Interpelacja nr 14430
Interpelacja w sprawie postulowanych przez organizacje pozarządowe zmian w systemie ochrony dzieci
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Sprawiedliwość i Sądy (85%)
Zdrowie i Lecznictwo (60%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie postulowanych przez organizacje pozarządowe zmian w systemie ochrony dzieci
Interpelacja nr 14430
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie postulowanych przez organizacje pozarządowe zmian w systemie ochrony dzieci
Zgłaszający: Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 30-12-2025
Szanowna Pani Ministro,
wiele współczesnych problemów jest postrzeganych jako kwestie polityczne czy wręcz partyjne, a to uniemożliwia wypracowanie i wdrożenie rozwiązań. Są jednak sfery, które z tej bieżącej walki powinny być wyjęte. Jedna z nich to prawa dziecka. Ochrona przed przemocą nigdy nie powinna być zależna od woli politycznej. Dlatego liczę, że niezależnie od trudnych układanek różne środowiska są w stanie współpracować, by wdrażać zmiany.
W 1991 r., ponad 30 lat temu, Polska ratyfikowała Konwencję o prawach dziecka. Tym samym zobowiązaliśmy się jako państwo do ochrony najmłodszych członków społeczeństwa „przed wszelkimi formami przemocy fizycznej bądź psychicznej, krzywdy lub zaniedbania bądź złego traktowania lub wyzysku, w tym wykorzystywania w celach seksualnych“. Dzisiaj w Polsce działają dziesiątki organizacji zajmujących się realizacją tego zobowiązania. Ich praca jest niezbędna, bo równocześnie dane Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę wskazują, że aż 79% dzieci i nastolatków w Polsce przynajmniej raz w życiu doświadczyło przemocy lub zaniedbania, z czego 32% doświadcza przemocy ze strony najbliższych dorosłych. To zatrważające dane.
Organizacje pozarządowe, jako podmioty na pierwszej linii wsparcia dzieci w kryzysie, od wielu lat postulują zmiany w systemie. Fundacja Save the Children Polska, która przez ostatnie lata otaczała wsparciem m.in. dzieci doświadczające przemocy, przedstawiła rekomendacje wynikające z dotychczasowych działań. Wśród nich szczególnie istotne są: dalsze promowanie metody Barnahus jako podstawowego elementu systemu oraz utworzenie instytucji na poziomie krajowym, która będzie pełniła rolę służby chroniącej dzieci, monitorującej sytuację dzieci w kraju, koordynującej proces pozyskiwania i analizowania danych o dzieciach.
Pierwszy postulat oznaczałby promowanie roli i tworzenia centrów wsparcia dla dzieci doświadczających przemocy ze zintegrowanymi usługami, gdzie najważniejsze jest dziecko. W takim modelu funkcjonują już centra pomocy dzieciom, koordynowane w Polsce przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę. Z kolei proponowana nowa służba ochrony dzieci miałaby ściśle współpracować z innymi podmiotami działającymi na rzecz dzieci: z instytucjami publicznymi, lokalnymi służbami oraz organizacjami pozarządowymi. Fundacja Save the Children Polska zwraca przy tym uwagę na istotny problem w postaci braku rzetelnych danych na temat dzieci w konkretnych kryzysowych sytuacjach. Powoduje on, że działania pomocowe są trudniejsze i mniej efektywne, bo czas zabiera właśnie zbieranie i analizowanie informacji niezbędnych dla nadania kontekstu i identyfikacji potrzeb dzieci.
W związku z powyższym zwracam się do ministerstwa z następującymi pytaniami:
1. W jaki sposób promowana jest w polskim systemie metoda Barnahus? Jakie działania w tym zakresie ministerstwo planuje?
2. Czy jest planowane stworzenie postulowanego przez organizacje pozarządowe urzędu chroniącego dzieci? Jeśli tak – w jakiej formie? Czy miałoby się to odbyć przez dodanie kompetencji rzecznikowi praw dziecka, czy w jakiś inny sposób? Jeśli nie – dlaczego?
3. Jakie działania ministerstwo podejmuje lub planuje podjąć, aby zwiększyć dostępność i ilość danych na temat dzieci w sytuacjach kryzysowych?
4. Czy ministerstwo współpracuje z organizacjami pozarządowymi w zakresie zmian w systemie ochrony dzieci? Jeśli tak – w jakich sferach i z jakimi organizacjami? Jeśli nie – dlaczego?
Z poważaniem Franciszek Sterczewski
Interpelacja nr 14430
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie postulowanych przez organizacje pozarządowe zmian w systemie ochrony dzieci
Zgłaszający: Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 30-12-2025
Szanowna Pani Ministro,
wiele współczesnych problemów jest postrzeganych jako kwestie polityczne czy wręcz partyjne, a to uniemożliwia wypracowanie i wdrożenie rozwiązań. Są jednak sfery, które z tej bieżącej walki powinny być wyjęte. Jedna z nich to prawa dziecka. Ochrona przed przemocą nigdy nie powinna być zależna od woli politycznej. Dlatego liczę, że niezależnie od trudnych układanek różne środowiska są w stanie współpracować, by wdrażać zmiany.
