Interpelacja nr 14416
Interpelacja w sprawie skuteczności nadzoru nad bankami spółdzielczymi, standardów reagowania KNF na sygnały o możliwych nieprawidłowościach oraz potrzeby zmian prawa wzmacniających ochronę klientów i przejrzystość
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (78%)
Obrona i Bezpieczeństwo (54%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie skuteczności nadzoru nad bankami spółdzielczymi, standardów reagowania KNF na sygnały o możliwych nieprawidłowościach oraz potrzeby zmian prawa wzmacniających ochronę klientów i przejrzystość
Interpelacja nr 14416
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie skuteczności nadzoru nad bankami spółdzielczymi, standardów reagowania KNF na sygnały o możliwych nieprawidłowościach oraz potrzeby zmian prawa wzmacniających ochronę klientów i przejrzystość
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 30-12-2025
Szanowny Panie Premierze,
zwracam się z interpelacją o charakterze systemowym w związku z napływającymi sygnałami dotyczącymi praktyk w jednym z banków spółdzielczych oraz sposobu reakcji instytucji nadzoru na zgłaszane wątpliwości.
Z relacji osób zainteresowanych oraz informacji pojawiających się w przestrzeni publicznej – sprawa była przedmiotem zainteresowania mediów, w tym programu Państwo w Państwie w telewizji Polsat („Kredyt w reklamówce. Lewe transakcje pod bankowym szyldem” - link https://panstwowpanstwie.polsatnews.pl/odcinek/kredyt-w-reklamowce-lewe-transakcje-pod-bankowym-szyldem/, gdzie dostępny jest cały odcinek programu) – wynika, że:
„Dla rodziny z Mazowsza zwykła – wydawałoby się – procedura kredytowa przerodziła się w dramat, który trwa do dziś. Małżeństwo liczyło na kredyt bankowy na zakup lokalu usługowego. Zamiast tego, w siedzibie banku, otrzymało 300 tysięcy złotych w foliowej reklamówce. Okazało się, że pieniądze pochodziły z prywatnej pożyczki – od krewnego dyrektorki oddziału”.
Z powyższego wynikają m.in. następujące wątki:
relacja o przekazaniu znacznej kwoty gotówki klientom w reklamówce, poza stanowiskiem kasowym,
pytania o to, czy środki uruchomione w ramach kredytu mogły pochodzić od osoby prywatnej, a nie z zasobów banku,
odmowa wydania pełnej historii kredytowej oraz stanu rachunku mimo wielokrotnych próśb,
sygnały o możliwych relacjach towarzysko-zależnościowych z lokalnymi służbami (Policja/prokuratura), a także o preferencyjnych kredytach dla funkcjonariuszy lub ich rodzin,
sygnały o dużych ekspozycjach kredytowych udzielanych osobom powiązanym z kierownictwem banku, rzekomo bez standardowych zabezpieczeń oraz
obawy o bezpieczeństwo danych w związku z wymianą systemu informatycznego banku (ryzyko utraty/nadpisania danych).
Nie przesądzając o prawdziwości tych twierdzeń, wskazuję, że suma takich sygnałów rodzi pytania o standard działania instytucji nadzoru i o to, czy obecne prawo zapewnia obywatelom realną ochronę bez konieczności wieloletnich sporów sądowych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Pan Premier, jako organ powołujący przewodniczącego KNF, uważa, że obecny model reakcji nadzorczej jest wystarczający w sprawach, w których pojawiają się jednocześnie wątki nietypowych operacji gotówkowych i odmowy wydania dokumentacji klientowi oraz sygnały o potencjalnych konfliktach interesów?
Jakie są – i czy powinny być publicznie weryfikowalne – kryteria uznania sprawy za „niesystemową”, gdy równolegle występują sygnały mogące dotyczyć kontroli wewnętrznej, ładu korporacyjnego, standardów ostrożnościowych, AML/CFT oraz ochrony klienta?
Czy Pan Premier widzi potrzebę zmiany prawa lub wydania wytycznych rządowych/koordynacyjnych, aby klient banku mógł uzyskać szybkie, skuteczne rozstrzygnięcie/ochronę w sprawach dotyczących:
a) odmowy wydania pełnej historii kredytowej, harmonogramów, aneksów i rozliczeń rat (kapitał/odsetki),
b) kwestionowanych wpisów w rejestrach (np. BIK),
c) podejrzeń nietypowych mechanizmów uruchomienia kredytu?
Czy rząd rozważy doprecyzowanie przepisów lub wprowadzenie standardów minimalnych dotyczących uruchamiania kredytu/pożyczki (zwłaszcza na cele mieszkaniowe/inwestycyjne), w tym ograniczeń dla wypłat gotówkowych oraz obowiązkowego „śladu audytowego” (pokwitowania, zasada dwóch osób, rejestry, nadzór przełożonego)?
Czy Pan Premier rozważy inicjatywę legislacyjną wzmacniającą przejrzystość i ograniczającą ryzyko konfliktu interesów w bankach spółdzielczych, w szczególności w obszarze: kredytowania osób powiązanych z kierownictwem, zasad zatrudniania członków rodzin, polityki wynagrodzeń oraz procedur zgłaszania nadużyć (whistleblowing)?
