tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/7
Warszawa, 16 stycznia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja numer 14417
Znak sprawy: FN1.054.2.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 14417 Posła na Sejm RP, Pana Jarosława
Sachajko, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia, przygotowane po
zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego (dalej jako: KNF).
Ad. 1
Zgodnie z przedstawionym w interpelacji materiałem problem dotyczy przede
wszystkim ewentualnych nieprawidłowości w zakresie prowadzenia działalności
gospodarczej.
Inną kwestię stanowi ewentualna potrzeba zbadania legalności pochodzenia
środków, które zostały wykorzystane do udzielenia pożyczki. Tylko bowiem środki
pochodzące z czynu zabronionego mogą podlegać „praniu”. W tym przedmiocie
stosowną ocenę może przeprowadzić prokuratura, która – zgodnie z materiałem
medialnym – już działa w przedmiotowej sprawie. Ostatecznie na podstawie
zgromadzonego materiału prokuratura będzie mogła podjąć decyzję m.in. w
zakresie tego, czy w jej ocenie zrealizowane zostały przesłanki wynikające z art. 299
ustawy – Kodeks karny, a zatem czy doszło do przestępstwa prania pieniędzy.
Niezależnie od powyższego nadmienić należy, że na bankach spółdzielczych ciążą
określone obowiązki wynikające z ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu
praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. z 2025 r. poz. 644, dalej jako:
u.o.p.p.p.t.). Ich realizacja ma uniemożliwić wykorzystywanie instytucji finansowej
do prania pieniędzy. Obowiązki te bank musi wykonywać na bieżąco w odniesieniu
do wszystkich swoich klientów i obsługiwanych transakcji.

-- 1 of 7 --

2/7
W związku z tym to instytucja obowiązana (bank spółdzielczy) ocenia poziom ryzyka
i podejmuje odpowiednie działania zgodnie z przepisami prawa.
W szczególności zgodnie z art. 33 ust. 2 - 4 u.o.p.p.p.f.t. instytucje obowiązane
rozpoznają ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związane ze
stosunkami gospodarczymi lub z transakcją okazjonalną oraz oceniają poziom
rozpoznanego ryzyka. Instytucje obowiązane dokumentują rozpoznane ryzyko
prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związane ze stosunkami
gospodarczymi lub z transakcją okazjonalną oraz jego ocenę, uwzględniając
odpowiednie czynniki ryzyka. Instytucje obowiązane stosują środki bezpieczeństwa
finansowego w zakresie i z intensywnością uwzględniającymi rozpoznane ryzyko
prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związane ze stosunkami
gospodarczymi lub z transakcją okazjonalną oraz jego ocenę. Instytucje obowiązane
powinny wykonywać wobec Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF)
również określone w przepisach obowiązki informacyjne. Jest to w szczególności
przewidziany w art. 72 u.o.p.p.p.f.t. obowiązek zgłaszania tzw. Transakcji
ponadprogowych. Jak również przewidziane w art. 74 tej ustawy obowiązkowe
zgłoszenie GIIF informacji o okolicznościach, które mogą wskazywać na podejrzenie
popełnienia przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Zgodnie
natomiast z art. 86 u.o.p.p.p.f.t. instytucja obowiązana niezwłocznie zawiadamia
Generalnego Inspektora, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, o
przypadku powzięcia uzasadnionego podejrzenia, że określona transakcja lub
określone wartości majątkowe mogą mieć związek z praniem pieniędzy lub
finansowaniem terroryzmu - co może skutkować zablokowaniem środków.
Transakcje nietypowe, trudne do wyjaśnienia, o nietypowym sposobie realizacji
mogą budzić podejrzenia instytucji obowiązanej. Instytucja powinna postępować z
nimi zgodnie z wymienionymi przepisami.
Wykonywanie powyższych obowiązków podlega kontroli przez KNF (organ nadzoru
nad bankami), jak również może podlegać kontroli GIIF, a ich naruszenie może
skutkować nałożeniem kary administracyjnej.
Nadmienić jednak należy, że obowiązki te aktualizują się przede wszystkim w
odniesieniu do klientów banku i transakcji. Natomiast, jeżeli wątpliwości dotyczą
osoby, która klientem banku nie jest i środków, które pożyczyła innej osobie, w
ramach wiążącej strony umowy, chociażby nierzetelnie zasłaniając się przy tym
działalnością bankową, to kwestie sporne analizować powinien przede wszystkim
organ nadzoru bankowego oraz organ odpowiedzialny za przestrzeganie prawa i
zwalczania przestępczości (prokuratura), a także sąd badający ewentualną
odpowiedzialność cywilnoprawną stron oraz ważność umowy.
Ad. 2
W zakresie odpowiedzi na pytanie drugie, warto wskazać, że zgodnie z definicją
kredytu w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz.U. z 2024 r. poz.
1646, dalej jako: ustawa - Prawo bankowe), jest to umowa pomiędzy bankiem a
kredytobiorcą, w ramach której bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji
kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z
przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z
niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu
wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od
udzielonego kredytu. Jak wskazuje w swojej opinii KNF źródła finansowania banku