W 1991 r., ponad 30 lat temu, Polska ratyfikowała Konwencję o prawach dziecka. Tym samym zobowiązaliśmy się jako państwo do ochrony najmłodszych członków społeczeństwa „przed wszelkimi formami przemocy fizycznej bądź psychicznej, krzywdy lub zaniedbania bądź złego traktowania lub wyzysku, w tym wykorzystywania w celach seksualnych“. Dzisiaj w Polsce działają dziesiątki organizacji zajmujących się realizacją tego zobowiązania. Ich praca jest niezbędna, bo równocześnie dane Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę wskazują, że aż 79% dzieci i nastolatków w Polsce przynajmniej raz w życiu doświadczyło przemocy lub zaniedbania, z czego 32% doświadcza przemocy ze strony najbliższych dorosłych. To zatrważające dane.
Organizacje pozarządowe, jako podmioty na pierwszej linii wsparcia dzieci w kryzysie, od wielu lat postulują zmiany w systemie. Fundacja Save the Children Polska, która przez ostatnie lata otaczała wsparciem m.in. dzieci doświadczające przemocy, przedstawiła rekomendacje wynikające z dotychczasowych działań. Wśród nich szczególnie istotne są: dalsze promowanie metody Barnahus jako podstawowego elementu systemu oraz utworzenie instytucji na poziomie krajowym, która będzie pełniła rolę służby chroniącej dzieci, monitorującej sytuację dzieci w kraju, koordynującej proces pozyskiwania i analizowania danych o dzieciach.
Pierwszy postulat oznaczałby promowanie roli i tworzenia centrów wsparcia dla dzieci doświadczających przemocy ze zintegrowanymi usługami, gdzie najważniejsze jest dziecko. W takim modelu funkcjonują już centra pomocy dzieciom, koordynowane w Polsce przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę. Z kolei proponowana nowa służba ochrony dzieci miałaby ściśle współpracować z innymi podmiotami działającymi na rzecz dzieci: z instytucjami publicznymi, lokalnymi służbami oraz organizacjami pozarządowymi. Fundacja Save the Children Polska zwraca przy tym uwagę na istotny problem w postaci braku rzetelnych danych na temat dzieci w konkretnych kryzysowych sytuacjach. Powoduje on, że działania pomocowe są trudniejsze i mniej efektywne, bo czas zabiera właśnie zbieranie i analizowanie informacji niezbędnych dla nadania kontekstu i identyfikacji potrzeb dzieci.
W związku z powyższym zwracam się do ministerstwa z następującymi pytaniami:
1. W jaki sposób promowana jest w polskim systemie metoda Barnahus? Jakie działania w tym zakresie ministerstwo planuje?
2. Czy jest planowane stworzenie postulowanego przez organizacje pozarządowe urzędu chroniącego dzieci? Jeśli tak – w jakiej formie? Czy miałoby się to odbyć przez dodanie kompetencji rzecznikowi praw dziecka, czy w jakiś inny sposób? Jeśli nie – dlaczego?
3. Jakie działania ministerstwo podejmuje lub planuje podjąć, aby zwiększyć dostępność i ilość danych na temat dzieci w sytuacjach kryzysowych?
4. Czy ministerstwo współpracuje z organizacjami pozarządowymi w zakresie zmian w systemie ochrony dzieci? Jeśli tak – w jakich sferach i z jakimi organizacjami? Jeśli nie – dlaczego?
Z poważaniem Franciszek Sterczewski
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sławomir Pałka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
1.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14541 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Sławomir Pałka
BK-VII.0520.27.2026
Warszawa, 20 lutego 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 14430 w sprawie postulowanych przez
organizacje pozarządowe zmian w systemie ochrony dzieci, którą złożył Pan Poseł
Franciszek Sterczewski.
Interpelacja została przekazana Ministrowi Sprawiedliwości przez Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej.
Ad 1
Model Barnahus (po islandzku „Dom dziecka”) polega na współpracy między rożnymi
instytucjami (sądowymi, socjalnymi, medycznymi) w przyjaznym dla dziecka miejscu. Tego
rodzaju placówki oferują pod jednym dachem kompleksową opiekę nad dziećmi, które są
ofiarami przestępstw. Wszelkie działania w tym modelu opierają się na współpracy
pomiędzy policją, prokuraturą, służbą zdrowia, pomocą społeczną, lokalnymi i rządowymi
agendami ochrony dzieci.
Islandzki Barnahus był wzorem przy tworzeniu w ostatnich latach około pięćdziesięciu
podobnych ośrodków w krajach Unii Europejskiej. Model ten jest rekomendowany
w standardach Rady Europy, jak również przez Komitet Lanzarote.
-- 1 of 9 --
2
Dostrzegamy konieczność wdrożenia tej dobrej praktyki w Polsce. Dlatego Ministerstwo
Sprawiedliwości zainicjowało przygotowanie miejsc specjalistycznej pomocy
dla pokrzywdzonych dzieci. Ośrodki mają być wzorowane na modelu Barnahus.
Partnerski projekt powstaje z udziałem Krajowego Urzędu Ochrony Praw Dziecka i Adopcji
w Rumunii oraz UNICEF. Celem jest wzmocnienie i rozwój sieci Centrów Pomocy Dzieciom
w Polsce. Tak, aby dzieci krzywdzone miały dostęp do przyjaznej, wysoce profesjonalnej
i skutecznej pomocy.