Czy rząd widzi potrzebę nałożenia lub ujednolicenia obowiązków dotyczących transparentności relacji banków z instytucjami lokalnymi (np. darowizny/sponsoring na rzecz jednostek publicznych), aby ograniczyć ryzyko postrzegania wpływu na bezstronność postępowań?
Czy Pan Premier zainicjuje analizę systemową (międzyresortową) dotyczącą ryzyk w bankach spółdzielczych w mniejszych miejscowościach koncentracji kompetencji, relacji personalnych, nacisku na pracowników/klientów oraz odporności kontroli wewnętrznej?
Czy rząd widzi potrzebę wprowadzenia standardu ochrony danych i dowodów cyfrowych w instytucjach finansowych na czas migracji systemów IT (minimalne okresy retencji logów, zasady backupu, obowiązek notyfikacji nadzoru i audytu migracji)?
Z poważaniem
Jarosław Sachajko
Interpelacja nr 14416
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie skuteczności nadzoru nad bankami spółdzielczymi, standardów reagowania KNF na sygnały o możliwych nieprawidłowościach oraz potrzeby zmian prawa wzmacniających ochronę klientów i przejrzystość
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 30-12-2025
Szanowny Panie Premierze,
zwracam się z interpelacją o charakterze systemowym w związku z napływającymi sygnałami dotyczącymi praktyk w jednym z banków spółdzielczych oraz sposobu reakcji instytucji nadzoru na zgłaszane wątpliwości.
Z relacji osób zainteresowanych oraz informacji pojawiających się w przestrzeni publicznej – sprawa była przedmiotem zainteresowania mediów, w tym programu Państwo w Państwie w telewizji Polsat („Kredyt w reklamówce. Lewe transakcje pod bankowym szyldem” - link https://panstwowpanstwie.polsatnews.pl/odcinek/kredyt-w-reklamowce-lewe-transakcje-pod-bankowym-szyldem/, gdzie dostępny jest cały odcinek programu) – wynika, że:
„Dla rodziny z Mazowsza zwykła – wydawałoby się – procedura kredytowa przerodziła się w dramat, który trwa do dziś. Małżeństwo liczyło na kredyt bankowy na zakup lokalu usługowego. Zamiast tego, w siedzibie banku, otrzymało 300 tysięcy złotych w foliowej reklamówce. Okazało się, że pieniądze pochodziły z prywatnej pożyczki – od krewnego dyrektorki oddziału”.
Z powyższego wynikają m.in. następujące wątki:
relacja o przekazaniu znacznej kwoty gotówki klientom w reklamówce, poza stanowiskiem kasowym,
pytania o to, czy środki uruchomione w ramach kredytu mogły pochodzić od osoby prywatnej, a nie z zasobów banku,
odmowa wydania pełnej historii kredytowej oraz stanu rachunku mimo wielokrotnych próśb,
sygnały o możliwych relacjach towarzysko-zależnościowych z lokalnymi służbami (Policja/prokuratura), a także o preferencyjnych kredytach dla funkcjonariuszy lub ich rodzin,
sygnały o dużych ekspozycjach kredytowych udzielanych osobom powiązanym z kierownictwem banku, rzekomo bez standardowych zabezpieczeń oraz
obawy o bezpieczeństwo danych w związku z wymianą systemu informatycznego banku (ryzyko utraty/nadpisania danych).
Nie przesądzając o prawdziwości tych twierdzeń, wskazuję, że suma takich sygnałów rodzi pytania o standard działania instytucji nadzoru i o to, czy obecne prawo zapewnia obywatelom realną ochronę bez konieczności wieloletnich sporów sądowych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Pan Premier, jako organ powołujący przewodniczącego KNF, uważa, że obecny model reakcji nadzorczej jest wystarczający w sprawach, w których pojawiają się jednocześnie wątki nietypowych operacji gotówkowych i odmowy wydania dokumentacji klientowi oraz sygnały o potencjalnych konfliktach interesów?
Jakie są – i czy powinny być publicznie weryfikowalne – kryteria uznania sprawy za „niesystemową”, gdy równolegle występują sygnały mogące dotyczyć kontroli wewnętrznej, ładu korporacyjnego, standardów ostrożnościowych, AML/CFT oraz ochrony klienta?
Czy Pan Premier widzi potrzebę zmiany prawa lub wydania wytycznych rządowych/koordynacyjnych, aby klient banku mógł uzyskać szybkie, skuteczne rozstrzygnięcie/ochronę w sprawach dotyczących:
a) odmowy wydania pełnej historii kredytowej, harmonogramów, aneksów i rozliczeń rat (kapitał/odsetki),
b) kwestionowanych wpisów w rejestrach (np. BIK),
c) podejrzeń nietypowych mechanizmów uruchomienia kredytu?
Czy rząd rozważy doprecyzowanie przepisów lub wprowadzenie standardów minimalnych dotyczących uruchamiania kredytu/pożyczki (zwłaszcza na cele mieszkaniowe/inwestycyjne), w tym ograniczeń dla wypłat gotówkowych oraz obowiązkowego „śladu audytowego” (pokwitowania, zasada dwóch osób, rejestry, nadzór przełożonego)?