-- 2 of 7 --

3/7
(mogące służyć sfinansowaniu kredytu) wynikają z przepisów prawa i co do zasady
mogą to być środki powierzone bankowi pod tytułem zwrotnym (przede wszystkim
depozyty, ale też środki pochodzące z rynku międzybankowego czy obligacji), środki
własne (kapitał) lub środki gwarantowane, finansowane lub refinansowane przez
państwo (fundusze celowe czy programy rządowe). Jak wskazuje w swojej opinii
KNF, bank nie może zatem udzielić kredytu ze środków znajdujących się w
dyspozycji osoby trzeciej. W opinii KNF, należy jednak zauważyć, że prawnie
dopuszczalne są sytuacje, w których kredytobiorca z zaciągniętego w banku kredytu
(o ile dopuszcza to cel tego kredytu) spłaciłby zaciągniętą przez siebie (niezależnie
od banku) pożyczkę prywatną.
W ocenie Ministerstwa Finansów właściwość kompetencyjną odnośnie do kwestii
ewentualnych sankcji karnych posiada Ministerstwo Sprawiedliwości, jako resort
właściwy w zakresie kwestii dotyczących ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks
karny (Dz.U. z 2025 r. poz. 383). Jak już wskazano w odpowiedzi na pytanie pierwsze,
stosowną ocenę może przeprowadzić prokuratura, która – zgodnie z materiałem
medialnym – już działa w przedmiotowej sprawie.
Warto podkreślić, że Ministerstwo Finansów nie posiada informacji w sprawie, co
utrudnia jednoznaczne odniesienie się do kwestii sankcji poruszonych w pytaniu np.
nie posiada informacji dotyczących treści umowy kredytowej, kwestii przedłożenia
podrobionych, przerobionych, poświadczających nieprawdę albo nierzetelnych
dokumentów, kwestii, czy kredyt został zabezpieczony hipotecznie.
Dodatkowo, można zauważyć, że kwestia zapobiegania oszustwom wewnętrznym
została poruszona w rekomendacji nr 26.3. Rekomendacji Z dotyczącej zasad ładu
wewnętrznego w bankach KNF (dalej jako: Rekomendacja Z)1, zgodnie z którą w
banku powinny funkcjonować zasady przeciwdziałania oszustwom wewnętrznym
lub zewnętrznym i naruszeniom dyscypliny, odnoszące się w szczególności do
mechanizmów kontroli ryzyka, w tym zwłaszcza limitów.
Ad. 3
W odpowiedzi na pytanie trzecie, warto wskazać, że Ministerstwo Finansów zgadza
się z opinią KNF, że zarówno wpłata jak i wypłata znaczących kwot gotówkowych,
co do zasady powinna odbywać się w przygotowanych do tego placówkach banków,
spełniających wymogi rozporządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i
Administracji w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać ochrona wartości
pieniężnych przechowywanych i transportowanych przez przedsiębiorców i inne
jednostki organizacyjne.
Jak wskazuje KNF, w swojej opinii, kwestią wewnętrznych procedur banku jest sama
obsługa kasowa, tj. proces przyjęcia lub przekazania gotówki (po uprzednim jej
przeliczeniu i za odpowiednim pokwitowaniem przez obie strony transakcji) oraz czy
nastąpi to przy tzw. „okienku kasowym”, stanowisku obsługi klienta czy w odrębnym
pomieszczeniu.
KNF w swojej ocenie, wskazuje także, że nie dostrzega potrzeby zmian
regulacyjnych w zakresie, którego dotyczy pytanie. W opinii KNF sposób
udostępnienia środków przez bank zależy co do zasady od umowy stron, jednak nie
można wykluczyć dostępu klienta banku, zwłaszcza deponenta, do gotówkowej
postaci należnych mu środków. Ponadto KNF wskazuje, że każda transakcja
1
https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/regulacje_i_praktyka/rekomendacje_i_wytyczne/rekome
ndacje_dla_bankow?articleId=8522&p_id=18