Ministerstwo Sprawiedliwości w 2024 roku ogłosiło otwarte konkursy ofert na zadania
ze środków Funduszu Sprawiedliwości. Celem konkursów było utworzenie i prowadzenie
Centrów Pomocy Dzieciom. W rezultacie zawarto umowy na prowadzenie trzech
Specjalistycznych Ośrodków Wsparcia Pokrzywdzonych – Centrów Pomocy Dzieciom:
ze Stowarzyszeniem Pomocy Bliźniemu im. Brata Krystyna w Gorzowie
Wielkopolskim, które działa w województwie lubuskim,
z Częstochowskim Stowarzyszeniem „Etoh” – województwo śląskie,
z Fundacją na Rzecz Psychoprofilaktyki Społecznej Pro-Fil – województwo
podkarpackie.
W tym roku planujemy ogłoszenie konkursów na kolejne specjalistyczne placówki dla
dzieci.
Od 2024 roku Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę realizuje w ramach Funduszu
Sprawiedliwości projekt na lata 2024–2026, który obejmuje m.in. tworzenie, wzmacnianie
i rozbudowę sieci pomocy ofiarom przestępstw. W ramach tego zadania realizowane
są szkolenia dla pracowników pierwszego kontaktu oraz prawników, którzy działają
w Centrach Pomocy Dzieciom. Prowadzone są również warsztaty dla zespołów
terapeutycznych, szkolenia dla koordynatorów Centrum Pomocy Dzieciom, szkolenia
prawne, Klub Biegłego Psychologa, Klub Prawnika.
Ad 2
W odniesieniu do kwestii utworzenia „urzędu chroniącego dzieci”, należy wspomnieć
o projekcie Realizacja idei wymiaru sprawiedliwości przyjaznego małoletnim
-- 2 of 9 --
3
oraz wzmocnienie praw osób pokrzywdzonych. Zakłada on wzmocnienie systemu
wymiaru sprawiedliwości dla lepszej ochrony dzieci, w tym dzieci uchodźców. Prowadzony
jest we współpracy z Biurem UNICEF do spraw reagowania na potrzeby uchodźców
w Polsce. Powołano grupę ekspertów pod kierownictwem wyłonionego w konkursie
koordynatora – eksperta z wieloletnim doświadczeniem w pracy w brytyjskich służbach
socjalnych. Prace toczyły się w czterech podgrupach tematycznych, których zadaniem było
opracowanie modelu współpracy multidyscyplinarnej, narzędzi oceny sytuacji dziecka,
a także jego ścieżki w systemie ochrony. Zgodnie z planami raport, zawierający opis
modelu współpracy, w której centrum będzie instytucja zajmująca się ochroną dzieci,
zostanie opublikowany w lutym 2026 roku. Będzie zawierał wnioski możliwe
do wykorzystania w pracach legislacyjnych.
Ad 3
Co roku sporządzane jest przez Ministerstwo Sprawiedliwości sprawozdanie z realizacji
działań wynikających z Rządowego Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata
2024-2030. W sprawozdaniu zawarte są szczegółowe informacje dotyczące:
profilaktyki;
diagnozy społecznej i edukacji społecznej;
ochrony i pomocy osobom dotkniętym przemocą;
oddziaływania na osoby stosujące przemoc;
podnoszenia kompetencji w przeciwdziałaniu przemocy domowej.
W sprawozdaniu znajdują się również szczegółowe dane statystyczne o orzeczeniach
sądowych, również sądów rodzinnych w sprawach dotyczących małoletnich.
Sprawozdania są publicznie dostępne pod adresem:
https://www.gov.pl/web/rodzina/sprawozdania-z-krajowego-
programuprzeciwdzialania-przemocy-w-rodzinie
Ponadto Ministerstwo Sprawiedliwości zbiera dane związane z realizacją Krajowego Planu
Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na Szkodę
-- 3 of 9 --
4
Małoletnich1. Dane te dotyczą czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej
i obyczajności na szkodę małoletnich, w tym popełnionych w cyberprzestrzeni. W ramach
Zespołu do Spraw Ochrony Małoletnich powołana została specjalistyczna grupa robocza
do spraw sprawozdawczości statystycznej.
Ministerstwo Sprawiedliwości opracowało specjalne sprawozdanie statystyczne, składane
przez sądy okręgowe i rejonowe pierwszy raz za 2025 rok. Wzór formularza będzie
wykorzystany na potrzeby kolejnych raportów. Ponadto Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę
realizuje w ramach Funduszu Sprawiedliwości projekt na lata 2024-2026, który obejmuje
m.in. badania nad:
skalą przemocy wobec dzieci w sporcie,
wdrażaniem standardów ochrony dzieci,
praktyką zgłaszania przypadków podejrzenia krzywdzenia dzieci,
przypadkami stosowania kar fizycznych wobec dzieci.
Dodatkowo informuję, że od 2024 roku Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę realizuje w ramach
Funduszu Sprawiedliwości projekt na lata 2024–2026; który obejmuje m.in. obszar
dotyczący organizowania i zlecania badań naukowych i prac rozwojowych koszt realizacji
zdania 530 074,00 zł:
2024
- Badanie nad skalą przemocy wobec dzieci w sporcie,
- Badanie nad wdrażaniem standardów ochrony dzieci (etap przygotowawczy).
2025
- Kontynuacja badania nad wdrażaniem standardów ochrony dzieci (realizacja i raport),
- Badanie nad praktyką zgłaszania przypadków podejrzenia krzywdzenia dzieci (etap
przygotowawczy).
2026
- Kontynuacja badania nad praktyką zgłaszania przypadków podejrzenia krzywdzenia
dzieci (realizacja i raport),
11 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20230001235
-- 4 of 9 --
5
- Nowe badanie dotyczące kar fizycznych wobec dzieci (badanie ogólnopolskie CAWI,
raport i materiały promocyjne).