Czy Pan Premier rozważy inicjatywę legislacyjną wzmacniającą przejrzystość i ograniczającą ryzyko konfliktu interesów w bankach spółdzielczych, w szczególności w obszarze: kredytowania osób powiązanych z kierownictwem, zasad zatrudniania członków rodzin, polityki wynagrodzeń oraz procedur zgłaszania nadużyć (whistleblowing)?
Czy rząd widzi potrzebę nałożenia lub ujednolicenia obowiązków dotyczących transparentności relacji banków z instytucjami lokalnymi (np. darowizny/sponsoring na rzecz jednostek publicznych), aby ograniczyć ryzyko postrzegania wpływu na bezstronność postępowań?
Czy Pan Premier zainicjuje analizę systemową (międzyresortową) dotyczącą ryzyk w bankach spółdzielczych w mniejszych miejscowościach koncentracji kompetencji, relacji personalnych, nacisku na pracowników/klientów oraz odporności kontroli wewnętrznej?
Czy rząd widzi potrzebę wprowadzenia standardu ochrony danych i dowodów cyfrowych w instytucjach finansowych na czas migracji systemów IT (minimalne okresy retencji logów, zasady backupu, obowiązek notyfikacji nadzoru i audytu migracji)?
Z poważaniem
Jarosław Sachajko
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
21%
Konkretność
79%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.7 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13305 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 26 stycznia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja numer 14416
Znak sprawy: FN1.054.3.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 14416 Posła na Sejm RP, Pana Jarosława
Sachajko, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia, przygotowane po
zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego (dalej jako: KNF).
Ad. 1
Ministerstwo Finansów w zakresie modelu reakcji nadzorczej wystąpiło o opinię do
KNF, jako organu nadzoru nad bankami.
Zgodnie z opinią KNF sprawa będąca podstawą interpelacji jest znana KNF i
dokonano ustaleń w sprawie oraz podjęto już działania nadzorcze. Ponadto KNF
wskazuje, że działania nadzorcze KNF mają charakter bilateralny – pomiędzy KNF a
podmiotem prowadzącym działalność nadzorowaną (np. bankiem).
Ad. 2
W opinii KNF „sprawy systemowe” to takie, które dotyczą całego rynku finansowego
lub przynajmniej jednego z jego sektorów, mogą mieć wpływ na ich stabilność,
poziom ryzyka, odnoszą się do powszechnych praktyk rynkowych itp. KNF w swojej
opinii wskazuje, że ewentualnych nieprawidłowości występujących indywidualnie,
w jednym, lokalnym, niewielkim i niemającym znaczenia systemowego podmiocie,
nawet jeśli sprawa ta ma związek z „sygnałami mogącymi dotyczyć: kontroli
wewnętrznej, ładu korporacyjnego, standardów ostrożnościowych, AML/CFT oraz
ochrony klienta”, z pewnością nie ma i nie powinna mieć charakteru systemowego.
Ponadto warto dodać, że Ministerstwo Finansów po analizie pojedynczych spraw
zidentyfikowało trzy wnioski złożone w latach 2019-2025 dotyczące banków
-- 1 of 5 --
2/5
spółdzielczych w obszarze odmowy wydania dokumentacji, sporów o rozliczenia,
nietypowych operacji gotówkowych oraz potencjalnych konfliktów interesów.
Ad. 3 – ad. 6
Ministerstwo Finansów podziela opinię KNF, że zastrzeżenia dotyczące
prawidłowości usług świadczonych przez bank mogą być zgłaszane w pierwszej
kolejności do banku w trybie reklamacyjnym, uregulowanym ustawą z dnia 5
sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o
Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (Dz.U. z 2024 r. poz.
1109). Według KNF klient niezadowolony ze sposobu rozpatrzenia reklamacji może
ponadto zwrócić się o interwencję do Rzecznika Finansowego, który jest organem
państwowym wyznaczonym do reprezentowania interesów klientów podmiotów
rynku finansowego, w szczególności poprzez rozpatrywanie ich indywidualnych
skarg i stanowi szczególnego rodzaju instancję odwoławczą w trybie rozpatrywania
reklamacji przez podmioty rynku finansowego. W opinii KNF wskazuje się, że
niezależnie od powyższego trybu, spory z tytułu zawierania i wykonywania umów
dotyczących usług bankowych, jako mające charakter cywilnoprawny, podlegają
rozstrzyganiu w drodze postępowania przed sądem powszechnym. Zdaniem KNF w
aktualnym porządku prawnym funkcjonuje już wskazana w pytaniu ochrona i nie ma
potrzeby dokonywania w tym zakresie zmian prawnych.