-- 3 of 7 --

4/7
(podobnie jak każda czynność prawna banku) wymaga autoryzacji osób
uprawnionych do reprezentacji, jak i stosownego udokumentowania rodzaju, kwoty,
stron i tytułu transakcji, zwykle w formie pokwitowania, które jest sporządzane w
dwóch egzemplarzach – dla banku (w tym dla potrzeb związanych z księgowaniem) i
klienta. Dodatkowo warto wskazać, że sposób reprezentacji banków wynika z
przepisów prawa i rozwiązań wewnętrznych dotyczących pełnomocnictw.
Ponadto chciałbym zauważyć, że obowiązek wydania kompletu dokumentów
klientowi zawarty jest w rekomendacji nr 27.1. Rekomendacji S dotyczącej dobrych
praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi
hipotecznie KNF (dalej jako: Rekomendacja S).
Zgodnie z rekomendacją nr 27 Rekomendacji S w relacjach z klientami, w obszarze
działalności związanej z ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie
bank powinien stosować zasady profesjonalizmu, rzetelności, staranności oraz
najlepszej wiedzy. Rekomendacja 27.1. Rekomendacji S wskazuje, że bank oferując
produkty objęte postanowieniami niniejszej Rekomendacji powinien zapewnić:
a) rzetelność rozpowszechnianych informacji reklamowych dotyczących
oferowanych produktów,
b) rzetelność i kompletność informacji przekazywanych klientom na temat
oferowanych produktów, w tym w szczególności informacji o wszystkich czynnikach
ryzyka związanych z danym produktem,
c) jednoznaczność i zrozumiałość postanowień zawartych we wzorcach umowy,
regulaminach, taryfach opłat i prowizji oraz treści zamieszczanych w innych
dokumentach, a mających znaczenie dla podjęcia przez klienta decyzji o zaciągnięciu
zobowiązania kredytowego, tak aby konsumenci mogli przewidzieć konsekwencje
ekonomiczne, jakie wynikają dla nich z danych postanowień umownych,
d) doręczenie klientom wszelkich dokumentów niezbędnych do podjęcia decyzji
przed zawarciem umowy.
Ad. 4
W odpowiedzi na pytanie czwarte Ministerstwo Finansów zgadza się z opinią KNF,
że zakres danych, które banki zobowiązane są udostępniać klientom jest dość
precyzyjnie określony przez przepisy, w tym ustawy - Prawo bankowe oraz ustawy
z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2025 r. poz. 1362), czy
ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad
pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (Dz.U. z 2025 r. poz. 720, dalej jako:
ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu
hipotecznego i agentami).
Można dodać także, że zmiana umowy kredytu jest możliwa na podstawie wzajemnej
zgody (aneks do umowy kredytowej), ale także przez jednostronne wypowiedzenie
przez bank (art. 75 ustawy - Prawo bankowe) w przypadku niedotrzymania
warunków czy utraty zdolności kredytowej, przy czym zmiany muszą być zgodne z
art. 69 ustawy - Prawo bankowe.
Warto zwrócić uwagę na kwestię niezbędnych elementów umowy kredytu (art. 69
ust. 2 ustawy - Prawo bankowe oraz zakres obowiązków informacyjnych w
odniesieniu do kredytu hipotecznego (art. 10 ust. 1 ustawy o kredycie hipotecznym
oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami). Dodatkowo,
warto wskazać, że według art. 10 ust. 2. ustawy o kredycie hipotecznym oraz o
nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami kredytodawca,