Ad 4
Przy Ministrze Sprawiedliwości działa Zespół do Spraw Ochrony Małoletnich, który jest
jego organem opiniodawczo-doradczym. Został utworzony na podstawie Ustawy z dnia
13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym
i ochronie małoletnich.
W skład Zespołu wchodzi trzech przedstawicieli organizacji pozarządowych, związków
i porozumień organizacji pozarządowych. Do zadań Zespołu należy:
opracowywanie krajowych planów oraz ocena postępów ich realizacji,
analiza przepisów dla ochrony małoletnich przed krzywdzeniem,
inicjowanie zmian przepisów,
sporządzanie sprawozdań z realizacji krajowych planów,
przygotowywanie wytycznych do opracowania standardów,
aktualizowanie wytycznych co 2 lata.
Udział organizacji pozarządowych stanowi zatem istotny element w kształtowaniu
kierunków prac nad systemem ochrony małoletnich.
W Ministerstwie Sprawiedliwości realizowany jest również wspólny projekt Unii
Europejskiej i Rady Europy „Wymiar sprawiedliwości przyjazny dzieciom”. Projekt
ma zapewnić prawa dzieciom, które mają kontakt z wymiarem sprawiedliwości. Dzieje się
to poprzez implementację priorytetów Strategii UE na rzecz Praw Dziecka, Europejskiej
Gwarancji Dziecięcej2 oraz Strategii Rady Europy na rzecz Praw Dziecka.
2 https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-
rights/rights-child/eu-strategy-rights-child-and-european-child-guarantee_en
-- 5 of 9 --
6
Działania projektowe oparte są na wytycznych Komitetu Ministrów Rady Europy, które
dotyczą wymiaru sprawiedliwości przyjaznego dzieciom3. Mają na celu wsparcie
i dostosowanie krajowych systemów aby zagwarantować poszanowanie i skuteczne
wdrażanie wszystkich praw dzieci: przed postępowaniem sądowym, w trakcie i po
postępowaniu. W ramach projektu, opracowane zostały dane, które posłużą
do rekomendacji w zakresie tworzenia w Polsce przyjaznego dzieciom wymiaru
sprawiedliwości.
Minister Sprawiedliwości jako dysponent Funduszu Sprawiedliwości, dostrzega również
potrzebę zapewnienia systemowych rozwiązań, które pozwolą na profesjonalne i celowe
świadczenie pomocy skierowanej do dzieci i młodzieży.
Podstawowym celem Funduszu jest udzielanie pomocy osobom pokrzywdzonym
przestępstwem, świadkom oraz osobom im najbliższym. Służy temu m.in. Ogólnopolska
Sieć Pomocy Pokrzywdzonym, gdzie z pomocy mogą również korzystać dzieci i młodzież
pokrzywdzona przestępstwem. Ogłoszone w 2024 roku konkursy na wsparcie miejsc
przyjaznych dla dzieci i młodzieży, stanowiły pierwszy etap likwidowania
luk we wspieraniu tych grup społecznych ze środków Funduszu Sprawiedliwości.
Obecnie priorytetem są konkursy na wyłonienie podmiotów, które prowadzić będą
punkty pomocy pokrzywdzonym przestępstwem w ramach ogólnopolskiej sieci. W wyniku
konkursu, który obejmuje finansowanie zadań od 2027 roku, zawarto umowy
na prowadzenie trzech Centrów Pomocy Dzieciom, finansowanych ze środków Funduszu
Sprawiedliwości. Są to:
Centrum Pomocy Dzieciom prowadzone przez Stowarzyszenie Pomocy
Bliźniemu im. Brata Krystyna w Gorzowie Wielkopolskim, działające na
terenie woj. lubuskiego. Projekt ma na celu kompleksową pomoc
dzieciom pokrzywdzonym przestępstwem oraz ich rodzinom. Realizacja
tego zadania wpłynie na zminimalizowanie przemocy wobec dzieci oraz
luk w systemie wsparcia. Centrum zapewni kompleksową pomoc
3https://search.coe.int/cm#{%22CoEIdentifier%22:[%2209000016804b2cf3%22],%22sort%22:[%2
2CoEValidationDate%20Descending%22]} (plik PDF)
-- 6 of 9 --
7
co najmniej 100 dzieciom w wieku do 18 lat, które doświadczyły
przemocy. Zespół specjalistów (psychologowie, terapeuci, prawnicy) oraz
współpraca z lokalnymi instytucjami zwiększą dostępność specjalistycznej
pomocy. Centrum przeprowadzi co najmniej pięć kampanii edukacyjnych
skierowanych do rodziców, nauczycieli i społeczności lokalnej. Kampanie
zwiększą świadomość społeczną na temat praw dziecka oraz procedur
zgłaszania przemocy.
Kluczowe zadania:
1. Pomoc psychologiczna: Regularne sesje terapeutyczne indywidualne i grupowe
dla dzieci oraz wsparcie emocjonalne i terapeutyczne dla rodzin.
2. Pomoc medyczna: Opieka pediatryczna i psychiatryczna dla dzieci doświadczających
przemocy, w celu diagnozowania i leczenia zaburzeń zdrowotnych oraz psychicznych.
3. Pomoc prawna: Konsultacje prawne i reprezentacja prawna dla dzieci i ich rodzin,
aby chronić ich prawa i wspierać w postępowaniach prawnych.