W kontekście odmowy wydania pełnej historii kredytowej, harmonogramów,
aneksów i rozliczeń rat, warto zauważyć, że zgodnie z rekomendacją nr 27
Rekomendacji S dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami
kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie KNF (dalej jako: Rekomendacja S1) w
relacjach z klientami, w obszarze działalności związanej z ekspozycjami
kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie bank powinien stosować zasady
profesjonalizmu, rzetelności, staranności oraz najlepszej wiedzy. Rekomendacja nr
27.1. Rekomendacji S wskazuje, że bank oferując produkty objęte postanowieniami
niniejszej Rekomendacji powinien zapewnić:
a) rzetelność rozpowszechnianych informacji reklamowych dotyczących
oferowanych produktów,
b) rzetelność i kompletność informacji przekazywanych klientom na temat
oferowanych produktów, w tym w szczególności informacji o wszystkich czynnikach
ryzyka związanych z danym produktem,
c) jednoznaczność i zrozumiałość postanowień zawartych we wzorcach umowy,
regulaminach, taryfach opłat i prowizji oraz treści zamieszczanych w innych
dokumentach, a mających znaczenie dla podjęcia przez klienta decyzji o zaciągnięciu
zobowiązania kredytowego, tak aby konsumenci mogli przewidzieć konsekwencje
ekonomiczne, jakie wynikają dla nich z danych postanowień umownych,
d) doręczenie klientom wszelkich dokumentów niezbędnych do podjęcia decyzji
przed zawarciem umowy.
Zatem występują już wytyczne dotyczące konieczności doręczenia klientom
wszelkich dokumentów niezbędnych do podjęcia decyzji przed zawarciem umowy.
Ad. 7
W odpowiedzi na pytanie siódme, warto wskazać, że obecnie obowiązujące przepisy,
m.in. ustawy - Prawo bankowe, ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o bankach
1
https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/regulacje_i_praktyka/rekomendacje_i_wytyczne/rekome
ndacje_dla_bankow?articleId=8522&p_id=18
-- 2 of 5 --
3/5
spółdzielczych ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających (Dz.U. z 2025 r. poz. 265),
jak również rekomendacje Komisji Nadzoru Finansowego, czy też standardy
rachunkowe określają szczegółowe obowiązki banków w zakresie procesu
kredytowego. Zdaniem KNF wskazują one w szczegółowy i precyzyjny sposób
podstawowe działania, jakie banki winne podejmować, aby cały proces ograniczał
podejmowane ryzyko. Według opinii KNF brak jest uzasadnienia dla dokonywania
zmian w tym zakresie.
Ponadto, warto zwrócić uwagę na rekomendację nr 5.5. rekomendacji H dotyczącej
systemu kontroli wewnętrznej w bankach KNF zgodnie z którą, do głównych
rodzajów mechanizmów kontrolnych funkcjonujących w banku powinny należeć co
najmniej:
a) procedury – rozumiane jako zdefiniowany sposób określonego postępowania
przez pracowników poszczególnych jednostek, komórek i stanowisk
organizacyjnych,
b) podział obowiązków – rozumiany jako podział zadań i uprawnień przypisanych
pracownikom na poszczególnych stanowiskach organizacyjnych w ramach danego
procesu mający na celu zapobieganie sytuacjom, w których pracownik kontroluje
samego siebie lub istnieje potencjalny konflikt interesów między pracownikami
mającymi powiązania personalne (np. poprzez oddzielenie etapu zawierania
transakcji od etapów jej rejestrowania i weryfikowania jej prawidłowości albo tzw.
kontrolę dwóch par oczu,
c) autoryzacja, w tym zwłaszcza autoryzacja operacji finansowych i gospodarczych
– rozumiana jako system zatwierdzania decyzji i czynności wykonywanych przez
pracowników na poszczególnych stanowiskach organizacyjnych w ramach danego
procesu (np. poprzez wprowadzenie obowiązku autoryzacji w systemie
informatycznym w procesie zawierania transakcji przekraczających określony
poziom) (…).
Wyżej wymieniona rekomendacja dotyczy konieczności podziału obowiązków, w
tym zasadę kontroli dwóch osób.
Ad. 8
Według opinii KNF wskazane w pytaniu obszary są obecnie uregulowane w polskim
prawie, w tym w ustawie - Prawo bankowe i powiązanych aktach, a banki
spółdzielcze implementują te wymogi poprzez wewnętrzne polityki zarządzania
konfliktem interesów, bazując również na postanowieniach ustawy Prawo
spółdzielcze, Rekomendacjach KNF oraz Zasadach Ładu Korporacyjnego. Według
KNF banki zobowiązane są do identyfikowania, zapobiegania i zarządzania
konfliktami, celem ochrony interesów banku i jego klientów. Według opinii KNF
zakres uregulowań jest obecnie odpowiedni.
Warto także wskazać na regulacje dotyczące kredytowania osób powiązanych z
bankiem m.in. w art. 79b ust. 1 ustawy - Prawo bankowe. Można także zwrócić
uwagę na kwestie poruszone rekomendacji nr 13 Rekomendacji Z dotyczącej zasad
ładu wewnętrznego w bankach KNF (dalej jako: rekomendacja Z).
