowanie kierunków działań mających na celu poprawę
sytuacji demograficznej. We wskazanym zakresie prace prowadzi też międzyresortowy
zespół. W MRPiPS powołano ponadto Radę do spraw Kobiet na Rynku Pracy. Jej zadaniem
jest w szczególności:
— inicjowanie i wspieranie działań na rzecz poprawy sytuacji kobiet na rynku pracy oraz
zapewnienie równości kobiet i mężczyzn w sferze publicznej, zawodowej i prywatnej;
— opracowanie kierunków działań, których celem będzie zapewnienie równości kobiet
i mężczyzn na rynku pracy;
— przedstawianie ministrowi propozycji rozwiązań w zakresie poprawy sytuacji kobiet na
rynku pracy oraz zapewnienia równości mężczyzn i kobiet w sferze publicznej,
zawodowej i prywatnej;
— opiniowanie działań podejmowanych w zakresie aktywizacji zawodowej kobiet i ich
powrotu na rynek pracy;
— inicjowanie debat i kampanii społecznych przeciwdziałających stereotypowemu
postrzeganiu ról społecznych kobiet i mężczyzn;
— inicjowanie działań promujących równowagę między życiem rodzinnym
i zawodowym, w tym zachęcanie ojców do korzystania z uprawnień pracowniczych
związanych z rodzicielstwem.
Wobec wyzwań demograficznych i społeczno-ekonomicznych państwo rozwija system
kompleksowego wsparcia rodzin, szczególnie rodziców dzieci w wieku od 12 do 35
miesięcy, aby ułatwić im łączenie życia zawodowego z obowiązkami rodzicielskimi oraz
powrót na rynek pracy. Kluczową rolę odgrywa tu dostępna i wysokiej jakości opieka
żłobkowa, która sprzyja nie tylko aktywności zawodowej rodziców, ale ogranicza też
nierówności wyrównując szanse rozwojowe dzieci.
Wskazane cele realizowane są poprzez programy „Aktywny Maluch 2022–2029”, „Aktywny
dzienny opiekun w gminie” i „Aktywne Place Zabaw” oraz ustawę „Aktywny rodzic”,
wprowadzającą trzy świadczenia, w tym „Aktywnie w żłobku” zapewniające dofinansowanie
opieki żłobkowej w kwocie do 1500 zł miesięcznie lub do 1900 zł miesięcznie w przypadku
dziecka z niepełnosprawnością. Wdrożenie tych rozwiązań znacząco obniżyło koszty opieki
instytucjonalnej nad najmłodszymi dziećmi (średnio do 94 zł w 2025 r.) i przyczyniło się do
zwiększenia liczby dostępnych w jej ramach miejsc. Do końca 2025 r. funkcjonowało ponad
267 tys. miejsc opieki, którą objęto niemal 49% dzieci w wieku od 1–2 lat przy
jednoczesnym zmniejszaniu liczby gmin bez żłobków.

-- 1 of 4 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Równolegle, dzięki wprowadzeniu od 2026 r. obowiązkowych standardów szkolenia kadr
i wsparciu samorządów w ramach systemu „Akademia Wsparcia”, podnoszona jest jakość
opieki instytucjonalnej. Działania te uzupełniają szeroką politykę rodzinną państwa,
obejmującą m.in. świadczenie wychowawcze 800+, wsparcie alimentacyjne i świadczenia
rodzinne. Łączne roczne wydatki na politykę rodzinną wynoszą ok. 99 mld zł.
W resorcie rodziny podejmowane są też liczne działania mające na celu zachęcenie osób
pracujących do posiadania dzieci oraz zapewnienie im stabilizacji finansowej. Minister
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje przeprowadzenie kampanii społecznej
promującej rodzicielstwo. Obecnie w resorcie prowadzone są prace nad ogólnopolskim
programem informacyjno-promocyjnym. Ich celem jest budowanie pozytywnego wizerunku
rodzicielstwa, zwiększenie poczucia bezpieczeństwa w sytuacji podjęcia decyzji o
posiadaniu dziecka, a także podniesienie świadomości w zakresie wsparcia prorodzinnego.