4. Pomoc pedagogiczna: Indywidualne wsparcie pedagogiczne dla dzieci, pomoc
w adaptacji szkolnej oraz współpraca ze szkołami.
5. Działalność profilaktyczna: Organizacja warsztatów, szkoleń i kampanii informacyjnych
dla rodziców, nauczycieli i społeczności lokalnej, aby podnosić świadomość na temat
przemocy wobec dzieci oraz sposobów jej zapobiegania.
6. Mediacje rodzinne: Wsparcie rodzin w rozwiązywaniu konfliktów, poprawa komunikacji
i relacji rodzinnych.
Centrum Pomocy Dzieciom prowadzone przez Częstochowskie
Stowarzyszenie „Etoh”, działające na terenie woj. śląskiego. Obejmie
wsparciem dzieci pokrzywdzone przestępstwem oraz doświadczające
traumy, przemocy, zaniedbania. Również dzieci ukraińskie i ich rodziny.
W ośrodku prowadzone będą codziennie, także wieczorami i w soboty,
dyżury osób pierwszego kontaktu. Pomocą służyć będą również
specjaliści: psychologowie, psychoterapeuci, pedagodzy, prawnicy,
psychiatrzy, pediatrzy, neurologopedzi, coache dziecięcy, mediatorzy
-- 7 of 9 --
8
rodzinni, terapeuci prowadzący terapię neurotaktylną. Centrum
prowadzić będzie lokalne kampanie edukacyjne i promocyjne, zajęcia
rozwojowe dla dzieci, szkolenia dla dorosłych, pikniki rodzinne z okazji
Dnia Dziecka.
Realizowane zadania:
1. Świadczenie usług w ramach Centrum Pomocy Dzieciom:
- dyżury Osób Pierwszego Kontaktu (codziennie, także wieczorami i w soboty),
- pomoc specjalistów: psychologów, psychoterapeutów, pedagogów, prawników,
psychiatrów, pediatrów, neurologopedów, coachów dziecięcych, mediatorów rodzinnych
i terapeuty neurotaktylnego,
- wsparcie medyczne i prawne.
2. Zajęcia edukacyjne i rozwojowe:
- warsztaty i szkolenia dla dzieci (kompetencje miękkie: radzenie sobie ze stresem,
komunikacja, asertywność, poczucie własnej wartości),
- zajęcia rozwojowe,
- grupy psychoedukacyjne dla dzieci i rodziców,
- lokalne kampanie edukacyjne i szkolenia dla dorosłych (rodziców, nauczycieli,
społeczności).
3. Promocja i integracja społeczna.
Centrum Pomocy Dzieciom (CPD) prowadzone przez Fundację Na Rzecz
Psychoprofilaktyki Społecznej Pro-Fil, działające na terenie woj.
podkarpackiego. Obejmie pomocą m.in. dzieci doświadczające przemocy
fizycznej, psychicznej, zaniedbania, wykorzystywania seksualnego.
Na wsparcie prawne, socjalne i medyczne będą mogli też liczyć rodzice
i opiekunowie dzieci. Ośrodek zapewni dostępność osoby pierwszego
kontaktu, psychologa, psychoterapeuty, pedagoga, prawnika, pediatry,
psychiatry dziecięcego, a w razie potrzeby także innych specjalistów.
Przeprowadzi 390 warsztatów edukacyjnych dla około 5850 uczniów,
-- 8 of 9 --
9
5 kampanii edukacyjnych dla rodziców, nauczycieli i społeczności lokalnej,
a także konferencję wojewódzką.
Realizowane zadania:
1. Utworzenie CPD – prace adaptacyjne, dostosowanie i wyposażenie budynku zgodnie
ze standardami.
2. Świadczenie usług specjalistycznych (w dni robocze, 9:00–17:00):
a. osoba pierwszego kontaktu i psycholog – stała dostępność,
b. psychoterapeuta, pedagog, prawnik – min. 4h dziennie,
c. pediatra i psychiatra dziecięcy – min. 2h dziennie,
d. w razie potrzeby także inni specjaliści (np. lekarze różnych specjalizacji).
3. Pomoc interdyscyplinarna w jednym miejscu – wsparcie psychologiczne, prawne,
socjalne, medyczne oraz mediacje rodzinne.
4. Działania edukacyjne i profilaktyczne.
5) Promocja CPD.
Z wyrazami szacunku
Sławomir Pałka
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 9 of 9 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Sławomir Pałka
BK-VII.0520.27.2026
Warszawa, 20 lutego 2026 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 14430 w sprawie postulowanych przez
organizacje pozarządowe zmian w systemie ochrony dzieci, którą złożył Pan Poseł
Franciszek Sterczewski.
Interpelacja została przekazana Ministrowi Sprawiedliwości przez Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej.
Ad 1
Model Barnahus (po islandzku „Dom dziecka”) polega na współpracy między rożnymi
instytucjami (sądowymi, socjalnymi, medycznymi) w przyjaznym dla dziecka miejscu. Tego
rodzaju placówki oferują pod jednym dachem kompleksową opiekę nad dziećmi, które są
ofiarami przestępstw. Wszelkie działania w tym modelu opierają się na współpracy
pomiędzy policją, prokuraturą, służbą zdrowia, pomocą społeczną, lokalnymi i rządowymi
agendami ochrony dzieci.
Islandzki Barnahus był wzorem przy tworzeniu w ostatnich latach około pięćdziesięciu
podobnych ośrodków w krajach Unii Europejskiej. Model ten jest rekomendowany
w standardach Rady Europy, jak również przez Komitet Lanzarote.