Art. 79b ust. 1 ustawy - Prawo bankowe stanowi, że bank, na żądanie Komisji
Nadzoru Finansowego, przekazuje informacje o kredytach, pożyczkach pieniężnych,
gwarancjach bankowych oraz poręczeniach udzielonych:
1) członkom zarządu i członkom rady nadzorczej banku;
2) osobom zajmującym kierownicze stanowiska w banku;
-- 3 of 5 --
4/5
3) małżonkom, dzieciom lub rodzicom członka zarządu lub rady nadzorczej banku;
4) spółkom, w których osoby, o których mowa w pkt 1-3, posiadają co najmniej 10%
udziałów w kapitale lub praw głosu, lub na które te osoby mogą wywierać znaczący
wpływ, lub w których te osoby pełnią funkcję członka rady nadzorczej albo kadry
kierowniczej wyższego szczebla;
5) akcjonariuszom banku, z wyłączeniem akcjonariuszy posiadających wyłącznie
akcje dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym w liczbie uprawniającej do
wykonywania nie więcej niż 5% głosów na walnym zgromadzeniu;
6) w przypadku banku spółdzielczego - udziałowcom tego banku.
Zgodnie z art. 79b ust. 2. ustawy - Prawo bankowe Komisja Nadzoru Finansowego
może zażądać dokumentów dotyczących kredytów i pożyczek udzielonych
podmiotom, o których mowa w ust. 1.
Można zauważyć, w zakresie polityki konfliktu interesów, że Rekomendacja nr 13
Rekomendacji Z stanowi, że zarząd banku powinien opracować, zatwierdzić oraz
wprowadzić w życie, sporządzoną w formie pisemnej i zatwierdzoną przez radę
nadzorczą, skuteczną politykę zarządzania konfliktami interesów. Według wyżej
wymienionej rekomendacji Z zarządzanie konfliktami interesów powinno odbywać
się w oparciu o odpowiednie, zatwierdzone zasady.
Ad. 9
Ministerstwo Finansów podziela opinię KNF, zgodnie z którą banki powinny w
swoich działaniach prowadzić transparentną politykę sponsoringu podmiotów,
wydarzeń i współpracy z lokalnymi podmiotami na rzecz rozwijania i wspierania
społeczności lokalnych. Według KNF historia bankowości spółdzielczej w znacznej
mierze opiera się na zasadach rozwijania takich relacji na lokalnym rynku, stanowiąc
podstawę budowania pozytywnego wizerunku banków spółdzielczych. Zdaniem
KNF jeżeli chodzi o wspieranie finansowe jednostek publicznych, to KNF nie
dostrzega konieczności dodatkowego regulowania tego obszaru, z uwagi na ściśle
określone zasady funkcjonowania tych jednostek w polskim porządku prawnym, w
szczególności w zakresie tworzenia budżetów.
Ad. 10
Ministerstwo Finansów podziela opinię KNF w ramach instytucji sieci
bezpieczeństwa finansowego w Polsce, do których należą Komisja Nadzoru
Finansowego, Ministerstwo Finansów, Narodowy Bank Polski oraz Bankowy
Fundusz Gwarancyjny prowadzi się działania na rzecz wspierania i utrzymania
stabilności krajowego systemu finansowego. KNF wskazuje, że instytucje te, w
ramach swoich kompetencji ustawowych, dokonują oceny ryzyka zarówno w skali
makro jak i mikro w odniesieniu do uczestników rynku finansowego. KNF wskazuje
także, że ustawa o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i
zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym powołała Komitet Stabilności
Finansowej, który składa się z wyżej wymienionych instytucji i stanowi platformę ich
współpracy. Zdaniem KNF analiza systemowa w odniesieniu do banków
spółdzielczych jest zatem przedmiotem zainteresowania instytucji do tego
przewidzianych, zakres prowadzonych analiz obejmuje w wystarczającym stopniu
szczegółowe aspekty działalności tych banków i nie wymaga dokonywania
wskazanej w pytaniu dodatkowej analizy systemowej. Według KNF bieżąca oraz
okresowa ocena ryzyka dokonywana przez UKNF m.in. w bankach spółdzielczych
polega na oszacowaniu skali występującego ryzyka i jego wpływu na
-- 4 of 5 --
5/5
bezpieczeństwo środków gromadzonych w bankach, zarówno w odniesieniu do
poszczególnych banków, jak i systemu jako całości.
Podsumowując, Ministerstwo Finansów nie planuje przeprowadzenia analizy
systemowej (międzyresortowej) dotyczącej ryzyk w bankach spółdzielczych w
mniejszych miejscowościach dotyczącej koncentracji kompetencji, relacji
personalnych, ryzyk nacisku na pracowników lub klientów, oraz odporności kontroli
wewnętrznej.
Ad. 11
Ministerstwo Finansów podziela opinię KNF, że migracja systemów IT wiąże się z
szeregiem, określonych prawem, obowiązków po stronie instytucji finansowych,
związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa danych. Zdaniem KNF jest to proces o
najwyższym stopniu krytyczności, z tego względu stosowane jest wielowarstwowe
podejście, które łączy rygorystyczne procedury techniczne z wymogami prawnymi.
Według oceny KNF nie wchodząc szczegółowo w kwestie techniczne, należy
wymienić najistotniejsze z nich tj. szyfrowanie i maskowanie danych, ścisłą kontrolę
dostępu, zapewnienie integralności, środowiska testowe, kopie zapasowe, strategia
„rollback” (powrót do stanu poprzedniego) oraz audyt. KNF wskazuje także, że w
związku z powyższym, z uwagi na funkcjonowanie formalnych standardów w tym
zakresie, nie zachodzi potrzeba ich wprowadzania.