-- 4 of 7 --

5/7
pośrednik kredytu hipotecznego ani agent nie mogą pobierać opłat od konsumenta
za przekazywanie informacji w związku z obowiązkami informacyjnymi określonymi
w ustawie.
Ponadto, jak już w wskazywano w punkcie trzecim, obowiązek wydania kompletu
dokumentów klientowi zawarty jest w rekomendacji nr 27.1. Rekomendacji S.
Ad. 5 i ad. 7
W odpowiedzi na pytanie piąte i siódme Ministerstwo Finansów podziela opinię
KNF, że kredytowanie osób powiązanych z bankiem (np. członków zarządu, rady
nadzorczej, pracowników i ich rodzin) podlega znacznie ostrzejszym rygorom niż w
przypadku innych klientów banku. W opinii KNF należy do nich zaliczyć
bezwzględny zakaz preferencji, jeżeli chodzi o oprocentowanie, prowizje, opłaty,
zabezpieczenia. KNF wskazuje także, że ustanowiony jest również szczególny tryb
decyzyjny oraz limity koncentracji zaangażowania. W opinii KNF zauważa, że banki
obowiązane są również przestrzegać szczególnych zasad dotyczących zarządzania
ryzykiem konfliktu interesów. W ocenie KNF przepisy te zapewniają odpowiednie
ograniczanie ryzyka związanego z kredytowaniem tzw. „osób wewnętrznych” w
bankach. W związku powyższym Ministerstwo Finansów nie planuje zmian regulacji
prawnych w zakresie wskazanym w pytaniu.
Warto także wskazać na regulacje dotyczące kredytowania osób powiązanych z
bankiem m.in. w art. 79b ust. 1 ustawy - Prawo bankowe. Można także zwrócić
uwagę na kwestie poruszone w rekomendacji nr 5.5. rekomendacji H dotyczącej
systemu kontroli wewnętrznej w bankach KNF (dalej jako: Rekomendacja H) oraz
rekomendacji nr 13 Rekomendacji Z.
Art. 79b ust. 1 ustawy - Prawo bankowe stanowi, że bank, na żądanie Komisji
Nadzoru Finansowego, przekazuje informacje o kredytach, pożyczkach pieniężnych,
gwarancjach bankowych oraz poręczeniach udzielonych:
1) członkom zarządu i członkom rady nadzorczej banku;
2) osobom zajmującym kierownicze stanowiska w banku;
3) małżonkom, dzieciom lub rodzicom członka zarządu lub rady nadzorczej banku;
4) spółkom, w których osoby, o których mowa w pkt 1-3, posiadają co najmniej 10%
udziałów w kapitale lub praw głosu, lub na które te osoby mogą wywierać znaczący
wpływ, lub w których te osoby pełnią funkcję członka rady nadzorczej albo kadry
kierowniczej wyższego szczebla;
5) akcjonariuszom banku, z wyłączeniem akcjonariuszy posiadających wyłącznie
akcje dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym w liczbie uprawniającej do
wykonywania nie więcej niż 5% głosów na walnym zgromadzeniu;
6) w przypadku banku spółdzielczego - udziałowcom tego banku.
Zgodnie z art. 79b ust. 2. ustawy - Prawo bankowe Komisja Nadzoru Finansowego
może zażądać dokumentów dotyczących kredytów i pożyczek udzielonych
podmiotom, o których mowa w ust. 1.
Według rekomendacji 5.5. Rekomendacji H do głównych rodzajów mechanizmów
kontrolnych funkcjonujących w banku powinny należeć co najmniej:
a) procedury – rozumiane jako zdefiniowany sposób określonego postępowania
przez pracowników poszczególnych jednostek, komórek i stanowisk
organizacyjnych,
b) podział obowiązków – rozumiany jako podział zadań i uprawnień przypisanych
pracownikom na poszczególnych stanowiskach organizacyjnych w ramach danego
procesu mający na celu zapobieganie sytuacjom, w których pracownik kontroluje