-- 1 of 9 --
2
Dostrzegamy konieczność wdrożenia tej dobrej praktyki w Polsce. Dlatego Ministerstwo
Sprawiedliwości zainicjowało przygotowanie miejsc specjalistycznej pomocy
dla pokrzywdzonych dzieci. Ośrodki mają być wzorowane na modelu Barnahus.
Partnerski projekt powstaje z udziałem Krajowego Urzędu Ochrony Praw Dziecka i Adopcji
w Rumunii oraz UNICEF. Celem jest wzmocnienie i rozwój sieci Centrów Pomocy Dzieciom
w Polsce. Tak, aby dzieci krzywdzone miały dostęp do przyjaznej, wysoce profesjonalnej
i skutecznej pomocy.
Ministerstwo Sprawiedliwości w 2024 roku ogłosiło otwarte konkursy ofert na zadania
ze środków Funduszu Sprawiedliwości. Celem konkursów było utworzenie i prowadzenie
Centrów Pomocy Dzieciom. W rezultacie zawarto umowy na prowadzenie trzech
Specjalistycznych Ośrodków Wsparcia Pokrzywdzonych – Centrów Pomocy Dzieciom:
ze Stowarzyszeniem Pomocy Bliźniemu im. Brata Krystyna w Gorzowie
Wielkopolskim, które działa w województwie lubuskim,
z Częstochowskim Stowarzyszeniem „Etoh” – województwo śląskie,
z Fundacją na Rzecz Psychoprofilaktyki Społecznej Pro-Fil – województwo
podkarpackie.
W tym roku planujemy ogłoszenie konkursów na kolejne specjalistyczne placówki dla
dzieci.
Od 2024 roku Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę realizuje w ramach Funduszu
Sprawiedliwości projekt na lata 2024–2026, który obejmuje m.in. tworzenie, wzmacnianie
i rozbudowę sieci pomocy ofiarom przestępstw. W ramach tego zadania realizowane
są szkolenia dla pracowników pierwszego kontaktu oraz prawników, którzy działają
w Centrach Pomocy Dzieciom. Prowadzone są również warsztaty dla zespołów
terapeutycznych, szkolenia dla koordynatorów Centrum Pomocy Dzieciom, szkolenia
prawne, Klub Biegłego Psychologa, Klub Prawnika.
Ad 2
W odniesieniu do kwestii utworzenia „urzędu chroniącego dzieci”, należy wspomnieć
o projekcie Realizacja idei wymiaru sprawiedliwości przyjaznego małoletnim
-- 2 of 9 --
3
oraz wzmocnienie praw osób pokrzywdzonych. Zakłada on wzmocnienie systemu
wymiaru sprawiedliwości dla lepszej ochrony dzieci, w tym dzieci uchodźców. Prowadzony
jest we współpracy z Biurem UNICEF do spraw reagowania na potrzeby uchodźców
w Polsce. Powołano grupę ekspertów pod kierownictwem wyłonionego w konkursie
koordynatora – eksperta z wieloletnim doświadczeniem w pracy w brytyjskich służbach
socjalnych. Prace toczyły się w czterech podgrupach tematycznych, których zadaniem było
opracowanie modelu współpracy multidyscyplinarnej, narzędzi oceny sytuacji dziecka,
a także jego ścieżki w systemie ochrony. Zgodnie z planami raport, zawierający opis
modelu współpracy, w której centrum będzie instytucja zajmująca się ochroną dzieci,
zostanie opublikowany w lutym 2026 roku. Będzie zawierał wnioski możliwe
do wykorzystania w pracach legislacyjnych.
Ad 3
Co roku sporządzane jest przez Ministerstwo Sprawiedliwości sprawozdanie z realizacji
działań wynikających z Rządowego Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata
2024-2030. W sprawozdaniu zawarte są szczegółowe informacje dotyczące:
profilaktyki;
diagnozy społecznej i edukacji społecznej;
ochrony i pomocy osobom dotkniętym przemocą;
oddziaływania na osoby stosujące przemoc;
podnoszenia kompetencji w przeciwdziałaniu przemocy domowej.
W sprawozdaniu znajdują się również szczegółowe dane statystyczne o orzeczeniach
sądowych, również sądów rodzinnych w sprawach dotyczących małoletnich.
Sprawozdania są publicznie dostępne pod adresem:
https://www.gov.pl/web/rodzina/sprawozdania-z-krajowego-
programuprzeciwdzialania-przemocy-w-rodzinie
Ponadto Ministerstwo Sprawiedliwości zbiera dane związane z realizacją Krajowego Planu
Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na Szkodę
-- 3 of 9 --
4
Małoletnich1. Dane te dotyczą czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej
i obyczajności na szkodę małoletnich, w tym popełnionych w cyberprzestrzeni. W ramach
Zespołu do Spraw Ochrony Małoletnich powołana została specjalistyczna grupa robocza
do spraw sprawozdawczości statystycznej.
Ministerstwo Sprawiedliwości opracowało specjalne sprawozdanie statystyczne, składane
przez sądy okręgowe i rejonowe pierwszy raz za 2025 rok. Wzór formularza będzie
wykorzystany na potrzeby kolejnych raportów. Ponadto Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę
realizuje w ramach Funduszu Sprawiedliwości projekt na lata 2024-2026, który obejmuje
m.in. badania nad:
skalą przemocy wobec dzieci w sporcie,
wdrażaniem standardów ochrony dzieci,
praktyką zgłaszania przypadków podejrzenia krzywdzenia dzieci,
przypadkami stosowania kar fizycznych wobec dzieci.