Podsumowując, przedstawione powyżej regulacje oraz rekomendacje KNF są
obecnie odpowiednią podstawą do bezpiecznego funkcjonowania banków
spółdzielczych, a obecne zmiany systemów informatycznych w bankach
spółdzielczych mają na celu ich unowocześnienie oraz poprawę bezpieczeństwa
cyfrowego i są niezbędne w świetle obecnego postępu technologicznego. Ponadto,
można dodać, że w ramach instytucji sieci bezpieczeństwa finansowego w Polsce
prowadzi się działania na rzecz wspierania i utrzymania stabilności krajowego
systemu finansowego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 26 stycznia 2026 roku
Sprawa: Interpelacja numer 14416
Znak sprawy: FN1.054.3.2026
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 14416 Posła na Sejm RP, Pana Jarosława
Sachajko, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia, przygotowane po
zasięgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego (dalej jako: KNF).
Ad. 1
Ministerstwo Finansów w zakresie modelu reakcji nadzorczej wystąpiło o opinię do
KNF, jako organu nadzoru nad bankami.
Zgodnie z opinią KNF sprawa będąca podstawą interpelacji jest znana KNF i
dokonano ustaleń w sprawie oraz podjęto już działania nadzorcze. Ponadto KNF
wskazuje, że działania nadzorcze KNF mają charakter bilateralny – pomiędzy KNF a
podmiotem prowadzącym działalność nadzorowaną (np. bankiem).
Ad. 2
W opinii KNF „sprawy systemowe” to takie, które dotyczą całego rynku finansowego
lub przynajmniej jednego z jego sektorów, mogą mieć wpływ na ich stabilność,
poziom ryzyka, odnoszą się do powszechnych praktyk rynkowych itp. KNF w swojej
opinii wskazuje, że ewentualnych nieprawidłowości występujących indywidualnie,
w jednym, lokalnym, niewielkim i niemającym znaczenia systemowego podmiocie,
nawet jeśli sprawa ta ma związek z „sygnałami mogącymi dotyczyć: kontroli
wewnętrznej, ładu korporacyjnego, standardów ostrożnościowych, AML/CFT oraz
ochrony klienta”, z pewnością nie ma i nie powinna mieć charakteru systemowego.
Ponadto warto dodać, że Ministerstwo Finansów po analizie pojedynczych spraw
zidentyfikowało trzy wnioski złożone w latach 2019-2025 dotyczące banków
-- 1 of 5 --
2/5
spółdzielczych w obszarze odmowy wydania dokumentacji, sporów o rozliczenia,
nietypowych operacji gotówkowych oraz potencjalnych konfliktów interesów.
Ad. 3 – ad. 6
Ministerstwo Finansów podziela opinię KNF, że zastrzeżenia dotyczące
prawidłowości usług świadczonych przez bank mogą być zgłaszane w pierwszej
kolejności do banku w trybie reklamacyjnym, uregulowanym ustawą z dnia 5
sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o
Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (Dz.U. z 2024 r. poz.
1109). Według KNF klient niezadowolony ze sposobu rozpatrzenia reklamacji może
ponadto zwrócić się o interwencję do Rzecznika Finansowego, który jest organem
państwowym wyznaczonym do reprezentowania interesów klientów podmiotów
rynku finansowego, w szczególności poprzez rozpatrywanie ich indywidualnych
skarg i stanowi szczególnego rodzaju instancję odwoławczą w trybie rozpatrywania
reklamacji przez podmioty rynku finansowego. W opinii KNF wskazuje się, że
niezależnie od powyższego trybu, spory z tytułu zawierania i wykonywania umów
dotyczących usług bankowych, jako mające charakter cywilnoprawny, podlegają
rozstrzyganiu w drodze postępowania przed sądem powszechnym. Zdaniem KNF w
aktualnym porządku prawnym funkcjonuje już wskazana w pytaniu ochrona i nie ma
potrzeby dokonywania w tym zakresie zmian prawnych.
W kontekście odmowy wydania pełnej historii kredytowej, harmonogramów,
aneksów i rozliczeń rat, warto zauważyć, że zgodnie z rekomendacją nr 27
Rekomendacji S dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami
kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie KNF (dalej jako: Rekomendacja S1) w
relacjach z klientami, w obszarze działalności związanej z ekspozycjami
kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie bank powinien stosować zasady
profesjonalizmu, rzetelności, staranności oraz najlepszej wiedzy. Rekomendacja nr
27.1. Rekomendacji S wskazuje, że bank oferując produkty objęte postanowieniami
niniejszej Rekomendacji powinien zapewnić:
a) rzetelność rozpowszechnianych informacji reklamowych dotyczących
oferowanych produktów,
b) rzetelność i kompletność informacji przekazywanych klientom na temat
oferowanych produktów, w tym w szczególności informacji o wszystkich czynnikach
ryzyka związanych z danym produktem,
c) jednoznaczność i zrozumiałość postanowień zawartych we wzorcach umowy,
regulaminach, taryfach opłat i prowizji oraz treści zamieszczanych w innych
dokumentach, a mających znaczenie dla podjęcia przez klienta decyzji o zaciągnięciu
zobowiązania kredytowego, tak aby konsumenci mogli przewidzieć konsekwencje
ekonomiczne, jakie wynikają dla nich z danych postanowień umownych,
d) doręczenie klientom wszelkich dokumentów niezbędnych do podjęcia decyzji
przed zawarciem umowy.