-- 5 of 7 --

6/7
samego siebie lub istnieje potencjalny konflikt interesów między pracownikami
mającymi powiązania personalne (np. poprzez oddzielenie etapu zawierania
transakcji od etapów jej rejestrowania i weryfikowania jej prawidłowości albo tzw.
kontrolę dwóch par oczu),
c) autoryzacja, w tym zwłaszcza autoryzacja operacji finansowych i gospodarczych
– rozumiana jako system zatwierdzania decyzji i czynności wykonywanych przez
pracowników na poszczególnych stanowiskach organizacyjnych w ramach danego
procesu (np. poprzez wprowadzenie obowiązku autoryzacji w systemie
informatycznym w procesie zawierania transakcji przekraczających określony
poziom) (…).
Można zauważyć, w zakresie polityki konfliktu interesów, że Rekomendacja nr 13
Rekomendacji Z stanowi, że zarząd banku powinien opracować, zatwierdzić oraz
wprowadzić w życie, sporządzoną w formie pisemnej i zatwierdzoną przez radę
nadzorczą, skuteczną politykę zarządzania konfliktami interesów. Według
rekomendacji Z zarządzanie konfliktami interesów powinno odbywać się w oparciu
o odpowiednie, zatwierdzone zasady.
Ad. 6
Ministerstwo Finansów nie posiada danych zbiorczych dotyczących tego, ile skarg w
latach 2019-2025 dotyczyło banków spółdzielczych w obszarze odmowy wydania
dokumentacji, sporów o rozliczenia, nietypowych operacji gotówkowych oraz
potencjalnych konfliktów interesów. Po analizie pojedynczych spraw
zidentyfikowano trzy wnioski złożone w latach 2019-2025 dotyczące banków
spółdzielczych w obszarze odmowy wydania dokumentacji, sporów o rozliczenia,
nietypowych operacji gotówkowych oraz potencjalnych konfliktów interesów.
UKNF w swojej opinii wskazuje, że nie gromadzi informacji o liczbie i szczegółowej
tematyce reklamacji klientowskich rozpatrywanych przez banki. W zakresie
wpływających do UKNF zgłoszeń o potencjalnych nieprawidłowościach w
działalności banków, liczba tych zgłoszeń dotyczących banków spółdzielczych
stanowi przeciętnie około 3-4% ogółu zgłoszeń dotyczących działalności banków i
w 2024 r. obejmowała 84 przypadki. KNF wskazuje także, że zdecydowana
większość z nich dotyczyła sporów związanych ze świadczonymi przez banki
usługami lub wynikających ze stosunku członkostwa w spółdzielni.
Ministerstwo Finansów informuje także, że wyżej wymienione dane zbiorcze może
posiadać Rzecznik Finansowy.
Ad. 8
Ministerstwo Finansów podziela opinię KNF, że migracja systemów IT w bankach, z
uwagi na jej charakter jest objęta szczególnym zainteresowaniem nadzoru
finansowego w Unii Europejskiej. KNF wskazuje także, że od 2025 roku podlega ona
istotnym zmianom ze względu na wejście w życie unijnego rozporządzenia DORA.
Bank musi spełnić szereg rygorystycznych szczegółowych wymogów dotyczących
m.in. integralności i spójności danych, środowiska testowego, planów awaryjnych,
jak również audytu. KNF zauważa także, że banki mają obowiązek zgłoszenia
Komisji Nadzoru Finansowego zmiany centralnego systemu informatycznego.
Należy podkreślić, iż obecne zmiany systemów informatycznych w bankach
spółdzielczych mają na celu ich unowocześnienie oraz poprawę bezpieczeństwa
cyfrowego i są niezbędne w świetle obecnego postępu technologicznego.

-- 6 of 7 --

7/7
Ewentualne zmiany w systemach IT nie uchylają oczywiście przepisów dotyczących
przechowywania i archiwizacji dokumentacji bankowej, nawet jeśli ma ona postać
elektroniczną.
Ad. 9
Ministerstwo Finansów nie planuje wydania, wspólnie z KNF, rekomendacji dla
banków spółdzielczych dotyczących kwestii poruszonych w ostatnim pytaniu
interpelacji. Zgodnie z opinią KNF działalność banków spółdzielczych w zakresie
wskazanych zagadnień jest uregulowana w regulacjach, zarówno unijnych, jak i
krajowych, w tym – ustawie z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków
spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających (Dz.U. z 2025 r. poz. 265),
ustawie - Prawo bankowe, ustawie z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze
(Dz.U. z 2024 r. poz. 593), ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U.
z 2023 r. poz. 120), jak również rekomendacjach i wytycznych KNF.
Podsumowując, przedstawione powyżej regulacje oraz rekomendacje KNF są
obecnie odpowiednią podstawą do bezpiecznego funkcjonowania banków
spółdzielczych, a obecne zmiany systemów informatycznych w bankach
spółdzielczych mają na celu ich unowocześnienie oraz poprawę bezpieczeństwa
cyfrowego i są niezbędne w świetle obecnego postępu technologicznego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów

-- 7 of 7 --