W 2025 r. wprowadzono dla pracowników będących rodzicami dzieci przedwcześnie
urodzonych oraz długotrwale hospitalizowanych po urodzeniu uzupełniający urlop
macierzyński, z którego mogą oni korzystać od 19 marca 2025 r. (czyli od dnia, kiedy
przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy – kodeks pracy oraz niektórych
innych ustaw 1 weszły w życie). Uzupełniający urlop macierzyński może być
wykorzystywany bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego na wniosek
uprawnionych do niego rodziców. Zasiłek macierzyński za okres tego urlopu wynosi 100
procent podstawy zasiłku. Zgodnie z art. 1802 Kodeksu pracy wymiar uzupełniającego
urlopu macierzyńskiego dla pracowników będących rodzicami dziecka urodzonego:
— przed ukończeniem 28 tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową nie większą niż 1000g
jest uzależniony od okresu hospitalizacji dziecka w wymiarze tygodnia uzupełniającego
urlopu macierzyńskiego za każdy tydzień jego pobytu w szpitalu do upływu 15 tygodnia
po porodzie, maksymalnie do15 tygodni;
— po ukończeniu 28 tygodnia ciąży, a przed ukończeniem 37 tygodnia ciąży i z masą
urodzeniową większą niż 1000g w wymiarze tygodnia uzupełniającego urlopu
macierzyńskiego za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu do upływu 8 tygodnia po
porodzie, maksymalnie do 8 tygodni;
— po ukończeniu 37 tygodnia ciąży wymagającego hospitalizacji od 5 dnia po porodzie do
upływu 8 tygodnia po porodzie będzie wynosił tydzień za każdy tydzień pobytu dziecka
w szpitalu w okresie od 5 dnia po porodzie do upływu 8 tygodnia po porodzie pod
warunkiem, że hospitalizacja dziecka będzie wynosić przynajmniej 2 kolejne dni,
a pierwszy z nich będzie przypadał w okresie od 5 do 28 dnia po porodzie –
maksymalnie do 8 tygodni.
W MRPiPS powołano ponadto Zespół ds. opracowania rozwiązań w zakresie wsparcia
rodziców doświadczających utraty ciąży oraz śmierci dziecka tuż po narodzeniu. Tworzące
go ekspertki i eksperci wypracują propozycje regulacji prawnych gwarantujących pomoc
rodzicom, których dzieci urodziły się martwe lub którzy doświadczyli poronienia.
Sytuacja demograficzna wymaga działań nastawionych z jednej strony na tworzenie
warunków sprzyjających godzeniu przez ludzi młodych obowiązków rodzicielskich
z aktywnością zawodową, z drugiej zaś zachęt do jej kontynuowania, kierowanych do osób
o najdłuższym stażu pracowniczym. W tym kontekście warto podkreślić, że przepisy ustawy
z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia2, które weszły w życie 1
czerwca 2025 r., uwzględniają potrzeby również tych pracujących, którzy osiągnęli wiek
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1871.
2 Dz. U. poz. 620, 1746 i 1794.

-- 2 of 4 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
emerytalny. Akt ten przewiduje szereg ulg i form wsparcia dla pracodawców
zatrudniających osoby w wieku emerytalnym oraz bezrobotnych po 50 roku życia.
Na mocy art. 261 wskazanej ustawy pracodawcy i inne jednostki organizacyjne
zatrudniające kobiety w wieku co najmniej 55 lat i mężczyzn w wieku co najmniej 60 lat są
całkowicie zwolnione z obowiązku odprowadzania za takie osoby składek na Fundusz Pracy.
Za wskazaną grupę pracowników nie są też odprowadzane składki na Fundusz
Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych3. Dodatkowo, na mocy art. 262 ustawy o
rynku pracy i służbach zatrudnienia, pracodawcy nie opłacają obowiązkowych składek na
Fundusz Pracy przez okres 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu
umowy o pracę, za osoby zatrudnione, które ukończyły 50 rok życia i w okresie 30 dni przed
dniem zatrudnienia pozostawały w ewidencji bezrobotnych powiatowych urzędów pracy
(PUP). Analogiczne zwolnienie dotyczy składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń
Pracowniczych4.
Bezrobotni powyżej 50 roku życia mogą też korzystać z dłuższego okresu pobierania zasiłku
dla bezrobotnych wynoszącego maksymalnie 365 dni pod warunkiem, że posiadają co
najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku5. Ponadto, na mocy art. 69 pkt 2 ustawy
o rynku pracy i służbach zatrudnienia osobom bezrobotnym powyżej 50 roku życia (obok 6
innych grup wrażliwych) przysługuje pierwszeństwo w skierowaniu do udziału w formach
wsparcia określonych w ustawie. Standardowe formy pomocy obejmują m.in. roboty
publiczne, prace interwencyjne, staże, szkolenia, prace społecznie użyteczne czy
poradnictwo zawodowe.
Od stycznia 2025 r. do końca lutego br. udział w aktywnych formach wsparcia rozpoczęło
ponad 5 tys. osób z grupy wiekowej 60+ (niektóre osoby mogły uczestniczyć w kilku
formach jednocześnie lub kilka razy w tej samej), z czego: 1,9 tys. rozpoczęło prace
społecznie użyteczne, 1,1 tys. roboty publiczne, 0,6 tys. podjęło zatrudnienie w ramach prac
interwencyjnych, 0,5 tys. rozpoczęło staż, prawie 0,3 tys. szkolenie, a około 0,3 tys. pracę
korzystając z refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy6.