Zatem występują już wytyczne dotyczące konieczności doręczenia klientom
wszelkich dokumentów niezbędnych do podjęcia decyzji przed zawarciem umowy.
Ad. 7
W odpowiedzi na pytanie siódme, warto wskazać, że obecnie obowiązujące przepisy,
m.in. ustawy - Prawo bankowe, ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o bankach
1
https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/regulacje_i_praktyka/rekomendacje_i_wytyczne/rekome
ndacje_dla_bankow?articleId=8522&p_id=18
-- 2 of 5 --
3/5
spółdzielczych ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających (Dz.U. z 2025 r. poz. 265),
jak również rekomendacje Komisji Nadzoru Finansowego, czy też standardy
rachunkowe określają szczegółowe obowiązki banków w zakresie procesu
kredytowego. Zdaniem KNF wskazują one w szczegółowy i precyzyjny sposób
podstawowe działania, jakie banki winne podejmować, aby cały proces ograniczał
podejmowane ryzyko. Według opinii KNF brak jest uzasadnienia dla dokonywania
zmian w tym zakresie.
Ponadto, warto zwrócić uwagę na rekomendację nr 5.5. rekomendacji H dotyczącej
systemu kontroli wewnętrznej w bankach KNF zgodnie z którą, do głównych
rodzajów mechanizmów kontrolnych funkcjonujących w banku powinny należeć co
najmniej:
a) procedury – rozumiane jako zdefiniowany sposób określonego postępowania
przez pracowników poszczególnych jednostek, komórek i stanowisk
organizacyjnych,
b) podział obowiązków – rozumiany jako podział zadań i uprawnień przypisanych
pracownikom na poszczególnych stanowiskach organizacyjnych w ramach danego
procesu mający na celu zapobieganie sytuacjom, w których pracownik kontroluje
samego siebie lub istnieje potencjalny konflikt interesów między pracownikami
mającymi powiązania personalne (np. poprzez oddzielenie etapu zawierania
transakcji od etapów jej rejestrowania i weryfikowania jej prawidłowości albo tzw.
kontrolę dwóch par oczu,
c) autoryzacja, w tym zwłaszcza autoryzacja operacji finansowych i gospodarczych
– rozumiana jako system zatwierdzania decyzji i czynności wykonywanych przez
pracowników na poszczególnych stanowiskach organizacyjnych w ramach danego
procesu (np. poprzez wprowadzenie obowiązku autoryzacji w systemie
informatycznym w procesie zawierania transakcji przekraczających określony
poziom) (…).
Wyżej wymieniona rekomendacja dotyczy konieczności podziału obowiązków, w
tym zasadę kontroli dwóch osób.
Ad. 8
Według opinii KNF wskazane w pytaniu obszary są obecnie uregulowane w polskim
prawie, w tym w ustawie - Prawo bankowe i powiązanych aktach, a banki
spółdzielcze implementują te wymogi poprzez wewnętrzne polityki zarządzania
konfliktem interesów, bazując również na postanowieniach ustawy Prawo
spółdzielcze, Rekomendacjach KNF oraz Zasadach Ładu Korporacyjnego. Według
KNF banki zobowiązane są do identyfikowania, zapobiegania i zarządzania
konfliktami, celem ochrony interesów banku i jego klientów. Według opinii KNF
zakres uregulowań jest obecnie odpowiedni.
Warto także wskazać na regulacje dotyczące kredytowania osób powiązanych z
bankiem m.in. w art. 79b ust. 1 ustawy - Prawo bankowe. Można także zwrócić
uwagę na kwestie poruszone rekomendacji nr 13 Rekomendacji Z dotyczącej zasad
ładu wewnętrznego w bankach KNF (dalej jako: rekomendacja Z).
Art. 79b ust. 1 ustawy - Prawo bankowe stanowi, że bank, na żądanie Komisji
Nadzoru Finansowego, przekazuje informacje o kredytach, pożyczkach pieniężnych,
gwarancjach bankowych oraz poręczeniach udzielonych:
1) członkom zarządu i członkom rady nadzorczej banku;
2) osobom zajmującym kierownicze stanowiska w banku;
-- 3 of 5 --
4/5
3) małżonkom, dzieciom lub rodzicom członka zarządu lub rady nadzorczej banku;
4) spółkom, w których osoby, o których mowa w pkt 1-3, posiadają co najmniej 10%
udziałów w kapitale lub praw głosu, lub na które te osoby mogą wywierać znaczący
wpływ, lub w których te osoby pełnią funkcję członka rady nadzorczej albo kadry
kierowniczej wyższego szczebla;
5) akcjonariuszom banku, z wyłączeniem akcjonariuszy posiadających wyłącznie
akcje dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym w liczbie uprawniającej do
wykonywania nie więcej niż 5% głosów na walnym zgromadzeniu;
6) w przypadku banku spółdzielczego - udziałowcom tego banku.