Dodatkowo informuję, że od 2024 roku Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę realizuje w ramach
Funduszu Sprawiedliwości projekt na lata 2024–2026; który obejmuje m.in. obszar
dotyczący organizowania i zlecania badań naukowych i prac rozwojowych koszt realizacji
zdania 530 074,00 zł:
2024
- Badanie nad skalą przemocy wobec dzieci w sporcie,
- Badanie nad wdrażaniem standardów ochrony dzieci (etap przygotowawczy).
2025
- Kontynuacja badania nad wdrażaniem standardów ochrony dzieci (realizacja i raport),
- Badanie nad praktyką zgłaszania przypadków podejrzenia krzywdzenia dzieci (etap
przygotowawczy).
2026
- Kontynuacja badania nad praktyką zgłaszania przypadków podejrzenia krzywdzenia
dzieci (realizacja i raport),
11 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20230001235
-- 4 of 9 --
5
- Nowe badanie dotyczące kar fizycznych wobec dzieci (badanie ogólnopolskie CAWI,
raport i materiały promocyjne).
Ad 4
Przy Ministrze Sprawiedliwości działa Zespół do Spraw Ochrony Małoletnich, który jest
jego organem opiniodawczo-doradczym. Został utworzony na podstawie Ustawy z dnia
13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym
i ochronie małoletnich.
W skład Zespołu wchodzi trzech przedstawicieli organizacji pozarządowych, związków
i porozumień organizacji pozarządowych. Do zadań Zespołu należy:
opracowywanie krajowych planów oraz ocena postępów ich realizacji,
analiza przepisów dla ochrony małoletnich przed krzywdzeniem,
inicjowanie zmian przepisów,
sporządzanie sprawozdań z realizacji krajowych planów,
przygotowywanie wytycznych do opracowania standardów,
aktualizowanie wytycznych co 2 lata.
Udział organizacji pozarządowych stanowi zatem istotny element w kształtowaniu
kierunków prac nad systemem ochrony małoletnich.
W Ministerstwie Sprawiedliwości realizowany jest również wspólny projekt Unii
Europejskiej i Rady Europy „Wymiar sprawiedliwości przyjazny dzieciom”. Projekt
ma zapewnić prawa dzieciom, które mają kontakt z wymiarem sprawiedliwości. Dzieje się
to poprzez implementację priorytetów Strategii UE na rzecz Praw Dziecka, Europejskiej
Gwarancji Dziecięcej2 oraz Strategii Rady Europy na rzecz Praw Dziecka.
2 https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-
rights/rights-child/eu-strategy-rights-child-and-european-child-guarantee_en
-- 5 of 9 --
6
Działania projektowe oparte są na wytycznych Komitetu Ministrów Rady Europy, które
dotyczą wymiaru sprawiedliwości przyjaznego dzieciom3. Mają na celu wsparcie
i dostosowanie krajowych systemów aby zagwarantować poszanowanie i skuteczne
wdrażanie wszystkich praw dzieci: przed postępowaniem sądowym, w trakcie i po
postępowaniu. W ramach projektu, opracowane zostały dane, które posłużą
do rekomendacji w zakresie tworzenia w Polsce przyjaznego dzieciom wymiaru
sprawiedliwości.
Minister Sprawiedliwości jako dysponent Funduszu Sprawiedliwości, dostrzega również
potrzebę zapewnienia systemowych rozwiązań, które pozwolą na profesjonalne i celowe
świadczenie pomocy skierowanej do dzieci i młodzieży.
Podstawowym celem Funduszu jest udzielanie pomocy osobom pokrzywdzonym
przestępstwem, świadkom oraz osobom im najbliższym. Służy temu m.in. Ogólnopolska
Sieć Pomocy Pokrzywdzonym, gdzie z pomocy mogą również korzystać dzieci i młodzież
pokrzywdzona przestępstwem. Ogłoszone w 2024 roku konkursy na wsparcie miejsc
przyjaznych dla dzieci i młodzieży, stanowiły pierwszy etap likwidowania
luk we wspieraniu tych grup społecznych ze środków Funduszu Sprawiedliwości.
Obecnie priorytetem są konkursy na wyłonienie podmiotów, które prowadzić będą
punkty pomocy pokrzywdzonym przestępstwem w ramach ogólnopolskiej sieci. W wyniku
konkursu, który obejmuje finansowanie zadań od 2027 roku, zawarto umowy
na prowadzenie trzech Centrów Pomocy Dzieciom, finansowanych ze środków Funduszu
Sprawiedliwości. Są to:
Centrum Pomocy Dzieciom prowadzone przez Stowarzyszenie Pomocy
Bliźniemu im. Brata Krystyna w Gorzowie Wielkopolskim, działające na
terenie woj. lubuskiego. Projekt ma na celu kompleksową pomoc
dzieciom pokrzywdzonym przestępstwem oraz ich rodzinom. Realizacja
tego zadania wpłynie na zminimalizowanie przemocy wobec dzieci oraz
luk w systemie wsparcia. Centrum zapewni kompleksową pomoc
3https://search.coe.int/cm#{%22CoEIdentifier%22:[%2209000016804b2cf3%22],%22sort%22:[%2
2CoEValidationDate%20Descending%22]} (plik PDF)
-- 6 of 9 --
7
co najmniej 100 dzieciom w wieku do 18 lat, które doświadczyły
przemocy. Zespół specjalistów (psychologowie, terapeuci, prawnicy) oraz
współpraca z lokalnymi instytucjami zwiększą dostępność specjalistycznej
pomocy. Centrum przeprowadzi co najmniej pięć kampanii edukacyjnych
skierowanych do rodziców, nauczycieli i społeczności lokalnej. Kampanie
zwiększą świadomość społeczną na temat praw dziecka oraz procedur
zgłaszania przemocy.
Kluczowe zadania:
1. Pomoc psychologiczna: Regularne sesje terapeutyczne indywidualne i grupowe
dla dzieci oraz wsparcie emocjonalne i terapeutyczne dla rodzin.
2. Pomoc medyczna: Opieka pediatryczna i psychiatryczna dla dzieci doświadczających
przemocy, w celu diagnozowania i leczenia zaburzeń zdrowotnych oraz psychicznych.
3. Pomoc prawna: Konsultacje prawne i reprezentacja prawna dla dzieci i ich rodzin,
aby chronić ich prawa i wspierać w postępowaniach prawnych.
4. Pomoc pedagogiczna: Indywidualne wsparcie pedagogiczne dla dzieci, pomoc
w adaptacji szkolnej oraz współpraca ze szkołami.
5. Działalność profilaktyczna: Organizacja warsztatów, szkoleń i kampanii informacyjnych
dla rodziców, nauczycieli i społeczności lokalnej, aby podnosić świadomość na temat
przemocy wobec dzieci oraz sposobów jej zapobiegania.
6. Mediacje rodzinne: Wsparcie rodzin w rozwiązywaniu konfliktów, poprawa komunikacji
i relacji rodzinnych.
Centrum Pomocy Dzieciom prowadzone przez Częstochowskie
Stowarzyszenie „Etoh”, działające na terenie woj. śląskiego. Obejmie
wsparciem dzieci pokrzywdzone przestępstwem oraz doświadczające
traumy, przemocy, zaniedbania. Również dzieci ukraińskie i ich rodziny.
W ośrodku prowadzone będą codziennie, także wieczorami i w soboty,
dyżury osób pierwszego kontaktu. Pomocą służyć będą również
specjaliści: psychologowie, psychoterapeuci, pedagodzy, prawnicy,
psychiatrzy, pediatrzy, neurologopedzi, coache dziecięcy, mediatorzy
-- 7 of 9 --
8
rodzinni, terapeuci prowadzący terapię neurotaktylną. Centrum
prowadzić będzie lokalne kampanie edukacyjne i promocyjne, zajęcia
rozwojowe dla dzieci, szkolenia dla dorosłych, pikniki rodzinne z okazji
Dnia Dziecka.
Realizowane zadania:
1. Świadczenie usług w ramach Centrum Pomocy Dzieciom:
- dyżury Osób Pierwszego Kontaktu (codziennie, także wieczorami i w soboty),
- pomoc specjalistów: psychologów, psychoterapeutów, pedagogów, prawników,
psychiatrów, pediatrów, neurologopedów, coachów dziecięcych, mediatorów rodzinnych
i terapeuty neurotaktylnego,
- wsparcie medyczne i prawne.
2. Zajęcia edukacyjne i rozwojowe:
- warsztaty i szkolenia dla dzieci (kompetencje miękkie: radzenie sobie ze stresem,
komunikacja, asertywność, poczucie własnej wartości),
- zajęcia rozwojowe,
- grupy psychoedukacyjne dla dzieci i rodziców,
- lokalne kampanie edukacyjne i szkolenia dla dorosłych (rodziców, nauczycieli,
społeczności).
3. Promocja i integracja społeczna.
Centrum Pomocy Dzieciom (CPD) prowadzone przez Fundację Na Rzecz
Psychoprofilaktyki Społecznej Pro-Fil, działające na terenie woj.
podkarpackiego. Obejmie pomocą m.in. dzieci doświadczające przemocy
fizycznej, psychicznej, zaniedbania, wykorzystywania seksualnego.
Na wsparcie prawne, socjalne i medyczne będą mogli też liczyć rodzice
i opiekunowie dzieci. Ośrodek zapewni dostępność osoby pierwszego
kontaktu, psychologa, psychoterapeuty, pedagoga, prawnika, pediatry,
psychiatry dziecięcego, a w razie potrzeby także innych specjalistów.
Przeprowadzi 390 warsztatów edukacyjnych dla około 5850 uczniów,
-- 8 of 9 --
9
5 kampanii edukacyjnych dla rodziców, nauczycieli i społeczności lokalnej,
a także konferencję wojewódzką.
Realizowane zadania:
1. Utworzenie CPD – prace adaptacyjne, dostosowanie i wyposażenie budynku zgodnie
ze standardami.
2. Świadczenie usług specjalistycznych (w dni robocze, 9:00–17:00):
a. osoba pierwszego kontaktu i psycholog – stała dostępność,
b. psychoterapeuta, pedagog, prawnik – min. 4h dziennie,
c. pediatra i psychiatra dziecięcy – min. 2h dziennie,
d. w razie potrzeby także inni specjaliści (np. lekarze różnych specjalizacji).
3. Pomoc interdyscyplinarna w jednym miejscu – wsparcie psychologiczne, prawne,
socjalne, medyczne oraz mediacje rodzinne.
4. Działania edukacyjne i profilaktyczne.
5) Promocja CPD.
Z wyrazami szacunku
Sławomir Pałka
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 9 of 9 --