Art. 141 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia umożliwia pracodawcy lub
przedsiębiorcy uzyskanie dofinansowania do wynagrodzenia zatrudnionej osoby
bezrobotnej powyżej 50 roku życia. Starosta przyznaje dofinansowanie dla pracodawcy lub
przedsiębiorcy za zatrudnienie skierowanej osoby bezrobotnej, jeżeli:
— ukończyła 50 rok życia, a nie ukończyła 60 lub 65 lat odpowiednio w przypadku kobiet
i mężczyzn;
— nie była zatrudniona lub nie wykonywała innej pracy zarobkowej u tego pracodawcy
bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotna.
Dofinansowanie przysługuje przez 12 miesięcy w kwocie nie wyższej niż połowa
wynagrodzenia minimalnego miesięcznie za każdą zatrudnioną osobę bezrobotną (obecnie
2403 zł). Pracodawca/przedsiębiorca ma obowiązek utrzymania zatrudnienia skierowanej
osoby bezrobotnej przez 6 miesięcy z własnych środków. Od stycznia 2025 r. do końca
3 Na mocy art. 9b ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności
pracodawcy (Dz. U. z 2025 r. poz. 433 i 620).
4 Na mocy art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności
pracodawcy.
5 Na mocy art. 225 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia.
6 Dane z systemu CeSAR.

-- 3 of 4 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
lutego 2026 r. przyznano dofinansowanie na zatrudnienie prawie 1,3 tys. bezrobotnych,
którzy ukończyli 50 rok życia, w tym 118 osób, które ukończyły 60 lat7.
Ustawą o rynku pracy i służbach zatrudnienia wprowadzono nowy instrument, którego
celem jest zachęcenie do zatrudniania osób w grupie wiekowej 60+. Mowa o
dofinansowaniu skierowanym do pracodawców lub przedsiębiorców zatrudniających
osobę, która ukończyła 60 lub 65 lat w przypadku odpowiednio kobiet i mężczyzn.
Przyznawane przez starostę dofinansowanie przysługuje przez 1 miesiąc za osobę, która
wcześniej została zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako poszukująca pracy w
kwocie określonej w umowie, nie wyższej jednak niż połowa minimalnego wynagrodzenia
za pracę miesięcznie za każdą zatrudnioną osobę poszukującą pracy (2403 zł). Umowa o
dofinansowanie zawierana jest na okres do 12 miesięcy. Dofinansowanie dla pracodawców
lub przedsiębiorców za zatrudnienie seniora może być przyznane wielokrotnie.
Zatrudniający osobę w wieku senioralnym obowiązani są utrzymać ją w zatrudnieniu przez
okres przysługiwania dofinansowania oraz przez 1 miesiąc. Pracodawcy otrzymują zatem
refundację na dany miesiąc, a w kolejnym muszą utrzymać bezrobotnego w zatrudnieniu
samodzielnie, po czym mogą ponownie uzyskać refundację za kolejny miesiąc jego
zatrudnienia itd.
Warto też wspomnieć, że Centralny Instytut Ochrony Pracy–Państwowy Instytut Badawczy
(CIOP-PIB) w październiku 2025 r. rozpoczął kampanię „Siła Wieku”, poświęconą roli osób
powyżej 50 roku życia na rynku pracy oraz zagadnieniu dbałości o zdrowie jako kluczowego
warunku długiej aktywności zawodowej. W ostatnim czasie w CIOP-PIB przeprowadzono
badania dotyczące zarządzania zdrowiem osób starszych pracujących w formule zdalnej
oraz hybrydowej i zorganizowano konferencję promującą dobre praktyki zarządzania
wiekiem w organizacji.
Wskazane przedsięwzięcia przynoszą widoczne korzyści. W ostatnich latach liczba
pracujących emerytów wyraźnie rosła. W grudniu 2025 r. pracowało 879,5 tys. osób
z ustalonym prawem do emerytury, co oznacza, że w ciągu 10 lat ich liczba wzrosła o niemal
53%. Działania zaproponowane w ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia będą
kontynuowane w roku bieżącym i latach następnych 8.
Dodatkowo Minister Funduszy i Polityki Regionalnej we współpracy z Ministrem Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej przygotowuje średniookresową strategię rozwoju kraju do
2035 r. Jednym z jej zasadniczych celów jest łagodzenie zmian demograficznych i adaptacja
do nich.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
7 Dane z systemu CeSAR.
8 Pracujący emeryci XII 2025

-- 4 of 4 --