Zgodnie z art. 79b ust. 2. ustawy - Prawo bankowe Komisja Nadzoru Finansowego
może zażądać dokumentów dotyczących kredytów i pożyczek udzielonych
podmiotom, o których mowa w ust. 1.
Można zauważyć, w zakresie polityki konfliktu interesów, że Rekomendacja nr 13
Rekomendacji Z stanowi, że zarząd banku powinien opracować, zatwierdzić oraz
wprowadzić w życie, sporządzoną w formie pisemnej i zatwierdzoną przez radę
nadzorczą, skuteczną politykę zarządzania konfliktami interesów. Według wyżej
wymienionej rekomendacji Z zarządzanie konfliktami interesów powinno odbywać
się w oparciu o odpowiednie, zatwierdzone zasady.
Ad. 9
Ministerstwo Finansów podziela opinię KNF, zgodnie z którą banki powinny w
swoich działaniach prowadzić transparentną politykę sponsoringu podmiotów,
wydarzeń i współpracy z lokalnymi podmiotami na rzecz rozwijania i wspierania
społeczności lokalnych. Według KNF historia bankowości spółdzielczej w znacznej
mierze opiera się na zasadach rozwijania takich relacji na lokalnym rynku, stanowiąc
podstawę budowania pozytywnego wizerunku banków spółdzielczych. Zdaniem
KNF jeżeli chodzi o wspieranie finansowe jednostek publicznych, to KNF nie
dostrzega konieczności dodatkowego regulowania tego obszaru, z uwagi na ściśle
określone zasady funkcjonowania tych jednostek w polskim porządku prawnym, w
szczególności w zakresie tworzenia budżetów.
Ad. 10
Ministerstwo Finansów podziela opinię KNF w ramach instytucji sieci
bezpieczeństwa finansowego w Polsce, do których należą Komisja Nadzoru
Finansowego, Ministerstwo Finansów, Narodowy Bank Polski oraz Bankowy
Fundusz Gwarancyjny prowadzi się działania na rzecz wspierania i utrzymania
stabilności krajowego systemu finansowego. KNF wskazuje, że instytucje te, w
ramach swoich kompetencji ustawowych, dokonują oceny ryzyka zarówno w skali
makro jak i mikro w odniesieniu do uczestników rynku finansowego. KNF wskazuje
także, że ustawa o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i
zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym powołała Komitet Stabilności
Finansowej, który składa się z wyżej wymienionych instytucji i stanowi platformę ich
współpracy. Zdaniem KNF analiza systemowa w odniesieniu do banków
spółdzielczych jest zatem przedmiotem zainteresowania instytucji do tego
przewidzianych, zakres prowadzonych analiz obejmuje w wystarczającym stopniu
szczegółowe aspekty działalności tych banków i nie wymaga dokonywania
wskazanej w pytaniu dodatkowej analizy systemowej. Według KNF bieżąca oraz
okresowa ocena ryzyka dokonywana przez UKNF m.in. w bankach spółdzielczych
polega na oszacowaniu skali występującego ryzyka i jego wpływu na
-- 4 of 5 --
5/5
bezpieczeństwo środków gromadzonych w bankach, zarówno w odniesieniu do
poszczególnych banków, jak i systemu jako całości.
Podsumowując, Ministerstwo Finansów nie planuje przeprowadzenia analizy
systemowej (międzyresortowej) dotyczącej ryzyk w bankach spółdzielczych w
mniejszych miejscowościach dotyczącej koncentracji kompetencji, relacji
personalnych, ryzyk nacisku na pracowników lub klientów, oraz odporności kontroli
wewnętrznej.
Ad. 11
Ministerstwo Finansów podziela opinię KNF, że migracja systemów IT wiąże się z
szeregiem, określonych prawem, obowiązków po stronie instytucji finansowych,
związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa danych. Zdaniem KNF jest to proces o
najwyższym stopniu krytyczności, z tego względu stosowane jest wielowarstwowe
podejście, które łączy rygorystyczne procedury techniczne z wymogami prawnymi.
Według oceny KNF nie wchodząc szczegółowo w kwestie techniczne, należy
wymienić najistotniejsze z nich tj. szyfrowanie i maskowanie danych, ścisłą kontrolę
dostępu, zapewnienie integralności, środowiska testowe, kopie zapasowe, strategia
„rollback” (powrót do stanu poprzedniego) oraz audyt. KNF wskazuje także, że w
związku z powyższym, z uwagi na funkcjonowanie formalnych standardów w tym
zakresie, nie zachodzi potrzeba ich wprowadzania.
Podsumowując, przedstawione powyżej regulacje oraz rekomendacje KNF są
obecnie odpowiednią podstawą do bezpiecznego funkcjonowania banków
spółdzielczych, a obecne zmiany systemów informatycznych w bankach
spółdzielczych mają na celu ich unowocześnienie oraz poprawę bezpieczeństwa
cyfrowego i są niezbędne w świetle obecnego postępu technologicznego. Ponadto,
można dodać, że w ramach instytucji sieci bezpieczeństwa finansowego w Polsce
prowadzi się działania na rzecz wspierania i utrzymania stabilności krajowego
systemu finansowego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --